του Ρούντι Ρινάλντι
Ενώ η χώρα, μέρα με τη μέρα, βυθίζεται σε έναν βούρκο κρίσης και αδιεξόδων· ενώ ο γεωπολιτικός αναδασμός και οι επεκτατικοί ανταγωνισμοί επίδοξων «αφεντικών» στην περιοχή (Τουρκία-Ισραήλ) μας απειλούν θανάσιμα· κι ενώ η κοινωνία (πάνω από το 70%) βλέπει την ακρίβεια και την επισφάλεια να ματαιώνουν κάθε ελπίδα καλυτέρευσης της κατάστασης… το πολιτικό μας σύστημα στέκει τάχα αμέριμνα και στωικά. Θεωρεί πως είναι μια μικρή κρίση και θα περάσει· πως τα σκάνδαλα θα ξεχαστούν· πως όσοι αγωνίζονται για κάτι θα καταλάβουν (με το καλό ή με το κακό) το μάταιο της προσπάθειάς τους.
Έτσι, μέσα στον βούρκο που έχουν δημιουργήσει (καρτελοποιημένο πολιτικό σύστημα, κόμματα, ΜΜΕ, ολιγάρχες, δικαιοσύνη, σώματα ασφαλείας κ.λπ.) οδεύουμε σε μια περίεργη προεκλογική περίοδο διαρκείας. Με κυνισμό και αλαζονεία όλα τα κομματικά επιτελεία έχουν γυρίσει την πλάτη τους στην κοινωνία και προετοιμάζονται πυρετωδώς για τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Με τις ίδιες συνταγές· με σταθερές συντεταγμένες, που ορίζουν οι Πρεσβείες (και βασικά H πρεσβεία με την πρέσβειρα)· με μοναδικό στόχο την πρόσβαση στη διακυβέρνηση, που ανοίγει θύρες για προγράμματα, επιδοτήσεις, ρεμούλες παντός είδους. Άρα και πλουτισμό σε βάρος της κοινωνίας, με διάλυση όλων των υποδομών, έως και της εδαφικής ακεραιότητάς της – για να μην κάνουμε λόγο για το περιβάλλον.
Η οικονομία της χώρας αντιμετωπίζεται μόνο ως μπίζνα, ως κότα που γεννά χρυσά αυγά για λίγους και εκλεκτούς, και το κράτος, η δημόσια διοίκηση και οι απογυμνωμένοι θεσμοί ως λάφυρο και τίποτα άλλο. Οι κύριες και βασικές συστημικές δυνάμεις φωνάζουν με όλους τους τρόπους: «Σώσαμε την Ελλάδα, όλα πάνε περίφημα». Κι όμως, ποτέ άλλοτε το πολιτικό σκηνικό, το πολιτικό πεδίο δεν ήταν τόσο πολύ απονομιμοποιημένο, ρευστό, ανισόρροπο, χωρίς σταθερότητα. Μέσα σε αυτό το τοπίο επιχειρείται λοιπόν μια «αλλαγή φρουράς» χωρίς ακόμα ορατά σημάδια μιας διάδοχης κατάστασης.
Πρόδρομα σημάδια ρευστοποίησης πριν την πιθανή τήξη
Η δημοσιογραφική εικόνα της κατάστασης σε πολιτικό επίπεδο: α) Φθορά της Ν.Δ. μετά από 6,5 χρόνια διακυβέρνησης χωρίς αντιπολίτευση. β) Φθορά, αλλά με κατακερματισμένες όλες τις άλλες δυνάμεις. γ) Ανισομετρία, με μια Ν.Δ. που υποχωρεί σημαντικά, αλλά έχει διπλάσια ποσοστά από το δεύτερο κόμμα. δ) Ασάφεια για το ποιο είναι το δεύτερο κόμμα. ε) Αναμονή –αλλά και προσμέτρηση της δύναμης– τριών πιθανών νέων κομμάτων (Σαμαράς, Τσίπρας, Καρυστιανού).
Πέρα από τη δημοσιογραφική εικόνα (που παραφουσκώνεται κατά το δοκούν από τις δημοσκοπήσεις, ανάλογα με το ποιος τις παραγγέλλει) υπάρχουν ορισμένες βαθύτερες αιτίες που πρέπει να επισημανθούν: Το τι προσδοκούν οι Πρεσβείες (π.χ. τι «χάδι» νοιώθει ήδη ο Μητσοτάκης από το περιβάλλον Τραμπ)· πόσο βαθιά είναι η κρίση νομιμοποίησης συνολικά του πολιτικού συστήματος, και κατά πόσο υπάρχει ορατή μια πειστική λύση για «αλλαγής φρουράς»· πόσο έντονη είναι η κοινωνική δυσφορία και οργή και προς τα πού θα στραφεί ακόμα και εκλογικά, αλλά και πώς θα συμπεριφερθεί μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος στις προσεχείς εκλογές αν υπάρξει κόμμα/κίνημα Καρυστιανού, και ποια η έκταση της αποχής ή της ψήφου τιμωρίας των συστημικών κομμάτων.
Ακόμα περισσότερο, τι άλλα γεγονότα θα συμβούν μέχρι τις εκλογές: γεωπολιτικά, οικονομικά, εσωτερικές εξελίξεις, σκάνδαλα και άλλα, που πρέπει να συνυπολογίζονται ως παράγοντες που θα επιδράσουν.
Πιο ψύχραιμα, μπορούν να διαπιστωθούν τα ακόλουθα:
● Ο Μητσοτάκης και το καθεστώς του κινδυνεύει από τη λαϊκή οργή και όχι από τα αντιπολιτευόμενα κόμματα. Κινδυνεύει από το εσωτερικό της Δεξιάς παράταξης και από εξελίξεις που μπορεί να προωθήσει η Πρεσβεία. Γι’ αυτό συνεχώς προσπαθεί να αλλάξει την κεντρική ατζέντα: Από ΟΠΕΚΕΠΕ, από Τέμπη, από Αιγαίο και τουρκικό επεκτατισμό, από εμπλοκή στην υπόθεση Επστάιν. Έτσι χαράσσει δύο πολιτικές: Συνταγματική αναθεώρηση σαν «σκόνη» επικάλυψης όλης της δυσοσμίας, και επιχείρηση «νόμου και τάξης» (φοιτητές και πανεπιστήμια, πρόσφυγες και μετανάστες, διώξεις και τρομοκρατία) σαν απάντηση προς τα δεξιά, αλλά και σαν απάντηση απέναντι στην ογκούμενη δυσαρέσκεια και τους αγώνες.
● Από άλλες αστικές συστημικές φωνές ή καταστάσεις, το ΠΑΣΟΚ ξαπλώνει στο κρεβάτι του Προκρούστη: οφείλει να διαλέξει ανάμεσα σε συμμετοχή μαζί με τη Δεξιά σε επόμενες «διακυβερνήσεις», ή αν θα πάει με τον σχεδόν διαλυμένο αλλά υπό συγκρότηση κεντροαριστερό «γαλαξία». Το βέβαιο είναι πως εισπράττει άλλη μια κρίση. Το σκάνδαλο Παναγόπουλου, οι κινήσεις της κ. Διαμαντοπούλου, του κ. Δούκα και του κ. Γερουλάνου σχετίζονται με το προκρούστειο κρεβάτι. Οι κινήσεις για διεύρυνση υπό την επιτροπή Σκανδαλίδη δεν φαίνεται να αλλάζουν τη συνολική εικόνα.
● Σημαντική παρέμβαση κάνει βέβαια και ο κ. Ευαγ. Βενιζέλος. Έχει δηλώσει εμφατικά ότι η χώρα είναι «μη κυβερνήσιμη» και πρόσφατα, με νέα παρέμβαση για τη συνταγματική αναθεώρηση, διατύπωσε την άποψη ότι όλα θα ακυρωθούν αφού θα γίνουν και δεύτερες εκλογές. Βεβαίως ισχύουν και όσα έχει ήδη πει για το ότι έχουμε μπει από τη «συναίνεση δια της αυτοδυναμίας» («η αυτοδυναμία έχει κλείσει τον κύκλο της στην Ελλάδα»), στη «συναίνεση δια των κυβερνήσεων συνεργασίας».
● Ο χώρος της «κεντροαριστεράς», δηλαδή ο αστερισμός των ΣΥΡΙΖΑ (έχουμε 4-5 καταστάσεις που προέκυψαν από αυτόν), και ιδιαίτερα η πρωτοβουλία Τσίπρα με την «Ιθάκη» του, δεν φαίνεται να συγκινούν ευρύτερα στρώματα. Παρά το «σπρώξιμο» που έχουν από Πρεσβεία και κέντρα ολιγαρχών, δεν δημιουργείται η απαραίτητη ώθηση για μια έστω μέτρια «απογείωση».
● Ο χώρος της κ. Κωνσταντοπούλου, ενώ γνώρισε μια αύξηση λόγω της στάσης της για τα Τέμπη, φυλλοροεί σε κοινοβουλευτικό επίπεδο. Διαρρέεται μάλιστα ότι κατηγορείται από την κ. Καραγεωργοπούλου, που μόλις αποχώρησε, πως υπήρχαν νουθεσίες να μην κτυπιέται πολύ ο κ. Δένδιας. Βέβαια η κ. Κωνσταντοπούλου αποτελεί περίπτωση μονοπρόσωπου κόμματος, χωρίς διαδικασίες και βάση οργανωμένη, που δημιουργεί θόρυβο. Σαν μοντέλο εμπίπτει στις προδιαγραφές των προσωποκεντρικών αρχηγικών κομμάτων και πάντως παράδειγμα προς αποφυγήν.
● Η σκληρή αριστερά, ΚΚΕ-Περισσός, δεν αποτελεί μια εναλλακτική. Φαίνεται να είναι ευχαριστημένο στο 8% και δεν κάνει καμία πρόταση που να μην αφορά μόνο το δικό του χώρο, με ελάχιστα ανοίγματα. Και βεβαίως καταλαμβάνει μια θέση στην αμφισβήτηση του κινήματος των Τεμπών, όταν αμφισβητεί όλες τις αποκαλύψεις για παράνομο φορτίο και αφήνει την κ. Λιάνα Κανέλλη όπου βρεθεί να κοροϊδεύει για «τολουόλια και ξυλόλια και άλλα -όλια».
Ο πονοκέφαλος από την απρόβλεπτη μεταβλητή
Μεγάλο μέρος της εκλογικής βάσης της Ν.Δ. δεν πρόκειται να ψηφίσει Ν.Δ. Ο Σαμαράς μετρά αυτό το μέρος περίπου στους 1.300.000 ψηφοφόρους που έχουν εγκαταλείψει την Ν.Δ., μεγάλο μέρος των οποίων προστέθηκαν στην αποχή των ευρωεκλογών.
Υπάρχει το κίνημα των Τεμπών, που μόλις πριν 1 χρόνο κινητοποίησε 2-3 εκατομμύρια ανθρώπους. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το ενεργό και βαθύ ρήγμα μέσα στην κοινωνία έχει γεφυρωθεί ή εξατμιστεί. Παρόλο που έχουν περάσει 3 χρόνια, το δυναμικό αυτό δείχνει σημάδια προσμονής για κάτι άλλο, και απόστασης από το υπάρχον πολιτικό σύστημα. Ακόμα, παρά τα μπρος-πίσω, τα προβλήματα και τις διενέξεις που έγιναν εμφανείς μέσα στη φυσική ηγεσία του κινήματος, φαίνεται ότι αυτή η κοιτίδα (το κίνημα των Τεμπών) είναι το πιο μεγάλο μετερίζι μιας διάθεσης για ένα άλλο μεγάλο εγχείρημα.
Όποιοι και όσοι δεν καταλάβουν τη σημασία που είχε ο ΑΚΗΔΕΜΟΝΕΥΤΟΣ χαρακτήρας αυτού του κινήματος, όσοι και όποιοι δεν βλέπουν το ρόλο που παίζει η ανάγκη ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ της κοινωνίας σε ένα εγχείρημα, όσοι και όποιοι δεν κατανοήσουν ότι η μορφή ΚΙΝΗΜΑ δεν σημαίνει απουσία από την κεντρική πολιτική διαδικασία, όσοι και όποιοι δεν κατανοήσουν ότι ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΦΕΥΡΕΘΕΙ μια νέα μορφή κινήματος / φορέα που να εκφράσει μεγάλα προτάγματα ελευθερίας, δημοκρατίας, δικαιοσύνης, ανεξαρτησίας, όσοι και όποιοι δεν συνδέσουν αυτή τη διάθεση με τα ανοικτά και ζέοντα προβλήματα εθνικού και κοινωνικού χαρακτήρα… δεν θα μπορέσουν να συμβάλλουν σε μια άλλη, εναλλακτική πορεία.
Στην πράξη ετούτη τη στιγμή γίνεται μια οργανωμένη προσπάθεια να ΜΑΤΑΙΩΘΕΙ, να ΑΚΥΡΩΘΕΙ, να ΣΤΡΑΓΓΕΛΙΣΤΕΙ το κίνημα των Τεμπών, να φραχτεί ο δρόμος στη ανάπτυξη ενός κινήματος που να μην χωρά στα καλούπια του μεταπρατικού συστήματος, και να αποτελέσει μια ΕΛΠΙΔΑ για τον λαό και τον τόπο. Βολεύονται όλοι στα υπάρχοντα σχήματα και κόμματα, στις μαζικές τους απολήξεις (αν και αποδυναμωμένες), και προσπαθούν να στήσουν «υγειονομικές ζώνες» ώστε να μην εμφανιστεί κάτι άλλο, που να ταράξει τις συνηθισμένες ισορροπίες και εκλογικά ποσοστά. Για παράδειγμα, δεν είναι παράξενο που σχεδόν όλα τα υπάρχοντα κόμματα (ακόμα και οι κινήσεις Τσίπρα ή Σαμαρά) ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ καμία παρουσία ενός «κόμματος Καρυστιανού» στις προσεχείς αναμετρήσεις; Τι φοβούνται από μια άπειρη πολιτικά, από μια γυναίκα που εκμεταλλεύεται ένα τραγικό συμβάν για δικές της φιλοδοξίες (έτσι ισχυρίζονται), από μια γυναίκα που ήρθε από το πουθενά και δεν έχει εντρυφήσει στους κομματικούς χώρους, διαδικασίες και «σωλήνες»; Φοβούνται απλά μία μείωση των ποσοστών τους; Πιθανά, και αυτό μπορεί να τους κάνει πολύ, πάρα πολύ επιθετικούς.
Πιο βαθιά όμως, από την περίοδο του 2010 και δώθε, δεν θέλουν να εκφραστεί –με οποιοδήποτε τρόπο– και να αποκτήσει μεγάλη εμβέλεια ένα κοινωνικό και πολιτικό ρεύμα που δεν θα εμπίπτει στις προδιαγραφές των Μνημονίων, του Μεταπρατισμού, του Ακαταδίωκτου, της Ρεμούλας. Δεν μπορούν καν να διανοηθούν ότι μπορεί να υπάρξει ένας σχηματισμός που θα θέσει με έμφαση τα ζητήματα του ΕΚΔΗΜΟΚΡΑΤΙΣΜΟΥ, της ΚΑΘΑΡΣΗΣ, της ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, της ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ. Δεν θέλουν ούτε να υπάρχει ένα τέτοιο σύμβολο μέσα στην κοινωνία. Κι αν υπήρχε απλά μέσα στην κοινωνία, δεν μπορούν να ανεχθούν αυτό να μορφοποιηθεί και παρέμβει μέσω του ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ στην κεντρική σκηνή.
Στο παρελθόν έχουν γίνει προσπάθειες να υπάρξει κάτι ανάλογο. Πάντα, μα πάντα ξεκινούσαν από τη φάση του κινήματος. Αυτό έδινε πνοή και οξυγόνο, έκφραση, στόχους, ηγέτες κ.λπ. ΞΑΝΑΣΥΜΒΑΙΝΕΙ με εντελώς πρωτότυπους τρόπους και σήμερα. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι τώρα αυτό θα επιτευχθεί. Υπάρχουν τόσοι και τόσοι αρνητικοί όροι ή δυσκολίες. Αλλά η «καθαρότητα», ιδιαίτερα στις συνθήκες ύπαρξης μιας δυνατότητας, είναι στάση συντηρητισμού, είναι κουβούκλιο αυτοεπιβεβαίωσης και αποχής.
Το διακύβευμα
Προσοχή: το διακύβευμα δεν είναι ένα προσωπικό κόμμα «Καρυστιανού» και το τι ποσοστό μπορεί να έχει. Το διακύβευμα ήταν και είναι (και θα είναι) η δημιουργία ενός συλλογικού ΕΜΕΙΣ στην Ελλάδα σε ταραγμένους καιρούς, και όχι μια «συμμετοχή» στο στημένο εκλογικό παιχνίδι με τους κανόνες που υποβάλλουν και επιβάλλουν Πρεσβείες και Ολιγάρχες Μεταπράτες. Γι’ αυτό η ευκολία στο ταμπελάρισμα (ακροδεξιά, συντηρητική άσχετη κ.λπ.), στον διαχωρισμό και στην καταγγελία, η «καθαρότητα» και το «κομματικό κουβούκλιο» και η λατρεία του «ποσοστού» και του «πόστου», έχουν την ερμηνεία τους. Γίνεται ολοένα πιο φανερό. Το πήραμε χαμπάρι. Κάθε εγχείρημα και προσπάθεια πρέπει να ελέγχεται με το κριτήριο αν απελευθερώνει μια κοινωνική δυναμική, αν εκφράζει αισθήματα και επιθυμίες του λαϊκού ριζοσπαστισμού, αν ενώνει γύρω από εθνικά και κοινωνικά καθήκοντα, αν συγκρούεται και σε ποιο βαθμό με το Πολιτικό Σύστημα (κι όχι να γίνεται γρανάζι του). Αν ανοίγει κάποιο δρόμο για την απάντηση του Υπαρξιακού Προβλήματος της χώρας.
Όταν λέμε πολιτικό και κοινωνικό κίνημα, δεν υποστηρίζουμε απλά ένα αυθόρμητο ξέσπασμα, όσο μεγάλο κι αν είναι. Κάνουμε λόγο για ένα διαρθρωμένο και με ρίζες μέσα στην κοινωνία κίνημα, που έχει διαδικασίες, έχει οργανώσεις που λειτουργούν δημοκρατικά, έχει «μυϊκό και νευρικό σύστημα». Όντας διαρθρωμένο έχει γενικό προσανατολισμό και κατευθύνσεις, προσπαθεί να έχει ρεαλιστικές θέσεις και στόχους που να γίνονται κτήμα των πολιτών και να παλεύουν για αυτούς. Όπως και να υπάρχει ένα επιτελικό και συλλογικό επίπεδο που να έχει αναδειχθεί και να μπορεί να προωθεί αυτόν τον αναγκαίο σε κάθε πολιτικό και κοινωνικό κίνημα ρόλο. Τα πολιτικά και κοινωνικά κινήματα δεν ξεπηδούν από το πουθενά, χωρίς καμία αναφορά, χωρίς κανένα ιδεολογικό πλαίσιο. Είναι προϊόντα ανάγκης και αντιθέσεων μέσα στην κοινωνία. Τα μεγάλα κινήματα σημαδεύουν την πολιτική και κοινωνική ζωή, αλλάζουν τους συσχετισμούς, ανοίγουν δρόμους, δημιουργούν παράδοση και σύμβολα. Οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι όλα αυτά είναι προς κατάκτηση από ένα πραγματικό κίνημα που γεννιέται, όταν γεννιέται και όταν κάνει τον βηματισμό του.
Τίποτα δεν είναι «δεδομένο». Υπάρχει κρίση βαθύτατη· υπάρχει ρευστοποίηση του πολιτικού σκηνικού· υπάρχουν απόπειρες «αλλαγής φρουράς» στην ίδια Μεταπρατική Μνημονιακή Αποικιακή κατεύθυνση· υπάρχει προεκλογική περίοδος με όλα τα «χούγια» της· υπάρχει θυμός και δυσαρέσκεια. Υπάρχει η δυνατότητα ενός ρήγματος, σοβαρού, μαζικού και ακηδεμόνευτου; Ποιος μπορεί με βεβαιότητα να το αποκλείσει; Αν αυτό για διάφορους λόγους (συσχετισμού δυνάμεων, μη δημιουργίας προϋποθέσεων, λαθών, ανεπαρκειών κ.λπ.) δεν γίνει δυνατό, θα είναι αστεία και υποκριτική η στάση πολλών που θα εμφανιστούν για να πουν «τα έλεγα εγώ». Λείπει ακόμα (μεταξύ τόσων που μας λείπουν) κι ένας Σουρής, να τους «φιλοτεχνήσει» καταλλήλως!
Με κεφαλαίο Π
Η Πολιτική (επίτηδες κεφαλαίο Π) είναι πρωτίστως δημιουργία προϋποθέσεων για την επίτευξη μεγάλων προταγμάτων και στόχων. Η Πολιτική που χρειαζόμαστε, χρειάζεται και ένα μεγάλο πάντρεμα με την ΗΘΙΚΗ. Δεν αγιάζει ο σκοπός τα μέσα. Αλλιώς δεν θα χρειαζόταν διόλου η Συμμετοχή και η Δημοκρατία. Η Πολιτική δεν είναι διαχείριση και χειρισμός προς όφελος μιας μειοψηφίας. Είναι (πρέπει να είναι) ποιητική, να εμπνέει, να κοινωνικοποιεί τους ανθρώπους, να τους κάνει Ανθρώπους και όχι εγωιστικά ιδιοτελή πλάσματα, και πολύ περισσότερο οφείλει να μην τα υποτάσσει και να μην τα μεταλλάσσει σε ανδράποδα. Φλυαρίες, θα πείτε… Πείτε ό,τι θέλετε. Είναι όμως ανάγκες που θα κερδίσουν έδαφος αν αγωνιστούμε για αξιοπρέπεια, ελευθερία, ισότητα. Υπάρχει και ό άλλος δρόμος, της Προσαρμογής. Ελεύθερα επιλέγουμε όλοι μας.
Για να μην ξεχνιόμαστε, ισχύει πάντα το «Αποτυχία, ξανά αποτυχία, και πάλι αποτυχία… μέχρι την επιτυχία. Αυτή είναι η λογική του λαού». Ο ποιητής μάς λέει: «Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει. Όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα». Ακόμα κι αν είναι σισύφειο το έργο μας, θα επιμένουμε στην ανάγκη νέας συνείδησης και αντίστασης. Διότι η Ελλάδα που θέλουμε δεν θα πέσει κάποια στιγμή από τον ουρανό…
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
