ΚΟΙΝΩΝΙΑ




Τον φάκελο της πανδημίας του κορονοϊού για τους πρόσφυγες που ζουν στην Ελλάδα ανοίγει την Πέμπτη 4 Μαρτίου 2021, με διαδικτυακή εκδήλωση στις 7 μμ, το Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για τον Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία “ΑΝΤΙΓΟΝΗ”.

Όπως εύκολα διαπιστώνει κανείς από την καθημερινή ειδησεογραφία, στην οποία εδώ και ένα χρόνο κυριαρχούν τα ρεπορτάζ για τα κρούσματα, τις μεταλλάξεις και τα θύματα του ιού, απουσιάζουν οι αναφορές στο πώς αυτή η υγειονομική κρίση επηρεάζει τον προσφυγικό πληθυσμό που φιλοξενείται κυρίως σε δομές.

Με τη διαδικτυακή συζήτηση που μπορείτε να παρακολουθήσετε μέσω του συνδέσμου https://zoom.us/j/96999791144?pwd=eWhMTzFtd1NuMTAvSWNOOW5qVnIyQT09, η ΑΝΤΙΓΟΝΗ φέρνει στο προσκήνιο τις ζωές αυτών των ανθρώπων, δίνοντας το λόγο σε ανθρώπους της ενημέρωσης.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της εθνικής συνάντησης συμμαχίας του προγράμματος ‘National Integration and Evaluation Mechanism (ΝΙΕΜ)’, το οποίο έχει στόχο τη μέτρηση, την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της ένταξης πληθυσμών που τίθενται υπό διεθνή προστασία σε 16 χώρες της ΕΕ.

Το πρόγραμμα είναι το ακόλουθο:

19:00 – 19:10 Καλωσόρισμα

19:10 – 19:15 "Παρουσίαση της εθνικής Έκθεσης ΝΙΕΜ" (ομιλήτρια η επιστημονική συνεργάτιδα της "ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ" και δικηγόρος κ. Βασιλική Καρζή)

19:15 – 19:35 "Η Προσφυγική κρίση εν μέσω πανδημίας στα ΜΜΕ" (ομιλητής ο κ. Παύλος Νεράντζης, δημοσιογράφος, παραγωγός ντοκιμαντέρ, συντονιστής «Δικτύου Χάρτας της Ειδομένης»)

19:35 – 19:55 "Προσφυγικό, πανδημία στην Ελλάδα και τα ξένα ΜΜΕ" (ομιλητής ο κ. Αλέξανδρος Αβραμίδης, φωτορεπόρτερ, συνεργάτης του Reuters)

19:55 – 20:10 Διάλειμμα

20:10 – 20:30 "Πρόσφυγες και μετανάστες, αντιμέτωποι με την πανδημία στους δρόμους των μεγάλων πόλεων" (ομιλητής ο κ. Αντώνης Ρεπανάς, δημοσιογράφος humanstories.gr)

20:30 – 21:00 Ανοιχτή Συζήτηση

Συντονίζει ο κ. Μιχάλης Τρεμόπουλος, αντιπρόεδρος του Κέντρου «ΑΝΤΙΓΟΝΗ», δημοτικός σύμβουλος Θεσσαλονίκης και τέως ευρωβουλευτής.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Ιταλοί γιατροί και άλλοι επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι, σύμφωνα με έρευνα τους μεταξύ υγειονομικών που έκαναν το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech κατά της Covid-19, οι παχύσαρκοι παρήγαγαν στον οργανισμό τους μόνο τα μισά περίπου αντισώματα μετά τη δεύτερη δόση, σε σχέση με όσους συναδέλφους τους είχαν κανονικό βάρος.

Αν και είναι πρόωρο να εξαχθεί κάποιο συμπέρασμα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου στους παχύσαρκους, πιθανώς σημαίνει ότι οι άνθρωποι με παχυσαρκία ίσως χρειαστούν μια τρίτη δόση, για να διασφαλιστεί ότι έχουν επαρκή προστασία έναντι του κορονοϊού, σύμφωνα με τη βρετανική «Γκάρντιαν».

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η παχυσαρκία (δείκτης μάζας σώματος άνω του 30) αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου από Covid-19 κατά σχεδόν 50%, καθώς και τον κίνδυνο, μετά τη λοίμωξη, για εισαγωγή στο νοσοκομείο κατά 113%.
Εν μέρει αυτό οφείλεται στο ότι οι παχύσαρκοι συχνά έχουν άλλα υποκείμενα νοσήματα, όπως καρδιοπάθεια ή διαβήτη τύπου 2. Επίσης, το υπερβολικό πάχος μπορεί να επιφέρει μεταβολικές αλλαγές, όπως φλεγμονή και ινσουλινοαντίσταση, που καθιστούν δυσκολότερη την καταπολέμηση της λοίμωξης Covid-19 από το σώμα του ασθενούς.

Έρευνες στο παρελθόν έχουν δείξει ότι το αντιγριπικό εμβόλιο έχει περίπου τη μισή αποτελεσματικότητα στους παχύσαρκους σε σχέση με τους εμβολιαζόμενους με κανονικό βάρος. Η νέα μελέτη, που προδημοσιεύθηκε στο medRxiv (δεν έχει υπάρξει ακόμη δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό), παρέχει τις πρώτες ενδείξεις πώς πιθανώς κάτι ανάλογο μπορεί να συμβαίνει με το εμβόλιο κατά του κορονοϊού – κάτι που πάντως πρέπει να επιβεβαιωθεί.
Πώς έγινε η έρευνα

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ανοσολόγο δρα Άλντο Βενούτι του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου IRCCS «Ρετζίνα Έλενα» στη Ρώμη, αξιολόγησαν την παραγωγή αντισωμάτων μετά και τη δεύτερη δόση του εμβολιασμού 248 υγειονομικών (158 γυναικών και 90 ανδρών). Επτά μέρες μετά τη δεύτερη δόση, σχεδόν όλοι (99,5%) είχαν εμφανίσει ανοσιακή αντίδραση και η παραγωγή αντισωμάτων ήταν πιο μεγάλη στους ανθρώπους που είχαν περάσει λοίμωξη Covid-19 προηγουμένως, στους νέους και στις γυναίκες. Όμως η αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος στο εμβόλιο ήταν μειωμένη στους υπέρβαρους και παχύσαρκους, σε σχέση με όσους είχαν βάρος κανονικό ή μικρότερο του κανονικού.
Το συμπέρασμα των ερευνητών ήταν ότι «οι γυναίκες, οι λεπτοί άνθρωποι και οι νέοι έχουν αυξημένη ικανότητα ανοσιακών αντιδράσεων σε σχέση με τους άνδρες, τους υπέρβαρους και τους ηλικιωμένους».

«Εφόσον η παχυσαρκία συνιστά σοβαρό παράγοντα κινδύνου για νοσηρότητα και θνητότητα στους ασθενείς με Covid-19», ανέφεραν οι ερευνητές, «είναι αναγκαίο να σχεδιαστεί ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα εμβολιασμού για τη συγκεκριμένη υπο-ομάδα. Μολονότι περαιτέρω μελέτες χρειάζονται, τα πρώτα αυτά δεδομένα πιθανώς έχουν σημαντικές επιπτώσεις για την ανάπτυξη εμβολιαστικών στρατηγικών για την Covid-19, ιδίως για τους παχύσαρκους ανθρώπους. Αν τα στοιχεία μας επιβεβαιωθούν από μεγαλύτερες μελέτες, η χορήγηση στους παχύσαρκους μιας πρόσθετης δόσης του εμβολίου ή μιας υψηλότερης δόσης είναι ανάμεσα στις επιλογές που πρέπει να αξιολογηθούν».

Ο καθηγητής ανοσολογίας Ντάνι Όλτμαν του Κολλεγίου Imperial του Λονδίνου σχολίασε: «Πάντα ξέραμε ότι ο δείκτης μάζας σώματος ήταν τεράστιος προγνωστικός δείκτης μειωμένης ανοσιακής αντίδρασης στα εμβόλια, συνεπώς η νέα ιταλική μελέτη είναι σαφώς ενδιαφέρουσα, μολονότι βασίζεται σε ένα μάλλον μικρό προκαταρκτικό δείγμα. Επιβεβαιώνει πάντως ότι ένας εμβολιασμένος πληθυσμός δεν είναι κατ’ ανάγκη συνώνυμος με ένα πληθυσμό που έχει ανοσία, ιδίως σε μια χώρα με υψηλή παχυσαρκία, και συνεπώς αναδεικνύει τη ζωτική ανάγκη για μακροπρόθεσμα προγράμματα επιτήρησης της ανοσίας».

Σε μια μελέτη σε Βραζιλιάνους υγειονομικούς, ο δρ Όλτμαν βρήκε ότι η επαναλοίμωξη από τον κορονοϊό SARS-CoV-2 ήταν συχνότερη μεταξύ όσων είχαν μεγάλο δείκτη μάζας σώματος και ότι οι παχύσαρκοι άνθρωποι παρήγαγαν λιγότερα αντισώματα μετά την αρχική λοίμωξη.

Από το ΑΠΕ-ΜΠΕ
το είδαμε εδώ 


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

Η «κρίση» ως γενική αλλά και συγκεκριμένη έννοια περιγράφεται με μια ποικιλία ορισμών όπως:

- η διανοητική ενέργεια που προσδιορίζει τις σχέσεις ανάμεσα σε έννοιες, συγκρίνοντας και ξεχωρίζοντας τις διαφορές,

- ως αξιολόγηση πράξεων ή καταστάσεων,

- ως διατύπωση έγκυρης και εμπεριστατωμένης γνώμης για κάτι,

- ως διανοητική διαύγεια ή ορθοφροσύνη και, τελικά,

- ως περίοδος ανωμαλίας με δυσχέρειες και κινδύνους που αφορά σε οποιαδήποτε δραματική αλλαγή και επιδείνωση σε δεδομένες καταστάσεις.

Ο τελευταίος ορισμός της έννοιας της «κρίσης» είναι αυτός που αφορά στον σημερινό προβληματισμό μου για Ιδιωτικές & Δημόσιες Επιχειρήσεις & Οργανισμούς και για Κράτη.

Οι κρίσεις μπορεί να προκληθούν από φυσικά αίτια ή θεομηνίες, μπορεί να οφείλονται σε ανθρώπινα λάθη και παραλείψεις ή ακόμη και σε εγκληματικές ενέργειες μεμονωμένων ατόμων ή επιχειρήσεων και οργανισμών.

Τα στελέχη Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων Κρατικών Δομών όπως και Δημοσίων και Ιδιωτικών Επιχειρήσεων και Οργανισμών ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με μία «κρίση» που προκύπτει εντελώς αναπάντεχα ή με ένα πρόβλημα που δεν του δίνουμε στα αρχικά του στάδια την πρέπουσα σημασία και στη συνέχεια εξελίσσεται με γοργό (και σε μερικές περιπτώσεις με ραγδαίο) ρυθμό σε «κρίση» που απαιτεί άμεση, ορθή και αποτελεσματική διαχείριση.

Ιστορικά δεδομένα και πληθώρα παραδειγμάτων αναδεικνύουν ως έμπρακτη αλήθεια ότι και στην περίπτωση των κρίσεων και της διαχείρισής τους ισχύει το Ιπποκρατικό ρητό, που αξιολογεί την «πρόληψη ως κατά πολύ σημαντικότερη προσέγγιση από τη θεραπεία» (αυτό περιγράφει το αγγλοσαξονικό ρητό που θέλει «μια ουγκιά πρόληψης να αξίζει όσο ένα λίτρο θεραπείας».

Καλό είναι, με άλλα λόγια, να διαχειριζόμαστε έγκαιρα και έγκυρα προβλήματα και μαζί προβληματικές καταστάσεις πριν εξελιχθούν σε κρίσεις εφόσον μπορούμε αλλά αυτό δεν είναι πάντοτε εφικτό όσο και αν είναι επιθυμητό. Το επόμενο στάδιο είναι να έχουμε έτοιμο ένα σχέδιο και μαζί ένα «εγχειρίδιο διαχείρισης κρίσεων», (αυτό που διεθνώς είναι γνωστό ως «crisismanagementmanual») και να έχουμε εκπαιδεύσει επαρκώς τον Αρχηγό και την ομάδα των ατόμων που θα την διαχειριστεί, εάν και όποτε αυτή εκδηλωθεί.

Θεωρητικά και εμπειρικά δεδομένα μας βοηθούν να δημιουργήσουμε έναν χρήσιμο «χάρτη ροής ενεργειών» που περιλαμβάνει δέκα βασικές δραστηριότητες, οι οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως σημεία αναφοράς στη διαχείριση κρίσεων από στελέχη Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων.

Εδώ θέλω να επισημάνω ότι στην αντιμετώπιση οποιασδήποτε κρίσεως και στην κατάρτιση οποιουδήποτε προγράμματος διαχείρισης κρίσεων χρειάζεται να ξεκινήσουμε από το θεμελιακό ερώτημα που θα πρέπει να αποτελεί και διαρκή πρόκληση «τι θα πρέπει να κάνουμε εάν…».

Από τη στιγμή, φυσικά, που αρχίζουμε να δίνουμε απαντήσεις στο συγκεκριμένο ερώτημα ξεκινάμε και την δόμηση και μαζί την καταγραφή σε ένα εγχειρίδιο του δικού μας προγράμματος διαχείρισης οποιασδήποτε κρίσης.

Ο Χάρτης Ροής Ενεργειών που παραθέτω συνιστά ένα Διεθνώς αποδεκτό περίγραμμα των σημαντικότερων ενεργειών στη διαχείριση κρίσεων:

– Δημιουργία & συνεχής εκπαίδευση ειδικής ομάδας διαχείρισης κρίσης

– Έλεγχος & διαχείριση ροής πληροφοριών

– Παροχή πληροφοριών – εσωτερικοί & εξωτερικοί αποδέκτες

– Σεβασμός κανόνων κοινωνικής/εταιρικής ευθύνης

– Προβολή κύρους της Επιχείρησης, του Οργανισμού ή της Κρατικής Δομής

– Συνεχής παροχή πληροφοριών στα ΜΜΕ και κάθε ενδιαφερόμενο

– Έκφραση λύπης για γεγονότα, συμβάντα και εξελισσόμενες καταστάσεις

– Διασφάλιση ακρίβειας παρεχόμενων πληροφοριών προς όλα τα ακροατήρια

– Προβολή ευαισθησίας (στο πλαίσιο γενικών Αρχών Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης)

– Καταγραφή εμπειριών για εκπαιδευτικούς λόγους (τα παθήματα - μαθήματα)



Δυο διεθνώς γνωστά παραδείγματα ορθής & λανθασμένης διαχείρισης κρίσης

Παραθέτω περιληπτικά δύο πρόσφατα παραδείγματα ορθής (επιτυχημένης)και λανθασμένης (αποτυχημένης) διαχείρισης κρίσης που αφορούν σε δύο διεθνώς γνωστούς κολοσσούς καταναλωτικών αγαθών.

Επιλέγω να μην εκφράσω την προσωπική μου αξιολόγηση για την μέχρι τώρα διαχείριση της πανδημίας covid-19 (απορρίπτω συστηματικά τις Κομματικές παρωπίδες) αλλά το αποφεύγω επειδή ο τελικός ισολογισμός «κερδών και ζημιών» θα αργήσει να γίνει γνωστός, ούτε και για το θέμα της παιδεραστίας εφόσον βρίσκεται πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης!..

ΕΠΙΤΥΧΙΑ -SAMSUNG- GalaxyNote 7: Το 2016, η Κορεατική εταιρεία ηλεκτρονικών ειδών Samsung αντιμετώπισε κρίση όταν μερικά κινητά τηλέφωνα τύπου GalaxyNote 7 εξερράγησαν λόγω προβλήματος στη μπαταρία. Οι πωλήσεις μειώθηκαν άμεσα στις διεθνείς αγορές καθώς οι αεροπορικές εταιρείες απαγόρευαν στους επιβάτες να εισέρχονται στα αεροσκάφη με τέτοια κινητά.

Η Samsung αντέδρασε ΑΜΕΣΑ, ανέλαβε την ευθύνη, παραδέχθηκε ότι δεν γνώριζε τα αίτια των εκρήξεων και δεσμεύτηκε να εντοπίσει και να προσδιορίσει το πρόβλημα. Άμεσα 700 μηχανικοί «έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά». Όταν εντοπίστηκε το πρόβλημα, η εταιρεία κοινοποίησε το ζήτημα με σαφήνεια και εισήγαγε χαρακτηριστικά διασφάλισης ποιότητας και ασφάλειας.

Ταυτόχρονα η Samsung ξεκίνησε μια διεθνή καμπάνια με στόχο τη σύνδεση της εικόνας της επωνυμίας της με την αξιοπιστία των προϊόντων της και επίσης εισήγαγε πολιτικές βελτίωσης της εταιρικής της κουλτούρας. Το επόμενο έτος, η εταιρική αξία της Samsung αυξήθηκε κατά 9%, και το επόμενο μοντέλο κινητών τηλεφώνων Galaxy S8 απέδωσε ρεκόρ κερδών!.

ΑΠΟΤΥΧΙΑ –TAKATA  AutoAirbags - Η διεθνώς γνωστή Ιαπωνική εταιρεία κατασκευής ανταλλακτικών αυτοκινήτων Takata παρήγαγε αερόσακους αυτοκινήτου επί σειρά ετών έως ότου κάποιοι αερόσακοι εξερράγησαν προκαλώντας τουλάχιστον 14 θανάτους. Οι διάφορες Κυβερνήσεις υπολόγισαν ότι περίπου 70 εκατομμύρια αερόσακοι της Takata είχαν τοποθετηθεί σε διάφορα αυτοκίνητα μέχρι το 2017.

Μελέτες επικεντρωμένες στο πρόβλημα διαπίστωσαν ελαττώματα σχεδιασμού και μηχανικής. Προτού καταστεί σαφής η έκταση του προβλήματος, η Takata διαχειρίστηκε την κρίση με αμηχανία και σαφή πρόθεση να αποφύγει τη δίωξη.

Ειδική έκθεση της Αμερικανικής Γερουσίας διαπίστωσε ότι η εταιρεία «έπαιξε» με τα δεδομένα των δοκιμών και δεν αντιμετώπισε επαρκώς τα ζητήματα ασφάλειας. Η συγκεκριμένη έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κουλτούρα ασφάλειας της εταιρείας είχε πολύ σοβαρά κενά που δεν φρόντισε να καλύψει. Η Takata τελικά χρεοκόπησε με εκτιμώμενες υποχρεώσεις ύψους 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων για ανάκληση και άλλα έξοδα.


Επιμύθιον

Κλείνω με τη λαϊκή φράση που περιγράφει εύστοχα τη διαχείριση κρίσεων τονίζοντας «αν δεν πάθεις δεν θα μάθεις…».

Όμως, όσο χρήσιμη και αν ήταν και παραμένει η συγκεκριμένη φράση, θα προσθέσω ένα απόφθεγμα το οποίο πιστώνεται στην ιστορική παρακαταθήκη του Γερμανού Ηγέτη Otto von Bismarck και ως πανεπιστημιακός δάσκαλος κρίνω σκόπιμο, όσο «άκομψο» και αν ακούγεται, να γνωρίζουμε:

«Όλοι λένε ότι αν δεν πάθεις δεν θα… μάθεις. Προσωπικά προτιμώ να μαθαίνω από τα παθήματα των… άλλων!»

Από κάθε μικρή ή μεγάλη κρίση που θα διαχειριστούμε μπορούμε να μάθουμε κάποια πράγματα, να εντοπίσουμε τα δυνατά και αδύνατα σημεία του σχεδίου μας, τις διαφορές στην εκδήλωση συμπεριφοράς των μελών της ομάδας διαχείρισης κρίσεων, την ενσάρκωση των ρόλων που είχαν εκπαιδευτεί να διαδραματίσουν εάν και όταν κάτι απρόοπτο προκύψει.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Η Παγκόσμια Ημέρα Πολιτικής Άμυνας ή Προστασίας (World Civil Defence Day) καθιερώθηκε το 1990 με πρωτοβουλία του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Άμυνας (ICDO) και λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο την 1η Μαρτίου, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε σε εφαρμογή το καταστατικό του ICDO το 1972.

Η Πολιτική Άμυνα ή Προστασία αποτελεί θεσμό με ιδιαίτερη σημασία στις μέρες μας, καθώς οι σύγχρονες κοινωνίες εκτίθενται ολοένα και περισσότερο σε κάθε είδους κινδύνους –φυσικούς και τεχνολογικούς – λόγω της κλιματικής αλλαγής, αλλά και της αστικής και βιομηχανικής ανάπτυξης. Δεν συνδέεται μόνο με την αντιμετώπιση μίας καταστροφής, αλλά εκτείνεται σε όλο το φάσμα της, καλύπτοντας πρώτιστα τον τομέα της πρόληψης, το σχεδιασμό, την ετοιμότητα, αλλά και τη διαχείριση των συνεπειών της. Στην πραγματικότητα, η Πολιτική Προστασία, στο σύγχρονο πολιτισμό μας, αποτελεί το θεσμό συνένωσης των δυνάμεων όλων των πολιτών έναντι φυσικών και ανθρωπογενών απειλών ή κινδύνων, που μπορούν να διαταράξουν σε καιρό ειρήνης την κοινωνική λειτουργία.

Σύμφωνα με την ICDO, η Παγκόσμια Ημέρα Πολιτικής Προστασίας έχει τρεις στόχους με αποδέκτη την παγκόσμια κοινότητα:
Να υπενθυμίζει τη ζωτική σπουδαιότητα της πολιτικής προστασίας για την κοινωνική λειτουργία.
Να ενημερώνει για την πρόληψη και τα μέτρα αυτοπροστασίας σε περίπτωση ατυχημάτων και καταστροφών.
Να αποδίδει τις οφειλόμενες τιμές στις προσπάθειες, τις θυσίες και τα κατορθώματα των εθνικών υπηρεσιών πολιτικής προστασίας, στους τομείς της πρόληψης και της αντιμετώπισης των καταστροφών.

Η Ελλάδα, όπως και οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είναι μέλος της Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Άμυνας (ICDO).

Στον επιχειρησιακό πυρήνα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας βρίσκεται το Κέντρο Παρακολούθησης και Πληροφόρησης (Monitoring and Information Centre – MIC), με έδρα τις Βρυξέλλες. Οποιαδήποτε χώρα – εντός ή εκτός της Ε.Ε – που έχει πληγεί από μία καταστροφή, μπορεί να ζητήσει τη βοήθεια του MIC επί 24ωρου βάσεως. Η συμβολή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας υπήρξε σημαντική και στον  σεισμό στην Αϊτή, όπου με αίτημα της Ε.Ε ενεργοποιήθηκε το πρόγραμμα «Rapid Response Capability 7», στο οποίο μετέχουν οι εθνικές αρχές Πολιτικής Προστασίας επτά (7) κρατών μελών της Ε.Ε, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Ωστόσο, οποιαδήποτε αναφορά στον θεσμό της Πολιτικής Προστασίας δεν θα πρέπει να παραγνωρίζει τη σημαντική συνεισφορά των εθελοντών, των ανθρώπων που, είτε στο πλαίσιο εθελοντικών οργανώσεων, είτε μεμονωμένα, την κρίσιμη στιγμή της καταστροφής προσφέρουν.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Η Έλενα Ακρίτα γράφει για εκείνους που προασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα του κάθε κρατούμενου Κουφοντίνα. Γιατί ο νόμος οφείλει να είναι ανώτερος από τον παραβάτη του.

Οι πολίτες που ζητούν την εφαρμογή του νόμου 4760/2020 για τον κρατούμενο απεργό Κουφοντίνα, δεν είναι τρομοκράτες. Οι πολίτες που ζητούν την εφαρμογή του νόμου, είναι δημοκράτες.

Η διαφορά των δημοκρατών από τους "δημοκράτες", κρίνεται σήμερα, τώρα. Είναι η διαφορά της ζούγκλας από την κοινότητα. Είναι η διαφορά του διαφωτισμού της προόδου από τον "ροβεσπιερισμό" της καρμανιόλας.

Πάμε λοιπόν μια τελευταία, λίγο πριν πεθάνει:

✔ «Είστε με τον Κουφοντίνα»;

Δεν είμαστε με τον Κουφοντίνα. Είμαστε με τα ανθρώπινα δικαιώματα του κάθε κρατούμενου Κουφοντίνα.

✔ »Αυτός δεν σεβάστηκε εμάς, γιατί εμείς να σεβαστούμε εκείνον»

Γιατί ο νόμος οφείλει να είναι ανώτερος από τον παραβάτη του. Το "οφθαλμός αντί οφθαλμού" δεν περιλαμβάνεται στον ποινικό μας κώδικα.

✔ «Ο Κουφοντινας πρέπει να τιμωρηθει γιατί έχει κάνει έντεκα φόνους».

Ο Κουφοντίνας έχει ήδη τιμωρηθεί για τους έντεκα φόνους. Καταδικαστηκε σε έντεκα φορές ισόβια συν 25 χρόνια κάθειρξη. Στη φυλακή θα πέθαινε - αν πέθαινε από φυσικό θάνατο κι όχι από την απεργία πείνας και δίψας.

✔ «Ο κρατούμενος δεν έδειξε μεταμέλεια και δεν ζήτησε συγγνώμη».

Αυτό δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του νόμου. Ό,τι ισχύει για τον μετανοούντα ισχύει και για τον αμετανόητο.

✔ «Όσα λέτε ισχύουν και για τους Χρυσαυγίτες κρατούμενους»;

Ναι, όσα λέμε ισχύουν και για τους Χρυσαυγίτες κρατούμενους. Όλοι οι κρατούμενοι είναι ίσοι απέναντι στον νόμο.

✔ «Τα ανθρώπινα δικαιώματα των κρατουμένων είνα ιερά και απαραβίαστα, ανεξάρτητα από το αδίκημα»;

Ναι.

✔ «Αν ήταν το δικό σας παιδί...»

Αν ήταν το δικό μας παιδί θα λέγαμε τα ίδια. Αν ήταν το δικό μας παιδί θα κάναμε τα ίδια. Αν ήταν το δικό μας παιδί θα του διδάσκαμε τα ίδια.

Συμπεράσματα λοιπόν, λίγο πριν πεθάνει.

Η κυβερνηση δεν δίνει δεκάρα για το επιχειρημα "θα έχετε τον πρώτο νεκρό απεργό πείνας στην Ελλάδα". Αντίθετα θα εξαργυρώσει τον αυταρχισμό της με απείρως περισσότερες ακροδεξιές ψήφους.

Οι μετριοπαθείς συντηρητικοί και οι κεντροδεξιοί δεν μοιάζουν να αντιδρούν, ακόμα κι αν διαφωνούν με τη στάση της κυβέρνησης. Ας ελπίσουμε ότι θα τον κάνουν πριν είναι αργά για το δημοκρατικό πολίτευμα.

ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Μέρα25 και ΚΙΝΑΛ τάσσονται υπέρ της εφαρμογής του νόμου 4670/2020 για τον κρατούμενο Κουφοντίνα. ΝΔ και Ελληνική Λύση τάσσονται κατά. Τα συμπεράσματα δικά μας.

Υπάρχουν άνθρωποι που φανερά ή ενδόμυχα φαντασιώνονται κρεμάλες στο Σύνταγμα, λιντσαρίσματα, δημόσιες διαπομπεύσεις, Νόμο 4000, χημικούς ευνουχισμούς, άγραφους νόμους, το "δίκαιο της φυλακης" [sic].

Ας μην είμαστε εμείς αυτοί. Κι ούτε να γίνουμε ποτέ.

Ούτε λίγο πριν πεθάνει. Ούτε μετά.


πηγή

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου


Κ.Ν.Μ.Καζαμιάκης*

Ένα κομμάτι του βουνού, πέτρα από την πέτρα του.

Επικούρειος Απόλλων Βασσών. Κυριαρχεί σ` ένα ορεινό, μοναχικό Αρκαδικό τοπίο.

Ναών δ` όσοι πελοποννησίοις εισί, μετά γε τον εν Τεγέα προτιμώτο ούτος αν του λίθου τε ες κάλλος και της αρμονίας ένεκα. Παυσανίας 8, 41, 8.

Ο Παυσανίας, θεωρεί το ναό του Απόλλωνα, δεύτερο, μετά το ναό της Αλέας Αθηνάς της Τεγέας, πελοποννησιακό ναό σε κάλλος και αρμονία και αναφέρει ότι ο αρμονικός, περικαλλής ναός, είναι έργο του Ικτίνου του αρχιτέκτονα του Παρθενώνα. Η χρονική απόσταση της επίσκεψης του περιηγητή Παυσανία από την κατασκευή του ναού ξεπερνά τα 550 χρόνια άρα η άποψη του για τον Ικτίνο είναι δεκτή με επιφυλάξεις.

Ο Ναός του Επικουρείου Απόλλωνα Βασσών.

Δωρικός ναός των Βασσών ή της Φιγαλείας στα όρια των νομών Ηλείας, Μεσσηνίας και Αρκαδίας, 14 χιλιόμετρα από την Ανδρίτσαινα. Ο ναός βρίσκεται σε υψόμετρο 1131 μ. στα Αρκαδικά βουνά, στο όρος Κωτύλιο. Είχε κτιστεί για να τιμηθεί ο Επικούρειος Απόλλων, κατά πάσαν πιθανότητα στο διάστημα 450 – 425 π. Χ.

Το κύριο υλικό δόμησης του ναού είναι ο τοπικός γκρίζος, σκληρός, στρωσιγενής ασβεστόλιθος. Οι στρώσεις στο πέτρωμα δομής και η μειωμένη του αντοχή απετέλεσαν με τα χρόνια και τους παγετούς ένα από τα ευαίσθητα θέματα που συνέβαλαν στη φθορά του οικοδομήματος. Εκτός από τον τοπικό στρωσιγενή, γκρίζο ασβεστόλιθο, που υπήρξε το κύριο υλικό δομής του ναού, χρησιμοποιήθηκε και μάρμαρο, κυρίως στο γλυπτικό διάκοσμο.

Ο ναός έχει 6 κίονες στις στενές όψεις και 15 στις μακρές. Οι διαστάσεις του είναι 14,65 Χ 38.30 μ. Τα αετώματα έχουν χαθεί από την αρχαιότητα ενώ η συνεχής ιωνική εσωτερική ζωφόρος εικονογραφεί δύο κύκλους μυθολογικών θεμάτων: Αμαζονομαχία και μάχη Κενταύρων και Λαπιθών. Όλες οι ανάγλυφες πλάκες της ζωφόρου αφαιρέθηκαν από τον Επικούρειο Απόλλωνα το 1812 και εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο.

Ιδιομορφίες, μορφολογικές ιδιαιτερότητες και ιδιοτυπίες του ναού:

Ισχυρότατον ανάγκη· κρατεί γαρ πάντων. Θαλής ο Μιλήσιος.

Ανάγκα και Θεοί πείθονται. Σιμωνίδης ο Κείος.

Ουδείς ανάγκης μείζον ισχύει νόμος. Μένανδρος.




Ο προσανατολισμός του ναού είναι προς Βορρά, και όχι προς την Ανατολή, όπως συνηθίζεται σχεδόν σ` όλους τους ναούς. Δεν έχει το συνηθισμένο προσανατολισμό Α-Δ, αλλά Β-Ν. Αυτό μπορεί να συνδέεται με θρησκευτικούς λόγους της αρχαίας Αρκαδίας και του λεγόμενου Υπερβόρειου Απόλλωνα. Η προσωπική μου άποψη, που προέκυψε από ακριβείς μετρήσεις και σχεδιάσεις του ανάγλυφου της περιοχής γύρω από τον ναό, για την τοποθέτηση του κτίσματος, έχει να κάνει με πρακτικούς λόγους χωροθέτησης του μνημείου και την ύπαρξη παλιότερων ναών στην ίδια θέση. ( βλ. Θέατρο Θορικού όπου διαπιστώνουμε πόσο εύκολα η ελληνική αρχιτεκτονική μπορούσε να προσαρμοστεί στις ανάγκες, βάζοντας στην άκρη το μνημειώδες στιλ.) Ανάγκᾳ δ᾿ οὐδὲ θεοὶ μάχονται, Σιμωνίδης ο Κείος. Αν το έδαφος δεν άφηνε περιθώρια για άλλη θέση τότε αυτή η μέγιστη πραγματικότητα- ανάγκη θα πείσει και τον ίδιο τον Απόλλωνα που για χάρη του κτίζεται αυτός ο ναός.

- Ο ναός έχει 6 κίονες στις στενές όψεις και 15 στις μακρές ( 6Χ 15), αντί για 13 ( 6Χ13), που επέβαλε η ναοδομία της κλασσικής εποχής. Έτσι, η μορφή του είναι περισσότερο επιμήκης, όπως στους αρχαϊκούς ναούς.

-Πέντε ζεύγη ιωνικών ημικιόνων διατάσσονται εσωτερικά στον ανατολικό και δυτικό τοίχο του σηκού. Πάνω από τα κιονόκρανα αναπτύσσεται ο ιωνικός θριγκός με συνεχή ζωφόρο μήκους 31 μ. με 23 μαρμάρινες πλάκες. Ποιοι έβλεπαν και θαύμαζαν αυτήν την εσωτερική ζωφόρο; Στις 12, από τις 23, πλάκες της ζωφόρου απεικονίζεται η Αμαζονομαχία ενώ στις άλλες 11 η Κενταυρομαχία. Στην ανασκαφή του 1812 οι πλάκες βρέθηκαν καταπλακωμένες στο σηκό από τα υπερκείμενα αρχιτεκτονικά μέλη. Το 1815 μεταφέρθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο, όπου μπορεί να τις θαυμάσει ο κάθε επισκέπτης.

Λίγα χρόνια πριν ο Φειδίας τοποθέτησε τη ζωφόρο στον Παρθενώνα πάνω, γύρω και εξωτερικά του σηκού, τον οποίο περιέτρεχε η ζωφόρος με μήκος 160 μ.

-Στο πίσω μέρος του σηκού, πίσω από το αξονικό στήριγμα με το κορινθιακό κιονόκρανο, στο νότιο άκρο, υπήρχε ένα είδος αδύτου όπου δέσποζε το άγαλμα του θεού Απόλλωνα με ύψος 6.60 μ.

-Ένα άνοιγμα μεγάλων διαστάσεων στον ανατολικό τοίχο του σηκού επέτρεπε την απρόσκοπτη θέαση προς την κορυφή του Λύκαιου όρους, ιερού βουνού για τους Αρκάδες. Το πλάγιο αυτό άνοιγμα, εντελώς πρωτοποριακό και ασυνήθιστο επέτρεπε τον άπλετο φωτισμό του λατρευτικού αγάλματος του Απόλλωνα.

-Μέγας νεωτερισμός σε σχέση με την αντίληψη του εσωτερικού χώρου των ελληνικών ναών είναι ο λαμπρός ανατολικός φωτισμός, μέσω του ανοίγματος, στον σηκό.

-Οι βάσεις των ιωνικών κιόνων και τα κιονόκρανα με τις μοναδικές και ιδιαίτερες γεωμετρικές χαράξεις.

-Το αξονικό κορινθιακό στήριγμα με το εντελώς πρωτότυπο, νέο αρχιτεκτονικό μέλος: Το κορινθιακό κιονόκρανο που εφαρμόζεται εδώ για πρώτη φορά και εισάγει τόσο πρώιμα τον κορινθιακό ρυθμό στην αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική. Ο νέος ρυθμός, ο κορινθιακός, εμφανίζεται κυρίως τον 4ο αι όπου θα διαδοθεί, θα αξιοποιηθεί καλλιτεχνικά και θα αποκτήσει την πλήρη του ανάπτυξη. Δυστυχώς το πρώιμο κορινθιακό κιονόκρανο του Επικουρείου Απόλλωνα δεν σώθηκε και μας είναι γνωστό από τα σκίτσα του Γερμανού αρχιτέκτονα και αρχαιολόγου Haller von Hallerstein, 1774- 1817. Τα σχέδια αυτά έγιναν το 1811, τη χρονιά που χάθηκε το συγκεκριμένο υπερπολύτιμο αρχιτεκτονικό μέλος. Θραύσματά του βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

-Οι αναλογίες της κατόψεως εσωτερικά και εξωτερικά του ναού.

-Σε αντίθεση με τον γενικό κανόνα της εφαρμογής καμπυλοτήτων στο στυλοβάτη, εδώ δεν υπάρχουν.

-Πάλι σε αντίθεση με τον γενικό κανόνα της εφαρμογής κλίσεων στους κίονες εδώ δεν υπάρχουν.

-Η εφαρμογή ρομβοειδών φατνωμάτων είναι σπουδαία τεχνική λύση αλλά και νεωτερισμός. Αποδεικνύεται έτσι η εφαρμογή μιας σοβαρής αρχιτεκτονικής σύνθεσης, η ύπαρξη υψηλού καλλιτεχνικού και τεχνικού προσωπικού και η παρουσία ενός καινοτόμου, τολμηρού, έμπειρου αρχιτέκτονα.

-Ο ναός είναι το πρώτο κτίσμα, και το μόνο μέχρι σήμερα, που έχει χρησιμοποιήσει και τους τρεις ρυθμούς: Δωρικό, ιωνικό, κορινθιακό της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής.

Παρατηρήσεις, διαπιστώσεις, σημειώσεις ημερολογίου 1976-1978.

- Τα προβλήματα για την ανεπαρκή θεμελίωση και τη στέγαση του σηκού δεν έχουν λυθεί.

- Για την κατασκευή του έχει χρησιμοποιηθεί ανοιχτόχρωμος γκρίζος τοπικός ασβεστόλιθος, ενώ ορισμένα μέρη της οροφής, τα κιονόκρανα του σηκού, ο γλυπτός διάκοσμος, φατνώματα, κεράμωση… είναι από μάρμαρο Δολιανών.

- Ο ναός είναι δωρικού ρυθμού, περίπτερος, δίστυλος εν παραστάσιν, με πρόναο, σηκό, άδυτο και οπισθόδομο.

-Στο ναό εργάστηκα από το 1976 μέχρι τις αρχές του 1978 ως μέλος της Ομάδας Εργασίας με επικεφαλής τον αρχιτέκτονα- αρχαιολόγο Αργύρη Πετρονώτη. Υπήρχε και η Επιτροπή Συντήρησης και Αποκατάστασης του ναού, από το 1975, με πρόεδρο τον Γενικό Επιθεωρητή Αρχαιοτήτων και Διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών Νίκο Γιαλούρη, τον αρχιτέκτονα- αρχαιολόγο- αναστηλωτή Γιάννη Τραυλό, τον καθηγητή Αρχιτεκτονικής Ε.Μ.Π. και αναστηλωτή Χαράλαμπο Μπούρα κ.α. Το 1978 μετατέθηκα στην Ακρόπολη της Αθήνας, για την αποτύπωση και μελέτη του αρχαίου θεάτρου του Διονύσου ως συνεργάτης του αρχιτέκτονα- αναστηλωτή Wolfgang Wurster ( 1937- 2003). Στην Ακρόπολη παρέμεινα 34 χρόνια, μέχρι το 2012.

- Το ναό περιέτρεχε εξωτερικά δωρική ζωφόρος με μετόπες και τρίγλυφα. Οι μετόπες δεν είχαν ανάγλυφα ενώ ανάγλυφη διακόσμηση είχαν μόνο οι εσωτερικές μετόπες των στενών πλευρών. Οι έξι μετόπες του πρόναου απεικόνιζαν την επιστροφή του Απόλλωνα στον Όλυμπο από τις Υπερβόρειες χώρες ( ίσως γι` αυτό ο προσανατολισμός του ναού είναι προς Βορρά), του δε οπισθόδομου την αρπαγή των κορών του βασιλιά της Μεσσηνίας Λεύκιππου, από τους Διόσκουρους.

- Ο γλύπτης της ζωφόρου, υποστηρίζουν κάποιοι μελετητές, ότι ήταν ο Παιώνιος, γνωστός από την περίφημη Νίκη ( Νίκη του Παιωνίου) που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας.

- Το 1987 ο ναός στεγάστηκε ώστε να προστατευθεί κυρίως από τις θραύσεις που προκαλεί στο ευαίσθητο στρωσιγενές πέτρωμα ο παγετός και η καταστροφική διαστολή. Το στέγαστρο θα απομακρυνθεί μετά την ολοκλήρωση των αναστηλωτικών επεμβάσεων και εργασιών συντήρησης.

-To μνημείο αυτό, είναι το δεύτερο καλύτερα σωζόμενο της κλασικής αρχαιότητας, μετά το ναό του Ηφαίστου και της Αθηνάς ( το λεγόμενο Θησείον).

-Η περιοχή του ναού ήταν η πρώτη ελληνική τοποθεσία που εγγράφηκε στον κατάλογο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς το1986.

Τι γράφει για τον Επικούρειο Απόλλωνα ο Νίκος Καζαντζάκης ( 1883- 1957), στο τελευταίο βιβλίο του « Αναφορά στον Γκρέκο» σ. 196-198. κεφ. ΙΖ, εκδ. Ελένη Καζαντζάκη, 6η έκδοση, Αθήνα.

Ύστερα από λίγες μέρες χάρηκα ένα άλλο τοπίο: Περνάς ένα ξεροπόταμο ισκιωμένο με πλατάνια, λουλουδισμένο με λυγαριές (1), ανεβαίνεις ένα αυστηρό βουνό, μοσκομυρισμένο με θρούμπα και θυμάρι (2), χωρίς χωριό, χωρίς ανθρώπους, χωρίς κατσίκες και πρόβατα, έρημο (3). Και ξάφνου σ` ένα απογύρισμα του βουνού, υψώνεται αναπάντεχα μπροστά σου ο ξακουστός ναός του Απόλλωνα στις Βάσες (4), στην καρδιά της Πελοπόννησος. Ευτύς ως τον αντικρίσεις, καμωμένος όπως είναι με τις ίδιες γκρίζες πέτρες του βουνού, νιώθεις τη βαθιάν ανταπόκριση του τοπίου και του ναού( 5). Σαν ένα κομμάτι του βουνού, πέτρα από την πέτρα του, φαντάζει ο ναός, αξεχώριστα σφηνωμένος ανάμεσα στους βράχους, βράχος κι αυτός, μα βράχος που πέρασε από πάνω του το πνέμα. Έτσι πελεκημένες και τοποθετημένες οι κολόνες τούτες του ναού εκφράζουν την ουσία όλης ετούτης της βουνίσιας αυστηρότητας κι ερημίας. Θαρρείς πως είναι η κεφαλή του τοπίου, η ιερή γυροτραφισμένη περιοχή, όπου μέσα προφυλαγμένος αγρυπνάει ο νους του. ( 6).

Κι εδώ η αρχαία τέχνη, συνεχίζοντας κι εκφράζοντας τέλεια το τοπίο, δε σε ξαφνιάζει. Πιτήδεια, ήρεμα, από μονοπάτι ανθρώπινο, σε ανεβάζει, χωρίς να λαχανιάσεις στην κορυφή. Σα να λαχτάριζε από αιώνες μέσα στους σκοτεινούς όγκους του αλάκερο το βουνό να εκφραστεί, και μόλις απόχτησε το ναό τούτον του Απόλλωνα, αλάφρωσε. Αλάφρωσε, θέλω να πω πήρε νόημα, και χάρηκε.

Το καταλάβαινα κάθε μέρα και καλύτερα περπατώντας στην ελληνική γης, ο ελληνικός πολιτισμός δεν ήταν ένας μετέωρος, υπερφυσικός ανθός, ήταν ένα δέντρο που είχε ριζώσει βαθιά στη γης κι έτρωγε λάσπη και την έκανε ανθούς. Κι όσο πιο πολλές λάσπες έτρωγε τόσο κατεργάζουνταν και πιο πλούσια την άνθιση του. Η περίφημη αρχαία απλότητα, η ισορρόπηση κι η γαλήνη δεν ήταν οι φυσικές ακοπίαστες αρετές μιας απλής ισορροπημένης ράτσας. Ήταν δύσκολοι άθλοι, λάφυρα από οδυνηρούς επικίντυνους αγώνες. Πολύπλοκη και τραγική είναι η ελληνική γαλήνη, ισορρόπηση από άγριες αντιμαχόμενες δυνάμες που κατόρθωσαν, ύστερα από πολύμοχτη, πολύχρονη πάλη, να φιλιώσουν. Να φτάσουν εκεί που λέει ένας Βυζαντινός μυστικός, στην απροσπάθεια, δηλαδή στην κορφή της προσπάθειας.

Ότι αλαφρώνει κι εξαϋλώνει τα βουνά, τα χωριά, τα χώματα της Ελλάδας είναι το φως. Το φως στην Ιταλία είναι μαλακό, γυναικίσιο, το φως της Ιωνίας γλυκό πολύ, γεμάτο ανατολίτικες λαχτάρες, στην Αίγυπτο πηχτό και φιλήδονο. Το φως στην Ελλάδα είναι όλο πνέμα. Μέσα στο φως αυτό κατόρθωσε ο άνθρωπος να δει καθαρά, να βάλει τάξη στο χάος και να το κάμει κόσμο. Και κόσμος θα πει αρμονία.

Μια γριούλα πρόβαλε από το διπλανό καλυβάκι του φύλακα. Κρατούσε στη φούχτα της δυο σύκα κι ένα τσαμπί σταφύλι. Ήταν τα πρώτα που ωρίμασαν στο υψηλό τούτο οροπέδιο κι ήθελε να μου τα κάμει δώρο. Γλυκιά, αδύνατη, γελαστή γριούλα που σίγουρα θα γυάλιζε στα νιάτα της.

-Πως σε λένε, κυρά μου, τη ρωτώ.

-Μαρία.

Μα ως είδε να πιάνω το μολύβι να σημειώνω τ` όνομα της, άπλωσε το σταφιδιασμένο χέρι να με σταματήσει.

-Μαριγίτσα… ξανάπε, σα να φοβόταν μήπως δεν άκουσα.

Χάρηκα να δω να ριζώνει και στο πιο σαράβαλο κορμί η γυναίκεια θηλύτητα.

-Και τι `ναι εδώ, τη ρωτώ.

-Έ, δε βλέπεις, πέτρες.

- Και γιατί έρχουνται από την άκρα του κόσμου και τις βλέπουν;

-Είσαι ξένος, με ρωτάει.

-Όχι, Έλληνας.

Πήρε θάρρος η γριούλα, σήκωσε τους ώμους:

-Κουτόφραγκοι! Έκαμε κι έσκασε στα γέλια.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που έβλεπα τις γριές που φυλάγουν αρχαίους ναούς ή ξακουστές εκκλησίες με θαματουργά κονίσματα να γελούν άπιστες με τους αγίους ή με τους αρχαίους μαρμαρένιους δαιμόνους που φύλαγαν. Τους συναναστρέφουνταν μαθές κάθε μέρα και τους είχαν πάρει τον αέρα.

Η γριά Μαριγίτσα με κοίταζε ευχαριστημένη να τσιμπολογώ το ξινούτσικο σταφύλι που με φίλεψε.

-Και τι ιδέαν έχεις, τη ρωτώ για να την πειράξω, για τα πολιτικά;

-Έ, παιδί μου, μου αποκρίθηκε με απροσδόκητη περφάνια, έ παιδί μου, εμείς εδώ είμαστε πολύ αψηλά, αλάργα από τον κόσμο, και δεν ακούμε τη βουή του.

«Εμείς», δηλαδή «ο ναός κι εγώ». Έλεγε «αλάργα» με τον περήφανο τόνο που θα `λεγε «πιο απάνω». Χάρηκα. Περισσότερο κι από το ναό, τούτη η φράση της γριάς χόρτασε την καρδιά μου.

Γύριζα κάτω από τις κολόνες, είχε βρέξει προχτές και το νερό ακινητούσε ακόμα κατακάθαρο μέσα στις γούβες στα σπασμένα μάρμαρα. Έσκυβα κι έβλεπα απάνω στο νερό να περνούν σα φαντάσματα άσπρα φουφουδωτά σύννεφα. Είχα διαβάσει πως κάποτε, στη Μακρινήν Ανατολή, όμοια, σε μια γούβα νερό, που από πάνω της περνούν τα σύννεφα, προσκυνούν τη θεότητα.

Φράσεις του Νίκου Καζαντζάκη για το Ναό του Απόλλωνα και την περιοχή του, ψηλά στα Αρκαδικά βουνά:

-Βράχος που πέρασε από πάνω του το πνεύμα.

-Ότι αλαφρώνει κι εξαϋλώνει τα βουνά, τα χωριά, τα χώματα της Ελλάδας είναι το φως.

-Ο ελληνικός πολιτισμός δεν ήταν ένας μετέωρος, υπερφυσικός ανθός, ήταν ένα δέντρο που είχε ριζώσει βαθιά στη γης.

-Η αρχαία τέχνη, συνεχίζοντας κι εκφράζοντας τέλεια το τοπίο, δε σε ξαφνιάζει.

-Το φως στην Ελλάδα είναι όλο πνεύμα. Μέσα στο φως αυτό κατόρθωσε ο άνθρωπος να δει καθαρά, να βάλει τάξη στο χάος και να το κάμει κόσμο. Και κόσμος θα πει αρμονία.

(1). Καλοκαιρινή επίσκεψη του Νίκου Καζαντζάκη στον Επικούρειο Απόλλωνα Βασσών την πρώτη δεκαετία του 20ου αι. Η εποχή συνάγεται από την περιγραφή του συγγραφέα που μας μιλά για σύκα και σταφύλια, που του προσφέρει η ηλικιωμένη φύλακας του ναού, οι ανθισμένες λυγαριές, ένας ξεροπόταμος. Όσο για την πρώτη δεκαετία του 20ου αι μας βοηθά ο συγγραφέας που αναφέρει ότι έκανε αυτήν την εκδρομή αμέσως μόλις πήρε το πτυχίο της Νομικής.

(2). Το κατακαλόκαιρο τα μυρωδικά αυτά φυτά κάτω από τον καυτό ήλιο αφήνουν λίγο από το άρωμα τους για να μην τα κάψει ο ήλιος. Του προσφέρουν ότι πολυτιμότερο έχουν. Τυχερός ο πεζολάτης που «κολυμπά» μέσα στη θάλασσα αυτήν των αρωμάτων της θρούμπας, του θυμαριού και της ρίγανης.

(3) Πράγματι η περιοχή είναι καλά προφυλαγμένη από τις δόλιες ανθρώπινες περεμβάσεις.

(4). Ο ναός των Βασσών ή της Φιγαλείας είναι εντυπωσιακός. Οι επισκέπτες κατακλύζονται από μοναδικά συναισθήματα καθώς ο ναός «βασιλεύει» στα αρκαδικά βουνά, μόνος και κυρίαρχος σ` ένα ορεινό, μοναχικό τοπίο ρίγανης, θυμαριού και θρούμπας. Χωριά, ούτε καν στάνες, δεν έχει κοντά του. Η κωμόπολη Ανδρίτσαινα βρίσκεται περίπου 14 χιλιόμετρα μακριά του. Μακριά είναι και τα χωριά Δραγώι, Σκληρού και Αμπελιώνα. Τα τρία αυτά χωριά και η Ανδρίτσαινα κάλυπταν ανέκαθεν τις ανάγκες για εργατικό και φυλακτικό προσωπικό του ναού.

(5). Αυτή η ανταπόκριση είναι από τα μεγάλα χαρίσματα της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής. Αποκορύφωμα τα αρχαία ελληνικά θέατρα.

(6). Καζαντζακική, ποιητική, φιλοσοφική περιγραφή του ναού και της περιοχής του.

-Ίσως το φως νάναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούργια πράγματα θα δείξει. Κ.Καβάφης.

-Η αρχιτεκτονική είναι το σοφό, σωστό και καταπληκτικό παιχνίδι των μορφών κάτω από το φως. Le Corbusier, 1887-1965, Γαλλοελβετός αρχιτέκτονας.

Εμείς δεν ξέρουμε τι είναι η ομίχλη.
Εμείς που λες όλα τα φτιάχνουμε στο φως. Γιάννης Ρίτσος, 1909-1990, Έλληνας ποιητής «Γειτονιές του Κόσμου»

*Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

** Αφιερωμένο στην Ιέρεια του Επικουρείου Απόλλωνα Γιώτα Αγησιλάου Τσέλαλη.




πηγή