Headlines News :

Ακούω radio - activistis παίζει μουσική και τοπικές ειδήσεις συνεχώς ......

Πρόσφατα σχόλια

Ο Καιρός στην Περαία

ΤΑ ΚΑΛΑ ΝΕΑ

Διαφθορά - Διαπλοκή

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οικολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οικολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Ένας άλλος κόσμος υπάρχει: Χιλιάδες συνεταιρισμοί νερού στον πλανήτη

του Κώστα Νικολάου


Η «σιωπηλή επανάσταση» των συνεταιρισμών νερού

Οι συνεταιρισμοί νερού δεν είναι ένα μεμονωμένο τοπικό φαινόμενο. Αντίθετα, ευδοκιμούν σε χώρες με διάφορες περιβαλλοντικές και κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικές συνθήκες, γεγονός που δείχνει την προσαρμοστικότητα τους.

Χιλιάδες παραδείγματα αστικών ή αγροτικών συνεταιρισμών νερού υπάρχουν στις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Λατινική Αμερική (Χιλή, Κολομβία, Βραζιλία, Αργεντινή, Μεξικό και Βολιβία) και την Ευρώπη (Φινλανδία, Δανία, Αυστρία κλπ) [1].

Επιπλέον, οι συνεταιρισμοί νερού έχουν κερδίσει υψηλή βαθμολογία για την ικανοποίηση των πελατών και τις λειτουργικές επιδόσεις σε παγκόσμιο επίπεδο [2].

 
Το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο προωθεί την ιδιωτική ή τη δημόσια-ιδιωτική διαχείριση του νερού, πιστό στο νεοφιλελεύθερο φονταμενταλισμό, αν και οι έρευνες του δείχνουν άλλα πράγματα. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το αποτέλεσμα μιας έρευνας της Παγκόσμιας Τράπεζας: "Οι συνεταιρισμοί καταναλωτών μπορούν να προσφέρουν ένα εναλλακτικό θεσμικό μοντέλο για την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης σε αστικές περιοχές. Το συνεταιριστικό μοντέλο έχει μια σειρά από πλεονεκτήματα σε σχέση με το ιδιωτικό και δημόσιο μοντέλο.

Όλοι οι συνεταιρισμοί κοινής ωφέλειας χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι ιδιοκτήτες και πελάτες είναι οι ίδιοι και ότι οι συνεταιρισμοί δεν έχουν σκοπό το κέρδος. Όλοι οι συνεταιρισμοί κοινής ωφέλειας έχουν δύο συμβούλια (Διοικητικό και Εποπτικό), και το σύστημα εκλογής: ένα μέλος-μία ψήφος.

Το μοντέλο ιδιοκτησίας και η δομή διακυβέρνησης μπορεί να οδηγήσει σε ένα σαφή στόχο για την κοινή ωφέλεια: την παροχή βιώσιμων υπηρεσιών σε προσιτές τιμές. Το γεγονός ότι οι οποιεσδήποτε μειώσεις του κόστους μεταφράζονται σε χαμηλότερα τιμολόγια, αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για να επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα.

Άλλα πλεονεκτήματα είναι η ευελιξία που συνδέεται με την απουσία των χρονοβόρων διαδικασιών, και ένα ισχυρό προσανατολισμό προς τον πελάτη που προέρχεται από την ευθυγράμμιση με τους στόχους »[3].
 
Παρά τον σημαντικό αριθμό επιτυχημένων συνεταιρισμών νερού σε παγκόσμιο επίπεδο, οι διεθνείς πολιτικές συζητήσεις τους έχουν παρακάμψει σε μεγάλο βαθμό. Επιπλέον, οι συνεταιρισμοί νερού έχουν αγνοηθεί σε μεγάλο βαθμό, τόσο στον τομέα της έρευνας όσο και της πολιτικής. Η συζήτηση έχει επικεντρωθεί στα συστήματα ιδιωτικής και δημόσιας ύδρευσης και αποχέτευσης αγνοώντας επιλογές που βασίζονται στην κοινότητα [4].
 
Γιατί;
 
Επειδή οι συνεταιρισμοί νερού αποτελούν ένα εναλλακτικό μοντέλο για τη διαχείριση του νερού εκτός από το δημόσιο (κυβερνητικό ή δημοτικό) και ιδιωτικό μοντέλο, που δημιουργούνται και λειτουργούν «από τα κάτω» σε μη κερδοσκοπική βάση, είναι ανεξάρτητοι από οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, εξασφαλίζουν τη μέγιστη δυνατή δημοκρατική συμμετοχή των πολιτών και δεν αφήνουν μια ξεχωριστή θέση για αφεντικά του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Αυτοί δεν είναι καλοί λόγοι για να τους αποκρύψουν;
 
Το παρακάτω κείμενο είναι μια συνοπτική και ενδεικτική επισκόπηση των συνεταιρισμών νερού στις ηπείρους της Ευρώπης και της Αμερικής (βόρεια και νότια).
 
Αυστρία: Πάνω από 5.000 συνεταιρισμοί νερού
 
Η Αυστρία είναι μία από τις ευρωπαϊκές χώρες όπου η συνεταιριστική διαχείριση του νερού παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο. Περισσότεροι από 5.000 συνεταιρισμοί νερού στη χώρα εξυπηρετούν τους πολίτες στις αγροτικές περιοχές.

Ένα παράδειγμα είναι ο Wassergenossenschaft Gramastetten (Συνεταιρισμός Νερού τουGramastetten), που ιδρύθηκε το 1947 και παρέχει πόσιμο νερό σε περίπου 2.000 άτομα. Η ιδιότητα του μέλους είναι συνδεδεμένη με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων και τα διαμερίσματα. Όλες οι σχετικές πληροφορίες είναι διαθέσιμες σε όλους και οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται από τη γενική συνέλευση όλων των μελών. Το διοικητικό και το μεγαλύτερο μέρος του τεχνικού έργου γίνεται σε εθελοντική βάση.

Η περιφερειακή ένωση των συνεταιρισμών νερού παρέχει τεχνογνωσία, έλεγχο της ποιότητας, και την κατάρτιση για τους εθελοντές. Η ποιότητα του νερού είναι καλή και οι τιμές είναι πολύ κάτω του μέσου όρου. Η αρχή της αυστηρής μη κερδοσκοπικής διαχείρισης, η χρήση τοπικών πηγών νερού και το χαμηλό διοικητικό κόστος που οφείλεται στην εθελοντική εργασία των μελών είναι οι κύριοι λόγοι για τις χαμηλές τιμές.
 
Ο Wassergenossenschaft Gramastetten, με τα 569 μέλη του, είναι ένας από τους μεγαλύτερους συνεταιρισμούς νερού στην Αυστρία και ένα παράδειγμα μιας αυτόνομης, αυτοδιαχειριζόμενης και αποκεντρωμένης παροχής νερού με δημοκρατική διαχείριση του νερού και έντονα στοιχεία συμμετοχής (καθιστώντας σχεδόν κάθε νοικοκυριό μέλος). Οι αρχές της μη-κερδοσκοπικής και αλληλέγγυας συνεργασίας είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία του [5].
 
Δανία: Πάνω από 2.500 συνεταιρισμοί νερού
 
Η Δανία έχει μια μακρά παράδοση συνεταιρισμών νερού. Ούτε ένα υπουργείο στην κυβέρνηση της Δανίας είναι υπεύθυνο για την ύδρευση και την αποχέτευση, η οποία θεωρείται πρώτιστα μια αρμοδιότητα τοπικής διακυβέρνησης. Η παροχή νερού στη Δανία είναι ιδιαίτερα αποκεντρωμένη, με μεγάλα και μικρά έργα ύδρευσης που βρίσκονται σε όλη τη χώρα. Το 2001 υπήρχαν 2.740 «υπηρεσίες κοινής ωφελείας», εκ των οποίων στους δήμους ανήκαν 165 και 2.575 ανήκαν σε συνεταιρισμούς καταναλωτών [6].

 
Φινλανδία: Περίπου 1.400 συνεταιρισμοί νερού
 
Η Φινλανδία έχει επίσης μια μακρά παράδοση οργάνωσης των υπηρεσιών νερού μέσω συνεταιρισμών, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, αλλά και σε μεγαλύτερες πόλεις. Σήμερα υπάρχουν περίπου 1.400 συνεταιρισμοί νερού στη χώρα που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης και αυξανόμενες επίσης υπηρεσίες αποχέτευσης.

Μια ερευνητική ομάδα του Tampere University of Technology χρησιμοποιώντας την ουσιαστική εμπειρία σε συνεταιρισμούς νερού και τα δεδομένα που συλλέχθηκαν με μια ποικιλία προγραμμάτων στη Φινλανδία συζητούν τα γενικά χαρακτηριστικά, την ποικιλομορφία και τους κύριους ενδιαφερόμενους των συνεταιρισμών νερού και τελικά, υποστηρίζουν ότι οι συνεταιρισμοί νερού έχουν μεγάλες δυνατότητες [4 ].
 
Ισπανία: Συνεταιρισμός νερού στη μέση του Εμφυλίου Πολέμου
 
Υπήρχε συνεταιριστική διαχείριση του νερού στη Βαρκελώνη κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου. Η εταιρεία Agbar, που ανέλαβε τη λειτουργία μετά την ήττα των δημοκρατών, χαρακτήρισε απίστευτες τις μεταρρυθμίσεις που πέτυχε ο συνεταιρισμός νερού [7].
 
ΗΠΑ: Σχεδόν 3.300 συνεταιρισμοί νερού
 
Σχεδόν 3.300 συνεταιρισμοί νερού στις ΗΠΑ είναι δομές κοινής ωφέλειας που ανήκουν σε καταναλωτές, δημιουργημένες για να παρέχουν ασφαλείς, αξιόπιστες και βιώσιμες υπηρεσίες νερού σε λογικό κόστος. Παρέχουν νερό πόσιμο, πυροπροστασίας και άρδευσης. Επιπλέον, πολλοί από αυτούς παρέχουν υπηρεσίες λυμάτων. Οι συνεταιρισμοί νερού είναι πιο συχνά σε ημιαστικές και αγροτικές περιοχές που βρίσκονται πολύ μακριά από τις δημοτικές εταιρείες ύδρευσης για παροχή υπηρεσιών.
 
Οι περισσότεροι συνεταιρισμοί νερού είναι μικροί (εξυπηρετώντας 501 – 3.300 καταναλωτές) ή πολύ μικροί (εξυπηρετώντας λιγότερους από 500 καταναλωτές). 89% του πληθυσμού που εξυπηρετείται από δημόσια συστήματα νερού εξυπηρετείται είτε από δημόσιας ιδιοκτησίας, δημοτικής ή συνεταιριστικής ιδιοκτησίας σύστημα. Το υπόλοιπο 11% των Αμερικανών εξυπηρετούνται από ιδιωτικά συστήματα νερού. Μη κερδοσκοπικοί συνεταιρισμοί αποτελούν την πιο κοινή οργανωτική μορφή σε μικρές κοινότητες [8].
 
Καναδάς: Περίπου 200 συνεταιρισμοί νερού
 
Στον Καναδά το συνεταιριστικό μοντέλο είναι πιο διαδεδομένο στις αγροτικές περιοχές. Υπάρχουν περίπου 200 συνεταιρισμοί ύδρευσης στον Καναδά, κυρίως στην AlbertaManitoba καιQuebec [9].
 
Λατινική Αμερική: Οι μεγαλύτεροι στον κόσμο συνεταιρισμοί νερού σε αστικές περιοχές
 
Υπάρχει μια μακρά ιστορία των συνεταιρισμών ύδρευσης και αποχέτευσης στη Λατινική Αμερική. Μια ερευνητική ομάδα από την Cochabamba, Βολιβία (University Mayor San Simón και Food andWater Watch) και τον Canada (University of Ottawa) τεκμηρίωσε 26 επιτυχημένες εναλλακτικές λύσεις στον τομέα του νερού στη Λατινική Αμερική. Τεκμηρίωσαν 9 περιπτώσεις ενιαίου δημόσιου πάροχου (δημοτικό νερό κοινής ωφέλειας), 12 μη κερδοσκοπικών μη κρατικών πάροχων (περιλαμβανομένων συστημάτων κοινοτικής λειτουργίας και συνεταιρισμών), 3 μη-κερδοσκοπικών / μη-κερδοσκοπικών συνεργασιών, και 2 συνεργασιών δημόσιου / μη κερδοσκοπικού. Υποστηρίζουν ότι το συνεταιριστικό μοντέλο συνιστά δυνητικά μια εναλλακτική μορφή συλλογικής ιδιοκτησίας που αψηφά την καπιταλιστική λογική της ατομικής ιδιοκτησίας.

Σε σύγκριση με τις ιδιωτικές ή κρατικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, οι οποίες ελέγχονται από τους μετόχους ή τους εκλεγμένους αξιωματούχους, οι συνεταιρισμοί που παρέχουν βασικές υπηρεσίες έχουν ορισμένα οργανωτικά πλεονεκτήματα που τους καθιστούν δυνητικά πιο δημοκρατικούς [10].
 
Στη Βραζιλία, το συνεταιριστικό μοντέλο εισήχθη με επιτυχία για την αγροτική ύδρευση και την αποχέτευση κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 [2].
 
Στο Μεξικό, στην επίσημα Ελεύθερη και Κυρίαρχη Πολιτεία Chiapas (μια από τις 31 ομοσπονδιακές πολιτείες), που διαιρείται σε 118 δήμους, οι συνεταιρισμοί είναι ο οικονομικός πυλώνας των Ζαπατίστας. Όλα είναι συνεταιρισμός με πολιτική που βασίζεται στην άμεση δημοκρατία, την εκπαίδευση στην αλληλέγγυα οικονομία και συλλογική ιδιοκτησία, την ενεργό συμμετοχή των πολλών στη ζωή της κοινότητας [11].
 
Στην Αργεντινή, περίπου το 10% του πληθυσμού εξυπηρετείται από συνεταιρισμούς. Στο BuenosAires, μετά την αποχώρηση της εταιρείας Enron, ο συνεταιρισμός καταναλωτών και εργαζομένων διαχειρίζεται με επιτυχία την παροχή νερού [7]. Μεταξύ αυτών των συνεταιρισμών είναι επίσης μια περίπτωση στο Δήμο Moreno στη Μητροπολιτική Περιοχή του Buenos Aires [2].
 
Η εμπειρία της υπό εργατικό έλεγχο εταιρείας ύδρευσης στην επαρχία του Buenos AiresAguasBonaerenses Sociedad Anónima (ABSA), ανακηρύχθηκε από τον ΟΗΕ ως πρότυπη εταιρεία νερού. Η επαρχία του Μπουένος Άιρες έχει 10 εκατομμύρια κατοίκους κατανεμημένους σε πάνω από 74 πόλεις με 48 δήμους, που εξυπηρετούνται από την ABSA. Στην Azurix, θυγατρική της ENRON, της χορηγήθηκε παραχώρηση το 1999, αλλά αυτό κράτησε μόνο για τρία χρόνια, διάστημα κατά το οποίο η εταιρεία απέτυχε να επενδύσει στη συντήρηση και επέκταση των υπηρεσιών, αφήνοντας πίσω της μια σοβαρά εξασθενημένα εταιρεία.

Στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2001-2002 και την πτώχευση της ENRON, η εργατική ένωση πρότεινε να αναλάβει την εταιρεία ως τεχνικός διαχειριστής της (αντικατάσταση της Azurix), σχηματίζοντας ένα συνεταιρισμό που διοικείται από τους εργαζομένους ονομαζόμενο de Septiembre. Η επαρχιακή κυβέρνηση συμφώνησε με την ιδέα και αγόρασε μετοχές της Azurix, αφήνοντας την ένωση με το 10% των μετοχών που ήδη είχε.
 
Η ερευνητική ομάδα από τη Βολιβία και τον Καναδά καταλήγει ότι η ABSA είναι μια επιτυχημένη δημόσια εταιρεία νερού υπό τη διοίκηση του συνεταιρισμού των εργαζομένων, ελεγχόμενη από το SOSBA (ένωση εργαζομένων νερού του Buenos Aires) έχοντας επιτύχει 70% κάλυψη σε νερό και 45% κάλυψη αποχέτευσης σε μια μεγάλη, διάσπαρτη και πυκνοκατοικημένη γεωγραφική περιοχή [10].
 
Στη Βολιβία, μεγάλες υπηρεσίες νερού σε αστικές περιοχές διαχειρίζονται συνεταιρισμοί υπό την κυριότητα των πελατών, όπως ο Συνεταιρισμός Saguapac στο κεντρικό τμήμα της πόλης τηςSanta Cruz de la Sierra. Αυτή είναι η μεγαλύτερη υπηρεσία ύδρευσης στον κόσμο, που λειτουργεί ως συνεταιρισμός (183.000 μέλη). Ο συνεταιρισμός ιδρύθηκε το 1979 και σήμερα, παρέχει υπηρεσίες νερού σε περίπου 871.000 κατοίκους (αν και ο συνολικός αστικός πληθυσμός της SantaCruz είναι περίπου 1,5 εκατομμύριο).

Σύμφωνα με μια μελέτη που διεξήχθη από την Corporación Andina de Fomento, η Santa Cruz dela Sierra έχει επιτυχία 99,3% στην ποιότητα του νερού, ένα από τα πιο καθαρά στη Λατινική Αμερική. Στην αποστολή της Saguapac δηλώνεται ότι θα αναπτύξει τις δραστηριότητές της, διατηρώντας παράλληλα το περιβάλλον, και εργάζεται για τη διατήρηση της ποιότητας του υδροφόρου ορίζοντα των υπόγειων υδάτων [12].
 
Μια μελέτη από ερευνητές στο University of Birmingham, που διεξήχθη στα τέλη της δεκαετίας του 1990 διαπίστωσε ότι η Saguapac είναι μια από τις καλύτερες εταιρείες νερού στη Λατινική Αμερική μετρημένη με κριτήρια αποτελεσματικότητας και ισότητας.
 
Ενώ ο συνεταιρισμός Saguapac έχει αναγνωρισθεί εκτός της Βολιβίας ως μοντέλο, βολιβιανοί ακτιβιστές νερού υπογραμμίζουν το γεγονός ότι η περιοχή ευθύνης της κοινής ωφέλειας είναι μια περιορισμένη γεωγραφική περιοχή στο κέντρο της πόλης.

Οι περιαστικές περιοχές εξυπηρετούνται από εννέα μικρούς συνεταιρισμούς. Απόδειξη του γεγονότος ότι ο Saguapac δεν είναι ο μοναδικός πάροχος υπηρεσιών στο Santa Cruz de la Sierraείναι η ύπαρξη του Συνεταιρισμού Νερού Σχεδίου 3000 (La Cooperativa de Aguas del Plan TresMilCOOPLAN) στο φτωχό προάστιο του Σχεδίου 3000. Όπως περιγράφει ο ουρουγουανός ακτιβιστής και πολιτικός αναλυτής Raúl Zibechi, "Στη μέση μιας ρατσιστικής πόλης των λευκών ελίτ, τον πυρήνα της ολιγαρχίας αγρο-εξαγωγών, το Σχέδιο 3000 είναι ένα τεράστιο και φτωχό προάστιο σχεδόν 300.000 κατοίκων, ένας μικρόκοσμος που αποτελείται από 36 Βολιβιανές εθνοτικές ομάδες.

Είναι μια πόλη που - στο όνομα του αγώνα κατά της ανισότητας - οι κάτοικοι του Σχεδίου 3000 αντιστέκονται στην καταπιεστική και βίαιη κουλτούρα της τοπικής ελίτ". Ο COOPLAN ιδρύθηκε το 1986 από τους κατοίκους του Σχεδίου 3000, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργούνται από την απροθυμία του Saguapac να επεκτείνει τις υπηρεσίες στην περιφερειακές γειτονιές.

Σήμερα παρέχει με πόσιμο νερό περίπου το 80% των νοικοκυριών εντός της περιοχής ευθύνης του (121.000 από τους 151.000).
 
Μια άλλη επίσης επιτυχημένη περίπτωση συνεταιρισμών νερού στη Βολιβία είναι ο Cosmol, ένας τοπικός πάροχος υπηρεσιών στο Montero [10].
 
Προς συνεταιρισμούς νερού κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας και άμεσης δημοκρατίας
 
Η προσέγγιση και αναγνώριση του νερού ως κοινό αγαθό και όχι ως εμπόρευμα ή ως μέσο για τη φορολόγηση των πολιτών αποτελεί προϋπόθεση για τη συνεταιριστική διαχείριση του νερού [13, 14]. Προϋποθέσεις είναι επίσης, η δημιουργία και λειτουργία συνεταιρισμών νερού «από τα κάτω» σε μη κερδοσκοπική βάση, η ανεξαρτησία τους από οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, η διασφάλιση της μέγιστης δυνατής δημοκρατικής συμμετοχής των πολιτών [14].
 
Η παγκόσμια εμπειρία έχει δείξει ότι κάθε ονομαζόμενος συνεταιρισμός δεν ανήκει υποχρεωτικά στην κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία και άμεση δημοκρατία, αν δεν βασίζεται στις αρχές και τις διαδικασίες της κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας και της άμεσης δημοκρατίας.

Επιπλέον, αυτές οι αρχές και διαδικασίες δεν είναι μόνον ένα θέμα καταστατικού του συνεταιρισμού. Η υλοποίησή τους απαιτεί την πραγματική συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων μέσω των γενικών συνελεύσεων, που δεν μπορεί να γίνει χωρίς ένα κοινωνικό κίνημα να το υποστηρίζει και αποτελούμενο από πολίτες εκπαιδευμένους για αυτό [14-16].
 
Βιβλιογραφία
 
[1] Douvitsa I., Kassavetis D., “Cooperatives: an alternative to water privatization in Greece”, Social Enterprise Journal, 10(2): 135-154, 2014
[2] Castro J.E. and Heller L. (Eds), “Water and sanitation services. Public policy and management”, Routledge, London, 2012
[3] Ruiz-Mier F., van Ginneken M., “Consumer cooperatives: an alternative institutional model for delivery of urban water supply and sanitation services?”, Water Supply and Sanitation Working Notes, The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank, 2006
[4] Takala A.J., Arvonen V., Katko T.S., Pietilä P.E., Åkerman M.W., “The evolving role of water co-operatives in Finland”, International Journal of Co-operative Management, 5(2): 11-19, 2011
[5] Hachfeld D., Terhorst P., Hoedeman O., “Progressive Public Water Management in EuropeIn search of exemplary cases”, Transnational Institute and Corporate Europe Observatory, 2009
[6] DANVA – Danish Water and Waste Water Association, “Water in Figures. DANVA’s Benchmarking and Water Statistics 2010”, http://www.danva.dk
[7] Καλλής Γ., “Το νερό είναι υπόθεση όλων μας – Υπάρχουν εναλλακτικές στην ιδιωτικοποίηση”, http://greeklish.info/gr/greece/environment, 24.1.2014
[8] University of Wisconsin Center for Cooperatives, “Research on the Economic Impacts of Cooperatives”, Report, 2009, http://reic.uwcc.wisc.edu/water/
[9] Bakker K. (Ed.), “Eau Canada: The future of Canada’s water”, UBC Press, 2007
[10] Spronk S., Crespo C., Olivera M., “Struggles for water justice in Latin America. Public and ‘social-public’ alternatives”, In: ‘Alternatives to Privatization: Public Options for Essential Services in the Global South’, D. A. McDonald and G. Ruiters (Eds), Routledge, 2012
[11] Rodríguez S., "Las cooperativas son el pilar económico del zapatismo", La coperacha, 11.6.2014
[12] Ranicki C., “Clean water, cooperative principles”, ICA - International Co-operative Alliance, http://ica.coop/en/media/co-operative-stories/clean-water-cooperative-principles
[13] Νικολάου Κ., “Το νερό στον κόσμο: Κοινωνικό αγαθό ή εμπόρευμα;”, Για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, 3 (48), 2013. Επίσης στο: Διαλεκτικά, 22.3.2012, www.dialektika.gr
[14] Νικολάου Κ., “Κριτική της πολιτικής οικονομίας του νερού και η συνεργατική εναλλακτική”, Διαλεκτικά, 25.8.2014, www.dialektika.gr
[15] Initiative K136, www.136.gr
[16] Nikolaou K., “The referendum on the water of Thessaloniki”, European Water Movement, http://europeanwater.org, 2014

______________________________________
 
* Το κείμενο αποτελεί μετάφραση στα ελληνικά του αγγλικού πρωτότυπου, που είναι δημοσιευμένο στον ιστότοπο του FAME - Forum Alternatif Mondial de l'Eau (Παγκόσμιο Εναλλακτικό Φόρουμ Νερού):

Καμπάνια και ψήφισμα της GREENPEACE ενάντια στο πλαστικό

Κάθε χρόνο, μέχρι και 12 εκατομμύρια τόνοι πλαστικού καταλήγουν στις θάλασσές μας.


Από τις μεγαλόσωμες φάλαινες μέχρι το μικροσκοπικό πλαγκτόν, τα θαλάσσια ζώα μπερδεύουν αυτό το πλαστικό με την τροφή τους.

Όλοι έχουμε ευθύνη για το πόσο άχρηστο πλαστικό χρησιμοποιούμε καθημερινά στη ζωή μας και πού καταλήγει αυτό. Τεράστια ευθύνη όμως έχουν και οι εταιρείες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Coca-Cola, η οποία μόνο πέρσι αύξησε την παραγωγή πλαστικών μπουκαλιών μίας χρήσης κατά ένα δισεκατομμύριο!

Μπορείς να της ζητήσεις να κάνει κάτι για αυτό άμεσα; >>>

Τίποτα που χρησιμοποιούμε για λίγα λεπτά δεν πρέπει να ρυπαίνει το περιβάλλον και να παραμένει εκεί για εκατοντάδες χρόνια. Η μεγαλύτερη εταιρεία αναψυκτικών στον κόσμο, που εμφιαλώνει περισσότερα από 110 δισεκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια τον χρόνο, πρέπει να μειώσει άμεσα τον αριθμό αυτών των μπουκαλιών και να επενδύσει σε καινοτόμες εναλλακτικές λύσεις. Έχει τη δύναμη να το κάνει και έχει και την ευθύνη.

Ζήτα από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Coca-Cola να αναλάβει δράση.>>>


Για την απώλεια του Γιάννη Παντή

Η Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης, εκφράζει τη λύπη της για το θάνατο του Γιάννη Παντή και τα συλλυπητήριά της στην οικογένειά του.

Ο Γιάννης δεν περιοριζόταν στη θέση του Καθηγητή Οικολογίας στο ΑΠΘ, αλλά ήταν πολύ ενεργός κοινωνικά. Ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της Οικολογικής Κίνησης Θεσσαλονίκης, αλλά οι επαφές μας διατηρήθηκαν και αργότερα, όταν διάλεξε άλλες οδούς δραστηριοποίησης, σε διάφορες κινήσεις πολιτών και πρωτοβουλίες για την πόλη. Μαζί με τον Μιχάλη Τρεμόπουλο είχαν μια σημαντική τηλεοπτική παρέμβαση για περιβαλλοντικά ζητήματα της περιοχής μέσα από την εκπομπή «Πράσινη Κάρτα» που παρουσίαζαν από κοινού στην ΕΤ3. Άνοιξε νέους δρόμους έρευνας στο επιστημονικό πεδίο της οικολογίας και για ορισμένους από εμάς που αποφοίτησαν από το Τμήμα Βιολογίας ήταν αγαπημένος δάσκαλος. Σε όποια θέση κι αν υπηρέτησε στήριξε με όλες του τις δυνάμεις την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή του στις συζητήσεις της αριστεράς και της οικολογίας, ενώ ήταν γνωστός για την αισιοδοξία του και τον ευρωπαϊσμό του.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει σήμερα στην ιδιαίτερη πατρίδα του, στο νησί της Ζακύνθου.

Από τη Ρωσία τα ίχνη ραδιενέργειας;

Αυξημένες ποσότητες ραδιενέργειας καταγράφονται τις τελευταίες μέρες στην ατμόσφαιρα της Ευρώπης προκαλώντας έντονη ανησυχία καθώς η πηγή τους παραμένει μυστήριο.

Σημειώνεται, πως η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) ανακοίνωσε την Τρίτη ότι από τις 27 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Οκτωβρίου ανιχνεύθηκαν εξαιρετικά μικρές ποσότητες ραδιενέργειας και στην ατμόσφαιρα της χώρας μας (Διαβάστε αναλυτικά).

Συγκεκριμένα, το ισότοπο που ανιχνεύθηκε είναι το ρουθήνιο-106 (Ru-106).

Παρόμοια ευρήματα έχουν αναφερθεί τις τελευταίες ημέρες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ελβετία, η Γερμανία, η Φινλανδία, η Αυστρία και η Σλοβενία.

Η Γερμανική Υπηρεσία Προστασίας από την Ακτινοβολία ανέφερε ότι ανιχνεύθηκαν αυξημένες ποσότητες ραδιενέργειας σε έξι περιοχές της Γερμανίας, αλλά και σε περιοχές της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης την περασμένη εβδομάδα.

Το ισότοπο ρουθήνιο-106 χρησιμοποιείται στις αντικαρκινικές θεραπείες ακτινοβολίας για όγκους στα μάτια και ενίοτε σε θερμοηλεκτρικές γεννήτριες (RTG)που παρέχουν ενέργεια σε δορυφόρους.

Οι αρχές τονίζουν ότι τα επίπεδα που έχουν ανιχνευθεί δεν αποτελούν απειλή για τη δημόσια υγεία και έτσι δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας. Ωστόσο, αυτό που προβληματίζει τους επιστήμονες είναι η πηγή της διαρροής που παραμένει άγνωστη μέχρι στιγμής.

Η Γερμανική Υπηρεσία αναφέρει πως πιθανότερη πηγή προέλευσης φαίνεται να είναι η Ρωσία: «Νέες αναλύσεις της πηγής του ραδιενεργού υλικού είναι πιθανόν να δείξουν ότι η έκλυση προήλθε από την περιοχή των νότιων Ουραλίων, αλλά δεν μπορούν να αποκλειστούν και άλλες περιοχές στη νότια Ρωσία» σημείωσε εκπρόσωπος της υπηρεσίας.

Ο ίδιος απέκλεισε το ενδεχόμενο να πρόκειται για πυρηνικό ατύχημα, καθώς ανιχνεύθηκαν μόνο σωματίδια του ισότοπου ρουθηνίου-106.

Πρόστιμα σε πολίτες και Δήμους με το νέο νομοσχέδιο ανακύκλωσης - Ο πόλεμος της πλαστικής σακούλας



Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νέο Νομοσχέδιο της Ανακύκλωσης, του Υπουργείου Περιβάλλοντος με το οποίο επιχειρείται να ενισχυθεί η ανακύκλωση από τους ίδιους τους πολίτες, αλλά και από τους Δήμους. Μάλιστα το νέο νομοσχέδιο περί ανακύκλωσης προβλέπει «τσουχτερά» πρόστιμα που ξεκινούν από 20 και φτάνουν έως και τα 500 ευρώ σε όποιον δεν ανακυκλώνει και πετάει τα σκουπίδια του οπουδήποτε.

Με το νέο αυτό νομοσχέδιο, οι Δήμοι αναγορεύονται πλέον σε βασικό μοχλό της αναβάθμισης της διαχείρισης των αποβλήτων, αναλαμβάνοντας την πρόληψη, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση, προς όφελος του περιβάλλοντος.

Επιπλέον, αναβαθμίζεται ο ρόλος του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης, ο οποίος θα μπορεί να επιβάλει και πρόστιμα σε συστήματα ή φορείς που παραβιάζουν τη νομοθεσία. Στόχος του νέου Νομοσχεδίου είναι μέχρι το 2020 να γίνει η ανάκτηση, η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση σε τοπικό επίπεδο σε ποσοστό 50%, ενώ κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντικό το κομμάτι της διαλογής στην πηγή και η ανάκτηση του βιοαποδομήσιμου υλικού στον κάδο. Είναι χρήσιμο να γνωρίζουν οι δημότες μας πως αλλαγές θα επέλθουν και στην τιμολογιακή πολιτική, καθώς και τα δημοτικά τέλη να συνδεθούν με τις ποσότητες των απορριμμάτων που παράγει ο κάθε δήμος, έτσι ώστε οι πολίτες να διαπιστώνουν την ανταποδοτικότητα του μέτρου μέσω της μείωσης των δημοτικών τελών, ανάλογα με τα ποσοστά ανακύκλωσης που επιτυγχάνονται.

Σε ότι αφορά τέλος τα πρόστιμα σε όσους δήμους «αμελούν» τις υποχρεώσεις τους για εναλλακτική διαχείριση και δεν υποβάλλουν ετήσια έκθεση διαχείρισης δημοτικών αποβλήτων, αυτά θα κυμαίνονται από 1.000 έως 10.000 ευρώ. Να σημειωθεί, πως στο νέο νομοσχέδιο προβλέπονται ακόμη τέλη και οικονομικά μέτρα για τη μείωση της πλαστικής σακούλας, ενώ ενισχύεται περαιτέρω ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε σχέση με τους ελέγχους, αλλά και τις κυρωτικές διατάξεις.

Πόλεμος κατά της πλαστικής σακούλας

Σύμφωνα με τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης, σήμερα η Ελλάδα καταλαμβάνει μια από τις χειρότερες θέσεις σε ποσοστά ανακύκλωσης στην Ευρώπη, καθώς θάβουμε περίπου το 83% των απορριμμάτων και ανακυκλώνουμε μόλις το 17%. Ειδικότερα, για την πλαστική σακούλα, εκτιμάται ότι κάθε κάτοικος χρησιμοποιεί 400 πλαστικές σακούλες κάθε χρόνο, δηλαδή 4,5 δισεκατομμύρια σακούλες ετησίως. Από αυτές οι περισσότερες προέρχονται από τα ψώνια που κάνουμε στα σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, από την 1η Ιανουαρίου του 2018 για κάθε λεπτή πλαστική σακούλα ο καταναλωτής θα πληρώνει 3 λεπτά και από την 1η Ιανουαρίου του 2019 θα πληρώνει 7 λεπτά. Τα χρήματα αυτά θα καταβάλλονται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία στη συνέχεια θα χρηματοδοτεί περιβαλλοντικές δράσεις.

Εκστρατείες ενημέρωσης από τους Δήμους

Στα πλαίσια αυτά οι Δήμοι, θα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα σε εκστρατεία ενημέρωσης, από την οποία ο κάθε δημότης μας, θα λάβει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τη σταδιακή μείωση της χρήσης της πλαστικής σακούλας.

Αλλά το κυριότερο θα πρέπει να αναβαθμίσουν τις υπηρεσίες καθαριότητάς τους και να σταματήσουν το αλαλούμ της διακομιδής κάδων ανακύκλωσης από κοινού με τα συνήθη οικιακά απορρίμματα.
Σχετικά με αυτό το πολλαπλώς καραγγελλόμενο πρόβλημα από πολλούς πολίτες ο Πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης δήλωσε πως αν όντως κάποιοι Δήμοι μαζεύουν τα απορρίμματα συμμεικτα και όχι ξεχωρισμένα, ο πολίτης θα πρέπει να το καταγγείλει στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης αλλά ακόμη και να παρεμβαίνουν αν βλέπουν ότι ο Δήμος δεν κάνει καλά την δουλειά του.

Μια ανασκόπηση της κατάστασης για τα Πράσινα Σημεία και η νέα ΚΥΑ



Δημοσιεύτηκε στις 15/9/2017(ΦΕΚ 3250Β) η νέα ΚΥΑ για την ταχεία περιβαλλοντική αδειοδότηση των Πράσινων Σημείων σύμφωνα με την οποία τροποποιείται η Κοινή Υπουργική Απόφαση 171914/2013 -  ΦΕΚ 3072/Β/3-12-2013 με τίτλο: «Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις για έργα και δραστηριότητες της κατηγορίας Β της ομάδας 4: “Συστήματα Περιβαλλοντικών Υποδομών”, του παραρτήματος IV της Υ.Α. 1958/2012 (Β' 21), όπως εκάστοτε ισχύει.»

Με αφορμή αυτό είναι χρήσιμη μια ανασκόπηση της κατάστασης για τα Πράσινα Σημεία(ΠΣ).  Είχε προηγηθεί η Υπουργική Απόφαση ΔΙΠΑ/οικ.37674/16 (ΦΕΚ 2471 Β/10-8-16): «Τροποποίηση και κωδικοποίηση της υπουργικής απόφασης 1958/2012 - Κατάταξη δημοσίων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες και υποκατηγορίες» ώστε να συμπεριληφθούν τα Πράσινα Σημεία και τα ΚΑΕΔΙΣΠ ως νέα υποομάδα με α/α 9β στην 4η ομάδα (Συστήματα περιβαλλοντικών υποδομών) έργων/δραστηριοτήτων για τα οποία απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και η κατάταξή τους σε κατηγορίες γίνεται ανάλογα με την ικανότητα αποθήκευσης  (Q) και το εάν βρίσκονται εντός ή εκτός οικισμού.

Για όσα υπάγονται στην κατηγορία Β (α) 20 t<Q<1.000 t εκτός ορίων οικισμών και πόλεων (β) Q<200 t εντός ορίων οικισμών και πόλεων απαιτούνται Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις(ΠΠΔ), οπότε όπως αναφέρθηκε στην αρχή τροποποιήθηκε η αντίστοιχη ΚΥΑ για να τα συμπεριλάβει.

Επίσης με την υπ' αριθμ. οικ. 18485/2017 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β’1412) «Καθορισμός των κατηγοριών και των προδιαγραφών των Πράσινων Σημείων (ΠΣ), των Κέντρων Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης και Διαλογής στην Πηγή (ΚΑΕΔΙΣΠ), των Γωνιών Ανακύκλωσης (ΓΑ) και των Κινητών Πράσινων Σημείων (ΚΙΠΣ), σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 4042/2012, όπως ισχύει» τέθηκαν ορισμένες προδιαγραφές για την κατασκευή και λειτουργία των ΠΣ οι οποίες μπορεί στην πορεία να αποδειχθούν ανεπαρκείς.

Π.χ. στο άρθρο 6 αναφέρει τις επιτρεπόμενες εργασίες:
Παρ. 1.  Στα ΠΣ και στα ΚΑΕΔΙΣΠ πραγματοποιούνται οι ακόλουθες εργασίες: 
α. συγκέντρωση των αντικειμένων/αποβλήτων προς επαναχρησιμοποίηση/ ανακύκλωση αντίστοιχα, σε κάδους, κοντέινερ ή άλλου τύπου περιέκτες, 
β. χειροδιαλογή στην περίπτωση αστοχιών, 
γ. εξασφάλιση ζύγισης εξερχόμενων ποσοτήτων και όπου είναι δυνατόν εισερχομένων ποσοτήτων, και προαιρετικά: 
δ. συμπαγοποίηση (δεματοποίηση, συμπίεση).

Από τη μία επιτρέπει τη χειροδιαλογή στην περίπτωση αστοχιών, γιατί αλλιώς κινδύνευαν να χαρακτηριστούν ΚΔΑΥ αυξάνοντας τις απαιτήσεις κατασκευής και λειτουργίας, από την άλλη όμως δεν επιτρέπει άλλες εργασίες διαχείρισης, όπως θρυμματισμό, κομποστοποίηση, κλπ, για τις οποίες θα απαιτείται ξεχωριστή αδειοδότηση.

Το αναφέρω γιατί στον πίνακα 2 του παραρτήματος 1 λέει ποια υλικά δέχεται το Πράσινο Σημείο.  Δέχεται βιοαπόβλητα κήπων και πάρκων, αλλά δεν μπορεί να γίνεται θρυμματισμός  και κομποστοποίηση και επίσης δεν δέχεται βιοαπόβλητα κουζίνας, οπότε γενικά η κομποστοποίηση είναι εκτός των ΠΣ.

Επίσης μία παρατήρησης αφορά στην παρ. 4δ του ίδιου άρθρου 6 όπου αναφέρει την υποχρέωση “τακτικής απομάκρυνσης των υλικών που συγκεντρώνονται ανάλογα με το ρυθμό συγκέντρωσης και κατ’ ελάχιστον μία φορά το μήνα, ώστε αφενός να μην υπάρχει υπέρβαση της ονομαστικής αποθηκευτικής ικανότητας των ΠΣ ή ΚΑΕΔΙΣΠ και αφετέρου να διατηρείται η ευταξία του χώρου”.  Η υποχρέωση απομάκρυνσης των υλικών μία φορά το μήνα καθορίζει και την ικανότητα αποθήκευσης του ΠΣ.  Βέβαια στις εργασίες που επιτρέπονται λέει «εξασφάλιση ζύγισης εξερχόμενων ποσοτήτων και όπου είναι δυνατόν εισερχομένων ποσοτήτων», αλλά αν δεν ξέρεις τα εισερχόμενα πώς θα ξέρεις το ισοζύγιο των υλικών και την αποθηκευτική ικανότητα του ΠΣ, ώστε να αποφύγεις να παραμένουν υλικά για μεγάλο χρονικό διάστημα στο ΠΣ και να μετατρέπεται σε μικρό ΧΑΔΑ (π.χ. κλαδιά, μπάζα) ή να δημιουργείται παραεμπόριο.

Πέραν της επικαιροποίησης της νομοθεσίας που είναι μεν χρήσιμη αλλά μέχρι τώρα δε σταματούσε την αδειοδότηση των Πράσινων Σημείων ως χώρους προσωρινής αποθήκευσης, γιατί αυτό είναι ουσιαστικά και τώρα, δεν προχωράει καθόλου η ένταξη έργων Πράσινων Σημείων με αποτέλεσμα να μην οδεύει κανένα προς υλοποίηση πανελλαδικά σε αντίθεση με τις ΜΕΑ.  Και δεν αναφέρομαι σε μικρά ΠΣ μέσα στις πόλεις αλλά σε μεγάλα ΠΣ που θα δέχονται ένα μεγάλο αριθμό υλικών και θα έχουν και δυνατότητα για επιδιόρθωση, επαναχρησιμοποίηση, κλπ. 

Άρα, το κενό μας είναι οι ΚΥΑ και οι Οδηγοί για Πράσινα Σημεία; ή μήπως φταίει κάτι άλλο που είναι η έλλειψη προτεραιότητας στη χρηματοδότηση για την εκπαίδευση, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση; 

Λαμία, 29.9.2017

Addthis

Google+ Followers

 
Support : Creating Website | Johny Template | Mas Template
Copyright © 2011. Ακτιβιστης - All Rights Reserved
Template Created by Creating Website Published by Mas Template
Proudly powered by Blogger |2012 Templates