Articles by "Οι Bloggers σχολιάζουν"

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οι Bloggers σχολιάζουν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων


«Πρέπει να κυριαρχήσουμε στην κατάχρηση της εξουσίας της τεχνολογικής ελίτ και να επιστρέψουμε στις συνταγματικές και πνευματικές αξίες της χώρας μας. Υπάρχει σίγουρα κόστος, τόσο υλικό όσο και πνευματικό, που πρέπει να πληρωθεί αν δεν το πράξουμε».

Ντουάιτ Αϊζενχάουερ - Αμερικανός Πρόεδρος 
της Φωτεινής Μαστρογιάννη

Στις δύσκολες ημέρες της πανδημίας του κορωνοϊού που ζει η χώρα μας αλλά και όλος ο πλανήτης παρατηρούμε την επικράτηση της ιατρικής έναντι της πολιτικής.

Η επικράτηση αυτή εμφανίζεται ως μία προσωρινή (;) αναγκαιότητα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Η πολιτική υποχωρεί μπροστά στην επιστήμη. Ολόκληρα κράτη αποκλείονται από την οικονομική και την κοινωνική δραστηριότητα λόγω της έκτακτης υγειονομικής ανάγκης με μέτρα προφύλαξης για τα οποία αποφασίζει και επιβάλλει η ιατρική-επιστημονική κοινότητα. Τα μέτρα αυτά περιορίζουν σημαντικά τις όποιες ελευθερίες έχουν απομείνει στον άνθρωπο στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή.



Στο σημείο αυτό, η ρήση του Αμερικανού Προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ είναι ιδιαίτερα επίκαιρη. «Θα πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση όσον αφορά τον κίνδυνο που διατρέχει η δημόσια πολιτική να καταστεί αιχμάλωτη μίας επιστημονικής τεχνολογικής ελίτ».
Αυτό που συμβαίνει σήμερα μήπως θα δημιουργήσει μία κυρίαρχη επιστημονική αλλά και τεχνολογική ελίτ όπως προέβλεψε ο Πρόεδρος Αϊζενχάουερ και όχι μόνο αυτός; Ποιο θα είναι το μέλλον της κοινωνίας σε μία τέτοια περίπτωση; Μήπως η παγκόσμια διακυβέρνηση όπως μας έχουν προετοιμάσει πολλοί Έλληνες και ξένοι πολιτικοί ;

Ο Βρετανός φιλόσοφος Μπέρτραντ Ράσσελ το είχε γράψει: «Μία παγκόσμια επιστημονική κοινωνία δεν θα μπορεί να είναι σταθερή εκτός εάν υπάρχει παγκόσμια διακυβέρνηση».


Ο Ράσελ το ανέλυσε περαιτέρω γράφοντας: «Θα υπάρχουν κατά περιόδους μεγάλοι πόλεμοι στους οποίους η τιμωρία για τον ηττημένο θα είναι η πείνα εκτός εάν υπάρξει μία παγκόσμια κυβέρνηση που θα εξασφαλίζει τον έλεγχο του πληθυσμού… ». Η ευγονική θα είναι σημαντική, κατά τον Ράσελ, για τη δημιουργία της παγκόσμιας κυβερνητικής επιστημονικής δικτατορίας «Σταδιακά, με επιλεκτική αναπαραγωγή, οι συγγενείς διαφορές μεταξύ των ηγεμόνων και των κυβερνώμενων θα αυξηθούν μέχρι να γίνουν σχεδόν διαφορετικά είδη. Μια εξέγερση των πληβείων θα γινόταν τόσο αδιανόητη όσο μια οργανωμένη εξέγερση προβάτων ενάντια στην πρακτική της κατανάλωσης αρνίσιου κρέατος».

Ο Αλντους Χάξλεϋ στο περίφημο, και κατά πολλούς προφητικό, βιβλίο του «Ο Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος» έγραφε ότι «τα υποκείμενα του μελλοντικού δικτάτορα θα κυβερνούνται ανώδυνα από ένα σώμα κοινωνικών μηχανικών υψηλής κατάρτισης». Έγραψε επίσης: «Τον 21ο αιώνα, υποθέτω, θα έχουμε την εποχή των Παγκόσμιων Ελεγκτών, το σύστημα της επιστημονικής κάστας και τον Θαυμαστό Καινούριο Κόσμο».

Το 1952, ο Μπέρτραντ Ρασσελ στο βιβλίο του «The impact of science on society » αναφέρεται στον ρόλο της ψυχολογίας των μαζών της οποίας η σημασία αυξήθηκε με τη χρήση των μοντέρνων μέσων προπαγάνδας όπου το πιο σημαντικό μέσο προπαγάνδας είναι η εκπαίδευση, λιγότερο σημαντικό η θρησκεία ενώ έναν όλο και αυξανόμενο ρόλο στην προπαγάνδα αποκτούν οι κινηματογράφοι, ο Τύπος και το ραδιόφωνο. Τονίζει επίσης τον ρόλο της τέχνης της πειθούς στην ψυχολογία των μαζών. Υποστήριξε ότι στο μέλλον οποιοσδήποτε θα μπορεί να πείσει τον άλλο αρκεί να τον «πιάσει» από μικρό και το Κράτος να του δώσει χρήματα και εξοπλισμό. Αυτό θα μπορεί να γίνει πιο επιτυχημένα εάν την υπόθεση την αναλάβουν οι επιστήμονες στα πλαίσια μιας επιστημονικής δικτατορίας.

Ο Ράσελ υποστήριζε ότι η επιστημονική δικτατορία θα είναι πιο σταθερή, ως πολίτευμα, από τη δημοκρατία. Το ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι και αυτό που έγραψε: «Δεν θεωρώ ότι κάποια εξέγερση θα μπορέσει ποτέ να απελευθερώσει τους καταπιεσμένους από τη σύγχρονη επιστημονική δικτατορία».

Τόσο ο Χάξλεϋ όσο και ο Ράσελ πίστευαν ότι οι άνθρωποι αγαπούν τη δουλεία τους κάτι που μας θυμίζει και τον Γκυστάβ Λε Μπον με την έννοια της αγάπης που δείχνουν οι μάζες για τον αυταρχικό ηγέτη, έναν ηγέτη που με αυταρχικά περιοριστικά μέτρα επιβάλλεται στις μάζες που τον σέβονται ακριβώς για τον αυταρχισμό του.

Ο Ράσελ έγραψε ότι υπό την διακυβέρνηση της επιστημονικής δικτατορίας:

«Η πρόοδος στην φυσιολογία και στην ψυχολογία θα δώσουν στις κυβερνήσεις τη δυνατότητα μεγαλύτερου ελέγχου στην προσωπικότητα του ατόμου από ότι είχαν μέχρι στιγμής οι απολυταρχικές κυβερνήσεις. Ο Φίχτε ανέφερε ότι η εκπαίδευση θα πρέπει να στοχεύει στην καταστροφή της ελεύθερης βούλησης και οι μαθητές τελειώνοντας το σχολείο να είναι ανίκανοι, μέχρι το τέλος της ζωής τους, να σκέφτονται ή να δρουν με τρόπο αντίθετο από αυτόν που δίδαξαν οι δάσκαλοί τους. Από πολύ νεαρή ηλικία θα πρέπει να υπάρχει ένας συνδυασμός δίαιτας και ενέσεων έτσι ώστε να δημιουργηθεί αυτός ο τύπος χαρακτήρα και πεποιθήσεων που θα αρέσει στην εξουσία και οποιαδήποτε σοβαρή κριτική της εξουσίας θα είναι ψυχολογικά αδύνατον να επιτευχθεί. Ακόμα και εάν όλοι είναι δυστυχείς, όλοι θα θεωρούν τους εαυτούς τους ευτυχισμένους εάν τους λέει η κυβέρνηση ότι είναι ευτυχισμένοι».

Ο Χάξλεϋ, το 1962, στην ομιλία του στο Μπέρκλεϋ όπου μίλησε για τον «Θαυμαστό Καινούριο Κόσμο» ανέφερε: «Εάν πρόκειται να ελέγξεις τον πληθυσμό για οποιαδήποτε χρονική περίοδο, θα πρέπει να έχεις κάποιο επίπεδο συγκατάθεσης από αυτόν. Η απλή τρομοκρατία δεν μπορεί να λειτουργήσει για πάντα, αργά ή γρήγορα θα πρέπει να προβάλλεις κάποια πειθώ, να κάνεις τους ανθρώπους να δώσουν τη συγκατάθεση τους σε αυτό που τους συμβαίνει. .. Είμαστε στη διαδικασία δημιουργίας μίας σειράς τεχνικών που θα δώσουν τη δυνατότητα στην ελέγχουσα ολιγαρχία που πάντα υπήρχε και πιθανώς πάντα θα υπάρχει, να κάνει τους ανθρώπους να αγαπάνε τη δουλεία τους. Αυτή θα είναι και η εναλλακτική σε μία κακόβουλη επανάσταση».



Το 1971 ο Ζμπίγκνιου Μρεζίνσκι στο βιβλίο του «Between two ages. America’s role in the Technetronic era» έγραφε: «Μία τέτοια κοινωνία θα ελέγχεται από την ελίτ της οποίας η εξουσία θα βασίζεται σε μία ανώτερη επιστημονική τεχνογνωσία. Ανεμπόδιστη από τους περιορισμούς των παραδοσιακών φιλελεύθερων αξιών, η ελίτ αυτή δεν θα διστάσει, για πολιτικούς λόγους, να χρησιμοποιήσει τις τελευταίες σύγχρονες τεχνικές για να επηρεάσει τη δημόσια συμπεριφορά και να κρατήσει την κοινωνία υπό έλεγχο και επιτήρηση».

Συνεπώς η κρίση του κορωνοϊού πέραν του υγειονομικού κινδύνου μήπως θα αποτελέσει και την έναρξη της δυστοπικής επιστημονικής δικτατορίας ή η ανθρωπότητα θα μπορέσει να ξεπεράσει τον κίνδυνο τόσο τον υγειονομικό όσο και τον πολιτικό και να παράξει πιο ανθρώπινες συνθήκες διακυβέρνησης και επιβίωσης;

πηγή


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Του Λεωνίδα Χρυσανθόπουλου
Πρέσβη επί τιμή

Η κυβέρνηση διέθεσε 6.8 δις από τον προϋπολογισμό για την ανακούφιση των πληττομένων από τα μέτρα που πάρθηκαν για την προστασία του πληθυσμού από τον κορονοϊό. Και σωστά έπραξε. Το ποσό αυτό καλύπτει τις ανάγκες για έναν με δύο μήνες. Μετά όμως τι θα γίνει μιας και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την παύση της πανδημίας;

Η κυβέρνηση άρχισε να διαψεύδει ότι θα μειώσει μισθούς και συντάξεις. Όλοι όμως γνωρίζουμε ότι οι διαψεύσεις αυτές είναι εκ του πονηρού από τη στιγμή που ήδη άρχισε να το σκέφτεται. Τόσες φορές εξάλλου στο παρελθόν έχουν γίνει ανάλογες διαψεύσεις χωρίς αντίκρισμα. Εάν όμως η κυβέρνηση τολμήσει να προβεί σε μειώσεις, το πρακτικό αποτέλεσμα θα είναι το εξής: Οι συνταξιούχοι, που ήδη έχουν χάσει το 60% των συντάξεών τους λόγω των μνημονιακών υποχρεώσεων, δεν θα μπορούν πλέον να πληρώνουν φόρους και δόσεις τραπεζικών δανείων καθώς ό,τι τους περισσεύει θα πηγαίνει στη διατροφή τους και στη συντήρηση των οικογενειών τους. Οι τράπεζες θα απειλούν με κατασχέσεις χωρίς νόημα γιατί ό,τι κατάσχουν θα τους είναι άχρηστο εφόσον δεν θα υπάρχει αγοραστής για τα κατασχεμένα. Τυχόν μείωση των μισθών και των συντάξεων θα σημάνει επίσης κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού και αυθόρμητες λαϊκές εξεγέρσεις που θα έχουν περισσότερα θύματα απ’ ό,τι ο κορονοϊός.
Τι μπορεί να κάνει η κυβέρνηση; Μπορεί να κηρύξει στάση πληρωμών προς τους δανειστές για το δήθεν δημόσιο χρέος της Ελλάδας. Ας δούμε όμως τις υποχρεώσεις που μας επιβλήθηκαν:

2020 5.9 δις, 2021 4.9 δις, 2022 9.4 δις, 2023 11.7 δις, 2024 9.4 δις, 2025 9.24 δις, 2026 8 δις, 2027 5,9 δις, 2028 11.5 δις κ.ο.κ. (στοιχεία της Ναυτεμπορικής της 21.5.2019)

Λόγω των έκτακτων μέτρων που λήφθηκαν για την προστασία του πληθυσμού από την πανδημία, η κυβέρνηση θα πρέπει να προβεί σε στάση πληρωμών του δημοσίου χρέους, τουλάχιστον για το 2020 και το 2021, για την εξασφάλιση της επιβίωσης του πληθυσμού της χώρας. Η κυβέρνηση δεν θα ζητήσει την άδεια των δανειστών, απλά θα το ανακοινώσει κι αυτό για λόγους ευγενείας. Λόγω του γενικότερου παγκοσμίου οικονομικού χάους και της προβλεπόμενης διάλυσης της Ε.Ε. θα είναι δύσκολο αν όχι αδύνατο ν’ αντιδράσουν οι δανειστές στη στάση πληρωμών που θα επιβάλουμε. Και ας μην περιμένουμε τις αποφάσεις της Ε.Ε. περί έκδοσης κορονοϊομολόγου που δεν πρόκειται να έρθουν έγκαιρα. Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρέγκλινγκ εξάλλου δήλωσε πρόσφατα ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον ένας χρόνος για να μπορέσει να εκδοθεί οποιασδήποτε μορφής ευρωομόλογο.

Η στάση πληρωμών είναι η μόνη λύση που θα μπορέσει να εξασφαλίσει την επιβίωση του ελληνικού πληθυσμού και της χώρας μας σ’ αυτές τις δύσκολες στιγμές που διέρχεται η ανθρωπότητα. Η δήθεν εύκολη λύση της μείωσης μισθών και συντάξεων θα οδηγήσει σε κοινωνικές αναταραχές τέτοιας έκτασης που τα θύματα θα είναι πολύ περισσότερα απ’ αυτά του κορονοϊού, με ενδεχόμενο μάλιστα την κατάρρευση του κράτους κάτι που όλοι μας απευχόμαστε.


πηγή


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Ο Ισπανός (σοσιαλιστής) Πρωθυπουργός Pedro Sanchez πήρε τώρα την πρωτοβουλία να ζητήσει ουσιαστικά την αρχή μετατροπής της ΕΕ από μία νεοφιλελεύθερη μεγάλη «ελεύθερη αγορά», προσαρμοσμένη στις ανάγκες του παγκόσμιου Χρηματιστικού Κεφαλαίου, των μεγάλων πολυεθνικών και της Γερμανίας, σε κάτι που να αρχίζει να μοιάζει με πραγματική Ευρωπαϊκή Ενωση.

Όπως σημειώνει ο Ισπανός πολιτικός, σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στον βρετανικό Γκάρντιαν, η Ευρώπη πρέπει να οικοδομήσει μια οικονομία πολεμικής περιόδου και να προωθήσει την ευρωπαϊκή αντίσταση, ανοικοδόμηση και ανάκαμψη. Πρέπει να το κάνει όσο το δυνατόν ταχύτερα με μέτρα υποστήριξης του δημόσιου χρέους που πολλά κράτη, περιλαμβανομένης της Ισπανίας, αναλαμβάνουν. Και θα πρέπει να συνεχίσει να το κάνει και μετά τον τερματισμό της κατάστασης έκτακτης ανάγκης με ένα «νέο σχέδιο Μάρσαλ».

Ο Sanchez θυμίζει παράλληλα το ιστορικό σφάλμα που έκανε η ΕΕ με την απάντησή της στην κρίση του 2008 μέσω λιτότητας. Ειρήσθω εν παρόδω, η καταστροφή της Ελλάδας μετά το 2010, θεωρείται τώρα παγκοσμίως ως έγκλημα και παράδειγμα προς αποφυγή. Οι μόνοι που λένε το αντίθετο είναι η ίδια η ΕΕ και τα τρία ελληνικά κόμματα εξουσίας, που υπέγραψαν διαδοχικά μνημόνια και δανειακές συμβάσεις, με τις οποίες η Αθήνα έχει φορτωθεί (και συνεχίζει να είναι φορτωμένη!) «εξαιρετικά μη βιώσιμο χρέος» (κατά ΔΝΤ) και εντελώς αποικιακούς όρους που, φοβούμεθα, θα τα βρει αμφότερα πολύ γρήγορα μπροστά της κατά τραγικό τρόπο. Την πραγματικότητα «φυγείν αδύνατοn», ας έχεις κι όλα τα κανάλια με το μέρος σου. Θα χρειαστεί και πολύς άρτος εκτός από τα θεάματα!
Ιταλοί: πυρ κατά Γερμανίας και Ολλανδίας

Μια σειρά Ιταλών πολιτικών υπογραμμίζουν από τη δική τους πλευρά, σε ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύτηκε στην Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ ότι, αν η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν αποδείξει ότι υπάρχει (στην κρίση του κορονοϊού), τότε θα παύσει να υπάρχει! Οι Ιταλοί επιτίθενται στην Ολλανδία, αλλά είναι προφανές ότι τα λένε στη Χάγη για να τα ακούσει το Βερολίνο.

Και ο συνήθως σιωπών από την πλευρά του Ζακ Ντελόρ έσπευσε προ ημερών να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, μιλώντας για θανάσιμο κίνδυνο στον οποίο εκθέτει την ΕΕ η έλλειψη αλληλεγγύης.
Ένας αποτρόπαιος Καπιταλισμός που τρομάζει

Τόσο οι νεοφιλελεύθερες παγκοσμιοποιητικές ελίτ, όσο και οι νεοσυντηρητικοί εθνικιστές του «πολέμου των πολιτισμών» (Τραμπ, Νετανιάχου κλπ.), του δόγματος «Πρώτα η Αμερική» κλπ., τα δύο «κόμματα» δηλαδή του σύγχρονου Καπιταλισμού, δείχνουν, εν μέσω της κρίσης, ένα αποτρόπαιο πρόσωπο και την απειλή που συνιστούν, αμφότερα, όχι μόνο για τον πολιτισμό, αλλά και την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας.

Με πρώτους και καλύτερους τους Αμερικανούς, η μία χώρα κλέβει τώρα από την άλλη μάσκες και ιατρικό εξοπλισμό! Κανένα κράτος-μέλος της ΕΕ δεν βοήθησε εξάλλου την Ιταλία όταν ζήτησε βοήθεια. Οι μόνοι που την βοήθησαν ήταν η Ρωσία, η Κίνα και η Κούβα! ‘Οσο για την άλλη πτέρυγα του δυτικού κόσμου, το στρατόπεδο δηλαδή Τραμπ – Νετανιάχου – Πομπέο, επέβαλε κυρώσεις στο Ιράν, σκέφτεται να το πλήξει στρατιωτικά, πιέζει να μην γίνει δεκτή η βοήθεια της Κούβας από χώρες που τη χρειάζονται, εκμεταλλεύεται την επιδημία εναντίον των Παλαιστινίων, επικήρυξε τον Μαδούρο, απειλεί τη Βενεζουέλα με στρατιωτική επέμβαση και έχει ξεκινήσει «Ψυχρό Πόλεμο» κατά της Κίνας, όλα αυτά εν μέσω της πανδημίας!

Να σημειώσουμε ότι στην επιστολή των Ιταλών πολιτικών υπογραμμίζεται ότι η Ολλανδία μπλοκάρει επείγουσα βοήθεια στα μέλη της ΕΕ, αν και η ίδια «χρησιμοποιεί επί χρόνια το φορολογικό της σύστημα για να αποσύρει φορολογικό εισόδημα από μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες». Οι συντάκτες θυμίζουν επίσης ότι η γερμανική ανοικοδόμηση μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο κατέστη δυνατή λόγω της τεράστιας επιείκειας που επεδείχθη στη Γερμανία στα θέματα του Χρέους, αλλά και του συνόλου της οικονομικής της πολιτικής.
Υπό τη σκια ενός τρομακτικού χρέους!

Αλλά και το ζήτημα της φούσκας του τεράστιου συσσωρευμένου παγκοσμίου Χρέους τίθεται τώρα από όλες τις μεριές, εντός αλλά και εκτός Ευρώπης. Το Χρέος αναδεικνύεται στο μεγαλύτερο οικονομικό ζήτημα της εποχής μας, όπως το κοινωνικό ζήτημα τον 19ο αιώνα.

Αν η ελληνική κυβέρνηση έχει κουκούτσι μυαλό στο κεφάλι της και ένα ελάχιστο ανεξαρτησίας από τους ξένους πρέπει να σκεφτεί άμεσα τι θα κάνει με αυτό το ζήτημα, να προετοιμαστεί για να θέσει το ζήτημα του ελληνικού Χρέους που είναι αδύνατον να πληρωθεί και που, η προσπάθεια να πληρωθεί, διαλύει και θα διαλύσει και ότι απομένει από τη χώρα, τόσο ως οικονομία, όσο και ως δυνατότητα άσκησης στοιχειωδώς της κυριαρχίας της. Καλό θα ήταν να συνεργασθεί η κυβέρνηση σε αυτό το ζήτημα και με όλα τα κόμματα.

Προς το παρόν πάντως, Μέρκελ και Σόιμπλε είναι άτεγκτοι στην υπεράσπιση των απόψεών τους, πιθανώς μη αντιλαμβανόμενοι τη σοβαρότητα του κινδύνου τελικής διάλυσης της ΕΕ και των συνεπειών μιας τέτοιας διάλυσης στην ίδια τη Γερμανία. Το αποτέλεσμα είναι ότι κάθε μέρα που περνάει προστίθεται δηλητήριο στις ενδο-ευρωπαϊκές σχέσεις που, από ένα σημείο και πέρα, δεν θα επιτρέψει επαναφορά.
Ο Μπόφινγκερ και η μοντέρνα νομισματική θεωρία

Δεν είναι βέβαια όλοι οι Γερμανοί σε αυτό το μήκος κύματος. Ο Peter Bofinger, πρώην μέλος της Επιτροπής Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων που συμβουλεύει τη γερμανική κυβέρνηση, υποστήριξε με άρθρο του στο Social Europe ότι ήρθε ο καιρός της «Σύγχρονης Νομισματικής Θεωρίας». ΗΠΑ και Ευρώπη πρέπει να αποζημιώσουν τις απώλειες εταιρειών, μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων με άμεσες χρηματιστικές μεταβιβάσεις, χωρίς δημοσιονομικούς περιορισμούς, κάτι που έχουν επιβεβαιώσει ως δυνατό τόσο η ΕΚΤ όσο και η αμερικανική FED στα μέσα Μαρτίου, υποστηρίζει ο Μπόφινγκερ για τον οποίο δεν υπάρχει κίνδυνος πληθωρισμού με δεδομένη την πρωτοφανή πτώση της καταναλωτικής ζήτησης. Προβλήματα υπάρχουν, υπογραμμίζει ο Γερμανός οικονομολόγος, μόνο σε αυτές τις χώρες που δεν μπορούν να δανεισθούν επαρκώς στο νόμισμά τους, ιδίως στα πολύ χρεωμένα κράτη της ευρωζώνης, όπως η Ιταλία, και γι’ αυτό, υποστηρίζει, πρέπει να υπάρξουν ευρωομόλογα για από κοινού χρηματοδότηση, όπου δεν θα δίδονται τα κεφάλαια στα κράτη μέλη υπό μορφή δανείων, αλλά υπό μορφή χρηματικών μεταβιβάσεων. Θα μπορούσε αίφνης να χρησιμοποιηθεί για τον από κοινού ευρωπαϊκό δανεισμό η πιστωτική γραμμή που δημιούργησε η ΕΟΚ το 1975 για να χρηματοδοτήσει προβλήματα ισοζυγίου πληρωμών εξαιτίας της πετρελαϊκής κρίσης.
Ανάγκη διατύπωσης θετικού προγράμματος

Εχει αρχίσει μια σύγκρουση αποφασιστικής σημασίας για το μέλλον της Ευρώπης, κατ΄επέκτασιν και του κόσμου. Με τη μορφή που έχει η ΕΕ δεν μοιάζει ικανή να επιβιώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν πρέπει και να επιβιώσει. Από την άλλη όμως, ούτε μια αναρχική διάλυσή της στα εξ ων συνετέθη θα ήταν σκόπιμη, γιατί θα οδηγούσε πιθανότατα σε ένα γαλαξία μικρών και μεσαίων κρατών, πρακτικά εντελώς ανήμπορων μπροστά στην πίεση της «Αυτοκρατορίας του Χρήματος», του παγκόσμιου Χρηματιστικού Κεφαλαίου (και των ΗΠΑ) και πιθανότατα αναγκασμένων να επιδοθούν σε έναν ανταγωνισμό μείωσης των κοινωνικών και οικολογικών στάνταρτς για να αποσπάσουν ένα καλύτερο μερίδιο μιας διεθνώς συρρικνούμενης ζήτησης.

Γι’ αυτό έχει επείγουσα σημασία η διατύπωση ενός διεθνούς εναλλακτικού πλαν Β για την Ευρώπη από όσες δυνάμεις και χώρες είναι έτοιμες και ώριμες να το πράξουν. Αν το Βερολίνο δει εξάλλου ότι υπάρχει κάτι τέτοιο ενδέχεται και να μαλακώσει. Μέχρι στιγμής η αδιαλλαξία του τροφοδοτούνταν από την επίγνωση ότι, τα θύματα της πολιτικής του, όπως η Αθήνα και η Λευκωσία, δεν ήταν διατεθειμένα να τραβήξουν την υπόθεση μέχρι τέλους.

Το 2011, αντιμέτωποι με την επίθεση των «Αγορών», που κατάφεραν να μετατρέψουν τα δικά τους χρέη σε δημόσια χρέη και την δική τους κρίση σε κρίση της ΕΕ, διατυπώσαμε ένα γενικό περίγραμμα για το ποια θα μπορούσε να είναι μια εναλλακτική πρόταση για την Ευρώπη, από κοινού με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Αλέξη Τσίπρα. Το κείμενο αυτό, που υπεγράφη από μια σειρά προσωπικοτήτων της Ευρώπης, γνώρισε μια μεγάλη επιτυχία τότε σε όλη την ήπειρο και θα μπορούσε να γίνει η βάση ενός σοβαρού διεθνούς πολιτικού αγώνα. Δυστυχώς όμως ούτε ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε και οι σύντροφοί του της ευρωπαϊκής αυτοκαλούμενης «ριζοσπαστικής αριστεράς» πήραν πολύ στα σοβαρά το ίδιο το κείμενο που υπέγραψαν, αιχμάλωτοι μιας καιροσκοπικής, ιδιοτελούς και βραχυπρόθεσμης αντίληψης για την πολιτική.

Ποτέ δεν είναι αργά όμως. Μοιάζει εντελώς απαραίτητο τώρα, όσες δυνάμεις στην Ευρώπη δεν ελέγχονται άμεσα και πλήρως από την «Διεθνή του Χρήματος» να προχωρήσουν σε μια νέα «διάσκεψη του Τσίμμερβαλντ», να θέσουν τις βάσεις δηλαδή για μια διαφορετική τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη, για μια Ευρώπη που δεν θα ελέγχεται από το Χρήμα.

Δημοσιεύτηκε στο slpress.gr


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Θυμώνουμε με αυτούς που δεν φρόντισαν ποτέ για την πραγματική μας, την κλασσική παιδεία, που δεν φρόντισαν ποτέ να μάθουμε να σκεπτόμαστε. Όπως παπαγαλίζαμε τα μαθήματα έτσι παπαγαλίζουμε και τον θύμο μας. Το σχέδιο τους έχει απλά πετύχει.

Αυτό που θα έπρεπε να προσέχουμε είναι ο συνωστισμός. 2-3 πρόσωπα όταν μιλούν τετ α τετ και ο ένας είναι φορέας τότε ένα βήξιμο θα μεταφέρει μέρος από το μικροβιακό φορτίο του στόματος (που έβηξε) στα μούτρα αυτουνου που έχει τον άνεμο προς το μέρος του.

Αυτό που θα έπρεπε να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση είναι ο συνωστισμός καθώς βλέπω να μπαίνουν σε σουπερ μάρκετ χωρίς μέτρα και επιπλέον ακούω το καταπληκτικό: οι υγιείς δεν χρειάζεται να φορούν μάσκα και μάλιστα το ανέφερε και ο Τσιόδρας αλλά και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, και ερωτώ: ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΥΓΙΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ;

Περί θεωριών Συνομωσίας

Ακούω για κατασκευασμένους ιούς και εκ του σκόπιμου εξαπολυμένους, για θάνατο των γερόντων και έπειτα ίσως και των ανέργων. Στο εργαστήριο είναι δυνατή η κατασκευή ιών αλλά είναι σαν το λόττο, σε μερικά εκατομμύρια κληρώσεις μπορεί ακόμα να μην έχεις κερδίσει. Είναι σαν την δημιουργία νέων ποικιλιών φράουλας, μπορεί να παιδεύεσαι μια 20ετια και να μην επιτύχεις την χρυσή κότα.

Για κάποιο λόγο ένα μικρόβιο που μέχρι εκείνη την στιγμή ήταν φιλήσυχο και εκκινείτο τα όρια του ενδιαιτήματος του ξαφνικά σηκώνει μπαϊράκι και εξαπλώνεται όπως η φωτιά ή όπως Άραβες το 7ο και 8ο αιώνα μ.χ. Το 1845 (ή κάπου εκεί τριγύρω) μια επιδημία περονόσπορου κατέστρεψε ΟΛΟΚΛΗΡΗ την παράγωγη πατάτας στην Ιρλανδία με αποτέλεσμα ένα εκατομμύριο νεκροί από την πείνα και ενάμιση εκατομμύριο μετανάστες και ανάμεσα τους μια οικογένεια Κέννεντυ.

Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να μελετήσουμε τα ξεσπάσματα ώστε να μπορούμε να τα προλάβουμε ή τουλάχιστον να τα χαλιναγωγήσουμε. Μπορούν τα χρήματα να διατεθούν σε έρευνα στην γεωργία και την υγεία και όχι στις στα οπλικά συστήματα και τον θάνατο.


Περί του: είναι Πόλεμος

Το ακούμε από διάφορα χείλη και το αναπαράγουμε με ευχαρίστηση μάλλον, με μια παράξενη ηδονή. Δεν είναι ΠΟΛΕΜΟΣ. Δεν μας την έπεσε ένα είδος με σκοπό και συνείδηση να μας βλάψει, να μας καταστρέψει. Ο ιός κάνει αυτό που κάνουν τα μικρόβια εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Είναι επιφορτισμένα με δυο σημαντικές αποστολές: α. την αποικοδόμηση των οργανικών επιστροφών στο έδαφος, φυτικών και ζωικών ώστε να απελευθερωθούν τα θρεπτικά στοιχεία και να κυλάει αδιατάρακτα ο κύκλος της ζωής. Φανταστείτε όλα τα φύλλα να συσσωρεύονταν στο έδαφος χωρίς να ‘λιώνουν’ όπως και τα ζώα και ο άνθρωπος. Θα εγκλωβιζόντουσαν τα θρεπτικά στοιχεία σε οργανικές μορφές και θα έμεναν εκεί. Έρχονται όμως τα μικρόβια και με την βοήθεια και των εντόμων και με τα ενζυμα ξεκινά η διάσπαση και απελευθέρωση. 2. Η αναστολή της επέκτασης. Όταν ένα είδος ξεφύγει υπέρμετρα τότε αναλαμβάνει ένα μικρόβιο να το επαναφέρει σε κανονικά επίπεδα. Φανταστείτε έναν κόσμο όπου η τομάτα ή η βελανιδιά θα είχε κατακτήσει τον πλανήτη. Σε αυτή την περίπτωση ένα μικρόβιο ή ένα έντομο ή και τα δυο θα ξεσπούσαν μια επιδημία και σε μερικούς μήνες θα είχαν προκαλέσει ολοκληρωτική σχεδόν καταστροφή της τοματας ή της βελανιδιάς. Είναι ο φυσικός τους ρόλος, των μικροβίων, να ‘μαζεύουν’ όσους πάνε να απλωθούν υπερβολικά. Και εμείς οι άνθρωποι απλωθήκαμε υπερβολικά. Το σημαντικότερο μάθημα που δίδαξα δεν ήταν ούτε βιολογική φυτοπροστασία ούτε γεωργική βιοτεχνολογία αλλά Γεωργική Οικολογία για εκεί μέσα έχεις την δυνατότητα να δώσεις στον φοιτητή μια ολοκληρωμένη εικόνα του μικρο-οικοσυστήματος ή του μακρό-οικοσυστήματος.

Αυτοί του Συστήματος και των Κυβερνήσεων που λένε ότι είναι ΠΟΛΕΜΟΣ το κάνουν σκόπιμα γιατί έχουν κάτι κατά νου. Μην τους ακολουθείται, μην τσιμπάτε. Δεν είναι πόλεμος, είναι ώρα για περισυλλογή, για σκέψη.


Είναι απλά ΘΕΜΑ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ.

Όταν βλέπω να μπαίνουν σε σουπερ μαρκετ χωρίς μέτρα προστασίας, όταν βλέπω τους υπαλλήλους χωρίς μέτρα προστασίας τότε μάλλον τα θέλει ο κ@λος μας. Δεν λέμε να αφήσουμε την ψευτομαγκια με τίποτε. Και είναι λογικό να μας πάνε σε στρατιωτικό νόμο. Και δεν θα το κάνουν γιατί μας αγαπάνε αλλά γατί φοβούνται το πολιτικό κόστος. Και βεβαίως θέλουν εργαλεία και ‘χαρτιά’ ώστε να πουν μετά την καταιγίδα, να εμείς σας σώσαμε.

Σε κλειστούς χώρους όπως ένα σουπερ μαρκετ, το φτέρνισμα μπορεί να στείλει τα σωματίδια ενός ιού να κυκλοφορούν για ώρες καθώς το μυστικό είναι ο κλιματισμός που δημιουργεί ρεύματα σε ολόκληρο τον χώρο. Κανονικά τα σωματίδια του ιού θα έφταναν στα 2 έως 2.5 μέτρα και μετά θα έπεφταν χάρις στην βαρύτητα.


Πάρτε απλά μέτρα

Κρατήστε μια ελάχιστη απόσταση και φορέστε τις μάσκες σας σε κλειστούς χώρους που έχουν μάλιστα και κλιματισμό.


Αυστηρότητα και Ελπίδα


Είναι σπουδαγμένα τα παιδιά του κοινοβουλίου, μην πω ότι έχουν και ντοκτορά σε αυτά τα πράγματα. Το πρωί φοβέρα και το βράδυ ελπίδα.

Νέα φάρμακα

Ελπίδες δίνει μια νέα είδηση από την κίνα: Τι είναι ο «αναστολέας σύντηξης» ek1c4 που έρχεται στο παγκόσμιο οπλοστάσιο κατά του κορωνοϊού από την Ακαδημία της Κίνας .

Εδώ οι περισσότεροι θα την πατήσουν όπως την νύχτα με μια λακκούβα στο σκοτάδι. Νύχτα σκοτάδι με λακκούβες είναι και η πνευματική νύχτα, η έλλειψη ικανότητας προς κριτική σκέψη και ανάλυση και είναι αυτό το χειρότερο σκοτάδι, η μεγαλύτερη επιδημία.

Και αν βρεθεί το φάρμακο και το εμβόλιο, δεν θα έχουμε πάλι στο μέλλον επέλαση ενός κάποιου μικροβίου φιλήσυχου μέχρι εκείνη την στιγμή;

Σαφέστατα και θα έχουμε.

Άρα τι πρέπει να καταλάβουμε:

Ότι καλό είναι ένα φάρμακο και ένα εμβόλιο για τον κορονοιό αλλά δεν είναι το τέλος. Είναι η αρχή. Η αρχή να μάθουμε να παίρνουμε μέτρα και να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Σε κλειστούς χώρους πάντοτε θα πρέπει ένα βήξιμο ή ένα φτέρνισμα να το εγκλωβίζουμε είτε με ένα χαρτομάντιλο είτε με το ρούχο του αγκώνα μας. Γιατί θα υπάρχει πάντα μια γρίπη ή ένας κορονοιός.

Και βεβαίως θα πρέπει να επεκτείνουμε την προσοχή μας και σε αλλά όπως ο ιος των κονδυλωμάτων, αυτή η μάστιγα που οδηγεί χιλιάδες γυναίκες σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Μια επιδημία που όμως δεν μιλαει κανείς. Όπως τα τροχαία, μια άλλη επιδημία που πάλι δεν μιλαει κανείς.

Γι αυτό ο κορονοιός είναι ευκαιρία να μάθουμε να σκεπτόμαστε και να μάθουμε να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους άλλους.



Με εκτίμηση

Δρ Θεοφάνης Α. Τσαπικούνης


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

"Τι κάνουμε; που πάμε;" αναρωτιέται ο φίλος μου ο Νίκος Μυλωνάς από την Κω με τη σκέψη στο καλοκαιρινό τουριστικό αδιέξοδο, που έρχεται. Και λέει ότι η Κως, όπως και τα περισσότερα νησιά, έχοντας οικοδομήσει ένα μονοπαραγωγικό μοντέλο αποκλειστικής εξάρτησης από τον τουρισμό, φέτος κινδυνεύει να υποστεί μια συντριπτική οικονομική και κατά συνέπεια και πρωτίστως κοινωνική καταστροφή. 

Και το ερώτημα είναι: Είναι μόνο η Κως; Η οικονομία της χώρας, με το 30% του ΑΕΠ να εξαρτάται από τον τουρισμό, έχει να αντιμετωπίσει πρωτόγνωρες καταστάσεις, ιδιαίτερα αν η πανδημία διαρκέσει αρκετά στην Ευρώπη και στον κόσμο. Πόσο βιώσιμο μπορεί να είναι ένα τέτοιο «μονοπαραγωγικό» μοντέλο; Πολλές φορές έχει χαρακτηριστεί - και σε πολλούς τομείς - ότι είναι από τη φύση του επικίνδυνο. Ιδιαίτερα στον τουρισμό, που έτσι κι αλλιώς είναι πολλοί οι αστάθμητοι παράγοντες που τον επηρεάζουν. Κάποτε θα συνέβαινε κι αυτό, όποια κι αν ήταν η αιτία!

Όλοι αντιλαμβανόμαστε όμως ότι όλη η χώρα θα βρεθεί στην δίνη της νέας οικονομικής κρίσης, όπως γράφει ο Νίκος, πράγμα που θα επιτείνει τα τοπικά προβλήματα. Όλοι οι τομείς της οικονομίας έχουν υποστεί τεράστιο πλήγμα. Είναι λογικό να στραφούμε στην αναζήτηση λύσεων σε τοπικό και κυβερνητικό επίπεδο. Αντικειμενικά αναδεικνύονται πρωταρχικής σημασίας η λειτουργία του κράτους και των θεσμών του: η Κυβέρνηση, η Περιφέρεια, ο Δήμος.

Κι εμείς; Ο καθένας από μας και όλοι μαζί πρέπει να αναζητήσουμε τοπικά λύσεις με το μεγάλο απόθεμα της αλληλεγγύης, της συμμετοχής και του εθελοντισμού. Και του αγώνα! Η εμπειρία μας λέει ότι δεν θα έλθει από μόνη της η ελπίδα και ούτε μέσα από συσκέψεις, υποσχέσεις και μεγαλοστομίες και άλλες αυτονόητες πρακτικές των «αρμοδίων» και ιδιαίτερα των κυβερνώντων. «Όπου ακούς πολλά κεράσια, πάρε μικρό καλάθι», λέει ο λαός μας.

Από τώρα να ξεκινήσει η συζήτηση για το «τι να κάνουμε», για την Παραγωγική Ανασυγκρότηση της Τοπικής Οικονομίας με κοινωνική αλληλεγγύη και σεβασμό στο περιβάλλον, για ένα βιώσιμο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης.


Λαμία, 31.3.2020
Στέφανος Σταμέλλος


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

του ακτιβιστή

Είναι έκδηλη πλέον η ολοκληρωτική υποστήριξη του Κούλη από το αργυρώνητο μιντιακό σύστημα (κανάλια, εφημερίδες τώρα και "μεγάλες" ιστοσελίδες).
Παρά τα ψύχραιμα και σώφρονα βήματα αντιμετώπισης των επιπτώσεων από την μάστιγα του '20 τον COVID19, πλαισιωμένη, είναι αλήθεια, από άξιους κι εργατικούς επιστήμονες, αποκαλύπτονται οι εξυπηρετήσεις και τα γραμμάτια που έχει προς εξόφληση.
Γνωρίζουμε πως η κυβέρνηση χαίρει - συγκυριακά - της αποδοχής της πλειονότητας, από ότι τουλάχιστον προκύπτει από σφυγμομετρήσεις, που και σε αυτόν τον δύσκολο χρόνο εξακολουθούν να πραγματοποιούνται.

Και ενώ όλοι βρισκόμαστε - κατ' ανάγκη - σε κατ' οίκον εγκλεισμό η νεοδημοκρατική μηχανή "δουλεύει" τόσο σε επίπεδα συκοφάντησης ή λοιδορίας για οποιονδήποτε διαθέτει έστω κριτικά διαφορετική άποψη για πτυχές της αντιμετώπισης των επιπτώσεων από τον κορονοϊό, αλλά μοιράζει και χρήμα σε οικείους "ευαγείς" χώρους.

Έτσι ενώ μειώνει στο μισό τις αποδοχές των εργαζομένων (μισές μέρες - μισός μισθός) - και μην έχετε καμμιά αμφιβολία ότι μετά την λήξη συναγερμού ότι είναι προς συμφέρον του κεφαλαίου θα παραμείνει - έχει το θράσος αντί να επιτάξει τα κρεβάτια ΜΕΘ των ιδιωτικών κλινικών να επιχορηγεί με 1600 € την ημέρα κάθε κλίνη ΜΕΘ που θα εισέρχεται  προς βοήθεια  του ΕΣΥ.
Ένα ΕΣΥ που απαξίωσε η ίδια όπως και οι Συριζέοι - βεβαίως - βεβαίως - και που οι φορείς και στυλοβάτες του, οι γιατροί και νοσηλευτές αλλά και οι λοιποί εργαζόμενοι σ' αυτό ΠΝΕΟΥΝ ΜΕΝΕΑ για τις τεράστιες ελλείψεις που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή τόσο των ασθενών αλλά και των ιδίων. Ήδη κατά την ΠΟΕΔΗΝ (Ένωση Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία) νοσούν 77 γιατροί και νοσηλευτές, ενώ 350 βρίσκονται σε καραντίνα. 

Απαράδεκτες θεωρεί η ΟΕΝΓΕ (Ένωση Νοσοκομειακών Γιατρών) τις οδηγίες του ΕΟΔΥ που προτείνει "αντί γαντιών η εφαρμογή της υγιεινής των χεριών και η χρήση αλκοολούχου αντισηπτικού μετά από κάθε επαφή με ασθενή". Η δε ΠΟΕΔΗΝ αντιδρά έντονα στην άρνηση να γίνεται εργαστηριακός έλεγχος σε νοσηλευτές και γιατρούς που ήρθαν σε επαφή με προσωπικό ή ασθενείς που πάσχουν από κορονοϊό. Ως πρόβατα επί σφαγή μας οδηγούν καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι στην ανακοίνωσή τους.
Και καλούν την κυβέρνηση να προμηθεύσει τα Νοσοκομεία με επαρκή υγειονομικό υλικό. Διαφορετικά όπως προειδοποιούν "κινδυνεύει να νοσήσει μεγάλο μέρος του προσωπικού που αυτό θα είναι πολύ κακό στην αντιμετώπιση της πανδημίας".


13.500.000 στα κόμματα για έρευνα κι επιμόρφωση

Αντ' αυτού όμως η κυβέρνηση ακολουθεί έναν γνωστό σ' αυτήν δρόμο κι αντί να στηρίζει δυναμικά το ΕΣΥ και τους εργαζόμενούς του, ανάβει το πράσινο φως για την κρατική χρηματοδότηση των κομμάτων με 11,5 εκατομμύρια για τακτική χρηματοδότηση αλλά και με ακόμη 2.250.000 για "ερευνητικούς και επιμορφωτικούς σκοπούς".
Τί έρευνα θα κάνουν οι βολευτές μας άραγε;



11.000.000 σε κανάλια και δημοσιογράφους για καμπάνια ενημέρωσης

Και ενώ προς στιγμή πιστέψαμε πως ο κίνδυνος από την λαίλαπα του κορονοϊού θα είχε λογικέψει τους κυβερνώντες που θα έφταναν στο ύψος των περιστάσεων ήρθε η νέα κεραμίδα.
Έντεκα εκατομμυριάκια μοιράζονται στο ευρωβόρο σύστημα των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας (ΜΜΕ).
Και επειδή δεν το πιστέψαμε αρχικά ότι μπορεί και αυτή η τρομακτική κατάσταση να μεταμορφώνεται σε ΜΑΣΑ για ορισμένους, ιδού και σχετική απόφαση στην Διαύγεια:



του ακτιβιστή

Όταν ένας φίλος μου, με ιδιαίτερες έως και παρεξηγήσιμες θρησκευτικού τύπου εμμονές και ιδεοληψίες, μου επαναλάμβανε σχεδόν φορτικά, πριν από ένα χρόνο ή και περισσότερο, την πιθανότητα να υπάρξει η συνειδητή αποδοχή της διαδικασίας παρακολούθησης των μαζών μέσω εμφυτευμάτων gps από την παγκόσμια διακυβέρνηση, θεωρούσα πως αυτό ουδέποτε θα μπορούσε να εφαρμοστεί, πολύ δε περισσότερο να γίνει αποδεκτό από τους ενεργούς πολίτες και τα κινήματα πολιτών σ' όλο τον κόσμο και το κατέτασσα στα συνωμοσιολογικά σενάρια.

Και αναρωτιόμουν προσπαθώντας να τον αντικρούσω πώς είναι δυνατόν η ανθρωπότητα να δεχθεί να οδηγηθεί σε περιορισμό των ελευθεριών της, παραδίδοντάς τες σε κέντρα ανεξέλεγκτα.

Τότε δεν είχε υπάρξει (δημιουργηθεί ή εφευρεθεί ; ; ; ) ο νέος ιός που άλλαξε μέσα σε τρεις μήνες την ζωή μας, κινδυνεύει να γκρεμίσει όλες τις αυτονόητες ελευθερίες μας, καταστρέφει την οικονομία του πλανήτη μετακινώντας το επίπεδο διαβίωσής μας σε εποχές περασμένων εποχών.


Αφορμή για την παραπάνω αναφορά υπήρξαν τρία άρθρα που διάβασα και που αποτέλεσαν τροφή για σκέψη και επιταχύνουν τα αντανακλαστικά κάθε ελεύθερου και νοήμονος συνανθρώπου μας.

Σύμφωνα με το πρώτο, (το κείμενο μπορείτε να το βρείτε εδώ) μέσα από μια πραγματικά όμορφη αλληγορία και με αφετηρία και στόχευση την ψυχολογική ( ; ) βοήθεια προς τον διπλανό μας που ζει μέσα στον σημερινό τρόμο και την αβεβαιότητα, κυριαρχεί η φράση "Κι αυτό θα περάσει".

Θα σταθώ σ' αυτό το μότο, ξεπερνώντας την κατάληξη του με το "Μόνο εσύ παραμένεις, εσύ παραμένεις για πάντα ως μάρτυρας, ως παρατηρητής", ίσως γιατί δεν με αφορά η θέση του παρατηρητή αλλά του ενεργού, του συμμέτοχου, του ενεργού πολίτη.

Λοιπόν πολύ φοβάμαι πως δεν ισχύει κατά τη δική μου προσέγγιση το "κι αυτό θα περάσει" γιατί πιστεύω, και εύχομαι να διαψευστώ, πως ακόμα κι αν η επέλαση αυτού του κορονοϊού COVID19 σταματήσει τα μέτρα περιορισμού των ελευθεριών, τα μέτρα ελέγχου, οι επιπτώσεις στην διαβίωση και στον πολιτισμό μας θα είναι απροσδιόριστες και ανατρεπτικές της κοινωνίας που μέχρι πριν 3 μήνες είμασταν μέλη της.

Γιατί ακόμα κι αν όλα περάσουν, τίποτα δεν μας αποκλείει την εμφάνιση ενός COVID22 ή SARS24 ή, ή .....

Και μπορεί να μην είναι τελείως επιστημονική φαντασία η κατάρρευση του συστήματος όπως το γνωρίσαμε μέχρι τώρα.

Και συνηγορούν σ' αυτό τα δύο επόμενα άρθρα που θέλω να σας συστήσω.

Το ένα βρίσκεται στην επιφυλλίδα της Καθημερινής, υπογράφεται από τον Αλέξη Παπαχελά (που δεν θα έλεγα πως είναι ο αγαπημένος μου) γνωστού επί χρόνια ανταποκριτή στην καρδιά των Ηνωμένων Πολιτειών και δεδομένου φιλελέ δεξιού μεγαλοδημοσιογράφου (ΕΔΩ). Αξίζει να το διαβάσετε.

Το άλλο και τρίτο άρθρο είναι του Ισραηλινού Ιστορικού και στοχαστή Γιουβάλ Νώε Χαράρι, που δημοσιεύθηκε στους Financial Times με τίτλο "Yuval Noah Harari: the world after coronavirus" και το οποίο αναδημοσιεύουμε.

Σε αυτό ο αρθρογράφος διερωτάται κατά πόσον θα πρέπει να θυσιαστεί η ιδιωτικότητα στο βωμό της Υγείας και  αν όταν η καταιγίδα θα περάσει, η ανθρωπότητα  επιβιώσει 
και  οι περισσότεροι από εμάς θα είμαστε ακόμα ζωντανοί  θα ζούμε στον ίδιο ή σε έναν αλλιώτικο κόσμο;

Το άρθρο του Γιουβάλ Νώε Χαράρι, μπορείτε να το διαβάσετε εδώ

του Μάριου Ταραμίδη

Πολλοί λένε ότι αυτό ξεκίνησε από τις αηδίες που τρώνε οι Κινέζοι. Άλλοι πως είναι φτιαχτό , εργαστηριακό και το άπλωσε στην γη η Κίνα η η Αμερική για λόγους που μόνο αυτοί μπορούν να ξέρουν. Άλλοι λένε πως μας ήρθε από το διάστημα. Ακούω συνεχώς πολλά. Εγώ αποφασίζω πως τούτη η αναπάντεχη εξέλιξη στην καθημερινότητα μας είναι απλά το "Κάρμα" μας πάνω σε τούτο τον πλανήτη.

Εκεί που η κυρία διαπραγματευόταν την τιμή στην οποία θα κλείσει το νέο της διαμέρισμα και ο κύριος βασάνιζε το νου του για το τι δικαιολογία θα έδινε στη γυναίκα και τα παιδιά του για να πάει να δει την γκόμενα, εκεί ακριβώς μπήκε στη ζωή μας ο "μικρός γκάνγκστερ ". Εκεί που είχαμε βάλει τα καλά μας για τα εγκαίνια της επόμενης έκθεσης γλυπτικής του τάδε, εκεί που ψάχναμε να παρκάρουμε μπρος στο Δημοτικό Θέατρο για την συναυλία της τάδε, εκεί που τα μετρούσαμε τα ξαναμετρούσαμε και πλέον ήμασταν σίγουροι πως ο μήνας δε βγαίνει, ακριβώς εκεί μας τα χάλασε. Ακριβώς εκεί! Την ώρα της εκσπερμάτωσης μας βρήκε το κακό. Εκείνη τη στιγμή που με τον κολλητό μας μουντζώναμε ο ένας τον άλλο γιατί τότε δεν αγοράσαμε μετοχές της "Apple" και θα 'μασταν τώρα εκατομμυριούχοι. Ακριβώς εκείνη τη στιγμή κατέφτασε η αλήθεια.

Πως τουλάχιστο για δυό αιώνες έχουμε - απλά και μόνο με την δύναμη του εγκεφάλου μας - που μας χαρίστηκε από το σύμπαν - καταηγεμονεύσει τον πλανήτη τούτο. Από το 1970 - πριν ένα κλάσμα του δευτερολέπτου σε χρόνο διαστήματος- έχουμε εξολοθρεύσει το 70% των ζώων που ζούσαν πάνω σε τούτο τον πλανήτη για εκατομμύρια χρόνια μοιράζοντας το βασίλειο με όλους τους άλλους ζώντες οργανισμούς. 70%!! Τα ζώα πραγματικά μετρούν απώλειες.

Η φύση μετρά απώλειες. Τα απανταχού δάση πάσχουν. Τα δάση του Αμαζονίου ακόμη περισσότερο. Οι άνθρωποι θέλουν να μετατρέψουν τα πάντα σε οκέλλες, πολυκατοικίες, σε χρήμα. Οι εικόνες από τους δορυφόρους συγκλονίζουν. Τίποτε άλλο δεν μπορεί πλέον ο νους τούτου του πανέξυπνου κατά τα άλλα ζώου να σκεφτεί παρά τα υλικά, τα πρόσκαιρα, τα αχρείαστα. Η ανάγκη αυτή του ανθρώπου όπου υπάρχει γη να την κτίσει, και όπου δεν υπάρχει να τη δημιουργήσει για να την κτίσει καταστρέφοντας οικοσύστηματα, παραδόσεις και ιστορία είναι σχεδόν σχιζοφρενική.

Η εξέλιξη της ιατρικής και της φαρμακολογίας έχουν μετατρέψει τον άνθρωπο σε αιωνόβιο όν και πολλαπλασίασε τον αριθμό του πάνω στον πλανήτη. Το 1955 ο πληθυσμός μας στη Γη ήταν 2.7 δισεκατομμύρια. Τώρα είμαστε σχεδόν στα 8. Έχουμε τριπλασιαστεί και φυσικά όσο πιο πολλοί γινόμαστε τόσο πιο μεγάλη είναι η ανάγκη σίτισης μας και τόσο πιο μεγάλη η ανάγκη σε κτίσματα για να 'χουμε κάπου να ζήσουμε. Για τη σίτιση μας χρειαζόμαστε σιτάρι. Η γη δεν είναι σε θέση να καλύψει τις ανάγκες των 8 δισεκατομμυρίων σε σιτάρι. Έτσι μάθαμε να ενοχλούμε το DNA των σιτηρών εργαστηριακά ώστε όλα να γίνονται πιο γρήγορα και ώστε η καημένη η Γη να μπορέσει να ξεράσει μέσα στο χρόνο που το θέλουμε εμείς, σιτηρά για τις ανάγκες μας. Άρρωστα σιτηρά, πειραγμένα που φέραν στις ζωές μας τις δυσανεξίες, τις αλλεργίες και τα αυτοάνοσα νοσήματα τα οποία ήταν σχεδόν άγνωστα στον άνθρωπο πριν δύο αιώνες.

Στα ίδια περίπου και όλα τα ζώα τα οποία "καλλιεργήσαμε" για τις δικές μας ανάγκες. Οι αγελάδες ξερνούν γάλα 20 φορές πιο πολύ από τότε που τις βύζαινε το μοσχαράκι τους. Όλα στο βωμό του στομαχιού μας και της τσέπης μας. Κάποιες κατακαημένες κοτούλες δεν έχουν δει ποτέ το φως του ήλιου, απλά για να γεννηθούν, να μεγαλώσουν και να καταλήξουν στο στομάχι μας. Παλιά οι οικογένειες μάζευαν χρήμα για να φάνε κρέας δυό φορές το μήνα. Γιατι τοτε το κρεας σήμαινε ζωή. Και η ζωη είχε την δικιά της αξία. Τωρα το κρέας φτήνισε. Με τον τρόπο που χειριζόμαστε τα ζώα που μας το δίνουν, ο καθένας μπορεί πλεον να τρώει κρέας κάθε μέρα. Γιατί η αξία της ζωής φτήνισε.

Και μαζί με αυτήν φτήνισε η ιδια η ζωή του ανθρώπου. Ο οποίος μέσα σε όλη αυτή την παράνοια έχει χάσει την αίσθηση της κοινωνικότητας του, της αλληλεγγύης και της συμπόνοιας. Η γνώση και η ιδιοφυΐα μας , μας οδηγεί όλο και πιο πολύ στην απομόνωση μας από το κοινωνικό σύνολο. Μας κλείνει στα σπίτια μας μπροστά σε κουτιά που μας δείχνουν ψεύτικα σενάρια μιας ζωής που δεν υπάρχει παρά μόνο σε σκηνοθεσίες. Τα παιδιά μας δεν παίζουν πιά κρεμασμένα στα δέντρα παρά τα μάθαμε να χάνονται μέσα σε κινητά τηλέφωνα ψάχνοντας για ανέφικτους ήρωες και μάχες, γιατί μας βόλευε, μια και σαν γονείς αποτύχαμε να τους δείξουμε την πραγματική ζωή: αυτή που παίζεις με τα άλλα παιδιά στη γειτονιά, κι ας χτυπήσεις, κι ας λεκιάσεις το παντελόνι σου, κι ας τσαλακωθείς.

Σταματήσαμε να βλέπουμε τα αστέρια, το δώρο της δύσης του ήλιου με τα πύρινα χρώματα της, την Πανσέληνο που κάποτε φώτιζε τα βήματα μας. Σταματήσαμε να ακούμε τ'αηδόνια να ερωτοτροπούν στις φυλλωσιές και το κύμα να χαϊδεύει τα βράχια. Κάποτε λέγαμε τα μυστικά μας στη θάλασσα μα το ξεχάσαμε κι αυτό.

Δεν υπάρχει χρόνος πια. Είμαστε χαμένοι στις σκέψεις μας. Θολωμένοι και σκοτεινιασμένοι από την καθημερινότητα μας. Είμαστε άρρωστοι. Και ζούμε σ' ένα πλανήτη που καταφέραμε να αρρωστήσουμε πολύ πριν αρρωστήσουμε εμείς . Σ' ένα πλανήτη που οι θερμοκρασίες άρχισαν να ανεβαίνουν σε βαθμό που δεν μπορούμε πλέον να ζήσουμε δίχως την βοήθεια κλιματιστικών η αεριστήρων. Σ' ένα πλανήτη που τα νησιά και οι πόλεις μας βουλιάζουν, που οι πάγοι λιώνουν και οι ωκεανοί θα ρουφήξουν ότι βρουν από τον άρρωστο πολιτισμό μας.

Όχι! Δεν είναι ούτε της Κίνας ούτε της Αμερικής κατασκεύασμα ο " μικρός γκάνγκστερ ". Και δεν είναι εδώ για κακό. Ήρθε να μας ταρακουνήσει. Σαν ένας συμπαντικός φίλος που θέλει να μας ανοίξει τα μάτια. Ένας φίλος που θέλει να μας θυμίσει πως γέρνει πίσω το κεφάλι για να δούμε τ'αστέρια. Για να μας θυμίσει πως μυρίζει το λιβάδι την Άνοιξη. Πόσο όμορφα μπορούν να είναι όλα όταν τα προσέχεις και όταν τα εκτιμάς που τα έχεις. Να μας θυμίσει την χαρά της δροσιάς του Απριλιάτικου πρωινού. Να μας θυμίσει γιατί η αγάπη θέλει θυσίες, να μας δείξει ποιοί πραγματικά είμαστε να μαλακώσει τη ψυχή μας, να την λιώσει, να στάξει το δάκρυ μες την απομόνωση μας, για όσα μπορούσαμε μα δεν κάναμε, για όσα είπαμε που μετανιώσαμε, για ότι φτιάχνεται και δεν τολμήσαμε. Όχι δεν είναι για κακό εδώ ο "μικρος γκάνγκστερ ". Είναι το κουμπί της επανεκκίνησης μας γιατί κάπου χάσαμε τα πετραδάκια που ρίχναμε για να βρούμε το δρόμο μας. Είναι φίλος που ήρθε να μας θυμίσει πόσο όμορφη είναι μια βόλτα στη Λευκωσία δίχως αυτοκίνητα. Ενας φίλος που επιτέλους μας δείχνει όλη την αλήθεια...

Αφιερωμένο σε όλους εσάς που καταλάβατε το γιατί...

Μ. Ταραμιδης
17.03.2020



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Είναι γνωστό σε όλους ότι η Οίτη είναι η πατρίδα του Ηρακλή. Στην Τραχίνα, που ήταν το ορμητήριο των άθλων του, εκεί τον περίμενε να γυρίσει η γυναίκα του η Δηιάνειρα κι εκεί βούτηξε στο δηλητηριασμένο αίμα του Νέσσου τον χιτώνα του. Και στην “Πυρά του Ηρακλέους” ο Φιλοκτήτης υπάκουσε στα λόγια του και έβαλε φωτιά στα ξύλα για να καεί ο ημίθεος και να τον ανεβάσουν οι θεοί στον Όλυμπο. Γνωστή είναι επίσης η σχετική μυθολογία για την Ιόλη, τον Λίχα και τις Λιχάδες Νήσους κλπ. Όλα αυτά αναφέρονται στην Οίτη.

Είναι γνωστό επίσης ότι το μυθικό πρόσωπο του Ηρακλή είναι ένα από τα μεγαλύτερα brand name στην πολιτιστική επιχειρηματικότητα, τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο, και ότι μέσα από αυτή τη διαδικασία οι μύθοι του Ηρακλή κυριαρχούν. Πασίγνωστες ταινίες και τηλεοπτικές σειρές και εικονογραφημένα βιβλία είναι μόνο η μία πλευρά αυτής της επιχειρηματικότητας, καθώς υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός από θεματικά πάρκα, μουσεία και πολιτιστικούς χώρους που αναφέρονται στο μύθο του Ηρακλή. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε όλον τον κόσμο!

Εδώ όμως στη Φθιώτιδα και στην Οίτη; Αντί να αξιοποιηθεί αυτό το αντικειμενικά συγκριτικό πλεονέκτημα για την περιοχή, υπονομεύεται διαρκώς με τις μεταλλευτικές δραστηριότητες και τις Οριστικές Παραχωρήσεις και τώρα με τους αιολικούς σταθμούς και τις ανεμογεννήτριες. Αυτές οι «αόρατες δυνάμεις» μας καλούν, χωρίς πολλές περιστροφές, να ξεχάσουμε την Τραχίνα, την Πυρά του Ηρακλή και τον ίδιο τον Ηρακλή, τον Κούβελο, το Κάστρο της Ωριάς και τον αρχαίο Εμπορικό Δρόμο για τους Δελφούς. Αν δεν βρεθεί κάποιος ξένος περιηγητής ή κάποιο ξένο Πανεπιστήμιο να ενδιαφερθεί, εμείς είμαστε έτοιμοι αυτές τις περιοχές, με την σημαντικότατη αρχαιολογική και πολιτιστική αξία, σε απόσταση αναπνοής από τη Λαμία, να τις αφήσουμε να ισοπεδωθούν, μεταφορικά και κυριολεκτικά.

Η Κίνηση Πολιτών για την Προστασία της Οίτης και οι κάτοικοι των 22 χωριών αντιστεκόμαστε μέχρι να καταφέρουμε τον «13ο άθλο του Ηρακλή»! Οι Δήμοι Λαμιέων και Δελφών σωστά αντιδρούν με τις ομόφωνες αποφάσεις τους στην εγκατάσταση των ανεμογεννητριών στο βουνό. Όμως δεν αρκεί αυτό. Πρέπει να προχωρήσουν άμεσα στη μελέτη και διαμόρφωση ενός Στρατηγικού Σχεδίου για την Οίτη, για την ήπια βιώσιμη οικοτουριστική της προοπτική, αξιοποιώντας όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, μαζί και τον Ηρακλή. Πρέπει να αντιληφθούν ότι υπάρχει η δυνατότητα να προκαλέσουν ακόμα και παγκόσμιο ενδιαφέρον, με τις κατάλληλες επενδύσεις και την κατάλληλη προβολή, στα πλαίσια του εναλλακτικού τουρισμού πολιτιστικής εμπειρίας και στα πρότυπα αντίστοιχων περιοχών.

Σύμφωνα με τον χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) πρόκειται να κατασκευαστούν ανεμογεννήτριες ακριβώς δίπλα και σε απόσταση αναπνοής από τον αρχαιολογικό χώρο «Πυρά του Ηρακλέους». Η απειλή είναι συγκεκριμένη. Ένας ακόμα λόγος να ενισχυθεί ο αγώνας κατά των αιολικών σταθμών στην Οίτη και υπέρ της ήπιας βιώσιμης ανάπτυξης του ορεινού της όγκου.

Λαμία, Μάρτης 2020
Στέφανος Σταμέλλος




Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

του Γεωργίου Τυμπανίδη

«Αισθάνθηκα την ανάγκη να γράψω μια απάντηση στο άρθρο της κυρίας Έλενας Ακρίτα για την κατάσταση στον Έβρο.

Επειδή, κυρία Ακρίτα, είπατε τη γνώμη σας, θέλω να πω κι εγώ τη δική μου, ένας Εβρίτης, ένας Ορεστιαδίτης που έζησε τα γεγονότα λίγο πιο κοντά από εσάς.

Καταρχάς θα πρέπει να γνωρίζετε ότι τα 20χρονα παλικάρια μας μια χαρά ξέρουν να χειρίζονται τα όπλα τους κι αν χρειαστεί θα είναι στην πρώτη γραμμή.
Γιατί αυτό που μετράει είναι η Ψυχή κι όχι η ηλικία. Γιατί καλό είναι να μη μισούμε κανέναν, αλλά επειδή δεν μιλήσατε καθόλου για αγάπη, σάς υπενθυμίζω αυτή τη μαγική λέξη και το τι μπορεί να κάνει η Αγάπη για την Πατρίδα.

Κι όταν αγαπάς και προστατεύεις την πατρίδα είναι το καλύτερο σημάδι. «Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης».

Άλλωστε, είμαι σίγουρος ότι έχετε διαβάσει πολλαπλάσια βιβλία από εμένα και σίγουρα γνωρίζετε το βιβλίο «Στα μυστικά του Βάλτου» της Πηνελόπης Δέλτα. Θυμηθείτε λοιπόν τον Αποστόλη και τον Γιωβάν… Με τέτοια βιβλία μεγαλώσαμε, κυρία Ακρίτα.

Φαίνεται οι δάσκαλοί μας κι οι καθηγητές μας στον Έβρο έκαναν καλά τη δουλειά τους γιατί έχουμε στο μυαλό μας την Ιλιάδα και βιβλία της Πηνελόπης Δέλτα δεν μπορούμε να τα ξεχάσουμε έτσι απλά.

Και για να ξέρετε ακόμη καλύτερα, αυτοί που έτρεξαν πρώτοι να υπερασπιστούν τα σύνορά μας ήταν οι Εβρίτες αστυνομικοί, συνοριοφύλακες, εθνοφύλακες, πυροσβέστες, απλοί πολίτες. Κι αυτοί οι άνθρωποι έχουν ονόματα και οικογένειες:

Η Ειρήνη είναι έγκυος αλλά ο σύζυγός της γυρνούσε στο σπίτι για 3 ώρες κάθε 24ωρο κι έφευγε χωρίς καν να μπορεί να κοιμηθεί από την υπερένταση.
Η Χ. που δεν θέλω να πω το όνομά της έχει ανίατη ασθένεια και κινητικά προβλήματα κι ο σύζυγός της έλειπε συνεχώς αφήνοντάς της μόνη με 4 παιδιά.
Ο Γιάννης κι η Χρύσα, κι οι δύο αστυνομικοί, άφησαν τα 3 παιδιά τους όπου βρήκαν κι ήταν συνέχεια εκεί.
Ο Θοδωρής (ο Τεό για εμάς τους φίλους) συνοριοφύλακας, άυπνος για 3 μέρες, δεν τού έβγαινε η φωνή όταν μίλησα μαζί του.
Και κανένας από αυτούς δεν γκρίνιαξε.
Αντί αυτών γκρινιάζετε εσείς, κυρία Ακρίτα, κάπως άκριτα…
(Μήπως έγινε λάθος στο ληξιαρχείο και μπήκε λάθος ο τόνος στο επώνυμο σας;)

Και δεν ήταν μόνο αυτοί, ήταν οι αγρότες στο Τυχερό, στον Πέπλο, στο Διδυμότειχο και σε άλλα σημεία που πήραν τα τρακτέρ και φώτιζαν τα σύνορα για να βλέπουν αυτοί οι άνθρωποι τη νύχτα να μπορούν να κάνουν ό,τι έπρεπε να κάνουν.
Ήταν οι εθελοντές που έτρεξαν να βοηθήσουν, ήταν οι γυναίκες από τα χωριά που έφτιαχναν πίτες για να ταΐσουν τους υπερασπιστές των συνόρων μας, ήταν οι αρχές των δήμων και των χωριών που μάς καθησύχαζαν και μάς ενημέρωναν.

Βλέπετε, κυρία Ακρίτα, ο «εχθρός» δεν ήταν η οικογένεια των μεταναστών. Ίσως δεν είδατε ότι τουρκικά drones πετούσαν καπνογόνα στην Ελλάδα. Μπορεί να μην είδατε την εικόνα με τους μαυροφορεμένους μασκοφόρους άντρες με στρατιωτικό υλικό να πετάνε επίσης καπνογόνα. Ίσως δεν αναρωτηθήκατε πώς βρέθηκαν τόσα εργαλεία με τα οποία κόβανε τον φράχτη κάποιοι. Ίσως δεν μάθατε ότι άνοιξαν φυλακές και ποινικοί κατευθύνθηκαν στα σύνορά μας. Ίσως δεν υπέπεσε στην αντίληψή σας ότι η μεταφορά αυτών των ανθρώπων ήταν δωρεάν κι ότι αν και η Βουλγαρία είναι δίπλα δεν προσπάθησε ΟΥΤΕ ΕΝΑΣ να περάσει από εκεί. Ίσως δεν μάθατε ότι το 90% δεν ήταν «Σύριοι με τις οικογένειές τους».
Ίσως πλέον να έχετε καταλάβει τι δέχθηκε ο Έβρος και ότι καταφέραμε να αντέξουμε.

Όχι, κυρία Ακρίτα, δεν μισούμε τον Σύριο πρόσφυγα και την οικογένειά του.
Κι ας βάζει το παιδί του πάνω από τον καπνό, κι ας το χτυπάει για να κλάψει για να πάρει πλάνα η τηλεόραση. Ούτε μισούμε τον απλό Τούρκο πολίτη. Ίσα ίσα, συνυπάρχουμε όμορφα και φιλικά.

Απλά φοβόμαστε… Φοβόμαστε που κάποιοι σαν κι εσάς δεν λένε να ενώσουν τα κομμάτια του παζλ και να δουν μια ξεκάθαρη εικόνα... Φοβόμαστε που κρίνετε εκ του ασφαλούς χωρίς πιθανότατα να έχετε πατήσει το πόδι σας στον Βόρειο Έβρο.
Φοβόμαστε που δίνουμε μάχη για την πατρίδα μας και υπάρχουν άνθρωποι που κρίνουν και γκρινιάζουν και δεν λένε ένα Ευχαριστώ σε αυτούς που βοήθησαν. Ένα «Ευχαριστώ» και ένα «Μπράβο, βρε παλικάρια».

Κυρία Ακρίτα, το χωριό Καστανιές κι όλα τα χωριά μας έχουν 200-300 κατοίκους το κάθε ένα -στην καλύτερη περίπτωση. Σε απόσταση 500 μέτρων υπήρχαν πάνω από 10.000 άνθρωποι, κάποιοι από αυτούς πετούσαν δακρυγόνα, καμένα ξύλινα δοκάρια, πέτρες και ό,τι άλλο μπορούσαν να βρουν. Κόβανε τον φράχτη…

Κι όμως, κανένας από εμάς δεν έφυγε, κανένας δεν φοβήθηκε γιατί όλοι γίναμε μια γροθιά, γιατί έχουμε εμπιστοσύνη.

Σάς προσκαλώ και σάς προκαλώ να έρθετε να μείνετε στις Καστανιές για έναν μήνα, μια εβδομάδα, έστω 2-3 μέρες. Μόνη σας σε ένα σπίτι στο χωριό, κι όταν το βράδυ κλείνετε το φως κι έχετε στα 500 μέτρα ένα εξαγριωμένο πλήθος κόσμου με τις ριπές του ανέμου να φέρνουν κατά κύματα τις φωνές τους να μπορείτε να κοιμηθείτε…
Και θα το κάνετε, αλλά πρώτα πρέπει να πιστέψετε στους ανθρώπους αυτούς που τόσο άδικα κρίνατε ότι είναι ανεπαρκείς.

Και μπορεί να μην μπορώ να πω «η Ελλάδα μου» όπως λέτε, αλλά μπορώ να πω «ο Έβρος μου» γιατί ζω εδώ με τα παιδιά μου, άσχετα αν πρέπει να φεύγω κάθε τόσο για να κάνω τις δουλειές μου σε μεγάλα αστικά κέντρα.
Άσχετα αν τρέχω με 200 χιλιόμετρα την ώρα για να προλάβω τον γιο με αιμορραγία 120 χιλιόμετρα μακριά.
Άσχετα αν υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν 180 χιλιόμετρα για να κάνουν αιμοκάθαρση στην Αλεξανδρούπολη κι άλλα τόσα για να επιστρέψουν τρεις φορές την εβδομάδα γιατί δεν φτάνουν οι θέσεις στο Διδυμότειχο.

Αλλά Αγαπώ τον τόπο μου και μού φτάνει ένα «Μπράβο» κι ένα «Ευχαριστώ».

Αλλά για αυτά τα τόσα προβλήματα που έχουμε δεν θυμάμαι (μακάρι να κάνω λάθος) να γκρινιάζετε γιατί δεν είναι «Ο Έβρος σας», κυρία Ακρίτα…

Βλέπετε, κυρία Ακρίτα, μπορεί να έχετε εσείς το όνομα, αλλά εμείς έχουμε τη χάρη να ονομαζόμαστε Ακρίτες!
Κι η ανάρτησή σας, εκτός από τις προφανώς σωστές τοποθετήσεις σας -με αρκετή δόση ειρωνείας- είναι γενικά εκτός θέματος. Για την κατάσταση στον Έβρο θα μιλούσατε, έτσι ξεκινάτε την ανάρτησή σας…

Φαίνεται ότι δεν καταλάβατε τι συνέβη. Και, ναι, σε έναν κόσμο ιδανικά πλασμένο δεν θα υπάρχουν συγκρούσεις, όπλα, διλήμματα ηθικής, πρόσφυγες, μετανάστες, λαθρομετανάστες, Ειδομένες, Έβροι, Ερντογάν, καπνογόνα, φράχτες…

Όμως ο κόσμος δεν είναι έτσι. Δεν μπορεί κάποιος να παραμένει τόσο εγκληματικά ρομαντικός κι αθώος απέναντι στην ωμή πραγματικότητα και τα σκληρά προβλήματα, που οπωσδήποτε με κάποιο τρόπο πρέπει να επιλυθούν.

Μακάρι να ήταν εύκολο να βρεθεί ο ιδανικός τρόπος αντιμετώπισης. Οι ειρωνείες (εκ του ασφαλούς) δεν λύνουν προβλήματα. Απλά προσβάλλουν τόπους και ανθρώπους.

Και να ξέρετε, κυρία Ακρίτα, ότι σε αυτή την αλυσίδα ανθρώπων, καταστάσεων, ενημερώσεων, σχεδιασμού, επικοινωνίας και επαναλαμβάνω κυρίως Ανθρώπων εδώ στον Έβρο δεν θα βρείτε κανέναν αδύναμο κρίκο. Γκρινιάξτε για κάτι άλλο.»

Τυμπανίδης Γεώργιος.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

του Δρ Κωνσταντίνου Σταυρόπουλου

Ὁ Εὐκλείδης ὁ Ἀλεξανδρεύς, γνωστὸς καὶ ὡς Στοιχειωτής, λόγῳ τῆς καθοριστικῆς συμβολῆς του στὴν συγκρότηση τῶν ἀρχῶν τῆς ἐπιστήμης τῶν Μαθηματικῶν, ἐπαρουσίασε περὶ τὸ 300π.Χ., στὰ δεκατρία βιβλία τῶν Στοιχείων, ὅλην τὴν μαθηματικὴ γνώση τῆς ἐποχῆς. Τὰ ἀκριβῆ προσωπικά του στοιχεῖα μᾶς εἶναι σχεδὸν ἄγνωστα. Ἀπὸ τὸν Νεοπλατωνικὸ φιλόσοφο Πρόκλο πληροφορούμαστε, ὅτι ἦταν σύγχρονος τοῦ Πτολεμαίου Α´, ἐμαθήτευσε στὴν πλατωνικὴ Ἀκαδημεία, τῆς ὁποίας ἀσπάσθηκε τὶς ἀρχὲς καὶ ἐδίδαξε τὴν ἐπιστήμη τῶν Μαθηματικῶν στὸ Μουσεῖον τῆς Ἀλεξανδρείας, τὸ πιὸ φημισμένο πανεπιστημιακὸ ἵδρυμα τῆς περιόδου τῶν ἑλληνιστικῶν χρόνων: τῇ προαιρέσει δὲ Πλατωνικός ἐστι καὶ τῇ φιλοσοφίᾳ ταύτῃ οἰκεῖος, ὅθεν δὴ καὶ τῆς συμπάσης στοιχειώσεως τέλος προεστήσατο τὴν τῶν καλουμένων πλατωνικῶν σχημάτων σύστασιν[1]

Ἡ διαπίστωση τοῦ Ἀριστοτέλους στὰ Ἀναλυτικῶν Ὕστερα (71a, 1-2), ὅτι: πᾶσα διδασκαλία καὶ πᾶσα μάθησις διανοητικὴ ἐκ προϋπαρχούσης γίνεται γνώσεως, εὑρίσκει τὴν ἀπόλυτη ἐφαρμογή της στὸν Εὐκλείδη, ὁ ὁποῖος ἀκολούθησε στὴν παράδοση ποὺ εἶχαν ἐγκαινιάσει οἱ πρωτεργάτες τοῦ Ἀρχαιοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ: ἀφ᾽ ἑνὸς ὁ Θαλῆς ὁ Μιλήσιος, ὁ Πυθαγόρας στὸ Ὁμακοεῖον, οἱ Ἐλεᾶτες Παρμενίδης καὶ Ζήνων, ἀφ᾽ ἑτέρου οἱ ἐπίγονοι, ὁ Πλάτων, ὁ Ἀριστοτέλης καὶ οἱ μεγάλοι Μαθηματικοὶ τῆς Ἀκαδημείας: ὁ Θεαίτητος, ὁ Λεωδάμας ὁ Θάσιος, ὁ Ἡρακλείδης ὁ Ποντικός, ὁ Φίλιππος ὁ Ὀπούντιος, ὁ Εὔδοξος ὁ Κνίδιος, ὁ Θεύδιος ὁ Μάγνης, ὁ Ἱπποκράτης ὁ Χῖος· οἱ δύο τελευταῖοι ἀναφέρονται καὶ ὡς συγγραφεῖς πρωΐμων στοιχείων, ἐκ τῶν ὁποίων εἰκάζεται ὅτι ἀφορμᾶται ὁ Εὐκλείδης. Ἐκτὸς τῶν Στοιχείων συνέγραψε ἀκόμη τὴν Κανόνος Κατατομήν, τὰ Ὀπτικά, τὰ Κατοπτρικά, τὰ ἀπωλεσθέντα Ψευδάρια κ.ἄ.

Πρὶν ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες, κυριολεκτῶντας πρὶν ἀπὸ τὸν Θαλῆ, στὸν ὁποῖον ὀφείλουμε τὴν εἰσαγωγὴ τῶν καθολικῶν ἐννοιῶν (τῶν καθόλου τῆς Φιλοσοφίας)[2] τῶν, Ἀποδεικτικῶν ἢ Ἀξιωματικῶν, Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν καὶ τὴν ἀπόδειξιν, ἔχουμε τὰ λεγὀμενα Προελληνικὰ ἢ Ὑπολογιστικὰ Μαθηματικὰ τῶν Βαβυλωνίων, τῶν Σουμερίων καὶ τῶν Αἰγυπτίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀπουσίαζαν, λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τῆς καθημερινότητας ποὺ ἐξυπηρετοῦσαν στὸ Ἐμπόριο καὶ στὴν Γεωργία, τόσῳ οἱ καθολικὲς ἔννοιες ὅσῳ καὶ ἡ ἀπόδειξις, μὲ ὅλα τὰ ἀναγκαῖα ἐργαλεῖα ποὺ θὰ τὴν καθιστοῦσαν ἀπόλυτη καὶ ἀναμφισβήτητη, ἐξ οὗ καὶ ἡ παρατήρηση τοῦ Πλάτωνος στὴν Ἐπινομίδα (988a): λάβωμεν δὲ ὡς ὅ,τιπερ ἂν Ἕλληνες βαρβάρων παραλάβωσι, κάλλιον τοῦτο εἰς τέλος ἀπεργάζονται. 

Τὸ ἐπίπεδο τῶν μαθηματικῶν γνώσεων τῶν λαῶν αὐτῶν πληροφορούμαστε ἀπὸ τὶς ἔρευνες τοῦ Δανοῦ Μαθηματικοῦ O. Neugebauer, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησε εἰς βάθος τὶς διασῳθεῖσες βαβυλωνιακὲς πλάκες, ἐνῷ ὁ Λόρδος Rhind ἀνέδειξε τὸν «Πάπυρο τοῦ Ἀχμὲς» τοῦ Βρεταννικοῦ Μουσείου, ἀποτελούμενο ἀπὸ ὀγδόντα προτάσεις ἐμπειριοκρατικῆς μορφῆς (σ.σ. ἀντίστοιχος πάπυρος ποὺ τὸν ἐπιβεβαιώνει φυλάσσεται στὸ Μουσεῖον τῆς Μόσχας)[3].

Ποῦ ἔγκειται, ὅμως, ἡ ἐπιτυχία τῶν Στοιχείων καί, κατ᾽ ἐπέκτασιν τῶν Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν καὶ γιατί ἐπηρέασαν σὲ τόσο μεγάλο βαθμὸ τὴν ἐπιστήμη τῶν Μαθηματικῶν; Κατ᾽ ἀρχὰς στὴν δομή τους, στὰ προαναφερθέντα ἐργαλεῖα· οἱ ὅροι (λατ. definitio), τὰ αἰτήματα (postulatum) καὶ οἱ κοινὲς ἔννοιες ἢ λογικὰ ἀξιώματα (communes notationes)[4] ἀποτελοῦν τὴν ὀργανωτικὴ βάση τους, τὶς ἀπαραίτητες προϋποθέσεις γιὰ τὴν ἀπόδειξη τῶν προτάσεων, μὲ κανόνα καὶ διαβήτη, ποὺ θὰ ἐπακολουθήσουν εὐθὺς ἀμέσως. 

Τὰ γεωμετρικὰ μέσα ἔχουν καὶ αὐτὰ τὴν σημασία τους, καθὼς κατὰ τὴν ἴδιαν περίοδο ἀναπτύσσονται τὰ ἄλυτα προβλήματα τῆς ἀρχαιότητος: ὁ τετραγωνισμὸς τοῦ κύκλου, ἡ τριχοτόμηση τυχούσης γωνίας, ἡ κατασκευὴ ἑνὸς κανονικοῦ πολυγώνου τυχόντος ἀριθμοῦ πλευρῶν (p2, ὅπου p>2 καὶ πρῶτος) καὶ ὁ διπλασιασμὸς τοῦ ὄγκου τοῦ κύβου· τὸ ἀδύνατον τῆς ἐπιλύσεως τῶν ἀνωτέρω προβλημάτων ἀπεδείχθη προσφάτως, ἀντιστοίχως κατὰ τὰ ἔτη 1882, 1837, 1894 καὶ 1829[5].

Ἂν καὶ οἱ ὁρισμοὶ θεωροῦνται ἐνίοτε ἀσαφεῖς, ὅπως, λ.χ. ὁ πολυσυζητημένος γιὰ τὴν ἀφαιρετικότητά του ὁρισμὸς τοῦ σημείου ὡς μίας ἀμεροῦς στιγμῆς καί, ὁ ἐπίσης ἀσαφὴς ἢ καὶ «σκοτεινός», τῆς εὐθείας ὡς συνόλου σημείων[6], εἶναι ἀναμφισβήτητο ὅτι βοηθοῦν στὴν ἐξέλιξη τῆς διαδικασίας, ἀναλύοντας μὲ συνοπτικὸ τρόπο τὴν ἀκριβῆ σημασία τῶν ἐξεταζομένων ἐννοιῶν, προκειμένου νὰ ἀποφευχθῇ ἡ μερικὴ ἢ ἡ ὁλικὴ παρανόησή τους. Ἄλλως τε, οἱ Πλατωνικοὶ ἀποδέχονταν οἱονεὶ τὴν προβληματικότητα τῶν ἐν λόγῳ ὁρισμῶν καὶ τὶς ἀπέδιδαν, ὅπως καὶ τοῦ ἀντιστοίχου τῆς μονάδος, στὴν ἀντικειμενικὴ δυσκολία, ἡ ὁποία ἐπάγεται ἀπὸ τὴν πρωταρχικότητά τους· ἐπὶ τοῦ θέματος, ὁ Πρόκλος ἀξιολογεῖ τὸν ὁρισμὸν τοῦ σημείου ὡς ἀτελῆ καὶ ἐπισημαίνει: μόνον οὖν τὸ σημεῖον ἀμερὲς κατὰ τὴν γεωμετρικὴν ὕλην καὶ ἡ μονὰς κατὰ τὴν ἀριθμητικὴν καὶ ὁ τοῦ σημείου λόγος, εἰ καὶ πρὸς ἄλλον ἀτελής, ἀλλὰ πρός γε τὴν παροῦσαν ἐπιστήμην τέλειος … μόνον γὰρ οὐχὶ λέγει σαφῶς, ὅτι τὸ ἀμερὲς κατ᾽ ἐμὲ σημεῖόν ἐστι καὶ ἡ ἐμὴ ἀρχὴ καὶ τὸ ἁπλούστατον οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ τοῦτο[7]

Τὶς δυσκολίες αὐτὲς ἐπεσήμανε ὁ Πλάτων στὴν Πολιτείαν, προκειμένου νὰ τονίσῃ τὴν ὑπεροχὴ τῆς Διαλεκτικῆς, τῆς κορωνίδος τῶν ἐπιστημῶν, ἔναντι τῶν Μαθηματικῶν (ὑποθέσεων) καὶ τῶν προβληματικῶν ἀρχικῶν, ἐνδιαμέσων καὶ τελικῶν προτάσεων ποὺ τὰ διέπουν (533c): ἕως ἂν ὑποθέσεσι χρώμεναι ταύτας ἀκινήτους ἐῶσι, μὴ δυνάμεναι λόγον διδόναι αὐτῶν. ὧ γὰρ ἀρχὴ μὲν ὃ μὴ οἶδε, τελετὴ δὲ καὶ τὰ μεταξὺ ἐξ οὗ μὴ οἶδε συμπέπλεκται, τίς μηχανὴ τὴν τοιαύτην ὁμολογίαν ποτὲ ἐπιστήμην γενέσθαι; Οἱ ὁρισμοὶ τοῦ σημείου καὶ τῆς εὐθείας δεικνύουν αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν ἀδυναμία, ἐξ οὗ καὶ οἱ εὔλογες ἐνστάσεις ποὺ διατυπώνονται κατὰ καιρούς[8].

Ὁ ὁρισμός, ὁ ὁποῖος διατυποῦται ἐν εἴδει κατηγορικῆς προτάσεως, μὲ ὑποκείμενο τὸ ὁριζόμενον (definitium) καὶ κατηγόρημα τὸ ὁρίζον (definiens), θεωρεῖται ὀρθὸς ἐφ᾽ ὅσον: ἐκ γένους καὶ διαφορῶν ἐστιν (Τοπικά, 103b, 15-16), συμπεριλαμβάνει δηλαδὴ τὸ προσεχὲς γένος (genus proximum) καὶ τὴν εἰδοποιὸν διαφοράν (differentia specifica)· τυπικὴ περίπτωση τέτοιων ὁρισμῶν ἀποτελοῦν οἱ ὁρισμοὶ τῶν τριπλεύρων, τετραπλεύρων καὶ πολυπλεύρων: σχήματα εὐθύγραμμά ἐστι τὰ ὑπὸ εὐθειῶν περιεχόμενα, τρίπλευρα μὲν τὰ ὑπὸ τριῶν, τετράπλευρα δὲ τὰ ὑπὸ τεσσάρων, πολύπλευρα δὲ τὰ ὑπὸ πλειόνων ἢ τεσσάρων εὐθειῶν περιεχόμενα (Στοιχεῖα, I, ὅρ. ιθ΄)[9]· τὰ εὐθύγραμμα σχήματα ἀποτελοῦν τὸ προσεχὲς γένος καὶ οἱ τρεῖς, οἱ τέσσερις ἢ οἱ περισσότερες εὐθεῖες τὴν εἰδοποιὸν διαφορὰν τοῦ τριπλεύρου, τοῦ τετραπλεύρου καὶ τοῦ πολυπλεύρου. 

Οἱ ὁρισμοὶ αὐτοί, ἐφ᾽ ὅσον σὲ αὐτοὺς ἀπαριθμοῦνται τὰ γνωρίσματα τοῦ ὁριζομένου, θεωροῦνται οἱονεὶ ἀναλυτικοί, συναντῶνται δὲ κατὰ κόρον, τόσον στὰ Στοιχεῖα ὅσον καὶ στοὺς πλατωνικοὺς διαλόγους, καθὼς καὶ στοὺς ἀμφισβητούμενους Ὅρους, τοὺς ὁποίους συνέγραψαν οἱ ἄμεσοι πλατωνικοὶ διάδοχοι· λ.χ. ὁ ὁρισμὸς τῆς ἐπιφανείας: ἐπιφάνεια δέ ἐστιν, ὃ μῆκος καὶ πλάτος μόνον ἔχει καὶ τοῦ στερεοῦ στὰ Στοιχεῖα: στερεόν ἐστι τὸ μῆκος καὶ πλάτος καὶ βάθος ἔχον ἢ τοῦ σχήματος στὸν Μένωνα (76a): κατὰ γὰρ παντὸς σχήματος τοῦτο λέγω, εἰς ὃ τὸ στερεὸν περαίνει, τοῦτ᾽ εἶναι σχῆμα· ὅπερ ἂν συλλαβὼν εἴποιμι στερεοῦ πέρας σχῆμα εἶναι[10]. Παραδείγματα ὁρισμῶν (κυρίως ἀποτυχημένων) συναντᾶμε, ἐπίσης, στοὺς πλατωνικοὺς διαλόγους, ἰδιαιτέρως σὲ αὐτοὺς τῆς πρώτης περιόδου, στοὺς ὁποίους ζητεῖται ὁ ὁρισμὸς μιᾶς ἐννοίας· λ.χ. οἱ ὁρισμοὶ τοῦ ὁσίου στὸν Εὐθύφρονα, τῆς ἀνδρείας στὸν Λάχητα, οἱ τρεῖς ὁρισμοὶ τῆς ἀρετῆς στὸν Μένωνα καὶ οἱ ἰσάριθμοι τῆς ἐπιστήμης στὸν Θεαίτητον παρουσιάζουν ἐξαιρετικὸ ἐνδιαφέρον, παρὰ τὴν πλημμελῆ τους διατύπωση, ἡ ὁποία ἐπισημαίνεται ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Σωκράτη καὶ ἀναδεικνύει τὴν στενὴ σχέση μεταξὺ τῶν Μαθηματικῶν καὶ τῆς Φιλοσοφίας, καθὼς καὶ τὴν κοινή τους πορεία. Ἡ προτροπὴ τοῦ Σωκράτους στὸν νεαρὸ Μαθηματικὸ νὰ σκεφθῇ ἀλλοιῶς (ὅπως ὁ, ὡσεὶ παρὼν στὸν διάλογο, Θεόδωρος ὁ Κυρηναῖος) γιὰ νὰ διατυπώσῃ ἕναν ὀρθὸν καὶ ἀποδεκτὸν ὁρισμὸν τῆς ἐπιστήμης: ἄλλῃ δὴ σκεπτέον … ὡς ὅ τε σὸς καὶ ὁ Θεοδώρου λόγος (Θεαίτητος, 163a), δεικνύει τὴν ἐπιδιωκομένη συσχέτιση.

Ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς ὁρισμούς -ἡ διατύπωση ἄλλων ὅρων συνεχίζεται στὰ ἑπόμενα βιβλία, καθὼς ἐπιβάλλεται νὰ διασαφῆται τὸ περιεχόμενο τῶν ἑκάστοτε νέων μαθηματικῶν ἐννοιῶν ποὺ εἰσάγει ὁ Εὐκλείδης- ἀξιώματα (αἰτήματα καὶ κοιναὶ ἔννοιαι) διατυπώνονται μόνον στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ πρώτου βιβλίου, ὑποδηλώνουν δὲ «τὶς ἀναπόδεικτες προτάσεις, δηλαδὴ γραμματικὲς δομὲς ποὺ ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπὸ τὴν συνένωση πρωταρχικῶν ἐννοιῶν καὶ λογικῶν ὅρων, μὲ σκοπὸ νὰ ἀποτελέσουν τὸ θεμέλιο τῆς παραγωγικῆς θεωρίας»[11]. Στὸ εὔλογο ἐρώτημα περὶ τῆς μεταξύ των διαφορᾶς, οἱ ἀπαντήσεις διΐστανται· τὰ μὴ προφανῆ αἰτήματα ἰσχύουν μόνον γιὰ μία δομή, λ.χ. τὴν Γεωμετρία, ἐξ οὗ καὶ ἡ ἐναλλακτικὴ γραφὴ γεωμετρικὰ ἀξιώματα ἢ γιὰ τὴν ὁποιανδήποτε ἐπιστήμη γιὰ τὴν ὁποίαν διατυπώνονται, ἐνῷ οἱ κοινὲς ἔννοιες ἀποτελοῦν «προτάσεις, κοινὲς γιὰ ὅλες τὶς δομές»[12] (λογικὰ ἀξιώματα), τοῦ τελευταίου, τοῦ ἐνάτου, περὶ τῶν εὐθειῶν καὶ τοῦ χωρίου, ἐξαιρουμένου[13]

Ὁ Πρόκλος, ἂν καὶ δὲν ἀπορρίπτει τὸν διαχωρισμὸ αὐτὸ καὶ διαβλέποντας τὴν δυνατότητα πραγματοποιήσεως ἐνίων κατασκευῶν ἀπὸ τὴν γνώση καὶ τὴν χρήση τῶν αἰτημάτων[14], θεωρεῖ ὅτι ἡ οὐσιώδης διαφορά τους ἔγκειται στὴν κατασκευὴ καὶ στὴν γνώση (διὰ τοῦ αἰτήματος κατασκευάζομε, ἐνῷ διὰ τοῦ ἀξιώματος γνωρίζομε ἀπολύτως): γνῶσις ἄρα ἐναργὴς καὶ ἀναπόδεικτος καὶ λῆψις ἀκατάσκευος διορίζουσι τά τε αἰτήματα καὶ τὰ ἀξιώματα[15]
Ἡ ἐπισήμανση αὐτὴ τοῦ Πρόκλου δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἐσφαλμένη ἢ ἄνευ σημασίας, τοὐναντίον· στὸ πρῶτο, στὸ δεύτερο, στὸ τρίτο καὶ στὸ πέμπτο αἴτημα ὑπονοοῦνται κατασκευαστικὲς πράξεις, καθὼς ὑποδεικνύουν πραγματοποιήσιμες ἐνέργειες, ἐξ οὗ καὶ ἐκφράζονται διὰ τῶν ἐνεργητικῶν ἀπαρεμφάτων: ἀγαγεῖν, ἐκβαλεῖν, γράφεσθαι καὶ ἐκβαλλομένας συμπίπτειν περὶ τῶν δύο εὐθειῶν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ προαναφερθὲν τέταρτο, τὸ ὁποῖο ἐκφράζει μία γενικὴ ἀλήθεια γιὰ τὴν ἰσότητα τῶν ὀρθῶν γωνιῶν καὶ ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ἐκληφθῇ ὡς συνέπεια τοῦ δεκάτου ὁρισμοῦ ἢ ὡς κοινὴ ἔννοια[16].

Ὅσον ἀφορᾷ στὸ περιβόητο αἴτημα ε´, τοῦ ὁποίου ἡ αὐθεντικὴ διατύπωση εἶναι: καὶ ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐντὸς καὶ ἐπὶ τὰ αὐτὰ μέρη γωνίας δύο ὀρθῶν ἐλάσσονας ποιῇ, ἐκβαλλομένας τὰς δύο εὐθείας ἐπ᾽ ἄπειρον συμπίπτειν, ἐφ᾽ ἃ μέρη εἰσὶν αἱ τῶν δύο ὀρθῶν ἐλάσσονες καὶ ὄχι ἡ ἰσοδύναμη τοῦ Playfair πού, κακῶς, ἔχει ἐπικρατήσει: «ἐὰν εἰς ἐπίπεδον ἐπιφάνειαν ὑπάρχῃ εὐθεῖα γραμμή, ἐκ σημείου ἐκτὸς τῆς εὐθείας, ἄγεται πρὸς αὐτὴν μία καὶ μόνη παράλληλος», ἡ ἀμφισβήτηση τῆς ὁποίας (καμμία ἢ πολλές) ὡδήγησε κατὰ τὸν 19ο αἰῶνα στὴν διατύπωση ἐναλλακτικῶν Γεωμετριῶν, τῆς Ἐλλειπτικῆς καὶ τῆς Ὑπερβολικῆς, ἀπὸ τὸν Γκάους, τὸν Ρῆμαν καὶ τὸν Λομπατσέφσκυ. Ὁ προβληματισμὸς ποὺ προκαλεῖ τὸ ἐν λόγῳ αἴτημα, ἔγκειται στὸ ὅτι ἀφ᾽ ἑνὸς ἀναφέρεται σὲ εὐθεῖες μὴ παράλληλες (συμπίπτειν), προσεγγίζει δηλαδὴ τὸ πρόβλημα κατὰ τρόπον ἀρνητικό, ἀφ᾽ ἑτέρου εἰσάγει τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀπείρου (ἐκβαλλομένας ἐπ᾽ ἄπειρον), τοῦ ὁποίου τὸ περιεχόμενο ἔχει προκαθορισθῆ στὸν Παρμενίδην καὶ ὄχι στοὺς ὅρους τῶν Στοιχείων[17].




Σημειωτέον ὅτι στὴν πρότασιν κζ´, ὁ Εὐκλείδης ἀποδεικνύει μίαν φαινομενικῶς ὅμοια πρόταση πρὸς τὸ ἀνωτέρω ἀξίωμα: ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐναλλὰξ γωνίας ἴσας ἀλλήλας ποιῇ, παράλληλοι ἔσονται ἀλλήλαις αἱ εὐθεῖαι· εἶναι σαφὲς ὅτι πρόκειται περὶ ἄλλης προτάσεως, στὴν ὁποίαν δίδεται μία προϋπόθεση ἰσότητος (τῶν ἐναλλὰξ γωνιῶν) καὶ ἀποδεικνύεται διὰ τῆς εἰς ἄτοπον Ἀπαγωγῆς (ὅπερ ἐστὶν ἀδύνατον), ὅτι οἱ δύο εὐθεῖες (ΑΒ) καὶ (ΓΔ) δὲν συμπίπτουν οὔτε πρὸς τὰ μέρη τῶν Α καὶ Γ οὔτε πρὸς τὰ μέρη τῶν Β καὶ Δ.

Ὅπως προανεφέρθη, ὁ Πλάτων στὸν Παρμενίδην ἔχει ἤδη ὁρίσει τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀπείρου· ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἐλεατικῆς σχολῆς θεμελιώνει τὸ ἄπειρον ἐξ ἐπόψεως φιλοσοφικῆς, καθορίζει δὲ τὸ περιεχόμενό του ὡς ἑξῆς: ἄπειρον ἄρα τὸ ἔν, εἰ μήτε ἀρχὴν μήτε τελευτὴν ἔχει (137d). Τὴν λεπτὴ διάκριση μεταξὺ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ ἀπείρου θὰ ὑποτυπώσῃ ὁ Ἀριστοτέλης: κατ᾽ ἐνέργειαν οὐκ ἔστιν ἄπειρον … διαιρέσει δ᾽ ἐστὶν καὶ λείπεται οὖν δυνάμει εἶναι τὸ ἄπειρον (Περὶ Φύσεως, 206a, 16-18)· ὁ τεμαχισμὸς μιᾶς ράβδου μήκους ἑνὸς μέτρου ἐπ᾽ ἄπειρον (1/2, 1/4, 1/8 κ.ο.κ.) καὶ ἡ δυνατότης ἐπανασυνδέσεως τῶν τεμαχίων αὐτῶν ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ δημιουργήσουν καὶ πάλι τὴν ράβδο τοῦ ἑνὸς μέτρου, ἀποτελοῦν τὸ δυνάμει ἄπειρον, ἐνῷ ἡ ἄπειρη ἀρίθμηση λ.χ. τῶν φυσικῶν ἀριθμῶν (τὸ σύνολο Ν*) τὸ ἐνεργείᾳ: ἀριθμὸς οὐκ ἔσται ἄπειρος (Αὐτόθι, 12-13)[18].

Ὁ Δ. Ἀναπολιτάνος ἀναζητεῖ ἀντίστοιχα αἰτήματα ἢ συνθῆκες στὰ γνωστικὰ ἀντικείμενα τοῦ φιλοσοφικοῦ πλατωνισμοῦ (σ.σ. τὰ Μαθηματικὰ καὶ τὶς Ἰδέες), γιὰ τὰ ὁποῖα θεωρεῖ ὅτι: α) ἡ ὕπαρξή τους δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ὕπαρξη γνώστη τους, β) πρέπει νὰ εἶναι ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν δυνατότητα καὶ τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο μποροῦν νὰ γνωσθοῦν, γ) θὰ πρέπῃ νὰ παραμένουν ἀναλλοίωτα καὶ νὰ μὴ ὑπόκεινται σὲ ἀλλαγή (ἐνν. χωροχρονικὴ μεταβολή) καὶ δ) νὰ μποροῦν νὰ περιγραφοῦν μὲ ἀκρίβεια[19]. Τέτοιες περιπτώσεις ἀναποδείκτων συμφωνιῶν, ὁμολογημάτων ἢ προϋποθέσεων γιὰ τὴν συζήτηση ποὺ θὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ προϋποθέτει μία συμπεφωνημένη βάση, ἀποτελοῦν τὰ τρία ὁμολογήματα τοῦ Θεαιτήτου, οἱ τρεῖς προϋποθέσεις τοῦ Τιμαίου, τὰ ὁμολογήματα ποὺ προτάσσονται πρὸ τῆς ἐξετάσεως τῶν ἀποδείξεων περὶ τῆς ἀθανασίας τῆς ψυχῆς στὸν Φαίδωνα κ.λπ.

Ὑπενθυμίζεται ὅτι, στὸν Θεαίτητον, ὁ Σωκράτης διατυπώνει τρία ἀξιώματα-ὁμολογήματα, γιὰ τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖται ἡ συμφωνία (ὁμολογία) τοῦ νεαροῦ Μαθηματικοῦ τῆς Ἀκαδημείας. Μεταξὺ ἀξιώματος καὶ ὁμολογήματος ὑφίσταται μία σημαντικὴ ἐξωτερικὴ διαφορὰ καὶ μία πιὸ ἐσωτερικὴ καὶ οὐσιώδης. Ἡ ἐξωτερικὴ ἀφορᾷ στὸν τρόπο διὰ τοῦ ὁποίου ἐκφράζονται· στὸν μὲν προφορικὸ λόγο καί, λόγῳ τῆς ἀπαιτουμένης συμφωνίας τῶν παρισταμένων, οἱ ἀρχὲς αὐτὲς καλοῦνται ὁμολογήματα, στὸ δὲ γραπτὸ κείμενο, στὸ ὁποῖο ἡ συμφωνία τῶν ἀναγνωστῶν παραμένει σὲ ἐκκρεμότητα ἐς ἀεί, ἀξιώματα[20]

Ἡ ἐσωτερικὴ διαφορὰ τῶν δύο ἀρχῶν ἔγκειται στὴν προφάνειά τους· τὰ ἀξιώματα εἶναι προφανῆ, οὐδέτερα καὶ ἀναπόδεικτα: ταῦτ’ ἐστὶ τὰ κατὰ πάντας ἀναπόδεικτα καλούμενα ἀξιώματα, καθ’ ὅσον ὑπὸ πάντων οὕτως ἔχειν ἀξιοῦται καὶ διαμφισβητεῖ καὶ πρὸς ταῦτα οὐδείς[21], ἐνῷ τὰ ὁμολογήματα ἐνέχουν ἐνίοτε χροιὰ ἰδεολογικὴ καὶ δὲν εἶναι πάντοτε προφανῆ. 
Ἡ ὁμοφωνία ἐπὶ τῶν ὁμολογημάτων θεωρεῖται ἀπαραίτητη ἀπὸ τὸν Σωκράτη, γιὰ δύο λόγους: ἀφ’ ἑνὸς γιὰ νὰ τονίσῃ ὅτι ἕνα τυπικὸ σύστημα τῆς Διαλεκτικῆς (ὅπως καὶ τῶν Μαθηματικῶν) εἶναι σχεδόν πλῆρες, μόνον ἐφ’ ὅσον ἐκκινῇ ἀπὸ τὶς προσυμφωνηθεῖσες πρῶτες ἀρχές, ἀφ’ ἑτέρου, διότι τὰ τρία αὐτὰ ὁμολογήματα ἀποτελοῦν τὴν βάση γιὰ τὴν ἀπόρριψη τῆς ταὐτίσεως, μερικῆς ἢ ὁλικῆς, ἐπιστήμης καὶ αἰσθήσεως-ἀντιλήψεως, ἡ ὁποία ἑδράζεται στὸ δόγμα τοῦ σοφιστῆ Πρωταγόρα: πάντων χρημάτων μέτρον ἄνθρωπος, τῶν μὲν ὄντων ὡς ἔστι, τῶν δὲ μὴ ὄντων ὡς οὐκ ἔστιν (Ἀλήθεια ἢ Καταβαλλόντες, Β, 1, D-K.)

Τὸ πρῶτο ὁμολόγημα ἀποτελεῖ μίαν ἐκσυγχρονισμένη διατύπωση τῆς λογικῆς ἀρχῆς τῆς ταὐτότητος, προσηρμοσμένη ὅμως ἀποκλειστικῶς στὸν αἰσθητὸ κόσμο, τὴν ἀνυπαρξία μεταβολῆς ὁποιουδήποτε φυσικοῦ μεγέθους ὡς πρὸς τὸν ἑαυτό του: μηδὲν ἂν μεῖζον μηδὲ ἔλαττον γενέσθαι μήτε ὄγκῳ μήτε ἀριθμῷ, ἔως ἴσον εἴη αὐτὸ ἑαυτῷ· στὸ δεύτερο ὑποτυπώνονται σὲ μία πρώϊμη, ἂν καὶ ὄχι τόσο ἐπεξεργασμένη, μορφὴ οἱ τρεῖς πρῶτες κοινὲς ἔννοιες τῶν Στοιχείων, οἱ ὁποῖες ἔχουν καθολικὴ ἰσχὺ γιὰ ὅλα τὰ μεγέθη: ὧ μήτε προστιθοῖτο μήτε ἀφαιροῖτο, τοῦτο μήτε αὐξάνεσθαί ποτε μήτε φθίνειν, ἀεὶ δὲ ἴσον εἶναι· ὑπενθυμίζεται, ὅτι οἱ τρεῖς πρῶτες κοινὲς ἔννοιες εἶναι οἱ ἑξῆς: α) τὰ τῷ αὐτῷ ἴσα καὶ ἀλλήλοις ἐστὶν ἴσα, β) ἐὰν ἴσοις ἴσα προστεθῇ, τὰ ὅλα ἐστὶν ἴσα καὶ γ) ἐὰν ἀπὸ ἴσων ἴσα ἀφαιρεθῇ, τὰ καταλειπόμενά ἐστιν ἴσα (Στοιχεῖα, I, κ. ἔνν., α΄, β´καὶ γ´). 

Τέλος, στὸ τρίτο ποὺ ἀφορᾷ στὸ γιγνόμενον καὶ στὸν κόσμο τοῦ γίγνεσθαι τῶν Ἐλεατῶν, τοῦ Σοφιστῆ καὶ τοῦ Παρμενίδη, ὁ Σωκράτης καλεῖ τὸν νεαρὸ μαθητή του νὰ συμφωνήσῃ στὸ ὅτι, τὸ ὄν οὔτε προϋπῆρξε οὔτε θὰ ὑπάρξῃ στὸ μέλλον, διότι ἐὰν ὑπάρξῃ τώρα ἢ στὸ μέλλον, ὑπάρχει ὡς ἕτερόν τι: ὃ μὴ πρότερον ἦν, ὕστερον ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἄνευ τοῦ γενέσθαι καὶ γίγνεσθαι ἀδύνατον (Θεαίτητος, 155a-b).

Οἱ μέθοδοι τῶν ἀποδείξεων ποικίλλουν· ἡ Ἀνάλυσις καὶ ἡ Σύνθεσις, ἡ Ἀπαγωγὴ εἰς ἄτοπον καὶ ἡ τῆς Τελείας Ἐπαγωγῆς κυριαρχοῦν καὶ προσδίδουν στὰ Στοιχεῖα ἀπολυτότητα καὶ κῦρος. Οἱ δύο πρῶτες μέθοδοι ἀκολουθοῦν σὲ ἀντίστροφη σειρά· ἡ μὲν Ἀνάλυσις ἀποδέχεται ὡς ὀρθὲς τὶς δεδομένες προτάσεις, λ.χ. τὴν (δ1) καὶ τὴν ζητουμένη (ζ) καὶ ἐπαληθεύει τὴν μία ἐκ τῶν δύο δεδομένων (δ2), ἐνῷ ἡ Σύνθεσις δέχεται ὡς ὀρθὲς τὶς δεδομένες (δ1) καὶ (δ2) καὶ ἀποδεικνύει τὴν ζητουμένη (ζ). Οἱ μέθοδοι αὐτές, ἢ ἐὰν εἰδωθῇ ὡς διπλῆ ὅπως θὰ δοῦμε κατωτέρω, ἡ μέθοδος τῆς Ἀναλύσεως καὶ τῆς Συνθέσεως, συνίσταται σὲ ἕξι, πλὴν ὅμως ὄχι πάντοτε ἀπαραίτητα, διακριτὰ μέρη: τὴν πρότασιν, δηλαδὴ τὴν διατύπωση τῆς ἀποδεικτέας προτάσεως, τὴν ἔκθεσιν, τὴν δήλωση τῶν δεδομένων, τὸν διορισμόν, τὴν κατασκευήν, τὴν ἐπαναδιατύπωση ἐν σχέσει πρὸς τὰ δεδομένα καὶ τὶς συνθῆκες ἐπιλυσιμότητος, τὴν ἀπόδειξιν, τὴν διαδικασία κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπαληθεύεται τὸ ζητούμενον καὶ τὸ συμπέρασμα, στὸ ὁποῖο ἐπαναδιατυπώνεται ἡ ἀποδεδειγμένη πλέον πρότασις[22]· Ὁ Εὐκλείδης διατυπώνει τὴν ἑξῆς πρόταση: ἐὰν εὐθεῖα γραμμὴ τμήματος ἑαυτῆς πενταπλάσιον δύνηται, τῆς διπλασίας τοῦ εἰρημένου τμήματος ἄκρον καὶ μέσον λόγον τεμνομένης, τὸ μεῖζον τμῆμα τὸ λοιπὸν μέρος ἐστὶ τῆς ἐξ ἀρχῆς εὐθείας (Στοιχεῖα, ΧΙΙΙ, πρ. β΄). Αὐτὴν καὶ ἄλλες τέσσερις τοῦ ἰδίου βιβλίου, ὁ ἴδιος Σχολιαστὴς ἀποδεικνύει καὶ μὲ τὶς δύο μεθόδους, οἱ ὁποῖες παρατίθενται στὸ Παράρτημα τοῦ ἰδίου βιβλίου[23]. Ἡ πρόταση αὐτὴ μπορεῖ νὰ μεταγραφῇ ὡς ἑξῆς: ἐὰν γιὰ τὰ σημεῖα A, B, C καὶ D τῆς εὐθείας τοῦ σχήματος ἰσχύῃ (δ1): (ΑC)2=5·(AB)2 καὶ (δ2): 2·(ΑΒ)=(ΒD), νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι (ζ): (CD)·(AD)= (BC)2 καὶ (BC)>(CD).





Ἡ Ἀπαγωγὴ εἰς ἄτοπον συνίσταται στὸν ἔλεγχο τοῦ ψεύδους τῆς ἀντιφατικῆς, πρὸς τὴν ἀποδεικτέα, προτάσεως· κατασκευάζομε ἕναν ὑποθετικὸ συλλογισμό, ἀρνούμενοι τὴν ἀλήθεια τῆς ἀποδεικτέας (ἐν προκειμένῳ μεικτὸ συλλογισμό, διότι μόνον ἡ μείζων προκειμένη εἶναι ὑποθετική, ἡ ἐλάσσων καὶ τὸ συμπέρασμα εἶναι κατηγορικές) καὶ μέσῳ μιᾶς ἀκολουθίας συλλογισμῶν καταλήγομε σὲ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖο ἀντιβαίνει πρὸς τὶς ἀρχικὲς συνθῆκες. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ζητεῖται ἡ ἀπόδειξη μίας προτάσεως (Α), δεχόμαστε ὅτι αὐτὴ εἶναι ψευδὴς καὶ ἀληθὴς ἡ ἀντιφατική της, ἡ (~Α). Ὁ Ἀριστοτέλης στὰ Ἀναλυτικῶν Πρότερα (41a, 23-28 καὶ 30-32) περιέγραψε τὸν μηχανισμὸ τῆς μεθόδου, ὡς ἑξῆς: πάντες γὰρ οἱ διὰ τοῦ ἀδυνάτου περαίνοντες τὸ μὲν ψεῦδος συλλογίζονται, τὸ δὲ ἐξ ἀρχῆς ἐξ ὑποθέσεως δεικνύουσιν, ὅταν ἀδύνατόν τι συμβαίνῃ τῆς ἀντιφάσεως τεθείσης, οἷον ὅτι ἀσύμμετρος ἡ διάμετρος διὰ τὸ γίγνεσθαι τὰ περιττὰ ἴσα τοῖς ἀρτίοις συμμέτρου τεθείσης… τοῦτο γὰρ ἦν τὸ διὰ τοῦ ἀδυνάτου συλλογίσασθαι, τὸ δεῖξαί τι ἀδύνατον διὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς ὑπόθεσιν. Τέλος, τὴν Τελεία Ἐπαγωγὴ χρησιμοποιεῖ στὶς προτάσεις γ´ γιὰ τὸν μέγιστο κοινὸ διαιρέτη (τριῶν ἀριθμῶν δοθέντων μὴ πρώτων πρὸς ἀλλήλους τὸ μέγιστον αὐτῶν κοινὸν μέτρον εὑρεῖν), ιδ´, κζ´ καὶ λε´ γιὰ τὸ ἐλάχιστο κοινὸ πολλαπλάσιο (ἐὰν δύο ἀριθμοὶ ἀριθμόν τινα μετρῶσι καὶ ὁ ἐλάχιστος ὑπ᾽ αὐτῶν μετρούμενος τὸν αὐτὸν μετρήσει) τοῦ VII βιβλίου, στὴν ιγ´ τοῦ VIIΙ καὶ στήν, περιώνυμη περὶ τῆς ἀπειρίας τῶν πρώτων ἀριθμῶν, κ´τοῦ ΙΧ (οἱ πρῶτοι ἀριθμοὶ πλείους εἰσὶ παντὸς τοῦ προτεθέντος πλήθους πρώτων ἀριθμῶν)· στὴν τελευταία πρόταση ἐπιτυγχάνεται ὁ συνδυασμὸς τῶν μεθόδων τῆς Τελείας Ἐπαγωγῆς καὶ τῆς Ἀπαγωγῆς εἰς ἄτοπον, καθὼς ὁ Εὐκλείδης ὑποθέτει ὅτι τῶν πρώτων Α, Β, Γ πλείους εἰσὶ πρῶτοι ἀριθμοί.

Τὸ κλῖμα τῆς ἐποχῆς καὶ τὴν συνεισφορὰ τῶν Στοιχείων στὸν ἑλληνιστικὸ κόσμο μᾶς τὸ μεταφέρει R. Osserman, ὁ ὁποῖος ἀναζητεῖ τὰ αἴτια τῆς γοητείας ποὺ ἀσκοῦν ἀκόμη καὶ σήμερα, ἐπισημαίνει δὲ ὅτι: α) χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὴν αἴσθηση τῆς βεβαιότητας –σὲ ἕναν κόσμο γεμᾶτο ἀπὸ παράλογες πεποιθήσεις καὶ ἀναξιόπιστες εἰκοτολογίες, οἱ προτάσεις τῶν Στοιχείων ἀποδεικνύονταν ὀρθὲς πέραν πάσης ἀμφιβολίας. μολονότι ὡρισμένα χαρακτηριστικὰ τόσο τῶν παραδοχῶν ὅσο καὶ τῶν μεθόδων συλλογισμοῦ ποὺ ἐχρησιμοποίησε ὁ Εὐκλείδης ἔχουν τεθῆ ὑπὸ ἀμφισβήτηση στὸ πέρασμα τῶν αἰώνων, τὸ ἐκπληκτικὸ εἶναι ὅτι ἔπειτα ἀπὸ δύο χιλιετίες κανεὶς δὲν ἔχει ἀνακαλύψει ἕνα πραγματικὸ λάθος στὰ Στοιχεῖα –δηλαδή, μία πρόταση ποὺ δὲν προκύπτει λογικὰ ἀπὸ τὶς δεδομένες παραδοχές, β) ἡ ἰσχὺς τῶν Στοιχείων ἐκπηγάζει ἀπὸ τὴν μέθοδο· ὁ Εὐκλείδης ξεκινῶντας ἀπὸ ἐλάχιστες, ρητὰ διατυπωμένες παραδοχὲς παρήγαγε μία ἐκπληκτικὴ σειρὰ συνεπειῶν, γ) ἡ εὐστροφία, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπιτυγχάνονται οἱ ἀποδείξεις· μία εὐστροφία, ἡ ὁποία δὲν διαφέρει καὶ πολὺ ἀπὸ ἐκείνη ποὺ καθιστᾷ συναρπαστικὴ μία καλογραμμένη ἀστυνομικὴ ἱστορία καὶ δ) τὰ ἀντικείμενα συλλογισμοῦ στὰ πρῶτα βιβλία τῶν Στοιχείων εἶναι γεωμετρικὰ σχήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἑλκύουν αἰσθητικὰ ἀφ’ ἑαυτῶν, πέρα ἀπὸ ὁποιονδήποτε τυπικὸ συλλογισμό, ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ἐφαρμοσθῇ σὲ αὐτά[24].

Αὐτὴν τὴν «αἴσθηση βεβαιότητος» ποὺ ἀποπνέουν τὰ Στοιχεῖα καὶ τὴν χαρίζουν γενναιόδωρα «σὲ ἕναν κόσμο γεμᾶτο ἀπὸ παράλογες πεποιθήσεις καὶ ἀναξιόπιστες εἰκοτολογίες», προσπάθησαν νὰ ἀμφισβητήσουν δύο μεγάλοι Μαθηματικοὶ τοῦ 20οῦ αἰῶνος· ἀφ᾽ ἑνὸς ὁ D. Hilbert (1862-1943), ὁ ὁποῖος ὑποκατέστησε τὰ σημεῖα, τὶς εὐθεῖες καὶ τὰ ἐπίπεδα τοῦ Εὐκλείδη, ἀφοῦ τὰ ἐχρησιμοποίησε καταχρηστικῶς καὶ ἀοριστολογικῶς[25], μὲ τὰ κεφαλαῖα καὶ τὰ μικρὰ γράμματα τῆς λατινικῆς καὶ τῆς ἑλληνικῆς ἀλφαβήτου, ἀφ᾽ ἑτέρου ὁ J. Dieudonné (1906-1992) πρὸ ἑξηκονταετίας (1959) στὸ περιβόητο Συνέδριο τῆς Royaumont, ὅπου ἀπαίτησε: «νὰ φύγῃ ὁ Εὐκλείδης». Δυστυχῶς, οἱ συνέπειες τῆς φυγῆς αὐτῆς, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν χώρα τοῦ Στοιχειωτῆ, στὴν ὁποίαν θἄπρεπε νὰ ἀπαιτῆται ἡ ἄμεση ἐπιστροφή του, εἶναι σήμερα μετρήσιμες. Οἱ μελέτες τῆς Ἀρχῆς Διασφαλίσεως τῆς Ποιότητος στὴν Πρωτοβάθμια καὶ στὴν Δευτεροβάθμια Ἐκπαίδευση περὶ λειτουργικοῦ ἀναλφαβητισμοῦ τῶν Ἑλληνοπαίδων κρούουν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου καὶ προειδοποιοῦν τοὺς ἰθύνοντες. Δὲν χρειάζεται νὰ ἐθελοτυφλοῦμε, καθὼς ἀποτελεῖ κοινὴ ὁμολογία, ὅτι οἱ σπουδαιότερες παρακαταθῆκες τῆς ἀνθρωπιστικῆς παιδείας ποὺ μᾶς κατέλειπαν οἱ πρόγονοί μας, δηλαδὴ ὁ συλλογισμὸς καὶ ὁ ἀποδεικτικὸς λόγος ἀποτελοῦν τὶς ἀναγκαῖες συνθῆκες γιὰ μία πιὸ οὐσιαστικὴ φυγή· αὐτὴν ἀπὸ τὸ ἀδέξοδο στὸ ὁποῖο βρισκόμαστε.


[1]. ΠΡΟΚΛΟΥ, Εἰς Πρῶτον τῶν Εὐκλείδου Στοιχείων, 68, 20-23· ἡ παρατήρηση τοῦ Πρόκλου ποὺ ἀφορᾷ στὰ πλατωνικὰ σχήματα (στερεά) ὡς τὸ τῆς συμπάσης στοιχειώσεως τέλος (σκοπὸ τῶν Στοιχείων) γενικῶς δὲν στοιχειοθετεῖται.
[2]. Πβ. ΕΥΚΛΕΙΔΟΥ, Στοιχεῖα, I, ὅρ. ιζ΄: διάμετρος δὲ τοῦ κύκλου ἐστὶν εὐθεῖά τις διὰ τοῦ κέντρου ἠγμένη καὶ περατουμένη ἐφ᾽ ἑκάτερα τὰ μέρη ὑπὸ τῆς τοῦ κύκλου περιφερείας, ἥτις καὶ δίχα τέμνει τὸν κύκλον, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν πιὸ ἐνδεικτικὴ περίπτωση ὁρισμοῦ καθολικῆς ἐννοίας.
[3]. Πβ. O. NEUGEBAUER (2003). Οἱ Θετικὲς Ἐπιστῆμες στὴν Ἀρχαιότητα, σσ. 112-115.
[4]. Πβ. Γ. ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΔΗ, Θέματα ἀπὸ τὴν Ἱστορία τῶν Μαθηματικῶν, σσ. 89-92 καὶ Χ. ΦΙΛΗ, Οἱ Ἀρχαιοελληνικὲς Καταβολὲς τῶν Συγχρόνων Μαθηματικῶν, σ. 46.
[5]. Μ.Α. ΜΠΡΙΚΑ, Τὰ Περίφημα Ἄλυτα Γεωμετρικὰ Προβλήματα τῆς Ἀρχαιότητος, σσ. 8-9, 11-13, 130 καὶ 133-135.
[6]. ΕΥΚΛΕΙΔΟΥ, μν. ἔργ., I, ὅρ. α΄ καὶ δ´: σημεῖόν ἐστιν, οὗ μέρος οὐθὲν καὶ εὐθεῖα γραμμή ἐστιν, ἥτις ἐξ ἴσου τοῖς εφ᾽ ἑαυτῆς σημείοις κεῖται· πβ. ἐπ. Χ. ΦΙΛΗ, μν. ἔργ., σσ. 39-43.
[7]. ΠΡΟΚΛΟΥ, μν. ἔργ., 93, 18-22 καὶ 94, 1-8· πβ. ἐπ. B. LEVI, Διαβάζοντας τὸν Εὐκλείδη, σσ. 108-109.
[8]. Πβ. Ε.Σ. ΣΤΑΜΑΤΗ. «Μαθηματικὰ καὶ Φιλοσοφία», σ. 24.
[9]. Πβ. Θ. ΒΟΡΕΑ, Λογική, σσ. 168-169 καὶ Ν.Ρ. WHITE, Ὁ Πλάτων γιὰ τὴν Γνώση καὶ τὴν Πραγματικότητα, σσ. 59-63.
[10]. ΕΥΚΛΕΙΔΟΥ, μν. ἔργ., I, ὅρ. ε΄καὶ ΧΙ, ὅρ. α´. Ὑπενθυμίζεται, ὅτι ὁ ἀντίστοιχος ὁρισμὸς τοῦ σχήματος στὰ Στοιχεῖα (I, ὅρ. ιδ´) διατυποῦται ὡς ἑξῆς: σχῆμά ἐστι τὸ ὑπό τινος ἤ τινων ὅρων περιεχόμενον.
[11]. B. LEVI, μν. ἔργ., σ. 105.
[12]. I.G. BASMAKOVA, Ἱστορία τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, σ. 9.
[13]. Πβ. S. HEATH, μν. ἔργ., σσ. 416 καὶ 457· ἡ ἀντιστοίχισή τους σὲ γεωμετρικὰ καὶ λογικὰ ἀξιώματα στὸ Χ. ΦΙΛΗ, μν. ἔργ., σ. 47. Περὶ «μὴ ἐνδεδειγμένης ἑρμηνείας» ὁμιλεῖ ὁ B. LEVI, μν. ἔργ., σ. 108.
[14]. Πβ. Χ. ΦΙΛΗ, μν. ἔργ., σ. 44, στὸ ὁποῖο ἐπισημαίνεται ἡ συνάφεια τοῦ αἰτήματος δ΄: πάσας τὰς ὀρθὰς γωνίας ἴσας ἀλλήλαις εἶναι καὶ τοῦ ὅρου ι΄: περὶ τῶν ἐφεξῆς ἴσων γωνιῶν.
[15]. ΠΡΟΚΛΟΥ, μν. ἔργ., 179, 9-11.
[16]. Πβ. B. LEVI, μν. ἔργ., σσ. 107-108 καὶ 117-118.
[17]. Πβ. Ε.Σ. ΣΤΑΜΑΤΗ. «Τὰ Μαθηματικὰ τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων», σσ. 26-27, Ι.Γ. ΙΩΑΝΝΙΔΗ, Ἐπίπεδος Γεωμετρία, σ. 41 καὶ D. BERLINSKI, Ὁ Βασιληᾶς τοῦ Ἀπείρου Χώρου, σσ. 65-67.
[18]. Ε.Σ. ΣΤΑΜΑΤΗ. «Τὰ Μαθηματικὰ εἰς τὴν Φιλοσοφίαν», σσ. 19-20.
[19]. Δ. ΑΝΑΠΟΛΙΤΑΝΟΥ, Ἡ Φιλοσοφία τῶν Μαθηματικῶν, σ. 30.
[20]. Πβ. Α. SZABO, Ἀπαρχαὶ τῶν Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, σσ. 396-400 καὶ Β. ΚΑΡΑΣΜΑΝΗ, «Περὶ τῶν Προευκλειδείων Στοιχείων Γεωμετρίας», σ. 161.
[21]. ΠΡΟΚΛΟΥ, Εἰς τὸ πρῶτον τῶν Εὐκλείδου Στοιχείων, 193, 15-18.
[22]. T.L. HEATH, Ἱστορία τῶν Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, σ. 454, Β. ΚΑΡΑΣΜΑΝΗ, μν. ἔργ., σσ. 154-157, ὅπου ἐπισημαίνεται ἡ μαρτυρία τοῦ Εὐδήμου περὶ τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ διορισμοῦ ἀπὸ τὸν Λέοντα τὸν Βυζάντιο καὶ Β. ΚΑΡΑΣΜΑΝΗ, Μαθηματικὰ καὶ Τεχνολογία στὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα, σσ. 133-154.
[23]. Ε.Σ. ΣΤΑΜΑΤΗ, Στερεομετρία, Στοιχείων Βιβλία ΧΙ, ΧΙΙ καὶ ΧΙΙΙ, Παράρτημα Ι, σσ. 202-209.
[24]. R. OSSERMAN, Ἡ ποίηση τοῦ Σύμπαντος, σ. 22.
[25]. D. HILBERT, Θεμέλια τῆς Γεωμετρίας, σ. 131 καὶ Ε.Σ. ΣΤΑΜΑΤΗ, «Ὁ Ἀριστοτέλης καὶ αἱ ἀρχαὶ τῶν Μαθηματικῶν», σσ. 29-30. 



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΝΑΠΟΛΙΤΑΝΟΥ, Δ.(2005). Εἰσαγωγὴ στὴν Φιλοσοφία τῶν Μαθηματικῶν, Νεφέλη, Ἀθῆναι.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Φ. (1971). Φιλοσοφία τῶν Μαθηματικῶν, ΤΕΕ, Ἀθῆναι.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Φ. (1977). «Φιλοσοφικὴ Θεώρηση τῆς Μαθηματικῆς Ἐπιστήμης ὡς Ἀποδεικτικῆς», στὴν Φιλοσοφία, 7, Ἀθῆναι.

BASMAKOVA, G.Ι. (2014). Ἱστορία τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, μτφρ. Ι.Μ. Βανδουλάκης, Παπασωτηρίου, Ἀθῆναι.

ΒΟΡΕΑ, Θ. (1972). Λογική, ΟΕΔΒ, Ἀθῆναι.

HEATH, L. Sir T. (2001). Ἱστορία τῶν Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, μτφρ. Ἀθ. Ἀγγελῆ, Ἑλ. Βλάμου, Θ. Γραμμένου καὶ Ἀνδρ. Σπανοῦ, τ. Ι, ΚΕΕΠΕΚ, Ἀθῆναι.

ΘΩΜΑΪΔΗ, Γ.-ΠΟΥΛΟΥ, Α. (2006). Διδακτικὴ τῆς Εὐκλείδειας Γεωμετρίας, Ζήτης, Θεσσαλονίκη.

ΙΩΑΝΝΙΔΗ, Γ.Ι. (1970). Ἐπίπεδος Γεωμετρία, Π. Γρηγορόπουλος, Ἀθῆναι.

HILBERT, D. (1995). Θεμέλια τῆς Γεωμετρίας, μτφρ. Στ. Παπαδόπουλος, Τροχαλία, Ἀθῆναι.

ΚΑΡΑΣΜΑΝΗ, Β. (2009). «Περὶ τῶν Προευκλειδείων Στοιχείων Γεωμετρίας», στὸ Στιγμὲς καὶ Διάρκειες, Νεφέλη, Ἀθῆναι.

ΚΑΡΑΣΜΑΝΗ, Β. (20019). Μαθηματικὰ καὶ Τεχνολογία στὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα, Λιβάνης, Ἀθῆναι.

LEVI, B. (2000). Leyendo a Eyclides, Gr. Translation A. Michaelidis, Patakis, Athens, 2014.

ΜΠΡΙΚΑ, Α.Μ. (1970). Τὰ Περίφημα Ἄλυτα Γεωμετρικὰ Προβλήματα τῆς Ἀρχαιότητος, Ἀθῆναι.

ΝΕΤΖ, R. (2003). The Shaping of Deduction in Greek Mathematics, Gr. Translation V. Spyropoulos, ΠΕΚ, Heraklion, 2018.

NEUGEBAUER, O. (2003). Οἱ Θετικὲς Ἐπιστῆμες στὴν Ἀρχαιότητα, μτφρ. Χρ. Ζερμπίνη-Ἰ. Ἀρζόγλου, ΜΙΕΤ, Ἀθῆναι.

OSSERMAN, R. (1998). Ἡ Ποίηση τοῦ Σύμπαντος, μτφρ. Γ. Κυριακόπουλος, Κάτοπτρο, Ἀθῆναι.

ΣΤΑΜΑΤΗ, Σ.Ε. (1957). Εὐκλείδου Στερεομετρία, Στοιχείων Βιβλία ΧΙ, ΧΙΙ καὶ ΧΙΙΙ, τ. IV, ΟΕΔΒ, Ἀθῆναι.

ΣΤΑΜΑΤΗ, Σ.Ε. (1978). «Τὰ Μαθηματικὰ εἰς τὴν Φιλοσοφίαν», «Μαθηματικὰ καὶ Φιλοσοφία», «Τὰ Μαθηματικὰ τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων» καὶ «Ὁ Ἀριστοτέλης καὶ αἱ ἀρχαὶ τῶν Μαθηματικῶν», στὴν Ἑστία, 10, 13, 15 καὶ 16, Ἀθῆναι.

SZABO, Α. (1973). Ἀπαρχαὶ τῶν Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, μτφρ. Ἀ. Τεγοπούλου, ΤΕΕ, Ἀθῆναι.

ΦΙΛΗ, Χ. (2010). Οἱ Ἀρχαιοελληνικὲς Καταβολὲς τῶν Συγχρόνων Μαθηματικῶν, Παπασωτηρίου, Ἀθῆναι.

ΦΙΛΗ, Χ.(2009). «Ὁ Ἀριστοτέλης ὡς πρόδρομος τοῦ Εὐκλείδη», στὴν Φιλοσοφία, 39, Ἀθῆναι.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΔΗ, Γ. (2008). Θέματα ἀπὸ τὴν Ἱστορία τῶν Μαθηματικῶν, ΠΕΚ, Ἡράκλειον.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου