Πριν λίγα χρόνια, όποιος διάβαζε το «1984» του Τζορτζ Όργουελ σίγουρα τον θεωρούσε υπερβολικό. Ο εμπνευσμένος συγγραφέας περιέγραφε μία δυστοπία, όπου ο «Μεγάλος Αδελφός» παρακολουθεί τους πάντες, παντού και διαρκώς. Σήμερα, η εικόνα είναι λιγότερο λογοτεχνική και περισσότερο… τροχιακή. Πάνω από τα κεφάλια μας, σε ύψη μόλις 480 έως 550 χιλιόμετρα, αιωρούνται πλέον περισσότεροι από 10.000 ενεργοί δορυφόροι του Starlink. Μια μεταλλική αρμάδα που δεν κοιμάται ποτέ.
 |
| Η αρχή έγινε τον Μάιο του 2019 όταν SpaceX του Έλον Μασκ εκτόξευσε 60 μικρούς δορυφόρους με έναν Falcon 9 από το Cape Canaveral Air Force Station. Photo: AFPForum |
Πόσοι είναι αυτοί οι δορυφόροι;
Για την ώρα το ψηφιακό πέπλο που αγκαλιάζει ολόκληρο τον πλανήτη καταγράφει 10.136 «μάτια» πέρα από τον ουρανό. Ο αριθμός, όμως, αλλάζει σχεδόν καθημερινά. Και αυτό από μόνο του λέει πολλά. Δεν είναι ένα στατικό σύστημα, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός, ο οποίος μεγαλώνει με ρυθμούς που θυμίζουν περισσότερο την τεχνολογία της Silicon Valley, παρά τις χρονοβόρες και κοστοβόρες διαστημικές αποστολές του 20ού αιώνα.
Η αρχή έγινε τον Μάιο του 2019, όταν η SpaceX του Έλον Μασκ εκτόξευσε τους πρώτους 60 δορυφόρους με έναν Falcon 9. Από εκείνη τη στιγμή, η διαδικασία μετατράπηκε σε ρουτίνα. Εκτοξεύσεις κάθε λίγες ημέρες, συχνά δύο μέσα σε 48 ώρες, με κάθε αποστολή να προσθέτει 25 ως 29 νέους δορυφόρους σ’ αυτό το ιδιαίτερο πλέγμα. Το 2026, η συχνότητα έχει φτάσει σε επίπεδα που πριν από μια δεκαετία θα θεωρούνταν αδιανόητα. Μέσα στους πρώτους μήνες του έτους, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δεκάδες εκτοξεύσεις, με τον ρυθμό να αγγίζει ή και να ξεπερνά τις 2–3 εκτοξεύσεις την εβδομάδα. Καθεμιά απ’ αυτές προσθέτει ένα λιθαράκι στο οικοδόμημα του παγκόσμιου δικτύου.
Το μυστικό πίσω από αυτή την εκρηκτική ανάπτυξη είναι η επαναχρησιμοποίηση. Οι πύραυλοι Falcon 9 επιστρέφουν στη Γη, προσγειώνονται σε πλατφόρμες στον ωκεανό και πετούν ξανά. Κάποιοι έχουν φτάσει τις 14 αποστολές. Η διαστημική βιομηχανία, που κάποτε λειτουργούσε με ρυθμούς «μία εκτόξευση ανά μήνα», σήμερα κινείται με απίστευτους ρυθμούς. Και κυρίως με πολλά λιγότερα έξοδα.
Σε πείσμα των θεωριών συνομωσίας, δεν είναι «κάμερες παρακολούθησης». Τουλάχιστον όχι με την κλασική έννοια που έχουμε στο μυαλό μας. Αποτελούν κόμβοι δεδομένων. Μεταφέρουν ίντερνετ. Αλλά μήπως και το ίντερνετ στην εποχή μας δεν είναι τα πάντα; Από επικοινωνίες , συναλλαγές και κάθε είδους δεδομένα, μέχρι στρατιωτικές πληροφορίες, streaming και γεωεντοπισμό.
Οι σύγχρονοι δορυφόροι Starlink διαθέτουν laser links που επιτρέπουν επικοινωνία μεταξύ τους με ταχύτητες ως και 25 Gbps. Με αυτό τον τρόπο δημιουργούν ένα πλέγμα στο διάστημα, το οποίο μεταφέρει δεδομένα χωρίς να περνά απαραίτητα από επίγεια καλώδια. Αυτό σημαίνει ότι ένα μήνυμα μπορεί να ταξιδέψει από την Ευρώπη στην Αμερική μέσω… κενού. Πιο γρήγορα από το φως που διασχίζει οπτικές ίνες. Σε επίπεδο χρήστη, οι ταχύτητες φτάνουν ή ξεπερνούν τα 100 Mbps, με καθυστέρηση γύρω στα 20–30 milliseconds. Σε επίπεδο δικτύου, όμως, μιλάμε για τεράστιους όγκους δεδομένων. Κάθε εκτόξευση αυξάνει τη συνολική χωρητικότητα του δικτύου, ενώ μελλοντικά μοντέλα δορυφόρων υπόσχονται πολλαπλάσια ισχύ.
Το πιο εντυπωσιακό δεν είναι το παρόν, αλλά το σχέδιο. Η αμερικανική ρυθμιστική αρχή έχει ήδη εγκρίνει την ανάπτυξη ως και 15.000 δορυφόρων για την επόμενη φάση του Starlink. Και αυτό είναι μόνο ένα στάδιο. Τα μακροπρόθεσμα σχέδια της SpaceX μιλούν για δεκάδες χιλιάδες δορυφόρους. Σήμερα, το Starlink αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% όλων των ενεργών δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τη γη. Ένα ιδιωτικό δίκτυο που είναι μεγαλύτερο από κάθε κρατικό πρόγραμμα στην ιστορία.
 |
| Η Starlink αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% όλων των ενεργών δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τη Γη. Photo: starlink.com |
 |
| Σήμερα αιωρούνται πλέον περισσότεροι από 10.000 ενεργοί δορυφόροι του Starlink. Photo: Satellitemap.space |
Η εικόνα που προκύπτει προκαλεί δέος. Ή ανησυχία, ανάλογα με το πώς τη βλέπει κανείς. Ένα συνεχώς κινούμενο πλέγμα από μεταλλικά σημεία που διασχίζουν τον ουρανό με ταχύτητα 27.000 χιλιομέτρων την ώρα. Ένα σύστημα που ανανεώνεται διαρκώς, καθώς οι δορυφόροι έχουν διάρκεια ζωής 4-6 χρόνια πριν αντικατασταθούν. Ένα ψηφιακό «δίχτυ» που καλύπτει τη Γη.
Αυτό το δίχτυ καλύπτει τα πάντα. Κάθε σημείο του πλανήτη, από τον Αρκτικό Κύκλο μέχρι τον Ειρηνικό Ωκεανό, βρίσκεται πλέον μέσα σε αυτή την τροχιακή εμβέλεια. Στο αρχαίο ρητό «ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον», ο ήλιος αντικαθίσταται από το Starlink. Είναι όλες οι μεταφορές δεδομένων «για το καλό»; Ελέγχει κανείς αν ανάμεσα στις υπηρεσίες που διευκολύνουν την καθημερινότητα μας υπάρχουν και κάποιες που δεν είναι τόσο αθώες; Και κυρίως, ποιο είναι το ποσοστό εξάρτησης πραγμάτων που σήμερα θεωρούμε δεδομένα (όπως π.χ. το GPS, ή ακόμα και το ίδιο το διαδίκτυο) από αυτό το δορυφορικό πλέγμα; Τι θα γίνει αν κάποιος πατάει κουμπιά και το ενεργοποιεί ή το απενεργοποιεί όπως θέλει;
Ο Όργουελ φαντάστηκε έναν Μεγάλο Αδελφό. Η πραγματικότητα δημιούργησε δέκα χιλιάδες μικρούς. Κι ολοένα τους αυξάνει.
Φωτογραφία: el.wikipedia.org
Eισαγωγική φωτογραφία: www.nasa.gov
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
