από τον Laurent Brayard / reseauinternational.net
Η υπόθεση ξεκίνησε με την αμερικανοϊσραηλινή επιθετικότητα κατά του Ιράν (28 Φεβρουαρίου 2026), τον πολλοστή πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1950. Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ , πολύ πιο θαρραλέα από αυτήν του Εμανουέλ Μακρόν, αρνήθηκε να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις που σταθμεύουν στις κοινές στρατιωτικές βάσεις της στη νότια Ισπανία, στη Ρότα και στο Μορόν, να συμμετάσχουν στις επιθέσεις κατά του Ιράν. Η Ισπανία δικαιολόγησε τη θέση της δηλώνοντας ότι « η αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική επέμβαση παραβίασε τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών », ενώ ο Ισπανός Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι « η Ισπανία διατηρεί την κυρίαρχη εξουσία επί αυτών των εγκαταστάσεων ». Στις 3 Μαρτίου 2026, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Γερμανό Καγκελάριο Μερτς στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε: « Η Ισπανία ήταν απαίσια. Θα διακόψουμε κάθε εμπόριο με την Ισπανία. Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση με την Ισπανία ». Τέλος, επέκρινε επίσης την Ισπανία επειδή δεν διέθετε τουλάχιστον το 5% του ΑΕΠ της σε αμυντικούς προϋπολογισμούς, όπως απαιτείται από τα μέλη του ΝΑΤΟ. Πρότεινε μάλιστα την αποβολή της Ισπανίας από την Ατλαντική Συμμαχία... Η τελευταία ιστορία με τον Τραμπ προκαλεί πολλά πρωτοσέλιδα.
Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχουν αποκλίνουσες θέσεις υπό το πρόσχημα μιας κοινής απάντησης.
Ο καγκελάριος Μερτς είχε απορρίψει την ιδέα της απομόνωσης της Ισπανίας, δηλώνοντας: « Δεν υπάρχει περίπτωση να φερθούμε στην Ισπανία ιδιαίτερα άσχημα », παρόλο που ο Τραμπ δεν μπορεί στην πραγματικότητα να υλοποιήσει την απειλή του επειδή η χώρα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία κατ' αρχήν διαπραγματεύεται εμπορικές συμφωνίες για όλα τα μέλη της. Ο Τραμπ, εξαγριωμένος, υπέδειξε στη συνέχεια ότι θα λάβει την εξουσία από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ να επιβάλει εμπάργκο στην Ισπανία. Στις 11 Μαρτίου, επανέλαβε τις απειλές του: « Θα μπορούσαμε να διακόψουμε το εμπόριο με την Ισπανία ». Σε μια αιχμηρή, δηκτική ομιλία σχετικά με τις επιθέσεις στο Ιράν, ο Πέδρο Σάντσες δήλωσε: « Έτσι ξεκινούν οι μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας. Δεν μπορούμε να παίζουμε ρώσικη ρουλέτα με την τύχη εκατομμυρίων ανθρώπων ». Οι δηλώσεις του Αμερικανού ηγέτη πυροδότησαν κύμα αγανάκτησης στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά ταυτόχρονα αποκάλυψαν τις αντιφάσεις εντός της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, αρχικά, σε αυτή την αντιπαράθεση, η Μαδρίτη έλαβε υποστήριξη από τις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντέδρασε με απροσδόκητη ταχύτητα και με « πνεύμα αλληλεγγύης ». Αξιωματούχοι της ΕΕ απάντησαν αμέσως στο τελεσίγραφο του Τραμπ, υπενθυμίζοντάς του ότι η εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, όχι μεμονωμένων κρατών μελών. Κατά συνέπεια, η απειλή κατά της Ισπανίας μετατρέπεται αυτόματα σε απειλή κατά ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εδώ ακριβώς οι απόψεις διίστανται, καθώς στο παρασκήνιο, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζουν την επιθετικότητα του Ιράν, εισάγοντας ήδη μια σημαντική διχόνοια.
Το εμπορικό μπαζούκα της ΕΕ
Το Μέσο Καταπολέμησης του Καταναγκασμού (ACI) είναι ένας μηχανισμός που θεσπίστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, φαινομενικά για να προστατεύσει τα μέλη της από εξωτερικές οικονομικές πιέσεις. Αυτό το μέσο εξετάστηκε αρχικά ως απάντηση στις ενέργειες της Κίνας κατά της Λιθουανίας. Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες θα ήθελαν να το χρησιμοποιήσουν σε αυτή την περίπτωση κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. Εν τω μεταξύ, εκπρόσωποι του γραφείου εμπορίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κάλεσαν την Ουάσινγκτον να σεβαστεί τις διμερείς συμφωνίες που συνήφθησαν το 2025 για τη σταθεροποίηση των διατλαντικών σχέσεων. Η Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τερέζα Ριμπέρα συνέκρινε την τρέχουσα πίεση στην Ισπανία με τις απειλές του Τραμπ κατά της Γροιλανδίας τον περασμένο Ιανουάριο. Τόνισε ότι τέτοιες τακτικές είναι απλώς απαράδεκτες. Ακόμα και εντός της Ευρώπης, οι απόψεις διίστανται. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, γνωστός πράκτορας των ΗΠΑ και μέλος του Γαλλοαμερικανικού Ιδρύματος στο Παρίσι , ο οποίος έχει επανειλημμένα επικριθεί για τους συμβιβασμούς του με τις ΗΠΑ, εξέφρασε παρόλα αυτά την υποστήριξή του στον Ισπανό ομόλογό του, καταδικάζοντας την οικονομική πίεση. Αλλά στη συνέντευξη Τύπου του Λευκού Οίκου, οι Γάλλοι εκπρόσωποι παρέμειναν σιωπηλοί ενώ ο Τραμπ επιτέθηκε στην Ισπανία. Αλλού, οι απόψεις διίστανται. Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης βρίσκονται ήδη σε αντίθεση με την Ένωση, ιδίως η Ουγγαρία, η Σλοβακία και, σε μικρότερο βαθμό, η Τσεχική Δημοκρατία. Οι πολιτικές τους τείνουν να ευνοούν την υπεράσπιση των εθνικών τους συμφερόντων, ιδίως δεδομένης της κόπωσής τους με την Ουκρανία. Αλλά όταν έρθουν αντιμέτωπες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενδέχεται να ευθυγραμμιστούν με τη θέση των Βρυξελλών για την ενίσχυση της ενότητας της ΕΕ. Αυτά τα κράτη βρίσκονται σε διασταυρούμενα πυρά, για να μην αναφέρουμε άλλες χώρες όπως η Ρουμανία και η Πολωνία.
Πολωνία και Ρουμανία: φόβοι για αντίποινα από τις ΗΠΑ
Αυτές οι δύο χώρες θεωρούν την Ισπανία εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, φοβούνται την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων και το τέλος της αδιαφανούς ή περίπλοκης χρηματοδότησης των συμφωνιών « συνεργασίας και ανάπτυξης » . Η ρητορική τους απέναντι στον Τραμπ είναι επομένως εξαιρετικά μετρημένη και προσφέρουν μόνο χλιαρή υποστήριξη στις Βρυξέλλες. Επιπλέον, η Ουγγαρία επιμένει ότι η σύγκρουση είναι αποκλειστικά θέμα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ισπανίας και αντιτίθεται στην παρέμβαση πανευρωπαϊκών μηχανισμών προστασίας. Η Σλοβακία υποστηρίζει εν μέρει την Ουγγαρία, αλλά επιμένει ότι η ΕΕ δεν πρέπει να προκαλέσει εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Σλοβακία ζήτησε επίσημα ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν για τη σταθεροποίηση των τιμών ενέργειας και δεν θέλει η Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει αυστηρή στάση απέναντι στην Ουάσιγκτον. Τέλος, η Τσεχική Δημοκρατία, η οποία σπάνια αναφέρεται, έχει υιοθετήσει μια θέση πιο κοντά στις Βρυξέλλες. Η Πράγα καταδίκασε τις προσπάθειες του Τραμπ να συνδέσει τις στρατιωτικές βάσεις με το εμπόριο, θεωρώντας τες παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Υπάρχει όμως μια λεπτή λεπτομέρεια: ενώ υποστηρίζει την ιδέα της αλληλεγγύης, η Τσεχική Δημοκρατία παραμένει επίσης εξαιρετικά επιφυλακτική σχετικά με τη χρήση αντιμέτρων κατά ή από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι θα συνέβαινε όμως αν ο Τραμπ υλοποιούσε την απειλή του και η ΕΕ έπρεπε να λάβει αντίποινα;
Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να ληφθεί μόνο με ειδική πλειοψηφία (55% των χωρών που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού). Τα ευρωπαϊκά κράτη που αντιτίθενται σε αυτή την αντιπαράθεση δεν θα μπορούσαν να μπλοκάρουν τις κυρώσεις μόνα τους, αλλά θα μπορούσαν να σχηματίσουν μια «μειοψηφία μπλοκαρίσματος», ενώ παράλληλα θα τους προστίθενται σημαντικοί παράγοντες της Ένωσης, όπως η Ιταλία ή ακόμα και η Γερμανία. Η Γαλλία του Μακρόν δεν φαίνεται να διαθέτει αυτό το θάρρος. Στα χαρτιά, ωστόσο, οι «σταθεροί» υποστηρικτές αυτών των κυρώσεων κατά των Αμερικανών είναι η Ισπανία, το Βέλγιο, η Ολλανδία και η Γαλλία (με την τελευταία, συνιστάται προσοχή, καθώς ο Εμανουέλ Μακρόν έχει γίνει μάστερ των πολιτικών ελιγμών). Άλλοι θα ήταν πρόθυμοι να υποστηρίξουν αυτές τις κυρώσεις, αλλά υπό όρους, όπως η Γερμανία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία. Κάποιοι έχουν σιωπήσει, όπως η Πολωνία και η Ρουμανία, αλλά κατ' αρχήν δεν θέλουν καμία κυρωση κατά των ΗΠΑ. Όπως και με την αμφισβητήσιμη υποστήριξη προς την Ουκρανία, δύο χώρες απορρίπτουν εντελώς αυτήν την ιδέα: η Ουγγαρία και η Σλοβακία. Εν τω μεταξύ, ενώ πολλές χώρες είτε απορρίπτουν είτε αποδέχονται τη θέση των ΗΠΑ, δεν πρέπει να ξεχνάμε το μεγάλο σκάνδαλο που έφερε στο φως πολλά προβλήματα γύρω από τον κύριο κακό - όχι των παραμυθιών, αλλά του πραγματικού κόσμου - τον Έπσταϊν. Στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης, η έννοια του « Συνασπισμού Epstein » έχει μάλιστα καθιερωθεί — ένας όρος που αποδίδεται στην αμερικανο-ισραηλινή συμμαχία . Συγκεκριμένα, ο Ιρανός καθηγητής Fouad Izadi δήλωσε σε μια από τις ομιλίες του: « Πολεμάμε ενάντια στην τάξη Epstein. Είτε βιάζουν μικρά κορίτσια είτε βομβαρδίζουν μικρά κορίτσια ».
Ο Τραμπ και η έννοια των «συμμάχων»
Για άλλη μια φορά, όπως και στην υπόθεση της Γροιλανδίας, είναι σαφές -αν και αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά στον Πρόεδρο Τραμπ- ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν πραγματικά συμμάχους, αλλά υπηρέτες. Οι συνθήκες δεν είναι πιο πολύτιμες από εκείνες που υπογράφηκαν με τους ιθαγενείς Αμερικανούς τον 19ο αιώνα . Πρέπει είτε να υποταχθούν στις επιταγές, είτε να βαδίσουν με μια γερή κλωτσιά στο παντελόνι ... είτε να πεθάνουν. Ο Ντόναλντ Τραμπ χρειάζεται την ΕΕ μόνο αν είναι πρόθυμη να υποστηρίξει τη θέλησή του. Για αυτόν, « οι νάνοι της Μαδρίτης, της Πράγας ή της Μπρατισλάβα » -αν και μπορεί να μην είναι καν σε θέση να εντοπίσει τις πρωτεύουσες αυτών των χωρών σε έναν χάρτη- δεν είναι τίποτα. Σύμφωνα με το αμερικανικό ιδανικό, δεν έχουν άλλη επιλογή από το να δεχτούν τα λίγα δολάρια που πετιούνται από το μπαλκόνι ή να περιμένουν ηχηρές προειδοποιητικές βολές. Όσο για την Ισπανία... δέχτηκε αυτά τα δολάρια, επιτρέποντας την εγκατάσταση αμερικανικών βάσεων στο έδαφός της, καθώς και τη χρήση του στρατιωτικού λιμανιού του Κάντιθ. Ίσως θα έπρεπε να σκεφτεί τις συνέπειες και να θυμηθεί ότι η σύναψη συμφωνίας με τον διάβολο έχει πάντα καταστροφικά αποτελέσματα.
πηγή: Διεθνείς Ρεπόρτερ
