Λέμε ναι στην ενίσχυση των επιταγών σίτισης, αλλά όχι στις προαιρετικές και ανείσφορες παροχές αντί για ασφαλισμένο εισόδημα.
Η κοινή επιστολή της ΓΣΕΕ (...) και των εργοδοτικών οργανώσεων προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με την οποία ζητείται η αύξηση του ημερήσιου ορίου των διατακτικών σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ, γεννά σοβαρά πολιτικά, συνδικαλιστικά και θεσμικά ερωτήματα.
Πρώτα απ’ όλα, για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, το οποίο συνδέεται άμεσα με το εισόδημα των εργαζομένων, τις ασφαλιστικές εισφορές και τη στρατηγική της Συνομοσπονδίας, η Διοίκηση της ΓΣΕΕ δεν κλήθηκε να συνεδριάσει. Δεν έγινε συζήτηση, δεν παρουσιάστηκε ολοκληρωμένη εισήγηση, δεν εξετάστηκαν οι συνέπειες και δεν δόθηκε συλλογική εντολή για τη συγκεκριμένη τοποθέτηση.
Η σφραγίδα της ΓΣΕΕ δεν αποτελεί προσωπικό ή παραταξιακό περιουσιακό στοιχείο κανενός. Η Συνομοσπονδία δεν μπορεί να εμφανίζεται ως συνυπογράφουσα -δια του προέδρου της- σε κρίσιμες συμφωνίες, χωρίς προηγουμένως να έχουν τοποθετηθεί τα εκλεγμένα όργανά της.
Δεν είμαστε αρνητικοί στην αύξηση της αξίας των τροφείων. Κάθε πρόσθετη ενίσχυση που μπορεί πραγματικά να ανακουφίσει τον εργαζόμενο από την ακρίβεια είναι καλοδεχούμενη. Δεν μπορούμε όμως να αποδεχθούμε ότι μια καθαρά προαιρετική εργοδοτική παροχή παρουσιάζεται περίπου ως γενική αύξηση του εργατικού εισοδήματος.
Η ίδια η κοινή επιστολή δεν ζητά να χορηγούνται υποχρεωτικά διατακτικές σίτισης. Ζητά να αυξηθεί από τα 6 στα 10 ευρώ το όριο της παροχής που ένας εργοδότης μπορεί να χορηγεί. Παράλληλα, αιτιολογεί την πρόταση όχι μόνο με την ανάγκη στήριξης της αγοραστικής δύναμης, αλλά και με την ικανοποίηση και την παραγωγικότητα των εργαζομένων, την προσέλκυση προσωπικού και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το δελτίο Τύπου της ΓΣΕΕ. Από τη μία πλευρά αναφέρει ότι οι επιχειρήσεις χρειάζονται «ανταγωνιστικές παροχές» για να συγκρατούν ποιοτικό προσωπικό και, από την άλλη, δηλώνει ότι οι συλλογικές συμβάσεις αποτελούν τον μόνο δρόμο για καλύτερους μισθούς και καλύτερους όρους εργασίας. Όμως το συγκεκριμένο ζήτημα δεν τέθηκε ως αντικείμενο συλλογικής διαπραγμάτευσης και δεν εντάχθηκε στην ΕΓΣΣΕ. Αντιμετωπίστηκε ως αίτημα νομοθετικής διευκόλυνσης των επιχειρήσεων προς την Κυβέρνηση.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης.
Σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Εργατικού Δικαίου, οι διατακτικές σίτισης μέχρι 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, δεν περιλαμβάνονται στις τακτικές αποδοχές και δεν υπόκεινται σε κοινωνικοασφαλιστικές κρατήσεις. Το περιεχόμενο, το είδος και η αξία αυτών των παροχών καθορίζονται από τον ίδιο τον εργοδότη. Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει μάλιστα ότι, με το σημερινό καθεστώς, αν η αξία υπερβεί τα 6 ευρώ, ασφαλιστικές εισφορές οφείλονται για ολόκληρο το ποσό και όχι μόνο για το υπερβάλλον τμήμα.
Επομένως, αυτό που ζητείται δεν είναι απλώς η αύξηση μιας κοινωνικής παροχής. Ζητείται η διεύρυνση από τα 6 στα 10 ευρώ ενός πεδίου παροχών που βρίσκεται εκτός τακτικού και ασφαλιστέου μισθού.
Αυτό μπορεί να προσφέρει μια πρόσκαιρη ανάσα σε όσους ήδη λαμβάνουν ή θα λάβουν τροφεία. Δεν χτίζει, όμως, ασφαλισμένο εισόδημα. Δεν αυξάνει τις συντάξιμες αποδοχές. Δεν χρηματοδοτεί την κοινωνική ασφάλιση. Δεν κατοχυρώνεται αυτομάτως για όλους και δεν αποκλείει τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο πραγματικών μισθολογικών αυξήσεων.
Οι διατακτικές σίτισης κινδυνεύουν έτσι να μετατραπούν σε ένα ιδιότυπο «ΕΚΑΣ των εργαζομένων»: μια επιλεκτική ενίσχυση, την οποία δεν λαμβάνουν όλοι, η οποία εξαρτάται από την επιλογή του εργοδότη και η οποία δεν δημιουργεί ασφαλιστικό δικαίωμα και σταθερή μισθολογική βάση.
Την ίδια στιγμή, ο σημερινός στενός κύκλος της ηγεσίας της ΓΣΕΕ αποδεικνύεται ιδιαίτερα πρόθυμος να αναζητά κοινό τόπο με τις εργοδοτικές οργανώσεις και την Κυβέρνηση. Η λεγόμενη Εθνική Κοινωνική Συμφωνία του 2025-2026 περιλαμβάνει και θετικές θεσμικές αλλαγές, όπως την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας. Δεν πρέπει όμως να συγχέεται η διευκόλυνση της διαδικασίας επέκτασης των ΣΣΕ με την πραγματική υπογραφή συμβάσεων και την αύξηση των μισθών. Η επέκταση των συμβάσεων προϋπήρχε. Η νέα ρύθμιση μείωσε το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης από το 50% στο 40% και κατάργησε τον ποσοτικό έλεγχο όταν μια σύμβαση συνυπογράφεται από εθνικούς κοινωνικούς εταίρους.
Όταν, όμως, οι ίδιοι κοινωνικοί εταίροι κάθισαν στο τραπέζι για την ΕΓΣΣΕ, περιορίστηκαν στην παράταση προηγούμενων ρυθμίσεων. Δεν συμφώνησαν σε κανέναν νέο ουσιαστικό όρο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Δεν ενέταξαν στην ΕΓΣΣΕ την υποχρεωτική χορήγηση διατακτικών σίτισης. Δεν διεκδίκησαν μια παροχή καθολική και εγγυημένη για τους χαμηλόμισθους.
Και όμως, μετά τον ν. 5278/2026, η ΕΓΣΣΕ εξακολουθεί να μπορεί να καθορίζει ελάχιστους μη μισθολογικούς όρους εργασίας που ισχύουν για τους εργαζομένους όλης της χώρας.
Υπήρχε, συνεπώς, το πεδίο ώστε η ΓΣΕΕ να απαιτήσει τουλάχιστον: Υποχρεωτική χορήγηση διατακτικής σίτισης ύψους έως 10 ευρώ ημερησίως σε όλους τους εργαζομένους που αμείβονται με τον νόμιμο κατώτατο μισθό, επιπλέον των αποδοχών τους, χωρίς συμψηφισμό με υφιστάμενες ή μελλοντικές αυξήσεις και με αυτόματη αναπροσαρμογή βάσει του πληθωρισμού των τροφίμων.
Αν η ηγεσία της ΓΣΕΕ είχε θέσει αυτή την προϋπόθεση, θα αίραμε κάθε επιφύλαξή μας και θα στηρίζαμε δημόσια την πρωτοβουλία. Διότι τότε δεν θα επρόκειτο για μια ακόμη φορολογική και ασφαλιστική διευκόλυνση που μπορούν να αξιοποιήσουν ορισμένες επιχειρήσεις. Θα επρόκειτο για κατοχυρωμένο δικαίωμα των χαμηλόμισθων.
Η ΓΣΕΕ οφείλει να διαπραγματεύεται για όλους και όχι να προσφέρει την υπογραφή της ως κοινωνικό άλλοθι σε αιτήματα που διατηρούν ακέραιη την εργοδοτική προαιρετικότητα.
Οι εργαζόμενοι δεν χρειάζονται εισόδημα υπό αίρεση. Χρειάζονται πραγματικές αυξήσεις, συλλογικές συμβάσεις με περιεχόμενο, καθολικά δικαιώματα και μισθούς που στηρίζουν τόσο την καθημερινή ζωή όσο και το ασφαλιστικό τους μέλλον.
ΕΝΩΜΕΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ
Παράταξη της ΓΣΕΕ
.jpg)
.jpg)
Για να προλάβω μερικούς. Εμείς στον ΣΥΡΙΖΑ τα λάθη μας τα αναγνωρίσαμε, τα πληρώσαμε κι ακόμα τα πληρώνουμε ακριβά με τη δημοσκοπική μας πτώση και τον αγώνα μας να να σταθούμε στα πόδια μας.
