Articles by "Γλωσσολογία"
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γλωσσολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πολλοί από μας το μάθαμε στο σχολείο – από «επίσημα» χείλη καθηγητών μάλιστα – άλλοι στα τελειώματα της εφηβείας και αρκετοί, μικρά παιδιά ακόμα, από τις διηγήσεις πρεσβύτερων. Το βέβαιο είναι ότι η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων έχει ακούσει κάπου, κάποτε στη ζωή τους ότι η ελληνική γλώσσα έχασε μια μεγάλη ιστορική ψηφοφορία για μία μόνο ψήφο.

Και η συντριπτική πλειονότητα όσων τον άκουσαν τον δέχτηκαν άκριτα, πιθανόν διότι τροφοδοτεί το μεγάλο «εγώ» της ελληνικής ράτσας, αυτό το διαποτισμένο αιώνες τώρα με τα επιτεύγματα των αρχαίων ημών προγόνων.

Το πλέον εντυπωσιακό είναι ότι ο μύθος – διότι περί τέτοιου πρόκειται – απέκτησε τόση αληθοφάνεια που μέσω αυτού προέκυψε και «ανταγωνιστής». Ο αυθεντικός τέτοιος θέλει την ελληνική γλώσσα να χάνει στο νήμα την εκλογή της ως επίσημη του νεοσύστατου Κράτους των ΗΠΑ μετά τη διακήρυξη της αμερικανικής ανεξαρτησίας, το 1776.
Ήταν όμως τέτοιας μορφής η διάδοση του που φαίνεται ότι εξελίχθηκε σε χαλασμένο τηλέφωνο. Πολλοί έχουν ακούσει και πιστέψει ότι αυτή η μία «καταραμένη» ψήφος ευθύνεται που η ελληνική δεν έγινε η διεθνής γλώσσα της υφηλίου, χάνοντας στη σχετική ψηφοφορία από την αγγλική.

Φυσικά και τα δύο σενάρια ανάγονται στη σφαίρα του μύθου και είναι προφανές ότι η… κότα έκανε το αυγό. Μάλιστα το πιο πικάντικο της ιστορίας είναι ότι ο μύθος της μίας ψήφου ευδοκιμεί και σε Γερμανία, Γαλλία, Ισραήλ! Ιδίως στη Γερμανία είναι πολύ διαδεδομένος – γνωστός ως «μύθος του Μούλενμπεργκ». Εξαπλώθηκε στην κοινή γνώμη κυρίως κατά τη δεκαετία του 1930, με την έξαρση της ναζιστικής προπαγάνδας.

Στην Ελλάδα ο μύθος αναφέρει ότι σε μια καθοριστική ψηφοφορία που τοποθετείται χρονικά αμέσως μετά την έγκριση της διακήρυξης της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ από το Κογκρέσο, η νεοσύστατη χώρα καλείται να αποφασίσει την επίσημη γλώσσα του κράτους. Εξαιτίας της θύμησης της αποικιοκρατίας που προκαλούσαν τα αγγλικά για τους Αμερικανούς, υπήρξε η πρόταση να γίνει επίσημη γλώσσα η αρχαία ελληνική, παραπέποντας στην περιοχή που γεννήθηκε το πολίτευμα της δημοκρατίας.


Η εκδοχή αυτή φέρεται να αποδίδεται από κάποιες πηγές στον Ξενοφώντα Ζολώτα, σύμφωνα με τις οποίες δήλωσε γύρω στα μέσα του 20ου αιώνα:

«Ο Ουάσιγκτον, ο Τζέφερσον, ο Άνταμς και άλλοι όταν συνέτασσαν το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών στα 1787 – που ισχύει με μερικές νέες παραγράφους, που ψηφίστηκαν για προσαρμογή στις νέες εξελίξεις, μέχρι σήμερα στον αρχικό κορμό του – είχαν προτείνει η γλώσσα του νέου κράτους να είναι η αρχαία ελληνική, προς τιμή της γλώσσας του Έθνους εκείνου, που πρώτο γέννησε και ελίκνισε τη Δημοκρατία και τη διέδωσε στον κόσμο. Για μία ψήφο μόνο προκρίθηκε και υιοθετήθηκε τελικά η αγγλική αντί της αρχαίας ελληνικής».

Η αλήθεια είναι ότι καμιά τέτοια ψηφοφορία δεν έχει γίνει,· ούτε για τα ελληνικά, ούτε για καμιά άλλη γλώσσα. Τα πρακτικά και τα άλλα επίσημα κείμενα του Κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών υπάρχουν στη διάθεση του καθενός και καμιά ψηφοφορία δεν καταγράφεται για την ανάδειξη επίσημης γλώσσας.

Στην πραγματικότητα, πουθενά στο Σύνταγμα των ΗΠΑ ή σε άλλο θεσμικό ή νομοθετικό κείμενο της χώρας δεν υπάρχει ορισμός επίσημης γλώσσας. Τα αγγλικά είναι η εκ των πραγμάτων επίσημη γλώσσα, αλλά δεν έχουν θεσμική κατοχύρωση. Πιο σωστά: δεν έχουν μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, διότι, όπως ίσως θα έχετε ακούσει, στις μέρες μας όντως υπάρχουν προτάσεις να κατοχυρωθούν θεσμικά τα αγγλικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, σαν ανάχωμα στη δημογραφική άνοδο των ισπανόφωνων.
Με το όλο θέμα έχει ασχοληθεί εκτενώς ο συγγραφέας λογοτέχνης και μεταφραστής Νίκος Σαραντάκος, ενώ η ιστορία έχει λάβει πια διαστάσεις μύθου και στην ελληνική Wikipedia.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Σαραντάκος, «ακόμα κι αν μια πλειοψηφία αιθεροβαμόνων φιλελλήνων στο Κογκρέσο ψήφιζε να γίνουν τα ελληνικά επίσημη γλώσσα, θα ήταν εντελώς αδύνατο να επικρατήσει κάτι τέτοιο στην πράξη, αφού τα ελληνικά ήταν πέρα για πέρα άγνωστα σε όλους τους Αμερικανούς πολίτες. Την εποχή εκείνη οι Έλληνες μετανάστες ήταν ελάχιστοι».



Στη Wikipedia αναφέρεται ότι σύμφωνα με τους τοπικούς μύθους «την καθοριστική ψηφοφορία έχουν χάσει και τα γαλλικά και τα εβραϊκά, τα πρώτα προτεινόμενα ως η γλώσσα του “ορθού λόγου”, ενώ τα δεύτερα ως η γλώσσα που δήθεν επιλέχθηκε για την συγγραφή της Παλαιάς Διαθήκης!»

Ομοίως, καμία ψηφοφορία δεν διενεργήθηκε ποτέ για την εκλογή της γλώσσας που θα χρησιμοποιείται διεθνώς.

Η μοναδική ψηφοφορία που έγινε στις ΗΠΑ για γλωσσικό θέμα ήταν αυτή του 1795, όταν μια ομάδα Γερμανών που ζούσαν στην πολιτεία Βιρτζίνια υπέβαλε στο Κογκρέσο αναφορά, ζητώντας να μεταφράζονται οι ομοσπονδιακοί νόμοι στα γερμανικά.

Ο λόγος είναι ότι στις νεοσύστατες Ηνωμένες Πολιτείες, υπήρχαν πολλοί γερμανικής καταγωγής πολίτες που δεν ήξεραν αγγλικά ή ήξεραν ελάχιστα (στην απογραφή του 2000 περίπου 45 εκατομμύρια πολίτες των ΗΠΑ δηλώσαν γερμανική καταγωγή).
Η πρόταση αυτή συζητήθηκε στο Κογκρέσο στις 13 Ιανουαρίου 1795 και εν τέλει τέθηκε σε ψηφοφορία η μετάφραση στα γερμανικά του κειμένου των ομοσπονδιακών νόμων για τους πολίτες που δεν καταλάβαιναν αγγλικά. Από εκεί προέκυψε πιθανότατα η περίφημη διαφορά της μίας ψήφου, καθώς το αποτέλεσμα ήταν 42-41 κατά της μετάφρασης των νόμων στα γερμανικά!

Πρόεδρος του Σώματος ήταν ο γερμανικής καταγωγής Φρέντερικ Μούλενμπεργκ, ο οποίος λόγω της ιδιότητας του (ήταν συνηθισμένο να μην ψηφίζει ο Πρόεδρος του Σώματος) αρνήθηκε να ψηφίσει υπέρ. Κι έτσι γεννήθηκε ο μύθος του Μούλενμπεργκ, που κατά πως φαίνεται «παραφράστηκε» σε Ελλάδα, Γαλλία και Ισραήλ…

πηγή



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Το ξέρατε ότι το «yes» είναι ελληνικό; Το «turbo»; Το «kiss»; Κι όμως, η επιδραστικότητα της ελληνικής γλώσσας έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο που ούτε εμείς δεν το φανταζόμαστε. Πασίγνωστες λέξεις που χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο, και που έχουν γυρίσει και στην Ελλάδα ως αντιδάνεια, έχουν ελληνική προέλευση.Το thedailyowl είχε παρουσιάσει δέκα λέξεις με ελληνική ρίζα, που κάνουν τη δική τους «καριέρα» στο εξωτερικό, την ώρα που η ελληνική γλώσσα, απλοποιείται όλο και περισσότερο.

Turbo

Και ποιός δεν την ξέρει αυτήν την μικρή λεξούλα; Από τις ηλεκτρικές σκούπες μέχρι τα αγωνιστικά αυτοκίνητα, το turbo έχει χαρακτηρίσει την απόδοση πληθώρας συσκευών και κινητήρων. Και όμως, προέρχεται από την αρχαία ελληνική τύρβη που σημαίνει την κυκλική και ταραχώδη κίνηση. Εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς για ποιόν λόγο καθιερώθηκε στα αγγλικά. Επικουρικά, Τύρβη ήταν και μια τοπική θρησκευτική εορτή προς τιμή του Διονύσου που περιελάμβανε έναν διθυραμβικό χορό.

Yes

Και αγγλικά να μην γνωρίζει κάποιος, το “yes” σίγουρα το ξέρει. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζει είναι ότι προέρχεται από αρχαιοελληνικό μόριο γε που έχει μεγάλο σημασιολογικό εύρος, μέσα σε αυτό και το “βεβαίως”. Το γε δίνει έμφαση στην λέξη που συνοδεύει και το συναντάμε συχνότατα στην ελληνιστική περίοδο.

Sponsor

Γνωστότατη σε όλους μας, με μερικούς εξ’ ημών να θεωρούν ότι ο σπόνσορας πρόκειται για ελληνοποιημένη λέξη της αντίστοιχης αγγλικής. Δεν θα είχαν και εντελώς άδικο, αν η λέξη δεν προερχόταν από το ρήμα σπένδω και το ομμόριζο σπονδή που σημαίνουν “προσφέρω” και “προσφορά” αντίστοιχα. Αλήθεια, πόσες φορές δεν πέσαμε πάνω στην λέξη σπονδή στα μαθητικά μας χρόνια;

Pause

Λέξη που προέρχεται από την ελληνική παῦσις και σημαίνει το “σταμάτημα”. Η αγγλική λέξη διατήρησε αρκετά την ηχητική απόδοση της αντίστοιχης ελληνικής.

Carat

Η μονάδα μέτρησης των πολύτιμων λίθων έχει πιθανότατα ελληνική καταγωγή, καθώς προέρχεται από την λέξη κεράτιον που κυριολεκτικά σημαίνει το μικρό κέρατο παράλληλα όμως ήταν και η μονάδα μέτρησης για αντικείμενα μικρού βάρους (το 1/3 του οβολού). Αληθινό διαμάντι η ανακάλυψή της!

Kiss

Η ετυμολογική της ιστορία είναι μάλλον περιπετειώδης και οι γλωσσολόγοι ερίζουν για το κατά πόσο η αγγλική λέξη kiss προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρηματικό τύπο κυνέω (μελλ. κῦσω)που σημαίνει “φιλώ”. Χωρίς να θέλουμε να μπούμε σε ξένα χωράφια, υπάρχουν μελετητές που υποστηρίζουν ότι υπήρχε η κοινή ινδο-ευρωπαϊκή ρίζα Ku, την οποία οι λατινογενείς γλώσσες – και κατ’ επέκταση η αγγλική – χρησιμοποίησαν ως βάση για τις δικές τους λέξεις. Η θεωρία στηρίζεται στο γεγονός ότι η σημασία του φιλιού ήταν πρωτεύουσας θρησκευτικής σημασίας στην λατρεία όλων των λαών, εξ’ ου και η κοινή ρίζα.

Disaster

Aς βάλουμε και την αστρολογία στο παιχνίδι των λέξεων. Η αγγλική λέξη για την “καταστροφή” προέρχεται από τον συνδυασμό των λέξεων dis (λατ.) και ἀστήρ και έχει την έννοια της αναποδιάς που προέρχεται από την δυσμενή θέση ενός πλανήτη.

Ajax

Την ξέρετε, είτε είστε νοικοκύρης, είτε λάτρης του αγγλικού ποδοσφαίρου. Η λέξη προέρχεται από την ελληνική Αἴᾱς , τον μυθικό ήρωα του Τρωϊκού Πολέμου. Και αν μπορούμε να καταλάβουμε γιατί μια ποδοσφαιρική ομάδα πήρε το όνομά της από έναν ήρωα, απορία προκαλεί η επιλογή του για να ονομαστεί ένα απορρυπαντικό.

Μarmalade

Με τόσο διάβασμα ίσως και να πεινάσατε οπότε, γιατί να μην βάλουμε στο άρθρο μας μια λαχταριστή λέξη; Η γνωστή σε όλους μας “μαρμελάδα”, έλκει την καταγωγή της από το λατινικό “ melimelum ” το οποίο προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις μέλι και μῆλον (δωρ. μᾶλον) που σημαίνει το “μήλο” αν και είχε ευρύτερη σημασία καθώς σήμαινε γενικά τα φρούτα, ειδικά τα εξωτικά. Το οξύ που χρησιμοποιήθηκε για την διατήρηση των φρούτων τον 18ο αιώνα προερχόταν από άγουρα μήλα. Κάνατε την σύνδεση;

Mentor

Δεν θέλει μετάφραση στα ελληνικά, όλοι γνωρίζουμε την σημασία του μέντορα. Αυτό που ίσως δεν θυμόμαστε είναι ότι ο Μέντωρ ήταν φίλος του Οδυσσέα και σύμβουλος του Τηλέμαχου όπως διαβάζουμε στην “Οδύσσεια” του Ομήρου. Με αυτήν την σημασία, του σοφού ανθρώπου, κάνει πλέον διεθνή καριέρα.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής  είναι ένα Ηράκλειο καθήκον, και δεν μπορεί να αγνοηθεί αν η ζωή στη γη πρέπει να διατηρηθεί για τις μελλοντικές γενιές. Οι γλωσσολόγοι αντιμετωπίζουν επί του παρόντος μια παρόμοια πρόκληση: Χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση, οι ειδικοί εκτιμούν ότι σχεδόν οι μισές από τις 6.800 γλώσσες του κόσμου θα οδηγηθούν στο δρόμο των δεινοσαύρων και θα εξαφανιστούν μέχρι τα τέλη του 21ου αιώνα. Απαντώντας σε αυτή την κρίση, οι στρατοί ακαδημαϊκών, ανεξάρτητων ερευνητών και φιλανθρωπικών οργανώσεων, όπως τα Wikitongues, δεσμεύτηκαν να σώσουν τις προς εξαφάνιση γλώσσες του κόσμου, ψάχνοντας τους τελευταίους ζωντανούς ομιλητές και τεκμηριώνοντας κάθε λέξη τους. Οι πιο ευάλωτες από αυτές ονομάζονται "κρίσιμα απειλούμενα", που σημαίνουν ότι είναι εξοικειωμένα μόνο με τα πιο ηλικιωμένα μέλη ενός συγκεκριμένου πληθυσμού και μπορεί να μην ομιλούνται άπταιστα ή τακτικά. Ξεκινώντας από αυτόν τον ορισμό και τον Άτλαντα της UNESCO των Γλωσσών σε Κίνδυνο, ο Stacker συγκέντρωσε εφημερίδες και άρθρα περιοδικών, ακαδημαϊκά περιοδικά και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων για να καταρτίσει αυτόν τον κατάλογο με τις 30  πιο απειλούμενες γλώσσες του κόσμου.Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε αν η μητρική γλώσσα του προγόνου σας - ή ίσως και η δική σας - θα επιζήσει.

Forest Enets

Μία από τις πέντε Samoyed γλώσσες που προέρχονται από τη Σιβηρία και την Αρκτική, το Forest Enets μιλιούνται από λιγότερους από 15 ανθρώπους - κυρίως κτηνοτρόφους ταράνδων και ψαράδες από το μικροσκοπικό ρωσικό χωριό Potapovo. Αυτή η αυτόχθονη γλώσσα μπορεί να επιβιώσει μόνο χάρη στις πρόσφατες προσπάθειες διατήρησης, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός παιδικού σταθμού εμβάπτισης "γλωσσικής φωλιάς" και εύκολα προσβάσιμων διδακτικών βίντεο.

Bathari

Το Bathari είναι μια σημιτική γλώσσα νότιας αραβικής καταγωγής. Επί του παρόντος, ομιλείται από λιγότερα από 20 άτομα σε μια μικρή αλιευτική κοινότητα στη νοτιοδυτική ακτή του Ομάν. Οι οικονομικές και εκπαιδευτικές ευκαιρίες που προσφέρονται στους άραβες ομιλητές οδήγησαν τη νεότερη γενιά να εγκαταλείψει τη μητρική γλώσσα. Πρόσφατα, το Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής του Λονδίνου κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για την τεκμηρίωση του Bathari, συγκεντρώνοντας πάνω από 2.000 καταγραφές ηλικιωμένων γηγενών ομιλητών.

Boruca

Παρά την παρουσία δίγλωσσων πινακίδων στα τοπικά καταστήματα και τη διδασκαλία ξένων γλωσσών σε κάποια τοπικά σχολεία, η Boruca είναι μια ταχέως εξαφανισμένη γλώσσα. Σήμερα υπάρχουν λιγότεροι από 20 γηγενείς ομιλητές, όλοι οι ηλικιωμένοι, που ζουν στην επαρχία Puntarenas στην ακτή του Ειρηνικού της Κόστα Ρίκα.

Cornish

Όπως ένας Φοίνικας αναγεννάται από τις στάχτες, αυτή η αρχαία γλώσσα έχει ανέβει από τους νεκρούς. Η Dolly Pentreath, που θεωρείται ότι ήταν ο τελευταίος φυσικός ομιλητής, πέθανε στα τέλη του 18ου αιώνα. Χάρη στην ευρεία αναζωογόνηση της κελτικής κουλτούρας στις αρχές του 20ού αιώνα, περισσότεροι από 500 κάτοικοι του νοτιοδυτικού νομού της Βρετανίας αναγνώρισαν την Cornish ως την κύρια γλώσσα τους στην απογραφή του 2011. Η Cornish διδάσκεται στα τοπικά σχολεία και μπορεί επίσης να ακουστεί στο BBC Radio Cornwall.

Balkan Gagauz

Αυτή η διάλεκτος της Gagauz μιλιέται από λιγότερους από 100 ανθρώπους, κυρίως ηλικιωμένους, στην περιοχή Deliorman της Βουλγαρίας. Ένας εθνικά τουρκικός λαός, οι Γκαγκαουίοι περιπλανημένοι σε αυτό που είναι τώρα η Ανατολική Ευρώπη, εγκαταστάθηκαν στη σημερινή Μολδαβία, τη Βουλγαρία και τη Μακεδονία. Σε αντίθεση με τον ξαδέλφιο της Μολδαβίας, ο οποίος έχει αναβιώσει στην ανεξάρτητη επαρχία της Gagauzia, δεν υπάρχει παρόμοιο κίνημα στη Βουλγαρία και ως εκ τούτου, η Βαλκανική Γκαγκαούζ κινδυνεύει να εξαφανιστεί τις επόμενες δεκαετίες. Οι εγγραφές της γλώσσας είναι διαθέσιμες στο YouTube.

Ελληνικά Καππαδοκίας

Αρχικά μιλήθηκε στη Μικρά Ασία και, στη συνέχεια, από Έλληνες της Καππαδοκίας, αυτή η μεσαιωνική διάλεκτος θεωρήθηκε ότι εξαφανίστηκε στα μέσα του 20ού αιώνα. Ωστόσο, το 2005, ο καθηγητής Mark Janse του Πανεπιστημίου της Γάνδης αποκάλυψε ένα σύνολο περίπου 200 καππαδοκικών ομιλητών σε απομονωμένες κοινότητες στην ηπειρωτική Ελλάδα. Το βραβευμένο ντοκιμαντέρ, "Last Words", γράφει την ανακάλυψη του Janse. Η ακαδημαϊκός του Πανεπιστημίου του Cambridge Ιωάννα Σιταρίδου κατέγραψε επίσης τις συνομιλίες της με τους γηγενείς ομιλητές.

Gottscheerish

Οι γηγενείς ομιλητές αυτής της ραγδαία εξαφανισμένης γλώσσας αρχικά προήλθαν από ένα θύλακα Γερμανών μεταναστών στη Σλοβενία που στη συνέχεια διασκορπίστηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρόλο που μια ακμάζουσα κοινότητα του Gottscheer και των απογόνων τους εγκαταστάθηκαν στο Queens, της Ν. Υ., εκτιμάται ότι λιγότεροι από 100 άνθρωποι μιλάνε πολύ καλά τnν Gottscheerish. Καταβάλλονται προσπάθειες για τη διατήρηση της διαλέκτου, όπως  η καταγραφή μιας βίντεο συνομιλίας μεταξύ δύο εγγενών ομιλητών.

Manchu

Περισσότεροι από 10 εκατομμύρια εθνοτικοί Μαντζουριανοί ζουν στην Κίνα, όμως λιγότεροι από 20 ηλικιωμένοι χωρικοί στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας μπορούν να μιλήσουν την Manchu. Οι αυτοκράτορες της Μαντζουρίας βασίλεψαν στην Κίνα για σχεδόν 300 χρόνια, επιτυγχάνοντας σε μεγάλο βαθμό  να διατηρήσουν την εθνοτική τους ταυτότητα. Η πτώση της δυναστείας το 1911, οδήγησε στον εκφοβισμό του λαού της Μαντζουρίας, ο οποίος υιοθέτησε όλο και περισσότερο κινέζικες γλώσσες και έθιμα. Με ένα μόνο τοπικό δημοτικό σχολείο που προσφέρει περιορισμένα μαθήματα της γλώσσας, οι μελετητές δεν είναι αισιόδοξοι για την επιβίωση της Manchu. Το βίντεο ντοκιμαντέρ 2012 "Ο τελευταίος αυτοκράτορας" περιλαμβάνει συνεντεύξεις με τους ομιλητές της Μάντσου.

Karaim

Το 1992, ο Σουηδός ακαδημαϊκός Éva Csató Johanson ανακάλυψε έναν πληθυσμό περίπου 60 ομιλητών της Καραΐμ που ζούσαν στην πόλη της Λιθουανίας Trakai. Εθεωρείτο ότι έχει εξαφανιστεί, η Karaim είναι μια τουρκική γλώσσα με εβραϊκές επιρροές, παραδοσιακά γνωστή ως "lashon kedar" - "γλώσσα των νομάδων". Στις προσπάθειές του να διατηρήσει τη γλώσσα, ο Johanson μιλούσε μόνο  Karaim στα μαθήματά του. Η Καράιμ διδάσκεται τώρα τόσο σε θερινά σχολεία όσο και στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα. Ένα κανάλι αφιερωμένο στα folksongs της Karaim είναι διαθέσιμο στο YouTube.

Hawaiian

Ο τροπικός παράδεισος της Χαβάης μπορεί να υπερηφανεύεται για μια ιδιαίτερα μελαγχολική μητρική γλώσσα. Με λιγότερους από χίλιους άπταιστους ομιλητές, ωστόσο, η Hawaiian είναι μια γλώσσα που απειλείται με εξαφάνιση. Μετά την αμερικανική προσάρτηση, η ισπανική γλώσσα απαγορεύτηκε στα σχολεία του νησιού για 90 χρόνια. Μέχρι τη δεκαετία του 1980 λίγοι άνθρωποι μπορούσαν να μιλούν τη γλώσσα, προτρέποντας στην ίδρυση σχολείων προετοιμασίας για τη  διατήρηση της Hawaiian στις μελλοντικές γενιές. Το Duolingo, μια δωρεάν εφαρμογή που διατίθεται και για iOS και για Android, μπορεί να το αλλάξει. Επιπλέον, η εφαρμογή Drops για την εκμάθηση γλωσσών πρόσθεσε πρόσφατα τη Hawaiian στη λίστα των γλωσσών της.

Tsakonian

Τσακώνικη, η οποία προέρχεται από το ελληνικό στρατιωτικό κράτος της Σπάρτης, ομιλείται από περίπου 300 άτομα που ζουν σε λίγα ορεινά χωριά στην ανατολική Πελοπόννησο. Ο Παναγιώτης Τσαγκούρης, ένας δάσκαλος που μεγάλωσε μιλώντας Τσακώνικα, συνέταξε με τη βοήθεια των μαθητών το  Τσακώνικο λεξικό, σε μια προσπάθεια διατήρησης της γλώσσας. Το Wikitongues έχει επίσης δημιουργήσει βιντεοσκοπήσεις ομιλούντων τη μητρική γλώσσα.

Pite Saami

Ομιλούμενη μόνο από 20 περίπου κατοίκους μιας κοινότητας κτηνοτρόφων ταράνδων στη σουηδική Λαπωνία, η Pite Saami είναι ουραλική γλώσσα που δεν έχει επίσημη γραπτή μορφή. Στα μέσα του 20ου αιώνα, η δημόσια πολιτική απαίτησε τη μονομερή υιοθέτηση της σουηδικής γλώσσας και  απαγορευόταν συχνά σε μαθητές να μιλάνε την Πιτ Σαάμι στο σχολείο. Οι βιντεοσκοπημένες εγγραφές των κτηνοτρόφων ταράνδων που μιλάνε την Pite Saami αποτελούν μέρος των μεγαλύτερων προσπαθειών της Ερευνητικής Ομάδας Freiberg για τη διατήρηση αυτής της εξαφανισμένης γλώσσας.

Yaghan

Για χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι της Yamana ζούσαν στο νότιο άκρο της Αργεντινής, μιλώντας τη μητρική τους γλώσσα, την Yaghan. Σήμερα, μόνο ένας γηγενής ομιλητής παραμένει: η 90χρονη Cristina Calderon, η οποία μπορεί να ακουστεί να μιλάει Yaghan σε ένα ντοκιμαντέρ. Αν και η Καλντερόν μεγάλωσε μιλώντας Yaghan, τα παιδιά της προτιμούσαν τα ισπανικά από τη μητρική τους γλώσσα, η οποία ήταν συχνά αιτία χλευασμού. Η κατάσταση  όμως δείχνει να αλλάζει. Η Χιλή τώρα ενθαρρύνει τις αυτόχθονες γλώσσες, συμπεριλαμβανομένης της διδασκαλίας του Yaghan στα τοπικά νηπιαγωγεία.

Nluu

Η Kristina Esau, 84 ετών, είναι ένας από τους μόνους ζωντανούς ομιλητές της Nluu: της ιθαγενούς γλώσσας των λαών της Νότιας Αφρικής, στο San. Αξιοσημείωτη για τον ξεχωριστό της "ήχο", η Nluu και οι ομιλητές της ήταν κακοποιημένοι από ολλανδούς άποικους, αναγκάζοντας το μεγαλύτερο μέρος στο San να υιοθετήσει την Αφρικανική γλώσσα. Η Esau, ωστόσο, είναι μια γυναίκα - σταυροφόρος   για να σώσει τη γλώσσα που πεθαίνει και να την διδάξει στα παιδιά της περιοχής. Η Nluu ομιλείται στο ντοκιμαντέρ PBS, “The Linguists.”(Οι Γλωσσολόγοι).

Louisiana Spanish

Η Louisiana Spanish, όπως η Louisiana Creole, έχει αναγνωριστεί από την UNESCO ως άκρως απειλούμενη γλώσσα. Με μόνο μια χούφτα ομιλητών, ωστόσο, η Louisiana Spanish είναι τα πιο ευάλωτη από τις δύο. Με ανάμειξη Cajun, αγγλικών και πορτογαλικών στοιχείων, εξελίχθηκε από την ομιλία των μεταναστών του 18ου αιώνα από τα Κανάρια Νησιά, γνωστή ως "Isleños." Η Louisiana Spanish μπορεί να ακουστεί κυρίως στη νότια κοινότητα του St. Bernard, ιδιαίτερα σε Isleño σατυρικές μπαλάντες γνωστές ως décimas.

Votic

Η Votic - επίσης γνωστή ως Vote ή Votian - είναι ουραλική γλώσσα που σχετίζεται στενά με την εσθονική γλώσσα. Απαγορευμένη από τους Σοβιετικούς στη δεκαετία του 1930, η Votic επιβιώνει σε πολλά μικρά ρωσικά χωριά στα δυτικά της Αγίας Πετρούπολης, όπου ομιλείται από οκτώ εθνικά φινλανδικά Vods. Ένα πρόσφατα ανοιγμένο μουσείο στο Luzhitsy προσφέρει διδασκαλία γλωσσών ως μέρος μιας μεγαλύτερης προσπάθειας για τη διατήρηση ό, τι παραμένει από την κουλτούρα της  Vote. Το ρωσικό λαϊκό συγκρότημα Bestiarium κατέγραψε ένα άλμπουμ παραδοσιακών βότικων τραγουδιών.

Natooran

Η Natooran, μια γλώσσα Formosan που ανήκει σε αυτόχθονες φυλές στην ανατολική ακτή της Ταϊβάν, έχει λιγότερους από 600 ομιλητές. Το 2017, η κυβέρνηση της Ταϊβάν διέθεσε χρηματοδότηση για τη διατήρηση των εξαιρετικά απειλούμενων γλωσσών της, η οποία περιλαμβάνει τη δημοσίευση εγγράφων σε γλώσσες άλλες εκτός από την Μανδαρινική.

Nuxalk

Η Nuxalk, επίσης γνωστή ως Bella Coola, ομιλείται από έναν μικρό αριθμό εγγενών Βορειοαμερικανών στην καναδική επαρχία της Βρετανικής Κολομβίας. Εκκλησιαστικά σχολεία κατοικιών κάποτε απαγόρευσαν στους αυτόχθονες φοιτητές να μιλούν τη μητρική τους γλώσσα. Ως εκ τούτου, μόνο 17 άτομα μιλούσαν άνετα τη Nuxalk  το 2017. Σήμερα, η Nuxalk είναι αποφασισμένη να προστατεύσει τη γλώσσα, διατηρώντας φωνητικές ηχογραφήσεις και διδασκαλία της Nuxalk στα τοπικά σχολεία. Η φυλή έχει επίσης σχέδια για τη δημιουργία παιδικών βιβλίων, CD και βίντεο στη γλώσσα Nuxalk.

Patuá

Στην αυτόνομη περιοχή στο Μακάο της Κίνας, οι ντόπιοι αγωνίζονται να κρατήσουν την Patuá, ένα μείγμα πορτογαλικών και καντονέζικων που μιλήθηκαν από περίπου 50 μέλη της αυτόχθονης ευρασιατικής κοινότητας του Μακάου. Οι ηλικιωμένοι Μακάνοι που μεγάλωσαν με την Patuá στο σπίτι διατηρούν τη γνώση της γλώσσας, παρά το γεγονός ότι αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν υπέρ των Πορτογαλικών στο σχολείο. Αντιμέτωποι με την απειλή εξαφάνισης από την αυξανόμενη αφομοίωση της Κίνας, λαμβάνονται μέτρα για τη διατήρηση του πολιτισμού Patuá και Macanese στο σύνολό του, συμπεριλαμβανομένου του σχηματισμού της δραματουργικής ομάδας "Doci Papiaçam di Macau".

Shompen

Οι κάτοικοι των απομακρυσμένων Iνδικών νησιών Andaman και Nicobar  φημίζονται για την εχθρικότητά τους απέναντι στους ξένους, όπως πιστοποιεί η πρόσφατη δολοφονία ενός Αμερικανού ιεραποστόλου. Οι Shompen, ένας γηγενής λαός με προ-νεολιθικές ρίζες που κατοικούν στην περιοχή, μειώνεται σε αριθμό και κατά συνέπεια η μητρική τους γλώσσα ομιλείται μόνο από 200 άτομα. Πρόσφατα, η ινδική κυβέρνηση πρότεινε την ίδρυση ακαδημαϊκών τμημάτων σε πανεπιστήμια για να μελετήσει το Shompen και άλλες γηγενείς γλώσσες που διατρέχουν κίνδυνο.

Livonian

Η Grizelda Kristina, η τελευταία ομιλούσα άπταιστα  τη  Livonian, πέθανε στον Καναδά το 2013. Χάρη στις προσπάθειές της, όμως, η Livonian, μια ουραλική γλώσσα παρόμοια με τη φινλανδική και την εσθονική, ζει, αν και με υποστήριξη ζωής. Η Κριστίνα, που γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό της Λιθουανίας, κατέγραψε τη μητρική της γλώσσα για τους ερευνητές. Σήμερα, η Livonian αναπτύσσεται ως δεύτερη γλώσσα μεταξύ των εθνοτικών Livonians που επιθυμούν να διατηρήσουν την πολιτιστική τους κληρονομιά. Το ντοκιμαντέρ του 1991, "Livivian Lives", διαφυλάσσει το λεκτικό αποτύπωμα των εγγενών Livonian ομιλητών.

Naukan Yupik

Μια από τις πέντε απειλούμενες γλώσσες Yupik, η Naukan Yupik ομιλείται από αυτόχθονες κατοίκους της Σιβηρίας. Από το 2010, υπήρχαν λιγότεροι από 60 γηγενείς ομιλητές, σε μεγάλο βαθμό ως επακόλουθο του σοβιετικού εκτοπισμού των Yupik από το προγονικό χωριό Naukan στη Βερίγγιο θάλασσα (Bering Sea).

Arabana

Από το 2005, υπήρχαν μόνο πέντε άτομα στον κόσμο που μπορούσαν να μιλούν Arabana, μία από τις άκρως απειλούμενες γλώσσες της Αυστραλίας. Τα τελευταία χρόνια, η Ομάδα Κινητής Γλώσσας του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας συγκέντρωσε τη χούφτα αυτών των τελευταίων άπταιστα ομιλητών για να τους οδηγήσει σε «εργαστήρια αναγέννησης» με στόχο τη διατήρηση της γλώσσας της Arabana για τις μελλοντικές γενιές. Τα μαθήματα γλωσσών Arabana διατίθενται επίσης στον ιστότοπο της ομάδας κινητών γλωσσών.

Manx

Παρόλο που ο τελευταίος ντόπιος  ομιλητής της Μανξ, ο Ned Maddrell, πέθανε το 1974, αυτή η γαελική γλώσσα αναστάθηκε με θαυματουργό τρόπο στη Βρετανική νήσο του Μαν από οικολόγους. Οι ηχογραφήσεις που έκανε ο Maddrell πριν από το θάνατό του τεκμηρίωσαν τη γλώσσα, χρησιμεύοντας ως πολύτιμος πόρος για τους νέους μαθητές. Το Bunscoill Ghaelgagh, ένα εντυπωσιακό δημοτικό σχολείο Manx, δημιούργησε μια γενιά νέων γηγενών ομιλητών. Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 1.800 άνθρωποι έχουν τώρα κάποιο επίπεδο επάρκειας στη γλώσσα.

Ainu

Οι γηγενείς Ainu  της Ιαπωνίας μιλούν μια γλώσσα που δεν σχετίζεται με καμία άλλη. Το 1996, λιγότεροι από 20 άνθρωποι μιλούσαν την Ainu, η οποίος δεν είχε χρησιμοποιηθεί σε συνομιλία από τη δεκαετία του 1950. Ότι έχει απομένει από τον πληθυσμό Ainu της Ιαπωνίας, που έχει καταπιεστεί σε μεγάλο βαθμό, βρίσκεται στο νησί Hokkaido, όπου τα χωριά κάνουν βήματα για να διατηρήσουν τη μητρική τους γλώσσα, συμπεριλαμβανομένων των φωτογραφιών των ηλικιωμένων ομιλητών και νεαρών γονέων που συνειδητά μεγαλώνουν τα παιδιά τους ως εγγενείς ομιλητές της Ainu.

Barzani Jewish Neo-Aramaic

Μια αραμαϊκή διάλεκτο με ρίζες στο ιρακινό Κουρδιστάν, η εβραϊκή νεοαραμαϊκή Barzani είναι κοντά στην εξαφάνιση. Από το 2008, υπήρχαν λιγότεροι από 20 ομιλητές αυτής της αρχαίας γλώσσας, που σχετίζονταν μεταξύ τους, ηλικίας άνω των 70 ετών και ζούσαν στο Ισραήλ.

Cambap

Η Cambap, γνωστή και ως Twendi, ομιλείται από λιγότερα από 30 άτομα που ζουν σε δύο μικρά χωριά του Καμερούν. Όπως και με πολλές άλλες εξαφανισμένες γλώσσες, όσοι έχουν γνώση του Cambap είναι προχωρημένης ηλικίας, ενώ οι νεότερες γενιές ευνοούν τις ευρύτερα ομιλούμενες γλώσσες.

Nez Perce

Η Nez Perce, ή  Nimipuutimt, είναι μια από τις πολλές εξαφανισμένες εγγενείς αμερικάνικες γλώσσες, με λιγότερους από 20 άπταιστους ομιλητές το 2007. Το Πρόγραμμα Γλωσσών Nez Perce, που εδρεύει στο Idaho, αγωνίζεται με τη τεχνολογία με εφαρμογές παρεχόμενες σε συσκευές Apple και Android.

Kusunda

Η Gyani Maiya Sen, μια ηλικιωμένη μητέρα του Νεπάλ, είναι ένας από τους δύο τελευταίους ομιλητές της Kusunda, μιας αινιγματικής γλώσσας άγνωστης προέλευσης που έχει προβληματίσει τους γλωσσολόγους εδώ και δεκαετίες. Η Κουσούντα φαίνεται ότι έχει αναπτυχθεί σε πλήρη απομόνωση, καθώς δεν έχει καμία σχέση με καμία από τις 20 γνωστές γλωσσικές οικογένειες. Οι μελετητές εργάζονται με ταχείς ρυθμούς για να τεκμηριώσουν την Κουσούντα, συμπεριλαμβανομένου αυτού του βίντεο του Sen που μιλάει τη μητρική του γλώσσα.

πηγή: microsoft news
μετάφραση - απόδοση: ακτιβιστής

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου