Articles by "Ιστορικά θέματα"


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορικά θέματα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

«Εμείς που θανατωθήκαμε εδώ, μην μας ξεχνάς γιατί η λήθη του κακού είναι άδεια για την επανάληψή του» γράφει η επιγραφή του Ελληνικού μνημείουστο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης Μαουτχάουζεν – Γκούζεν της Αυστρίας για τον θάνατο3.700 Ελλήνωνκατά την διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου.

Μακάρι να υπήρχε μια ανάλογη επιγραφή σε κεντρικό σημείο της Ελληνικής πρωτεύουσας να μας θυμίζει τα εκατομμύρια των τραγικών θυμάτων της Μεγάλης Καταστροφής και του Μεγάλου Ξεριζωμού του 1922.

Τριάντα τρία χρόνια μετά την Μεγάλη Καταστροφή, στις 15/9/1955,ο Ηλίας Βενέζης(1904-1973),Ακαδημαϊκός, συγγραφέας και από τα πιο φωτεινά πνεύματα της ελληνικής διανόησης, αναφερόμενος στο φονικό πογκρόμ στον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης την νύχτα της 6ης Σεπτεμβρίου 1955,σημείωνε απογοητευμένος:

«…Στα βιβλία που γράφαμε, όσα δένονταν με το δράμα του 22, κοιτάζαμε να βλέπουμε όσο γίνεται λιγώτερο το θηρίο της Ασίας, όσο γίνεται λιγώτερο τον «εχθρό». Ανιχνεύαμε να βρούμε τον άνθρωπο, να τα εξηγήσουμε όλα με τη μοίρα του, να βρούμε μια δικαίωση εκεί που μονάχα το ένστικτο του θηρίου και το πάθος έδιναν τη σωστή εξήγηση και ερμηνεία στα γεγονότα.

Προχωρήσαμε ακόμα πιο πολύ. Είπαμε να ξεχάσουμε την Ιστορία – εμείς, ένας λαός που έχει ανάγκη ν΄ακουμπά στην Ιστορία. Και αλλάξαμε τον τόνο των βιβλίων που δίδασκαν στα παιδιά μας. Αμβλύναμε τις σκληρές γραμμές, τα μαρτύρια του Γένους στον καιρό του 1821 και στους μετέπειτα καιρούς, φτάσαμε ακόμα να σβήνουμε περιστατικά, ονόματα, θηριωδίες. Όλα αυτά, ίσως συναντηθούμε με την αντίπερα χώρα, ίσως επιτέλους γίνουμε φίλοι.

Οι μέρες του Σεπτεμβρίου του 1955 μας γυρίζουν στις μέρες του 1922. Βλέπουμε τώρα πως είχαμε λάθος λέγοντας πως απ΄ τη μια στιγμή στην άλλη το θηρίο γίνεται άνθρωπος. Όχι, φαίνεται πως δεν γίνεται. Γι΄ αυτό από τη σκοπιά τούτη εδώ που εκφράζει το ελληνικό πνεύμα, θέλουμε να πούμε την πικρία μας γιατί απατηθήκαμε.

Θα πρέπει τώρα να ξανακοιτάξουμε τον εαυτό μας. Δε θ΄αποφασίσουμε να διδάξουμε τώρα στα παιδιά μας το μίσος. Αλλά θ΄αποφασίσουμε πως το χρέος μας, ως Ελλήνων συγγραφέων, είναι αυτό: να ξαναθυμηθούμε πάλι, να μην πάψουμε να θυμόμαστε, να μάθουμε στα παιδιά μας να θυμούνται»(Νέα Εστία,Τεύχος 677, σελίδα 1184).

Έκτοτε πέρασαν άλλα εξήντα έξη χρόνια. Και όμως, ένα τμήμα της ελληνικής διανόησηςδεν έβαλε ακόμα μυαλό. Οι διάφοροι «καθηγητές» που μας μιλάνε για «συνωστισμούς» και «αναχωρήσεις» κατά την τραγωδία του 1922, για στρατόπεδα συγκέντρωσης πολιτών επί των ημερών μας σε ελληνικό νησί, για «κατευναστικό» μοίρασμα της εθνικής μας περιουσίας και κάποιοι «Σουσλώφ» που μας συστήνουν να «μην είμαστε μονοφαγάδες», ουσιαστικά συναγωνίζονται ο ένας τον άλλον ώστε να μας πείσουν πως πρέπει «να ξεχάσουμε», «να τα βρούμε» με τους Τούρκους, θυσιάζοντας αυτά που μας απέμειναν.

Ακόμα και τα Ελληνικά Ταχυδρομεία επέλεξαν να «τιμήσουν» έμμεσα την μνήμη των 100 χρόνων από την Μικρασιατική Καταστροφή και τον Μεγάλο Διωγμό, εκδίδοντας γραμματόσημα για τους πρώτους προσφυγικούς συνοικισμούς στην Ελλάδα του 1923 (Βύρων, Καισαριανή, Νίκαια, Νέα Ιωνία). Μη τυχόν και προκαλέσουμε το μεγάλο θηρίο με τα γυάλινα πόδια. Μη τυχόν και μας θυμώσει.

Οι ισλαμοφασίστες της Άγκυρας εν έτι 2022 αποτελούν το χειρότερο δείγμα παντουρκιστών* που έχουν παρελάσει από την τουρκική εξουσία, από δημιουργίας της Τουρκικής «Δημοκρατίας» στις 29 Οκτωβρίου 1923.

Ε, λοιπόν όχι! Δεν πρόκειται να ξεχάσουμε το μεγάλο ξεριζωμό από την γη της Ιωνίας. Δεν πρόκειται να ξεχάσουμε εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, ενάμιση εκατομμύριο πρόσφυγες μέσα σ΄ένα ορμητικό ποτάμι από αίμα και δάκρυα.

Είναι ιερό χρέος τόσο της σημερινής γενιάς των Ελλήνων αλλά και των γενεών που θα ακολουθήσουν, να κρατήσουν ζωντανή την μνήμηκαι άσβεστη τη φλόγα που ψάχνει την αλήθεια για τα αίτια της συμφοράς. Για την κατάρρευση της Συνθήκης των Σεβρών και την αφετηρία της εθνικής συμφοράς. Για να βεβαιωθούν όλοι πωςτο κακό δεν θα επαναληφθεί.

Οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους, ιδιαίτερα λαοί σαν τους Έλληνας που σημάδεψαν και σημαδεύουν με το πνεύμα τους την παγκόσμια ιστορία, είναι καταδικασμένοι σε μαρασμό και εξαφάνιση.

Η δικαιολογημένη και απόλυτα αναγκαία ειρηνική συμβίωση με τον προβληματικό γείτονα δεν περνάει μέσα από την λήθη του παρελθόντος, αλλά μέσα απότην μνήμη του.

Όσοι το ξεχνούν ή υποκρίνονται πως το αγνοούν,αργά ή γρήγορα θα βρεθούν υπόλογοι απέναντι στην ιστορία και την αλήθεια.Τόσο απλά!

Η ιερή υποχρέωση, το εθνικό, πατριωτικό και δημοκρατικό καθήκον «να ξαναθυμηθούμε πάλι, να μην πάψουμε να θυμόμαστε, να μάθουμε στα παιδιά μας να θυμούνται» αγνοείται από το επίσημο ελληνικό κράτος επί ολόκληρες δεκαετίες, μη τυχόν και θυμώσει ένας γείτονας που σεκάθε ευκαιρία περηφανεύεται πως «μας πέταξε στη θάλασσα».

Έτσι και φέτος, την δέκατη κατά σειρά δεκαετία από την Μεγάλη Καταστροφή, το επίσημο ελληνικό κράτος κάνει επίδειξη έλλειψης μνήμηςκαι όχι, ως όφειλε, το ακριβώς αντίθετο.

Λογότυπο ΟΠΣΕ

Το βάρος πέφτει στους ώμους διάφορων και μεμονωμένων πρωτοβουλιών σε ολόκληρη την Ελλάδα. Μια από αυτές είναι η πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος(ΟΠΣΕ) στην οποία συμμετέχει και το International Hellenic Association (IHA).

Η συμμετοχή του ΙΗΑ στην πρωτοβουλία της ΟΠΣΕ περιλαμβάνει ομιλίες-διαλέξειςδιακεκριμένων προσωπικοτήτων από το ΙΗΑ ΖΟΟΜ forum ολόκληρο το έτος 2022 (Κάθε Πέμπτη σύμφωνα με το πρόγραμμα το οποίο ανακοινώνεται σταδιακά). Στο τέλος του 2022 όλες οι ομιλίες-διαλέξεις θα εκδοθούν σε βιβλίο (e-book) το οποίο θα μεταφραστεί σε διάφορες ξένες γλώσσες, με στόχο την ενημέρωση διεθνούς κοινού.

Οι διάφοροι εθνο-αποδομητές, συνήθως από σκοπιμότητα ή άγνοια, είναι καταδικασμένοι σε αποτυχία για τον απλούστατο λόγο πως η ιστορική αλήθεια είναι κάτι σαν την ραδιενέργεια. Εκεί που πιστεύουν πως την κουκούλωσαν, εκεί ακριβώς ξεπετιέται ολοζώντανη και δυνατή…



πηγή

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, μία απομονωμένη φυλή μιλάει μέχρι και σήμερα τη διάλεκτο Romeyka (Ρωμέϊκα), που θυμίζει τα Αρχαία Ελληνικά. Οι γλωσσολόγοι διαπίστωσαν πως η διάλεκτος αυτή είναι μια ποικιλία από Ποντιακά, με δομικές ομοιότητες ως προς την Αρχαία Ελληνική γλώσσα, οι οποίες όμως δεν παρατηρούνται στα νέα Ελληνικά.


Τα Ρωμέϊκα

Η φυλή – κοινότητα των 5000 ατόμων ζει σε ένα σύμπλεγμα χωριών κοντά στην Τραπεζούντα, όπου κάποτε ήταν η περιοχή του αρχαίου Πόντου. Μιας Ελληνικής αποικίας όπου ο Ιάσωνας και οι Αργοναύτες, σύμφωνα με τον μύθο, επισκέφθηκαν κατά τη διάρκεια του επικού τους ταξιδιού από την Θεσσαλία για την ανεύρεση του Χρυσόμαλλου Δέρατος από την Κολχίδα (η σημερινή Γεωργία).

Στη κοινότητα αυτή οι άνθρωποι μιλούν τα «Ρωμέϊκα», μια διάλεκτο που οι γλωσσολόγοι πιστεύουν ότι είναι η κοντινότερη – ζωντανή γλώσσα στα αρχαία Ελληνικά. Η οποία μπορεί να προσφέρει μια πρωτοφανή οπτική γωνία της γλώσσας του Σωκράτη και του Πλάτωνα και πως αυτή εξελίχθηκε.

Η Δρ. Ιωάννα Σιταρίδου, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, σημειώνει:

«Τα Ρωμέϊκα διατηρούν έναν εντυπωσιακό αριθμό γραμματικών γνωρισμάτων, τα οποία προσθέτουν ένα αρχαίο Ελληνικό άρωμα στη δομή της διαλέκτου.

Τα χαρακτηριστικά αυτά έχουν εξαφανισθεί τελείως από άλλες μοντέρνες παραλλαγές της σύγχρονης Ελληνικής γλώσσας»

«Η χρήση του απαρεμφάτου έχει χαθεί σε όλες τις άλλες γνωστές Ελληνικές διαλέκτους σήμερα. Π.χ. οι ομιλητές των νέων Ελληνικών θα έλεγαν «Δεν μπορούσα να πάω» αντί «Δεν μπορούσα πηγαίνειν». Αλλά στα Romeyka, όχι μόνο διατηρείται το απαρέμφατο, αλλά συναντάμε ιδιόρρυθμες απαρεμφατικές δομές, οι οποίες δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ, παρά μόνο στις λατινικές γλώσσες».

Μελέτες της γραμματικής των Romeyka έδειξαν ότι μοιράζεται έναν εντυπωσιακό αριθμό ομοιοτήτων με την δημώδη κοινή των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, η οποία ομιλούνταν κατά την ελληνική επιρροή σε όλη την Μικρά Ασία μεταξύ 4ου αιώνα. π.Χ. και 4ου αιώνα μ.Χ.. Το λεξιλόγιο της Romeyka έχει επίσης πολλούς παραλληλισμούς με την αρχαία γλώσσα.

Τα Ρωμέϊκα θεωρούνται περισσότερο μια γλώσσα κληρονομιάς παρά μια ομιλούμενη γλώσσα

Τα επαναλαμβανόμενα κύματα μετανάστευσης, η κυρίαρχη επιρροή της πλειοψηφίας στη Τουρκία και η απόλυτη απουσία της Romeyka από την κοινή γνώμη της χώρας, την έχουν τοποθετήσει στην παγκόσμια λίστα των υπό εξαφάνιση γλωσσών.

Η Δρ. Σιταρίδου επισημαίνει:

«Με μόλις 5000 άτομα να παραμένουν στη περιοχή, τα Ρωμέϊκα θεωρούνται περισσότερο μια γλώσσα κληρονομιάς, παρά μια ομιλούμενη γλώσσα. Με την εξαφάνιση της θα χαθεί μια μοναδική ευκαιρία να ξεκλειδώσουμε την εξέλιξη της Ελληνικής γλώσσας»

Οι ομιλητές της Romeyka

Οι χωρικοί που μιλούν Ρωμέϊκα, η οποία δεν έχει γραπτή μορφή, παρουσιάζουν άλλα σημάδια γεωγραφικής και πολιτισμικής απομόνωσης. Σπανίως παντρεύονται εκτός της κοινότητάς τους και παίζουν την παραδοσιακή τους μουσική με ένα ειδικό όργανο, την λύρα.

Οι ομιλητές της Romeyka σήμερα είναι ευσεβείς μουσουλμάνοι, που τους επιτράπηκε να παραμείνουν στην Τουρκία το 1923, με την συνθήκη της Λωζάνης. Με την ανταλλαγή Χριστιανικών και Μουσουλμανικών πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Η μουσική τους είναι χαρακτηριστική και δεν μπορεί να μπερδευτεί με τίποτα άλλο. Είναι πραγματικά μοναδική για τους ομιλητές της Romeyka.

Μια πιθανότητα είναι ότι οι σημερινοί ομιλητές της Romeyka είναι οι άμεσοι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων που έζησαν στην ακτή της Μαύρης Θάλασσας για χιλιάδες χρόνια. Ίσως από τον 6ο ή 7ο αιώνα π.Χ. όταν η περιοχή κατοικήθηκε για πρώτη φορά.

Αλλά είναι επίσης πιθανό, να είναι οι απόγονοι γηγενών πληθυσμών ή μιας φυλής μεταναστών, οι οποίοι ενθαρρύνθηκαν ή αναγκάστηκαν να μιλήσουν την γλώσσα των αρχαίων Ελλήνων εποίκων.

Μάθετε για το ερευνητικό πρόγραμμα «The Romeyka Project»

Τα παραπάνω στοιχεία δημοσιεύτηκαν στη Βρετανική εφημερίδα «Independent»





Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



«…Σαν ηβγήκαμε στη Μυτιλήνη, μας ηδιώξανε από το λιμάνι, γιατί αμποδίζαμε, αλλά και πού να πάμε; Πααίνετε, λέει, στην πλατεία. Ηκάτσαμε σε μια πλατεία ούλοι μαζί και περιμέναμε, μα κανένας δεν ήξερε τι.
Μας είπαν στη μέση της πλατείας να καθίσομε, γιατί γύρω είχενε μαγαζιά και σπίτια κι αμποδίζαμε τσι δουλειές ντως, μα το βράδυ ήπιασε μια βροχή! Ήρθενε κείνη η ταλαιπωρία μας ούλη να την πληρώσουν οι Μυτιληνιοί.
- Σηκωθείτε, μωρ’ σεις, να πάμε κάτω από κείνο το μαγαζί που ‘ναι ‘πό πάνω σκεπαστό κι όποιος μπορεί ας μας διώξει, είπε η μάνα μου κι ας κοντάγαμε να αντιμιλήσουμε!
.
Η μάνα μου και πέντε εμείς τα παιδιά και οι τέσσερις αδελφές της, οι δυο γιαγιάδες μας, μια
η ξαδελφούλα μας και ένα το ψιμάκι, σύνολο δεκατέσσερις και ένας ο παππούς δεκαπέντε.
Ο παππούς ο δόλιος με τη μαγκούρα κούτσα κούτσα είχε αντέξει, γιατί ήταν ο μοναδικός άντρας κι ηθάρρειε πως μας προστάτευε. Ηπήαμε απέναντι στο μαγαζί κι η μάνα μάς στρίμωξε ούλους κοντά στον τοίχο να μη βρεχούμαστε.
Ε, να δεις χαρά που ‘καμε ο μαγαζάτορας, μόλις μας είδ’ απ’ όξω!
- Δε σας είπαν στη πλατεία; Τι μου ‘ρθατε ‘δώ πέρα και μου κλείσατε το μαγαζί και τη βιτρίνα;
Είχενε κι άλλα να μας πει, μα βούτηξε η μάνα μας τη μαγκούρα του παππού και δεν ηπρόλαβε.
- Με βλέπεις πώς σε κοιτώ; Πάαινε μέσα,
μη σου κατεβάσω τα τζάμια και δεν έχεις καθόλου βιτρίνα, του ‘κανε η αθεόφοβη!
Δυο ή τρεις μέρες ‘κειδανάς τη βγάλαμε, μέχρι που ‘φεραν τσι σκηνές του στρατού και τσι στήσανε στην πλατεία. Εμείς επειδή είμαστε και πολλοί, μας ηδώκανε μια πελώρια. Εκειδά μέσα δεν θυμάμαι πόσο καιρό ηκάτσαμε, πάντως είχε χειμωνιάσει. Κάθε βράδυ που μας ηβάζανε για ύπνο, εγώ κρυφοκοιτούσα τσι μεγάλοι είντά ‘καμαν. Ησκαλίζανε κείνο τον τενεκέ με τ’ αλεύρι κι ηβγάζανε από μέσα λιρίτσες για να ψωνίσουν να φάμε την άλλη μέρα. Στη μαύρη αγορά ακόμα και το ψωμί μάς το ηπουλούσανε οι Μυτιληνιοί, χώρια που ημαζεύγανε τα παιδιά τους να μην παίξουνε μαζί μας!…
.
Ένα βράδυ ‘κειδά που ηκοιμούμαστε μέσα
στη σκηνή, ήκουσα φωνές κι ηξύπνησα. Είχανε ξυπνήσει ούλοι, μικροί και μεγάλοι μέσα στη σκηνή, μα κείνη πού φώναζε μέσ’ στη νύχτα ήτονε όξω απ’ τη σκηνή, η γιαγιά μου, η μάνα τση μάνας μου. Σήκωσα κείνον τον μπερντέ τση σκηνής πίσω από το κεφάλι μου και την είδα τη γιαγιά μου με τα χέρια της σα χωνί στο στόμα της να φωνάζει στο βρόντο μέσα στη νύχτα.
- Καλέ, ένας Χριστιανός, καλέ, η κόρη μου αιμορραεί, καλέεεε!!!
Η πλατεία ένα γύρο είχενε μαγαζιά και σπίτια δίπατα το ένα δίπλα στ’ άλλο. Ούτε ένα παράθυρο δεν ήνοιξε! Η μάνα μας τ’ ανάσκελα ήκλαιγε
κι η άλλη μου η γιαγιά, η κωφάλαλη, μούγκριζε.
Μήδε πανιά δεν είχαμε πια να τση βάλουνε! Ούλα μας
τα μισοφόρια τα είχαμε σκίσει από κάτω, να
τα βάζουμε στο εψιμάκι, που με τη σούρντιση που
το ‘χε πιάσει, δεν το προλαβαίναμε.
.
Η θεια μου η λεχώνα μάς ηκαθησύχαζε εμάς
τα μικρά να κοιμηθούμε. Μα πού να κοιμηθούμε
μ’ εκείνη τη φασαρία! Ήρθανε απ’ τσι διπλανές σκηνές μια Κουρούπαινα, μια Λαθουρίτσα και μιαν άλλη. Τότε ήκουσα πως η μάνα μας, που ήταν έγκυος, ήχασε το παιδί. Από κείνη τη νύχτα αρχινήσαμε να μετρούμε τσι πεθαμένοι μας
στην Ελλάδα, γιατί οι άλλοι ήταν αιχμάλωτοι. Εκείνους δεν τους κλαίγαμε, γιατί νομίζαμε πως θα γυρίσουν. Τρεις άντρες και δεν ηγύρισε κανένας, ο πατέρας μας, ένας αδελφός της μάνας μας και ο άντρας της θειας μου της λεχώνας.
Στη Θεσσαλονίκη μετά που μας ηπήγανε, ηβράχηκε το Γιωργάκι μας και το χάσαμε από πνευμονία.


- Aπό το βιβλίο «Μετά τα Αλάτσατα.
Οι Αλατσατιανοί ανά τον Κόσμο»
των Κωνσταντίνου Γκαρμάτη και της Μαριάννας Μαστροσταμάτη.


George Gazepidis



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Εκδικάζεται, μετά από αναβολή, την Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου 2021 στο Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης, η αίτηση ακύρωσης των απογόνων του στρατηγού Αθανάσιου Χρυσοχόου - Φρούραρχου Θεσσαλονίκης και Γενικού Διοικητή Μακεδονίας την περίοδο της ναζιστικής Κατοχής - κατά της μετονομασίας της οδού Χρυσοχόου σε Αλβέρτου Ναρ.

Η αίτηση ακύρωσης στρέφεται κατά του Δήμου Θεσσαλονίκης, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, αλλά και κατά του Υπουργείου Εσωτερικών και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, αν και δεν ανήκουν στην αρμοδιότητά της οι ονοματοθεσίες των οδών.

Στρέφεται επίσης και κατά των μελών του Συνδέσμου Φυλακισθέντων-Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974 (ΣΦΕΑ) Αλέξανδρου Γρίμπα, Σπύρου Σακέττα και Τριαντάφυλλου Μηταφίδη, επειδή με ανοιχτή επιστολή τους προέτρεψαν το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης να προχωρήσει στη μετονομασία του δρόμου. 

Επιπλέον, οι απόγονοι του Αθ. Χρυσοχόου κατέθεσαν εναντίον των τριών αγωνιστών του αντιδικτατορικού αγώνα και αγωγή για «προσβολή μνήμης νεκρού», απαιτώντας αποζημίωση ύψους 600.000 ευρώ και τη φυλάκισή τους! Γεγονός που έχει προκαλέσει την αντίδραση μεγάλου αριθμού ιστορικών, νομικών και πολιτικών επιστημόνων σε διεθνές επίπεδο, που, όπως υποστηρίζουν σε κοινή τους δήλωση, «η ιστορία δεν δικάζεται».

Όπως τονίζει σε ανακοίνωσή του ο ΣΦΕΑ: "Το όνομα του Αθ. Χρυσοχόου είχε αποδώσει το 1971 το παράνομο, διορισμένο από τη χούντα ΔΣΘ, παρά την αγαστή, εθνικά επιλήψιμη, συνεργασία του με τις δυνάμεις Κατοχής, που έστειλαν στα ναζιστικά κρεματόρια πενήντα περίπου χιλιάδες εβραϊκής καταγωγής συμπολίτες μας, ενώ καταδίκασαν σε θάνατο από πείνα και εκτέλεσαν χιλιάδες άλλους που αντιστάθηκαν στους δήμιους του Χίτλερ και τους δωσίλογους συνεργάτες τους. Μάλιστα, υπεράσπισε το 1959 στο Ειδικό Στρατοδικείο Εγκληματιών Πολέμου τον αρχιεγκληματία Μαξ Μέρτεν – υπόλογο για την καταναγκαστική εργασία, την εξόντωση και τη διαρπαγή των περιουσιών των αδικοχαμένων συμπολιτών μας.

Το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης αποφάσισε τη μετονομασία της οδού Αθ. Χρυσοχόου σε οδό Αλβέρτου Ναρ, ο οποίος υπήρξε γόνος θυμάτων του Ολοκαυτώματος, σημαντικός λογοτέχνης και θεματοφύλακας της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της πόλης, ως μια οφειλόμενη αναγνώριση της συμβολής της εβραϊκής κοινότητας στη φυσιογνωμία της Θεσσαλονίκης".

Και η ανακοίνωση του Συνδέσμου Φυλακισθέντων-Εξορισθέντων Αντιστασιακών επισημαίνει τα ακόλουθα:

"Θεωρούμε ότι η υπό εκδίκαση αίτηση ακύρωσης των απογόνων του στρ. Αθανάσιου Χρυσοχόου δεν είναι παρά μια απόπειρα νομιμοποίησης / εξιλέωσης του καθεστώτος που συνεργάστηκε με τις κατοχικές δυνάμεις, μια προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας, καθώς αποσιωπά εσκεμμένα την εγκληματική δραστηριότητα των κατοχικών δυνάμεων στη Θεσσαλονίκη και των συνεργατών τους, ανάμεσα στους οποίους ο Αθ. Χρυσοχόου κατείχε εξέχουσα θέση.
Υπενθυμίζουμε ότι το Δ.Σ. του ΣΦΕΑ 1967-1974, με το από 7/3/2018 ψήφισμά του, είχε χαιρετήσει τη μετονομασία της οδού Αθ. Χρυσοχόου σε Αλβέρτου Ναρ και είχε ζητήσει από το Δήμο Θεσσαλονίκης «να προχωρήσει στην επανεξέταση των ονοματοθεσιών που αποφάσισε το διορισμένο από τη Χούντα Δ.Σ.Θ.».

Καλούμε το Δήμο Θεσσαλονίκης και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, να υπερασπίσουν, όπως έπραξαν και στο ΣτΕ, τη μετονομασία της οδού όχι μόνο για λόγους σεβασμού της νομιμότητας αλλά και ως συμβολή στην προσπάθεια η Θεσσαλονίκη, τιμώντας το μαρτυρικό και αγωνιστικό της παρελθόν, να ανακτήσει την ιστορική της μνήμη και να γίνει παράδειγμα συνύπαρξης και αλληλεγγύης.

Καλούμε τα μέλη του Συνδέσμου μας και τους πολίτες της Θεσσαλονίκης να εκφράσουν με την παρουσία τους την υποστήριξή τους στη δημοκρατική νομιμότητα κατά τη συζήτηση της αίτησης ακύρωσης στο Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης, οδός Φράγκων 2-4, την Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου, στις 9 π.μ."

Την ανακοίνωση του Δ.Σ. του ΣΦΕΑ υπογράφουν ο Πρόεδρος Βαγγέλης Γκιουγκής και ο Γενικός Γραμματέας Νίκος Μανιός



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Η είσοδος του Κήπου του Μπέχτσιναρ

Από τα τέλη του 19ου αιώνα ως τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο υπήρχε δυτικά του λιμανιού το μοναδικό εθνικό πάρκο της Θεσσαλονίκης, που καταστράφηκε από τις βιομηχανικές και λιμενικές επεκτάσεις.

Ο διερχόμενος από την οδό της 26ης Οκτωβρίου, ανάμεσα στο λιμάνι και τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό, αδυνατεί να πειστεί ότι σ’ αυτόν τον απεχθή χώρο απλωνόταν ένα μεγάλο πάρκο αναψυχής.

Ως χώρος αναψυχής το Μπέχτσιναρ οργανώθηκε το 1867 από τον οθωμανό περιφερειάρχη της Μακεδονίας Σαμπρί Πασά, με το όνομα «μιλέτ μπαξεσί», εθνικός κήπος δηλαδή, την εποχή της οθωμανικής προσπάθειας για τον εκσυγχρονισμό της Θεσσαλονίκης.

Οριοθετήθηκε ο χώρος, φυτεύτηκαν και άλλα δέντρα, στήθηκαν διάφορες υποδομές εξυπηρέτησης των θαμώνων και καμπίνες για τα θαλάσσια μπάνια.

Η τοποθεσία Μπέχτσιναρ ήταν γνωστή ως φυσική παραδείσια περιοχή από τα χρόνια της ελληνικής επανάστασης, με πηγή, πλατάνια και πανδοχείο, όπως αναφέρουν στα απομνημονεύματά τους οι αγωνιστές Νικόλαος Κασομούλης και Στέφανος Καλαμίδας.

Στο Μπέχτσιναρ, ως δροσερό αξιοθέατο της πόλης, παρέθεσε γεύμα ο οθωμανός διοικητής στους υψηλούς καλεσμένους της Ευρώπης που έφθασαν με το πρώτο τρένο στη Θεσσαλονίκη, το καλοκαίρι του 1888, εγκαινιάζοντας τη νέα σιδηροδρομική γραμμή, παρακλάδι του θρυλικού ««Οριάν εξπρές», και κάτω από τα βαθύσκια πλατάνια γευμάτισε το 1895 το βασιλικό ζεύγος της Σερβίας Αλέξανδρος και Δράγα Οβρένοβιτς, φιλοξενούμενο από τον βαλή Ριζά Πασά.

Στο Μπέχτσιναρ κατέφθαναν οι Θεσσαλονικείς για να διασκεδάσουν με ορχήστρες, να κάνουν πικ νικ και μπάνιο, με το τραμ της πάνω γραμμής «Μπέχτσιναρ» ως το 1912 και «Χαριλάου – Κήπος των Πριγκίπων» μετά την απελευθέρωση.


Τόπος διασκέδασης


Στις αρχές του 20ου αιώνα το Μπέχτσιναρ είχε καθιερωθεί ως τόπος διασκέδασης και διέθετε καφενείο, μπιραρία, εστιατόριο, καμπαρέ, πίστα πατινάζ και μεγάλο λούνα παρκ με κούνιες, τραμπάλες και περιστρεφόμενη κούνια, αλλά και θεατρική σκηνή για πολλούς περιφερόμενους θιάσους απ’ όλη την Ευρώπη.

Μετά την απελευθέρωση, το 1913, το εθνικό πάρκο των οθωμανών μετονομάστηκε, με λαϊκό διαγωνισμό από τους διαχειριστές του, μέσω της εφημερίδας «Αλήθεια», σε «Κήπο των Πριγκίπων», προς τιμήν των παιδιών της βασιλικής οικογένειας του Γεωργίου Α’, που είχε μετακομίσει από τον Οκτώβριο του 1912 στη Θεσσαλονίκη.

Στα 
ταχυδρομικά δελτάρια της εποχής ο κήπος των Πριγκίπων αναγραφόταν γαλλιστί «Ζαρντέν ντε Πρενς» και τουρκιστί «Πρεσλέρ μπαγτσισί».

Στον εθνικό κήπο γιόρτασε για πρώτη φορά το 1910 την εργατική Πρωτομαγιά, με κόκκινες σημαίες και τραγούδια, η σοσιαλιστική εργατική οργάνωση «Φεντερασιόν» του Αβραάμ Μπεναρόγια.

Το Μπέχτσιναρ, παρά τον αριστοκρατικό χαρακτήρα του χώρου, συγκέντρωνε την εργατιά της πόλης και στον χαμένο εθνικό κήπο ήχησε για πρώτη φορά από τους εβραίους εργάτες το ιταλικό τραγούδι «Αβάντι πόπολο», το διεθνές επαναστατικό τραγούδι των αγώνων της εργατιάς στο μεσοπόλεμο.

Κοσμική έξοδος στο Μπέχτσιναρ.
Μετά το 1920, όταν απομακρύνθηκε το ετερόκλητο πλήθος της στρατιάς της Ανατολής, τον «Κήπο των Πριγκίπων» επισκέπτονταν μεσοαστοί και στη δεκαετία του ’30 πρόσφυγες από τον Πόντο, την Ιωνία και τη Θράκη, που κατέβαιναν από τους γειτονικούς προσφυγικούς συνοικισμούς στην περιοχή για μπάνιο και ψυχαγωγία.

Στην παραλία του Μπέχτσιναρ λειτούργησε το 1926 και το πρώτο στρατόπεδο γυμνιστών από Ιταλό 

γιατρό, που εφάρμοζε τη νέα σωματική αγωγή και την ελεύθερη φυσιολατρία, αλλά τα συντηρητικά ήθη ενεργοποίησαν τις εκκλησιαστικές και αστυνομικές αρχές που διέλυσαν τον φυσιολατρικό σύλλογο.

Όμορφη ακρογιαλιά

«Το Μπέχτσιναρ ήταν ένας μεγάλος περιφραγμένος χώρος δίπλα στη θάλασσα, με μεγάλα δέντρα, με ανθισμένους κήπους, με σιντριβάνια γεμάτα χρυσόψαρα κι ένα λούνα παρκ με κούνιες και αλογατάκια», γράφει για τον «παράδεισο μέσα στη βιομηχανική περιοχή» η Θεσσαλονικιά συγγραφέας Ελευθερία Δροσάκη στο βιβλίο της -με αναμνήσεις από την προπολεμική πόλη- «Εν Θεσσαλονίκη».

Σκόρπια μέσα στα δέντρα ήταν χτισμένα σπιτάκια εξάγωνα, σαν παραμυθένια, κιόσκια και υπόστεγα με σκαλοπάτια και παράξενες στέγες.

Τις ηλιόλουστες μέρες του χειμώνα και όλο το καλοκαίρι, αμέτρητος κόσμος ερχόταν με τραμ για περίπατο ή για μπάνιο στην όμορφη ακρογιαλιά, που στη μια της άκρη ήταν οι καμπίνες λουόμενων ανδρών και στην άλλη άκρη των γυναικών.

Ανάμεσά τους πηγαινοερχόταν με βάρκα ένας ναύτης του λιμεναρχείου για τη διαφύλαξη της «ηθικής». Ετσι, όποιος ζωηρούλης τολμούσε να μπει στα γυναικεία χωρικά ύδατα και να κάνει τις γυναίκες να ξεφωνίζουν όλες μαζί σαν να έβλεπαν καρχαρία, αντιμετώπιζε το λιμεναρχείο και τις συνέπειες της παράβασης.

Εξέδρα με λουόμενες στην πλαζ του Μπέχτσιναρ.

Οι καμπίνες ήταν ξύλινες και μέσα στη θάλασσα. Ηταν στημένες πάνω σε πασσάλους και η καθεμιά είχε καταπακτή με σκαλίτσα, για να κατεβαίνουν οι λουόμενες να κάνουν μπάνιο στη σκιά και να μένουν λευκές «ωσάν τα κρίνα», όπως το απαιτούσε η μόδα της εποχής».


Η καταστροφή του παραδείσου

Λίγα χρόνια πριν από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, όταν η κοσμική κίνηση μετατοπίστηκε στην ανατολική Θεσσαλονίκη, το Μπέχτσιναρ άρχισε να πολιορκείται από βιομηχανικές μονάδες και στην παραλιακή του ζώνη να επεκτείνονται οι εγκαταστάσεις του λιμανιού με την ανέγερση μεγάλων πετρελαιοδεξαμενών.

Τη χαριστική βολή έδωσαν στον Κήπο στη διάρκεια της Κατοχής οι Γερμανοί που δημιούργησαν στο Μπέχτσιναρ αποθηκευτικούς χώρους πολεμικού υλικού.

Η μεταπολεμική εγκατάλειψη του Κήπου, η απρογραμμάτιστη εγκατάσταση βιομηχανιών, η δυσώδης γειτνίαση με τα βυρσοδεψεία και οι απανωτές πολεοδομικές μεταβολές, εξαφάνισαν μετά τον πόλεμο έναν ιστορικό πνεύμονα της δυτικής πόλης.

Από τον παλιό κήπο έμειναν οι παλιές καρτ ποστάλ και τα πολεοδομικά σχεδιαγράμματα γύρω από τον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό και το λιμάνι που οριοθετούν τον κήπο με την αναγραφή «Public Garden Besh Chinar».

Απέναντι από το χαμένο για πάντα «Κήπο των Πριγκίπων» απόμεινε από την εποχή της λειτουργίας του πάρκου όρθια, ως αποθηκευτικός χώρος, η καλαίσθητη πολυκατοικία των πλούσιων εμπόρων Μεϊμάρη, προσφύγων από το Δενισλί της Σμύρνης, απ’ όπου οι ένοικοι του σπιτιού με τα καμπύλα μπαλκόνια και τις αρχαιοπρεπείς κολόνες είχαν θαυμάσια θέα προς το πάρκο και τον Θερμαϊκό όπου εγκαινιάστηκαν τα πρώτα οργανωμένα θαλάσσια λουτρά της Θεσσαλονίκης.

Το σπίτι αυτό είναι και το μοναδικό παλιό τοπόσημο του Μπέχτσιναρ που συνδέεται με τον θρυλικό Κήπο. Στη μουσική λαϊκή παράδοση της Θεσσαλονίκης ο Κήπος σώθηκε ως «Μπεξινάρι»στο γνωστό τραγούδι του Τσιτσάνη που αναφέρεται στις ψυχαγωγικές βόλτες στο Θερμαϊκό.

Στα νεότερα χρόνια το όνομα χάθηκε σχεδόν από τη συλλογική μνήμη και η χρησιμοποίηση του ως εμπορική ονομασία σε καταστήματα επιτείνει τη σύγχυση της τοπογραφίας του.

Ο Κήπος των Πριγκίπων έμεινε μακρινή εικόνα στους παλιούς και νοσταλγική φαντασίωση στους νεότερους, όπως στο ποίημα του Λέανδρου Βαζάκα:
Περνώντας βιαστικά ένα βράδυ/ στο χαλασμένο δρόμο με τις καμινάδες/ πίσω από τον Παλιό Σταθμό, σαν αστραπή/ πετάχτηκε η εικόνα.

Γυαλιστερά κι αγέρωχα -μπροστά/ στα μάτια του παιδιού- γυρνούσαν τ’ αλογάκια/ με τα δυο πόδια στον αέρα, το μικρό/ μπρούντζινο κανόνι ανεβοκατέβαινε,/ πολύχρωμα λαμπιόνια, μουσική, ευωδιές/ από πανσέδες.

Στο βάθος οι δικοί του/ πατέρας και μητέρα στα λευκά/ με φίλους, φλυαρούσαν πίνοντας μπίρα/ σε ψηλόκορμα ποτήρια»μπαλονάκια»./ Στο τραπεζάκι πιάτα με βραστές γαρίδες/ κι αλατισμένα άσπρα αμύγδαλα.

Γλυκιά καλοκαιριάτικη εσπέρα/ πλάι στα φύκια και τα βότσαλα / της παραλίας του Μπέχτσιναρ


Χ.ΖΑΦ.

*Οι φωτογραφίες προέρχονται από τη συλλογή του Άρη Παπατζήκα. Οι 2 και 4 πρωτοδημοσιεύτηκαν στο λεύκωμα: «Εν Θεσσαλονίκη 1900 – 1960» των Χρίστου Ζαφείρη (κείμενα) και Άρη Παπατζήκα (φωτογραφική συλλογή), εκδόσεις Εξάντας.

Πηγή: thessmemory.wordpress.com

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

48 Νοέμβρηδες μετά, η μνήμη του Πολυτεχνείου συνεχίζει να αποτελεί ένα σημαντικό σημείο αναφοράς για τους αγώνες που δίνονται. Όχι μονάχα ως μία επέτειος αλλά γιατί τα αιτήματα των αγωνιστριών/αγωνιστών της εξέγερσης εκείνων των ημερών συνδέονται άμεσα με τα όσα ζούμε σήμερα. Το Πολυτεχνείο ήταν ο δικός μας Μάης του ’68. Αποτέλεσε τη βάση για ένα αυτόνομο κίνημα στην Ελλάδα, εφαρμόζοντας την οργάνωση και διαβούλευση της κοινωνίας, δίχως γραφειοκρατίες. Η συλλογική ψυχική ανάταση των ανθρώπων, που είναι οι ίδιοι δημιουργοί της Ιστορίας τους, υπήρξε η σημαία της εξέγερσης και η πιο επικίνδυνη για το καθεστώς, αφού ξεπέρασε τη μικροπολιτική και τις στενά ορισμένες ιδεολογίες, χαρακτηριστικό των κοινωνικών κινημάτων που καταφέρνουν τελικά να συνταράξουν τις εκάστοτε εξουσίες.

Μισόν αιώνα μετά την εξέγερση του 1973, τα νοήματά της παραμένουν ζωντανά και μας θυμίζουν πως μόνο η πραγματική συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις, μόνο μια αυτοκυβέρνηση του λαού, συνιστά ΠΟΛΙΤΙΚΗ.

Τα τελευταία χρόνια, και ειδικότερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας, λαμβάνει χώρα μια γενικότερη επίθεση και μετατόπιση στα κοινωνικά κεκτημένα. Κατακτήσεις όπως το 8ωρο, η ύπαρξη συλλογικών συμβάσεων εργασίας και το πανεπιστημιακό άσυλο βρέθηκαν στο στόχαστρο. Παράλληλα, γίνονται απόπειρες να εφαρμοστούν όλο και πιο αυταρχικά/αντιδραστικά μέτρα όπως η εισαγωγή πανεπιστημιακής αστυνομίας στους χώρους των σχολών, η εντατικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, το νομοσχέδιο για τις διαδηλώσεις και ο νέος ποινικός κώδικας ενώ η φύση, με τις ευλογίες του κράτους και του κεφαλαίου, μετατρέπεται σε ένα τεράστιο πάρκο κερδοφορίας και καμένης γης.
Ταυτόχρονα, στη μεγάλη εικόνα, η έκταση του οικολογικού μας αποτυπώματος έχει πλέον άμεσες, παγκόσμιες, φονικές παρενέργειες.
Όλα αυτά φυσικά συνοδεύονται από την έξαρση της αστυνομικής βαναυσότητας με την οποία έχουν έρθει αντιμέτωπα τα κοινωνικά κινήματα αλλά και οποιοδήποτε άτομο αντιδρά στη διάλυση του κοινωνικού ιστού. Η κρατική βία πλέον, όχι μόνο είναι ανεξέλεγκτη, αλλά φαίνεται να μην υπολογίζει καν τις όποιες αντιδράσεις υπάρξουν από-τα-κάτω. Αποκορύφωμα αυτής της απαξίωσης για την ανθρώπινη ζωή από μέρους της εξουσίας είναι η κρατική δολοφονία στο Πέραμα. Κρατική δολοφονία ήταν όμως και ο θάνατος εργαζομένου στα λιμάνια της Cosco. Κρατικές δολοφονίες είναι και οι χιλιάδες νεκροί της πανδημίας.
Ειδικότερα σε σχέση με τη διαχείριση της διασποράς της Covid-19 βρισκόμαστε μπροστά σε ένα ακόμα κύμα πανδημικής έξαρσης, με τις κυβερνήσεις να στέκονται λίγες μπροστά στον συνεχιζόμενο θάνατο και τη γενικευμένη εξαθλίωση που προκύπτει από τον ίδιο τον ιό αλλά και τη διαχείρισή του. Οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις προωθούν μία ανορθολογική ρητορική ατομικής ευθύνης ώστε να αποποιηθεί το κράτος και το κεφάλαιο τις ευθύνες που έχουν για τη συνεχιζόμενη υποστελέχωση, την υποχρηματοδότηση και γενικότερα τη διάλυση του ΕΣΥ, τον υψηλό αριθμό κρουσμάτων, την έλλειψη μέτρων προστασίας στους κοινωνικούς χώρους και τους θανάτους.
Το μοναδικό που ξέρουν να κάνουν είναι να σπέρνουν καταστολή και αυταρχισμό.
Ασθενείς φτάνουν ήδη σε βαριά κατάσταση στα νοσοκομεία ή και πεθαίνουν μόνοι τους. Η επιλογή ασθενών συμβαίνει ήδη και στην Ελλάδα, ενώ πεθαίνουν άνθρωποι εκτός των ΜΕΘ αυτή τη στιγμή ελλείψει κλινών αλλά και γιατρών (εντατικολόγων κ.ά.) Για άλλη μια φορά θα αναρωτηθούμε: 

Πόσο μετράνε οι ζωές μας; Και θα απαντήσουμε: Εγκληματούν συνειδητά εις βάρος μας.
Είμαστε άνθρωποι, δεν είμαστε αριθμοί. Να γίνουμε πολίτες! Δεν τους χρειαζόμαστε.


Η εξέγερση του Πολυτεχνείου είναι πάντα εδώ ως μία εξέγερση ενάντια στο καθεστώς ανελευθερίας που θρέφει όλα τα παραπάνω. Είναι εδώ να μας θυμίζει ότι δεν υπάρχει κανένας εξωτερικός παράγοντας, κάποιος άλλος ή μια «υπερβαίνουσα πηγή» που να μας λέει πώς να ζούμε ως άνθρωποι σε οργανωμένη κοινωνία. Είναι η ίδια η κοινωνία που θεσμίζει τον εαυτό της.

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου είναι εδώ να μας θυμίζει την αυτονομία των κοινωνικών αγώνων και πως μόνο έτσι, μέσω της ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ τους, οι κοινωνικοί αγώνες έχουν αποτέλεσμα.
Είναι εδώ μισόν αιώνα μετά, να μας θυμίζει πως οι άνθρωποι κρατούν στο χέρι τους τη δυνατότητα να αποφασίζουν οι ίδιοι για τον εαυτό τους συγκροτώντας ένα σώμα απόφασης όπου να συμμετέχουν ΟΛΕΣ-ΟΙ.

Συνεπώς, το αν το Πολυτεχνείο ζει ακόμα, μένει να αποδειχθεί με τις σύγχρονες διεκδικήσεις και τους κοινωνικούς αγώνες στους δρόμους!

ΠΟΡΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ & ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ 17/11/21
Πλατεία Κλαυθμώνος | 15:00

«Αυτενέργεια» – πολιτική συλλογικότητα





Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Η ομορφιά των οκτώ ανέμων προσωποποιημένη! Ο Έλγιν ήθελε να μεταφέρει ολόκληρο τον Πύργο στη Βρετανία, ωστόσο οι Δερβίσιδες το θεωρούσαν ιερό κι έτσι δεν του το επέτρεψαν

Χρήστης Templar52Templar52 at el.wikipedia, Attribution, via Wikimedia Commons



Το πιο ξακουστό μνημείο στο κέντρο της Αθήνας είναι βεβαίως ο Παρθενώνας στην Ακρόπολη. Όμως το κέντρο της πρωτεύουσας έχει πολλά μνημεία και αξιοθέατα, που αξίζει να επισκεφτεί κανείς ακόμη και αν κάνει διακοπές στην πόλη του.
Ένα από αυτά είναι οι περίφημοι Αέρηδες ή Μνημείο των Αέρηδων ή Πύργος των Ανέμων, στην Πλάκα.
George E. Koronaios, CC0, via Wikimedia Commons



Πρόκειται για ένα μνημείο του 1ου π.Χ. Αιώνα. Ο οκταγωνικός πύργος, ύψους 13,5 μέτρων είναι κατασκευασμένος από το γνωστό πεντελικό μάρμαρο.


Το μνημείο κατασκεύασε ο αστρονόμος Ανδρόνικος από την Κύρρο της Μακεδονίας (γι’ αυτό και ονομάζεται κάποιες φορές Ωρολόγιο του Κυρρήστου).

Μέχρι σήμερα δεν είναι γνωστός ο ακριβής λόγος ανέγερσής του, καταμεσής της Ρωμαϊκής Αγοράς.


Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων πάντως μάλλον πρόκειται για ένα είδος μετεωρολογικού σταθμού, που λειτουργούσε και σαν ρολόι ώρας, που πιθανόν να αξιοποιούσαν οι έμποροι της εποχής για να υπολογίζουν την ώρα αλλά και τους ανέμους που επικρατούσαν κι επηρέαζαν τα εμπορικά δρομολόγια με τα οποία έφταναν τα προϊόντα τους στις τότε αγορές του κόσμου.

Στη κορυφή της στέγης υπήρχε ορειχάλκινος ανεμοδείκτης υπό μορφή Τρίτωνα, ο οποίος περιστρεφόμενος έδειχνε, κρατώντας δείκτη, την κατεύθυνση ενός από τους οκτώ κύριους ανέμους. Οι άνεμοι, προσωποποιημένοι, φέρονται ανάγλυφοι να ίπτανται (φτερωτοί) στο άνω μέρος της κάθε πλευράς του πύργου, φέροντας ο καθένας και ιδιαίτερο σύμβολο. Τα ονόματά τους είναι χαραγμένα κάτω από το αντίστοιχο τμήμα του οκταγωνικού γείσου, και είναι: ο Βορρέας (βόρειος), ο Καικίας (βορειοανατολικός), ο Απηλιώτης (ανατολικός), ο Εύρος (νοτιοανατολικός), ο Νότος (νότιος), ο Λιψ (Λίβας, νοτιοδυτικός), ο Ζέφυρος (δυτικός), και ο Σκίρων (βορειοδυτικός). Κάτω δε από κάθε προσωποποίηση, εγχάρακτες ακτίνες κατά διάφορους σχηματισμούς αποτελούσαν αυτούσια ηλιακό ρολόι.
Jacob von Falke, Public domain, via Wikimedia Commons

Στο εσωτερικό του Πύργου υπήρχε ένα υδραυλικό ρολόι, που μετρούσε την ώρα τις μέρες που δεν είχε ηλιοφάνεια αλλά και τη νύχτα.

Ειδικότερα για τον υπολογισμό της ώρας σε ανήλιες ημέρες υπήρχε μέσα στο κτίσμα ιδιαίτερη εγκατάσταση υδραυλικού ρολογιού. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα πως ο κατασκευαστής του μνημείου συνδύασε τις εφευρέσεις προηγουμένων κατασκευαστών ρολογιού, όπως του Αρχιμήδη, του Κτησίβιου και του Φίλωνα. Μάλιστα, όπως σημειώνει ο Ουάρρωνας, στη νότια πλευρά του οικοδομήματος υπήρχε δοχείο κυλινδρικού σχήματος με νερό που παρεχόταν μέσω αγωγού από πηγή της βόρειας πλευράς της Ακρόπολης. Ο δε Βιτρούβιος ονομάζει το μνημείο αυτό «Πύργο των Ανέμων» και το περιγράφει με πολλές λεπτομέρειες. Τέλος, το μνημείο κατατάσσεται στον κορινθιακό ρυθμό (εκ των κιονοκράνων) ενώ το εσωτερικό του στον δωρικό ρυθμό (βαρύ αυστηρό). Συνέχεια του κτιρίου ΝΑ ήταν το Αγορανομείο επί πολυβάθμιτης μαρμάρινης βάσης.
Χρήστης Templar52, Attribution, via Wikimedia Commons

Στους χριστιανικούς χρόνους, οι Αέρηδες έγιναν εκκλησία και στον περιβάλλοντα χώρο φτιάχτηκε ένα νεκροταφείο.



Όταν οι Τούρκοι ανακατέλαβαν την Αθήνα, το 18ο αιώνα, το μνημείο έγινε τόπος προσευχής για το Τάγμα των Δερβίσιδων του Μεβλεβί και πήρε την ονομασία «τεκές του Μπραΐμη». Τότε ανοίχτηκαν και τα παράθυρα που υπάρχουν μέχρι σήμερα. Χάριν στους Μεβλεβήδες Δερβίσιδες, το μνημείο έμεινε στην Ελλάδα και γλύτωσε από τον Έλγιν. Ο Λόρδος Έλγιν ήθελε να μεταφέρει ολόκληρο το κτίσμα στη Βρετανία αλλά οι Μεβλεβήδες δεν το επέτρεψαν.

Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας, οι Αθηναίοι πίστευαν ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στο θεό των ανέμων, Αίολο, εξ ου και η ονομασία της οδού Αιόλου.
Χρήστης Templar52, Attribution, via Wikimedia Commons

Μετά από εργασίες συντήρησης και αναστήλωσης, το μνημείο είναι πλέον επισκέψιμο για το κοινό.

Παρακολουθήστε το βίντεο:






Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Συνεχίζεται έως την Τετάρτη 10 Νοεμβρίου 2021 στο κτίριο αρχιτεκτονικού του Δήμου Θεσσαλονίκης (Αγγελάκη 13) η έκθεση ντοκουμέντων με τίτλο “Μέρες Κατοχής-Απελευθέρωσης” που διοργανώνει η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων (ΕΔΙΑ) Μακεδονίας 1940-1974, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 77 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τα Ναζιστικά στρατεύματα, στις 30 Οκτωβρίου 1944, ύστερα από την είσοδο των ανταρτικών δυνάμεων του ΕΛΑΣ στην πόλη.

Στην έκθεση, που λειτουργεί τις ώρες 10π.μ. - 7 μ.μ., παρουσιάζεται πλούσιο ανέκδοτο φωτογραφικό υλικό και ντοκουμέντα από την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων και την είσοδο των ανταρτών του ΕΛΑΣ στη Θεσσαλονίκη, τις παρελάσεις των ανταρτικών σχηματισμών και των οργανώσεων του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και της "Εθνικής Αλληλεγγύης" στη Λεωφόρο Νίκης και την Εγνατία οδό. Επίσης δελτία πληροφοριών της Αντίστασης για τις κινήσεις των γερμανικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη, αναφορές της Παμμακεδονικής Επιτροπής του ΕΑΜ, τηλεγραφήματα του Βαγγέλη Βασβανά προς το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ και τους Λεωνίδα Στρίγκο και Μάρκο Βαφειάδη, πληροφορίες για τις οργανώσεις των ταγματασφαλιτών αλλά και ενυπόγραφη παραδοχή των αρχηγών τους για τη βοήθεια που λάμβαναν από τους Γερμανούς κατακτητές. 

Επίσης παρουσιάζονται στην έκθεση της ΕΔΙΑ Μακεδονίας διαταγές για τη διάταξη των ανταρτικών δυνάμεων γύρω από τη Θεσσαλονίκη, το χειρόγραφο κείμενο της ομιλίας του στρατιωτικού αρχηγού της ΟΜΜ του ΕΛΑΣ, Ευριπίδη Μπακιρτζή κατά την είσοδό του στην πόλη, διαταγές της Πολιτοφυλακής για την τήρηση της τάξης στην απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη, πλούσιο υλικό για τη δοξολογία στο ναό της Αγίας Σοφίας για την απελευθέρωση, προκηρύξεις των οργανώσεων Θεσσαλονίκης του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ. 

Τέλος εφημερίδες της Αντίστασης που εκδίδονταν μυστικά στα χρόνια της Κατοχής στη Θεσσαλονίκης σαλπίζοντας το μήνυμα της ελευθερίας στην υπόδουλη στους Ναζί Μακεδονία.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Του Εὐάγγελου Βαλλιανᾶτου μέλος του ΙΗΑ

Η δημοσίευση του βιβλίου μου το 2021 για τον ελληνικό υπολογιστή – Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων– έκανε λίγο περισσότερο πιθανόν την κατανόησητου συναρπαστικού και πανέμορφου Κόσμου της ελληνικής επιστήμης, τέχνης και πολιτισμού.

Εξώφυλλό του βιβλίου απεικονίζοντας πίνακα της Ελληνίδας ζωγράφου Εύης Σαραντέας. Ο πίνακας δείχνει την έμπροσθεν (αριστερά και κάτω δεξιά) και όπισθεν (άνω δεξιά) όψεις του Υπολογιστή των Αντικυθήρων.

Επιστημονική τεχνολογία πριν από 2.200 χρόνια

Ο υπολογιστής χρονολογείται από τον δεύτερο αιώνα π.Χ. Είναι ένα εντυπωσιακό παράδειγμα επιστημονικής τεχνολογίας. Τίποτα τέτοιο δεν δημιουργήθηκε πριν από τον δέκατο όγδοο αιώνα. Αυτό μας λέει ότι οι Έλληνες προηγούνταν των Ευρωπαίων και άλλων γειτόνων τουλάχιστον κατά 2,000 χρόνια. Φανταστείτε πού θα ήταν οι Έλληνες και η υπόλοιπη ανθρωπότητα, αν οι Έλληνες είχαν μείνει ανενόχλητοι να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους.

Οπωσδήποτε, δεν θα υπήρχαν σκοτεινοί αιώνες. Η Ελληνική παγκοσμιοποίηση των Αλεξανδρεινών χρόνων θα είχε συνέχεια. Χωρίς αμφιβολία οι Έλληνες θα είχαν ταξιδεύσει όχι μόνον στη Σελήνη αλλά και στα άστρα.

Ο Αλέξανδρος ο Μέγας δεν είχε την ώρα να σταματήσει τους Ρωμαίους. Πέθανε 33 ετών. Οι στρατηγοί του, δυστυχώς, καθυστέρησαν με εμφυλίους πολέμους. Οι Ρωμαίοι εκμεταλλεύθηκαν την διχόνοια των εχθρών των και πολέμησαν και νίκησαν τους διαιρεμένους Έλληνες. Με τους Ρωμαίους στην Ελλάδα, το όνειρο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων έμεινε όνειρο και σχεδόν εξαφανίστηκε.

Αλλά δεν χάθηκε και έγραψα την ιστορία του. Έπρεπε να έχω τις εικόνες των θραυσμάτων, ούτως ώστε να μπορώ να καταλάβω καλύτερα τι έκανε αυτή η συσκευή και γιατί. Ο φίλος μου ο Ξενοφώντας Μούσας, ομότιμος καθηγητής διαστημικής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, μου έστειλε αυτές τις εικόνες. Ήταν ένας από την ομάδα διεθνών επιστημόνων που το 2005, στο υπόγειο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα, αποκωδικοποίησαν τα μυστικά του πρώτου υπολογιστή στον Κόσμο.

Η έρευνα και η συγγραφή μου ξεκίνησαν το 2007 και κράτησαν περίπου δέκα χρόνια. Ωστόσο, εξακολουθώ να εκπλήσσομαι από την εφευρετικότητα και την εξαιρετική ευφυΐα και δεξιοτεχνία που γέννησε αυτόν τον μικροσκοπικό κινούμενο ουρανό που αντανακλά τον Κόσμο, προβλέποντας τα φαινόμενα, όλα συνδεδεμέναμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες και με άλλες Πανελλήνιες αθλητικές και πολιτιστικές γιορτές. Για τους αρχαίους Έλληνες, ο σχεδιασμός και η κατασκευή του αστρονομικού υπολογιστή των Αντικυθήρων ισοδυναμούσε με τη μετάβαση στη Σελήνη.

Μυθικές αρχές

Ξεκίνησα το ταξίδι μου από τους θεούς της επιστήμης και της τεχνολογίας: τη Μήτιδα, την κόρη της Αθηνά, τον Ήφαιστο, και τους δίδυμους γιους του, τους Κάβειρους θεούς. Η Μήτις ήταν εφευρετικότητα και οξυδέρκεια και νοημοσύνη, όλα σε ένα. Η Αθηνά συνέχισε το έργο της μητέρας της, διδάσκοντας στις γυναίκες γνέσιμο και ύφανση και χειροτεχνία. Ο Ήφαιστος, ο μεγάλος μεταλλουργός, ήταν φωτιά και γνώση και τεχνολογία. Κατασκεύασε ρομπότ τεράστιας δύναμης και γνώσης.

Στην Οδύσσεια, ο Όμηρος λέει πώς ένα σκάφος χωρίς πιλότο πήγε τον Οδυσσέα από την Φαιάκια / Κέρκυρα στην Ιθάκη. Το σκάφος ήταν δώρο του Ηφαίστου πουεπινόησε την τεχνητή νοημοσύνη.

Οι γιοι του Ηφαίστου, οι Κάβειροι θεοί, ήταν τόσο σημαντικοί στην προώθηση της μεταλλουργίας και της δεξιοτεχνίας που οι Έλληνες τους αποκαλούσαν μεγάλους θεούς και τους γιόρταζαν στα νησιά του Αιγαίου: Λήμνο, Δήλο, Σύρο, Σαμοθράκη, Χίο, Πάρο, τις παράκτιες περιοχές της Θράκης και της Μακεδονίας, και στη Θήβα της Βοιωτίας.

Αυτοί οι θεοί ήταν τα πρότυπα ευφυΐας και δεξιοτεχνίας. Αυτό δεν ήταν μικρό πλεονέκτημα. Ο Όμηρος και άλλοι ποιητές και μυθογράφοι περιέγραψαν τα επιτεύγματα αυτών των θεοτήτων και ανθρώπων που διδάχτηκαν από αυτά, καλλιτέχνες όπως ο Δαίδαλος και εφευρέτες όπως ο Παλαμήδης. Αυτοί οι θεοί και οι άνθρωποι έγιναν ένα ζωντανό παράδειγμα για το πώς να χρησιμοποιείται και να προωθείται η υπάρχουσα γνώση για την καλυτέρευση της ζωής.

Αυτά τα παραδείγματα βοήθησαν επίσης τους Έλληνες στις αδιάκοπες προσπάθειές τους να βρουν την αλήθεια στη φύση και στον ουρανό. Η Μήτις, η Αθηνά, ο Ήφαιστος, οι Κάβειροι θεοί, ο Δαίδαλος και ο Παλαμήδης άφησαν μια ισχυρή κληρονομιά στη χρήση της λογικής, της ευφυΐας, των εργαλείων και της δεξιοτεχνίας για τη δημιουργία τέλειων έργων τέχνης και τεχνολογίας.

Το θαυμάζειν

Συνέχισα με φιλοσόφους όπως ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Πυθαγόρας, ο Ηράκλειτος, ο Παρμενίδης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης, επιστήμονες και μαθηματικοί όπως ο Δημόκριτος από τα Άβδηρα που επινόησε την Ατομική Θεωρία, ο Ευκλείδης που συνόψισε την ελληνική μαθηματική γνώση, και ο Αρχιμήδης, μια επιστημονική και μηχανική ιδιοφυΐα που έθεσε τα θεμέλια της επιστήμης, μηχανικοί όπως ο Κτεσίβιος που εφηύρε οδοντοφόρους τροχούς και ο Ήρωνας που διατήρησε την τεχνολογική κληρονομιά των Ελλήνων, και αστρονόμοι όπως ο Αρίσταρχος της Σάμου που επινόησε την Ηλιοκεντρική Θεωρία του Κόσμου, ο Ίππαρχος που δημιούργησε τη μαθηματική αστρονομία όπως την ξέρουμε και ο Πτολεμαίος του οποίου η Άλμαγεστ (Μεγίστη), μια περίληψη μαθηματικών, αστρονομικών και κοσμολογικών γνώσεων, εκπαίδευσε τους Άραβες και τη Δύση για αιώνες.

Σε κάθε βήμα αυτής της περιπέτειας έβρισκα εικόνες που έδεναν το κείμενο σε πιο γερές βάσεις. Κάθε εικόνα με επανάφερε στις απαρχές της ελληνικής σκέψης και τεχνολογίας.

Η τέχνη ήταν κάτι περισσότερο από τεχνικά πράγματα. Ήταν μια διαδικασία του καλού και του ωραίου, όλα ενωμένα με την επιστήμη και την επιστημονική τεχνολογία.

Αριστοτέλης

Ο Αριστοτέλης τον τέταρτο αιώνα π.Χ. έβαλε σε τάξη αυτές τις μυθικές και ιστορικές και επιστημονικές ιδέες. Εφηύρε αυτό που ονομάζουμε επιστήμη, και πολλά άλλα. Έφτιαξε ένα μέσο με το οποίο αυτή η επιστήμη μπορούσε να προχωρήσει προς όφελος όλων. Διδάσκοντας στην Αθήνα, δημιούργησε την υποδομή που τελικά δημιούργησε τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Βοήθησε, βέβαια, το ότι ο μαθητής του, ο Μέγας Αλέξανδρος, κατέκτησε την Περσία και διέδωσε τον Ελληνικό πολιτισμό σε όλο τον Κόσμο.

Το κύριο επιστημονικό επίτευγμα του Αριστοτέλη ήταν η επινόησή της επιστήμης της ζωολογίας-βιολογίας.

Περίπου 2,300 χρόνια αργότερα, ο Κάρολος Δαρβίνος συγκινήθηκε από τον Αριστοτέλη. Συνέχιζε να προσπαθεί να εξηγήσει πώς ξεκίνησε η ζωή, αλλά αντιμετώπιζε επίμονη αντίθεση από τα εκατομμύρια των οπαδών των θρησκειών του ενός θεού που κήρυτταν τη δημιουργία του σύμπαντος σε επτά ημέρες και την αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του ανθρώπου στα ζώα, τα φυτά και την ίδια τη Γη.

Ο Δαρβίνος διάβασε σε μετάφραση ένα από τα ζωολογικά έργα του Αριστοτέλη, Περί Ζώων Μορίων. Έμεινε άναυδος. Ευχαρίστησε τον William Ogle, τον επιμελητή και μεταφραστή των βιολογικών έργων του Αριστοτέλη. ῾Σπάνια έχω διαβάσει κάτι που με ενδιέφερε περισσότερο,᾽ έγραψε ο Δαρβίνος. ῾Από αποσπάσματα που είχα δει, είχα μεγάλη εκτίμηση για τα πλεονεκτήματα του Αριστοτέλη, αλλά δεν είχα και την πιο απομακρυσμένη αντίληψη πόσο υπέροχος άνθρωπος ήταν. Ο [Carl] Linnaeus και ο [Georges] Cuvier ήταν οι δύο θεοί μου…αλλά, εν συγκρίσει με τον Αριστοτέλη, ήταν απλοί μαθητές.᾽ (Darwin to Ogle, 22 Φεβρουαρίου 1882 στο Francis Darwin, ed., The Life and Letters of Charles Darwin, 2 Vols. (New York: Basic Books, 1959) II, 427.)

Ο Linnaeus, 1707-1778, ήταν Σουηδός βοτανολόγος και ο Cuvier, 1769-1832, ήταν ο Γάλλος πατέρας της σύγχρονης συγκριτικής ανατομίας και παλαιοντολογίας. Ήταν οι ῾θεοί᾽ του Δαρβίνου. Ήταν στην πραγματικότητα δύο από τους μεγαλύτερους επιστήμονες της Ευρώπης που είχαν μελετήσει τον Αριστοτέλη.

Ο Georges Cuvier δεν είχε καμία αμφιβολία ότι ο Αριστοτέλης ήταν ευεργέτης της ανθρωπότητας και ένας από τους αθάνατους. Ο Cuvier δεν είχε καμία αμφιβολία ότι ο Αριστοτέλης, ῾ο μαθητής του Πλάτωνα, ανακάλυψε και έδειξε περισσότερες αλήθειες και έκανε περισσότερη επιστημονική εργασία, σε μια ζωή 62 ετών, από ό,τι έγινε σε 20 αιώνες μετά από αυτόν.᾽

Επιπλέον, ο Cuvier είπε:

῾Θα πρέπει να θεωρήσουμε τον Αριστοτέλη έναν από τους μεγαλύτερους παρατηρητές που έζησαν ποτέ. Χωρίς καμία αμφιβολία η ιδιοφυΐα του στην ταξινόμηση ήταν η πιο ασυνήθιστη που δημιουργήθηκε ποτέ από τη φύση…. Οι μεγάλες διαιρέσεις και υποδιαιρέσεις του ζωικού βασιλείου από τον Αριστοτέλη είναι εκπληκτικά ακριβείς.᾽ (Georges Cuvier, Histoire des Sciences naturelles, 5 τόμοι (Παρίσι: Fortin, Masson, 1841) I, 130-149, 432.)

Μια συλλογή χωρίς προηγούμενο: τέχνη, τεχνολογία και πολιτισμός

Η ευφυΐα και η μέθοδος του Αριστοτέλη έγιναν το κύριο πνεύμα και η επιστήμη του πανεπιστημίου και της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας που καλλιέργησαν τα μεγαλύτερα μυαλά του τρίτου και του δεύτερου και του πρώτου αιώνα π.Χ. Ο Υπολογιστής των Αντικυθήρων βγήκε από εκείνη την αριστοτελική παράδοση. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστήμη και μηχανολογία του Κτεσίβιου και Αρχιμήδη και η αστρονομία του Ίππαρχου έφεραν στην ζωή τον Υπολογιστή ιδιοφυίας των Ελλήνων.

Ο Υπολογιστής ήταν τέχνη, τεχνολογία, επιστήμη και πολιτισμός. Ήταν μια επιτομή εκπληκτικής πολυπλοκότητας και ακρίβειας. Προέβλεψε τις κινήσεις και τις θέσεις στον ουρανό των μεγάλων άστρων, των αστερισμών, των πλανητών, του Ήλιου και της Σελήνης. Οι εκλείψεις του Ήλιου και της Σελήνης, και οι φάσεις της Σελήνης, ήταν σπουδαία φαινόμενα για τούς Έλληνες. Ο Υπολογιστής προέκυψε από την κοσμολογία, την επιστήμη, την τεχνολογία και την ομορφιά, ενημερώνοντας τους Έλληνες ιερείς, πολιτικούς, αθλητές, και αστρονόμους για τη λειτουργία του Κόσμου.

Οι σύγχρονοι Έλληνες και οι μη Έλληνες επιστήμονες έχουν την ευκαιρία να μάθουν από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Μπορούν να μιμηθούν το αστρονομικό και κοινωνικό παράδειγμα της γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ του Κόσμου και της κοινωνίας, διαφωτίζοντας το κοινό με τα μυστικά του ουρανού. Τέτοιες ιδέες από αυτόν τον αρχαιότερο υπολογιστή της οικουμένης μπορεί να δημιουργήσουν έναν νέο υπολογιστή (και άλλες μηχανές και ιδρύματα) προς το πρωταρχικό όφελος της κοινωνίας.

Αλλά για τους Έλληνες του 2021 ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων παραμένει ένα αξέχαστο και ζωντανό παράδειγμα του τι ήταν οι πρόγονοι των σημερινών Ελλήνων και του τι ακόμη οι νέοι Έλληνες μπορεί να γίνουν.

———————–

Ο Εὐάγγελος Βαλλιανᾶτος σπούδασε ζωολογία, ιστορία, και ιστορία της επιστήμης στην Αμερική. Είναι ιστορικός και συγγραφέας εκατοντάδων άρθρωνκαι 7 βιβλίων, μεταξύ των οποίων και The Antikythera Mechanism: The StoryBehind the Genius of the Greek Computer and its Demise (Universal Publishers, 2021).



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Το «αόρατο» αεροδρόμιο των ανταρτών στο οροπέδιο της Νεβρόπολης, εκεί που βρίσκεται σήμερα η λίμνη Πλαστήρα! Λειτουργούσε μόνο βράδυ και την ημέρα το κάλυπταν με κλαδιά. Οι Γερμανοί προσπάθησαν, αλλά δεν το βρήκαν ποτέ.

Το Αεροδρόμιο της Νεβρόπολης είναι «το φάντασμα του βουνού»

Τα Άγραφα είναι η καρδιά της Αντίστασης και η Καρδίτσα το οικονομικό κέντρο που τροφοδοτεί την Αντίσταση. Η Αντίσταση όμως χρειάζεται να επικοινωνεί με το συμμαχικό στρατηγείο της Μέσης Ανατολής για τις ανάγκες του πολέμου. Γι’ αυτό, έπρεπε να κατασκευαστεί ένα πρόχειρο, αλλά καλά προφυλαγμένο αεροδρόμιο. Το αεροδρόμιο αποφασίστηκε να κατασκευαστεί στο οροπέδιο της Νευρόπολης που διασχίζονταν από τον ποταμό Μέγδοβα, παραπόταμο του Αχελώου, εκεί που σήμερα βρίσκεται η τεχνητή Λίμνη «Νικολάου Πλαστήρα». Ο χώρος του αεροδρομίου βρισκόταν σε υψόμετρο 800 μέτρων και σε απόσταση 25 χλμ. από την Καρδίτσα.

Κατασκευάστηκε το Καλοκαίρι του 1943, Την έμπνευση της κατασκευής είχε ο τότε αρχηγός της Αγγλικής αποστολής Ταξίαρχος Έντι Μέγιερς που από την άνοιξη του 1943 είχε εγκατασταθεί στη Νεράιδα των Αγράφων.

Την τεχνική επίβλεψη είχε ο Λοχαγός Ντένις. Τα σχέδια έκαναν οι μηχανικοί Α. Σαμουηλίδης, Γ. Κουβαράκης, Α, Νικολάου, Γ. Βλάχος και Παπαγεωργίου.

Το αεροδρόμιο βρίσκονταν σε χώρο που διαμορφώθηκε κατάλληλα, κοντά στα Μπεζουλιώτικα Καλύβια και έφτανε μέχρι τα Μεσενικολίτικα λιβάδια στη θέση Τσιτσέϊκα. Στη διαμόρφωση του χώρου βοήθησαν οι κάτοικοι των γύρω χωριών και οι αντάρτες.

Χρησιμοποιήθηκε αρχικά για τις ρίψεις εφοδίων της αποστολής και πολεμοφοδίων για τους αντάρτες. Οι ρίψεις γίνονταν νυχτερινές ώρες και παρουσίαζαν αρκετές δυσχέρειες. Πολλά από τα δέματα που ρίχνονταν με αλεξίπτωτα, τα παρέσυρε ο άνεμος και χάνονταν στα πυκνόφυτα δάση. Είναι γνωστό σε όλους σχεδόν τους κατοίκους της περιοχής, η αναζήτηση για πολλές ημέρες ενός κιβωτίου που περιείχε 5.000 χρυσές λίρες Αγγλίας που ρίφθηκε μαζί με άλλα εφόδια στις αρχές του καλοκαιριού του 1943.

Το Αλεξίπτωτο παρασύρθηκε από τον αέρα κι έπεσε σε καστανοδάσος, κοντά στο Μοναστήρι της Κορώνας. Το πολύτιμο περιεχόμενο θα είχε κάνει πλούσιους τους κατοίκους του Μεσενικόλα, αν οι Άγγλοι δεν είχαν προνοήσει να έχουν ένδειξη στο εσωτερικό μέρος του κιβωτίου που προκαλούσε τρόμο στον θεατή.

Μια νεκροκεφαλή ανάμεσα σε δύο κόκαλα χιαστί και την προειδοποίηση στα ελληνικά ότι περιέχουν εκρηκτική ύλη….

Η προσγείωση και απογείωση των αεροπλάνων γινόταν πάντα νύχτα, και ο αεροδιάδρομος φωτιζόταν με λάμπες θυέλλης, οι οποίες άναβαν, μονάχα όταν το συμμαχικό αεροπλάνο ειδοποιούσε με τον ασύρματο ότι πλησιάζει στο Αεροδρόμιο. Την ημέρα ο διάδρομος προσγείωσης γινόταν… δάσος! Το τμήμα των ανταρτών που ήταν επιφορτισμένο με τη φύλαξη του Αεροδρομίου έκοβε δέντρα από το γειτονικό δάσος και τα… φύτευε στον Αεροδιάδρομο. Τοποθετούσαν επίσης κατά διαστήματα κάρα, φορτωμένα με σανό, τα οποία έμοιαζαν από ψηλά με θημωνιές. Μ’ αυτό τον τρόπο, εξαπατούσαν τα εχθρικά αεροπλάνα.

Φυσικά, τη νύχτα όλα τα εμπόδια απομακρύνονταν και ο αεροδιάδρομος καθάριζε. Το αντάρτικο αεροδρόμιο της Νευρόπολης λειτούργησε ως το τέλος του πολέμου και συνέβαλε σημαντικά στη νίκη των συμμαχικών δυνάμεων.

Ήταν το αεροδρόμιο “φάντασμα”

Ο ταξίαρχος Έντι γράφει τα παρακάτω:

Μια εβδομάδα πριν έρθει το αεροπλάνο που περιμέναμε, η ΡΑΦ έστειλε απροειδοποίητα ένα αναγνωριστικό από τη Μέση Ανατολή για να πάρει φωτογραφίες. Οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν και μελετήθηκαν στο Κάιρο και σχετικά μ’ αυτές, οι παράγοντες του Καΐρου μας έστειλαν μια πλήρη έκθεση με την παρατήρηση ότι στο έδαφος υπήρχαν ακόμη μερικά εμπόδια που έμοιαζαν με θημωνιές και μερικές συστάδες από θάμνους που έπρεπε να καθαριστούν.

Οι θημωνιές, ήταν μια σειρά από κάρα καμουφλαρισμένα με άχυρα και οι συστάδες των θάμνων τα δέντρα που είχαν ξαναφυτέψει. Ο Ντένις- Χάμσον είχε καταφέρει να ξεγελάσει τους εμπειρογνώμονες του Καΐρου. Ζήτησαν συγνώμη για το λάθος τους και μας συνεχάρησαν.
Για τον εντοπισμό του αεροδρομίου τη νύχτα, όταν γίνονταν οι ρίψεις, οι αντάρτες άναβαν φωτιές την καθορισμένη ώρα. Όταν τελείωναν οι ρίψεις, οι αντάρτες δούλευαν όλη τη νύχτα. Περισυνέλεγαν τα δέματα. Έστηναν θημωνιές. Φύτευαν κομμένα δένδρα. Τοποθετούσαν πρόχειρα καλύβια. Το πρωί το αεροδρόμιο χάνονταν. Το μέρος εκείνο γίνονταν άγνωστο, παρουσίαζε την όψη αγροκτήματος, το αεροδρόμιο γίνονταν φάντασμα…

Το πρώτο αεροπλάνο προσγειώνεται στο αεροδρόμιο

Στις 9 Αυγούστου το 1943 έγινε η πρώτη προσγείωση. Ήταν ένα στρατιωτικό Ντακότα. Μ’ αυτό ήρθε στην Ελλάδα, ο Φρέντυ Ρόδερχαμ, ειδικός για τον έλεγχο του αεροδρομίου.

Την ίδια νύχτα, με το ίδιο αεροπλάνο όταν απογειώθηκε, αναχώρησε για το Κάιρο αντιπροσωπεία του Ε.Α.Μ. Σαράφης – Σβώλος – Ρούσσος και γύρισαν πάλι με ντακότα στο ίδιο αεροδρόμιο.

Η προσγείωση του αεροπλάνου ήταν σχετικά εύκολη. Η απογείωση όμως ήταν πολύ δύσκολη. Τo έδαφος διαμορφώθηκε πρόχειρα, δεν ήταν επικαλυμμένο ούτε με απλό σκυρόδερμα και πολλές φορές με τόσο βάρος υποχωρούσε ιδίως όταν έβρεχε.

Κάποτε ένα αεροπλάνο βούλιαξε. Παρέμεινε τρία μερόνυχτα στο αεροδρόμιο καμουφλαρισμένο όπου τελικά, ύστερα από πολλές προσπάθειες κατάφερε ν’ απογειωθεί. Οι Γερμανοί το είχαν πάρει είδηση. Έκαναν πολλές αναγνωρίσεις με αεροπλάνα χωρίς να μπορέσουν να το επισημάνουν γιατί είχε τέλειο καμουφλάζ.

Στη Δυτική άκρη του αεροδρομίου που είχε διαστάσεις πλάτους 200 μ. και μήκους 2.000 μ. περίπου προς τα Καλύβια Πεζούλας, υπήρχε ένα μικρό δάσος με ψηλά και φουντωτά δένδρα και στo σημείο αυτό υπήρχαν είσοδοι που έμπαιναν τα αεροπλάνα και έτσι είχαν τέλεια κάλυψη.

Οι Γερμανοί με συνεχείς περιπολίες και πτήσεις των αεροπλάνων τους έκαναν μεγάλες προσπάθειες, για να το ανακαλύψουν, αλλά αυτό στάθηκε αδύνατο, γιατί το αεροδρόμιο ήταν καλά καμουφλαρισμένο. Για αντίποινα όμως έκαψαν τα χωριά της Νευρόπολης Βουνέσι, Μεσενικόλα, Μπεζούλα και άλλα.

Παρ’ όλα αυτά το καλοκαίρι του 1943 οι Γερμανοί κατόρθωσαν να το εντοπίσουν και δυο – τρεις φορές το πυροβόλησαν και μάλιστα μια φορά το βομβάρδισαν.

Η φρουρά του αεροδρομίου είχε ανατεθεί στο 1/38 σύνταγμα του Ε.Λ.Α.Σ.
Την ευθύνη των ρίψεων είχαν στην αρχή ο Δημήτριος Γόρδιος από το Βουνέσι και αργότερα ο Σωκράτης Ποδηματάς από το Μεσενικόλα.

Μας είπαν ότι υπεύθυνος ήταν για λίγο και ο Σωκράτης Κρομμύδας (Φρίξος) από το Νεοχώρι αλλά όπως εξακριβώσαμε, αυτός ήταν σύνδεσμος μεταξύ ανταρτών και της Αγγλικής αποστολής.

Την λειτουργία αυτού του αεροδρομίου όπως και την συμμετοχή τους στην Αντίσταση, πλήρωσαν ακριβά οι κάτοικοι της περιοχής. Τον Ιούνιο του 1943 οι Ιταλοί στα πλαίσια των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων στη Νεβρόπολη, έκαψαν τα χωριά Μορφοβούνι και Μεσενικόλα και τους λιγοστούς κατοίκους που βρήκαν, άλλους εκτέλεσαν και άλλους πήραν αιχμαλώτους. (Βέβαια οι κάτοικοι φρόντισαν λίγο νωρίτερα να εγκαταλείψουν τα χωριά, και έτσι οι απώλειες ήταν περιορισμένες). Στα τέλη Νοεμβρίου με αρχές Δεκεμβρίου του ίδιου έτους η περιοχή γνώρισε και πάλι την καταστροφή, από τους Γερμανούς αυτή τη φορά, που έφθασαν στα βουνά πάνω απ’ το Νεοχώρι.




Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Μία καινούργια αρχαιολογική ανακάλυψη ανοικτά των ιταλικών ακτών, αλλάζει όσα γνώριζαν οι αρχαιολόγοι για τις εμπορικές συνδέσεις της αρχαίας Ελλάδας με τη νότια Ιταλία.

Όλα ξεκίνησαν το 2018, στο πλαίσιο κατασκευής του αγωγού φυσικού αερίου Trans Adriatic Pipeline (TAP) για τη μεταφορά αερίου από το Αζερμπαϊτζάν έως την Ιταλία, μέσω Ελλάδας. Κατά τη διάρκεια των έργων για τον αγωγό ανακαλύφθηκε το ναυάγιο ενός κορινθιακού πλοίου με αμφορείς, αγγεία και κεραμικά ποτήρια κρασιού στο φορτίο του, αντικείμενα που προορίζονταν για την υψηλή κοινωνία.



Πολλά από τα ακριβά σκεύη ήταν «πακεταρισμένα» σε μεγαλύτερα δοχεία, ώστε να αντέξουν το μεγάλο θαλάσσιο ταξίδι.

Η ίδια η TAP χρηματοδότησε την ανάκτηση 22 σκευών με ένα είδος υποβρυχίου με καλωδιακή καθοδήγηση και μια ειδική αντλία αναρρόφησης. Ένα πρωτοφανές γεγονός στην ιστορία της υποβρύχιας αρχαιολογίας, εφόσον το ναυάγιο βρίσκεται στο σημαντικό βάθος των 780 μέτρων.



Η μεγάλη έκπληξη ήρθε αργότερα με τις εργαστηριακές εξετάσεις, καθώς επιβεβαιώθηκε πως το ναυάγιο και τα αντικείμενά του χρονολογούνται στον 7ο αιώνα π.Χ. Η σημαντική αυτή ανακάλυψη μετακινεί την έναρξη των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ελλάδας και της Magna Grecia σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.



Ο Ιταλός Υπουργός Πολιτισμού, Dario Franceschini, έκανε λόγο για μια «μεγάλη ανακάλυψη που καταδεικνύει την ανάγκη επιστροφής στην επένδυση της υποβρύχιας αρχαιολογίας» και διαβεβαίωσε ότι πρόθεση του υπουργείου είναι να φέρει στην επιφάνεια και τα υπόλοιπα 200 ευρήματα, που για την ώρα παραμένουν στον βυθό, καθώς και να δημιουργήσει ένα Μουσείο.




Ο γενικός διευθυντής των Κρατικών Μουσείων της Ιταλίας, Massimo Osanna, δήλωσε πως οι σημερινές ερευνητικές τεχνολογίες επιτρέπουν τον εντοπισμό πολύτιμων λεπτομερειών από το περιεχόμενο αμφορέων και αγγείων, «μέχρι και την ποικιλία των ελιών».


πηγή

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Ήταν 9 Οκτωβρίου του 1967, όταν η είδηση του θανάτου του Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα έκανε το γύρο του κόσμου....

Ο γιατρός από την Αργεντινή, παραμένει ακόμη και σήμερα σύμβολο εξέγερσης και αυταπάρνησης και ακόμη και όσοι διαφωνούσαν με τις κομμουνιστικές του ιδέες αναγνώρισαν την ακεραιότητα και το πνεύμα αυτοθυσίας που τον διέκρινε. Ο Ερνέστο Γκεβάρα εννήθηκε στο Ροζάριο της Αργεντινής στις 14 Ιουνίου 1928.

Η οικογένεια του ήταν ευκατάστατη αλλά αρκετά φιλική προς τις προοδευτικές ιδέες. Σε μικρή ηλικία παρουσίασε έντονα συμπτώματα άσθματος και αυτός ήταν ο λόγος που δεν φοίτησε κανονικά στο σχολείο αλλά έμαθε να γράφει και να διαβάζει από τη μητέρα του. Σύμφωνα με τον πατέρα του, «όταν έγινε δώδεκα χρονών κατείχε μία παιδεία που αναλογούσε σε έναν νέο δεκαοκτώ ετών, ενώ η βιβλιοθήκη του ήταν γεμάτη από κάθε είδους βιβλία περιπέτειας και ταξιδιωτικά μυθιστορήματα».


[Ο Che σε ηλικία 22 ετών (1951) ]

Το 1948 γράφτηκε στην ιατρική σχολή του πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1953, χωρίς όμως να ακολουθήσει την κλινική πρακτική που απαιτούταν προκειμένου να είναι σε θέση να εξασκήσει το επάγγελμα του γιατρού. Μετά την αποφοίτησή του από την ιατρική σχολή του πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες, ο Γκεβάρα ταξίδεψε στη Γουατεμάλα, με ενδιάμεσους σταθμούς τη Βολιβία, το Περού, τον Παναμά, την Κόστα Ρίκα, τη Νικαράγουα και το Ελ Σαλβαδόρ. Στη διάρκεια του ταξιδιού του ήρθε σε επαφή με τις αριστερές ιδέες και συναντήθηκε με ένα ευρύ κύκλο εξόριστων και αριστερών διανοουμένων.

Οι πολιτικές εξελίξεις στη Γουατεμάλα σημάδεψαν βαθιά τον Γκεβάρα και η εμπειρία που αποκόμισε στη χώρα χαρακτηρίζεται ως σημείο πολιτικής καμπής για τον ίδιο. Στις αρχές Ιουλίου του 1955 συνάντησε για πρώτη φορά τον Φιντέλ Κάστρο, o οποίος ήταν αρχηγός των «Moνκαντίστας», και είχε καταφύγει στο Μεξικό μετά την αποφυλάκισή του, αποτέλεσμα της χάρης που του δόθηκε από τον Μπατίστα.



Στις 25 Νοεμβρίου του 1956, 82 επαναστάτες, μεταξύ αυτών και ο Τσε Γκεβάρα, ταξίδεψαν με το πλοιάριο Granma, από τον ποταμό Τούξπαν του Mεξικoύ με προορισμό την Κούβα, στην οποία έφθασαν τελικά στις 2 Δεκεμβρίου. Όταν έφευγε από την Κούβα το 1965, παραιτούμενος από τη θέση του υπουργού, ο Τσε Γκεβάρα έγραφε στον Φιντέλ Κάστρο : «άλλες χώρες του κόσμου ζητάνε τη συμβολή των σεμνών μου προσπαθειών». Στους γονείς του έγραφε ότι «ο μαρξισμός μου έχει βαθιές ρίζες και έχει εξαγνιστεί», ενώ άρχιζε το γράμμα του με τη φράση «νοιώθω και πάλι κάτω από τις φτέρνες μου το ανεβοκατέβασμα των πλευρών του Ροσινάντε», παρομοιάζοντας τον εαυτό του με τον Δον Κιχώτη (Ροσινάντε ήταν το όνομα του αλόγου του ήρωα του Θερβάντες).


[Ερνέστο Γκεβάρα και Ραούλ Κάστρο]

Αρχικά πήγε στην Αφρική για να πολεμήσει την αποικιοκρατία μαζί με τους εξεγερμένους λαούς της και το 1966 μετέφερε τον αγώνα του στα βουνά της Βολιβίας. Αυτή ήταν και η αρχή του τέλους για τον Comandante. Oι αντάρτες του δεν κατάφεραν να προσελκύσουν τους φτωχούς Βολιβιανούς αγρότες και η προσπάθειά του να φέρει την επανάσταση και στην Βολιβία κατέληξε σε αποτυχία. Στις 8 Οκτωβρίου, η ομάδα των ανταρτών καθοδηγούμενη από τον Τσε Γκεβάρα, περικυκλώθηκε.

Κατά τη διάρκεια της τελικής μάχης, στην περιοχή του φαραγγιού του Τσούρο, η ομάδα αναγκάστηκε να διασκορπιστεί και ο Γκεβάρα τραυματίστηκε στη δεξιά κνήμη, ενώ συγχρόνως το όπλο του αχρηστεύτηκε από έναν πυροβολισμό. Τελικά συνελήφθη και αργότερα μεταφέρθηκε στον πλησιέστερο οικισμό Λα Ιγκέρα.


[Το νεκρό σώμα του Τσε Γκεβάρα]

Την καταδίωξη του Τσε Γκεβάρα στη Βολιβία παρακολουθούσε επίσης η CIA, με επικεφαλής τον πράκτορα Φέλιξ Ροντρίγκεζ (Félix Rodríguez), ο οποίος μετέφερε την πληροφορία της σύλληψής του στο αρχηγείο της υπηρεσίας του και σύντομα μετέβη ο ίδιος στη Λα Ιγκέρα. Μετά από μερικές ανακρίσεις στο σχολείο του χωριού, ο αιχμάλωτος Γκεβάρα δολοφονήθηκε, στις 9 Οκτωβρίου 1967, από τον υπαξιωματικό του βολιβιανού στρατού Μάριο Τεράν (Mario Terán).


[Η φωτογραφία ήταν το μεγάλο χόμπι του Γκεβάρα]

«Ο Τσε έπεσε υπερασπιζόμενος την υπόθεση των φτωχών και των ταπεινών αυτής της γης», είπε ο Φιντέλ Κάστρο στον επικήδειο που εκφώνησε στην Πλατεία της Επανάστασης στην Αβάνα (18.10.1967), προσθέτοντας ότι «ξεχώρισε ως άνθρωπος ανυπέρβλητης δράσης, αλλά ήταν και άνθρωπος βαθυστόχαστος, με διορατική ευφυία και βαθιά μόρφωση».

Όμως, ο θαυμασμός στο πρόσωπο του Τσε δεν οφείλεται στο ότι υπήρξε μεγάλος θεωρητικός, ότι εκπροσωπεί τη σωστή «συνταγή» για την επανάσταση. Ο Τσε ακτινοβολεί και συνεγείρει συνειδήσεις, ως ηθικό πρότυπο ενός ασυμβίβαστου αγωνιστή και διεθνιστή της πράξης, που ενώνει την πολιτική και την ηθική.






Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

«Έφυγε» απ’ τη ζωή σε ηλικία 91 ετών η Βασιλική Γκουραμάνη, η τελευταία επιζήσασα του Ολοκαυτώματος του Χορτιάτη.

Η Βασιλική ήταν 13 χρόνων στις 2 Σεπτεμβρίου 1944. Μαζί με άλλα δύο παιδιά είχε καταφέρει να βγει ζωντανή από τον φούρνο της οικογένειας μέσα στον οποίο οι Ναζί του Φριτς Σούμπερτ και οι Ταγματασφαλήτες συνεργοί τους εκτέλεσαν και έκαψαν 70 ανθρώπους.

Οι νεκροί του Ολοκαυτώματος του Χορτιάτη – μια απ’ τις μεγαλύτερες θηριωδίες των Ναζί και των συνεργατών τους στην Ελλάδα – ήταν 149 στο σύνολο. Η κτηνωδία που έζησε ο Χορτιάτης εκείνες τις μέρες του Σεπτέμβρη έμεινε χαραγμένη στο μυαλό των επιζώντων και αποτελεί υπενθύμιση της απάνθρωπης, βάρβαρης φύσης του φασισμού που γεννήθηκε απ’ τα σπλάχνα του εκμεταλλευτικού συστήματος.





Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Το γεγονός ότι σήμερα έχει καθήσει στην πλάτη μας ένα αριστεροδεξιό πολιτικό μόρφωμα συντριπτικής εκλογικής και λαϊκής μειοψηφίας, το οποίο υπακούοντας στις εντολές των ξένων καταστρέφει το παρόν και το μέλλον της χώρας μας αδίστακτα, άβουλα, υπεροπτικά και χωρίς ντροπή και έχοντας -όπως φαίνεται- συνείδηση, δηλαδή γνωρίζοντας απολύτως το κακό που προκαλεί, το γεγονός αυτό βασίζεται πάνω σε μια πρωτοφανή στρέβλωση της κοινοβουλευτικής τάξης.

Στο Σύνταγμα του 1974 υπήρχε άρθρο με το οποίο οριζόταν σαφώς ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όφειλε σε περίπτωση που υπήρχε δυσαρμονία ανάμεσα στην Κυβέρνηση και στη λαϊκή θέληση, να διαλύσει την Βουλή και να προκηρύξει εκλογές. Το άρθρο αυτό το έβγαλε ο Ανδρέας Παπανδρέου στην αναθεώρηση του Συντάγματος του 1986.

Όμως για να μπορέσει να το κάνει, χρειαζόταν και τις ψήφους του ΚΚΕ. Όταν μαθεύτηκε ότι προτίθεται να προχωρήσει σ’ αυτή την πρωτοφανή παραμόρφωση του Συντάγματος που είχε ως άμεση συνέπεια την κατάργηση του Λαού ως θεματοφύλακα της ουσιαστικής δημοκρατικής τάξης στην χώρα μας, θυμάμαι ότι βρισκόμουν στην Θεσσαλονίκη ως βουλευτής του ΚΚΕ για μια πολιτική εκδήλωση. Έσπευσα λοιπόν να δηλώσω στον τύπο ότι το ΚΚΕ θα έδινε την ψήφο του μόνο βάζοντας τους δικούς του όρους, ότι φυσικά δεν θα περιοριζόταν στην απόρριψη της μεταβολής του Πολιτεύματος από Προεδρικό σε Πρωθυπουργικό αλλά και θα έθετε ως όρο να καθιερωθεί η απλή Αναλογική, που ήταν και το πάγιο αίτημα της Αριστεράς.

Μόλις γύρισα στην Αθήνα, μου ασκήθηκε κριτική από το Π.Γ., γιατί μίλησα έτσι χωρίς να τους ρωτήσω. Ζήτησα να μου πουν, πού έκανα λάθος και τότε κατάλαβα ότι είχαν ήδη συμφωνήσει να ψηφίσουν ό,τι τους πει ο Ανδρέας, χωρίς όρους. Διαμαρτυρήθηκα και ζήτησα συνάντηση με κορυφαίο στέλεχος του κόμματος, που μου είπε ότι θεωρούν πως η δύναμη του κόμματος δεν ήταν τόση, ώστε να θέσει όρους στο ΠΑΣΟΚ. Διαφώνησα και είπα ότι παρά την κομματική γραμμή θα καταψηφίσω αυτές τις αλλαγές του Παπανδρέου, γιατί τις θεωρώ αντισυνταγματικές και αντιλαϊκές.

Ειδικά η αρχή ότι η πλειοψηφία κυβερνά και η μειοψηφία ελέγχει, υπήρχε κίνδυνος να αντιστραφεί και να βρεθούμε στην πρωτοφανή θέση να κυβερνά μια μειοψηφία και η πλειοψηφία απλά να ελέγχει, όπως τελικά γίνεται σήμερα. Όπου η πλειοψηφία του ελληνικού λαού για συνταγματικούς δήθεν λόγους παρακολουθεί χωρίς ουσιαστικά δικαίωμα να παρέμβει και εφαρμόζει τις όποιες αποφάσεις μιας μειοψηφίας ουσιαστικά, αποφάσεις που αφορούν την μοίρα μας, την μοίρα της πατρίδας μας και την μοίρα των εγγονών μας.

Πρόκειται δηλαδή για ένα τερατούργημα, έργο του σάπιου πολιτικού μας συστήματος με το οποίο κάποιοι καταπατούν την θέληση του ελληνικού λαού, φορώντας το ένδυμα μιας κουρελιασμένης νομιμότητας.

Και μου προξενεί πραγματικά κατάπληξη η ανοχή όχι μόνο του Λαού αλλά και όλων των υπολοίπων θεσμών και γενικά όσων κατέχουν κάποιο αξίωμα ή κάποια υπεύθυνη θέση. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όπως και ο προκάτοχός του, έχει δεμένα τα χέρια από την περίφημη αυτή αναθεώρηση που προήλθε από μια κωμικοτραγική συνεδρία της Βουλής, όπου οι Βουλευτές εξαναγκάστηκαν να ψηφίσουν με χίλιους δυο εκβιασμούς και γελοία μέσα.

Ποιος δεν θυμάται τα περίφημα χρωματιστά ψηφοδέλτια του Ανδρέα; Τις απειλές της Αυριανής; Την μεταβολή της αίθουσας της Βουλής σε πλατό γυρίσματος κινηματογραφικού έργου, με τους εκατοντάδες προβολείς -σχεδόν ένας σε κάθε βουλευτή για να φιλμάρονται οι κινήσεις του, ώστε τρομοκρατούμενος να βάζει το «καλό», έγχρωμο ψηφοδέλτιο;

Μια τραγική κωμωδία που πραγματικά είναι σαν να έγινε για να μπορεί σήμερα ο κ. Τσίπρας να κομπάζει δηλώνοντας ότι εκπροσωπεί τον ελληνικό λαό, ενώ στην ουσία δεν τον ακολουθεί ούτε το 20% των Ελλήνων.

Θυμάμαι καλά την αποφράδα εκείνη μέρα. Εμείς του ΚΚΕ μπήκαμε εν σώματι τελευταίοι στην αίθουσα της Βουλής. Λέω στον σ. Χαρίλαο:
-Τι ήρθαμε να κάνουμε εδώ; Να κολυμπήσουμε;
Πράγματι, με τους εκατοντάδες προβολείς νόμιζε κανείς ότι βρισκόταν στην πλαζ της Βουλιαγμένης. Σταμάτησα να προχωρώ.
- Τι κάνεις; με ρωτά ανήσυχος ο σύντροφος Γραμματέας.
- Πες τους να κλείσουν τις … «φωταψίες», ειδεμή εγώ γδύνομαι…
Και άρχισα να βγάζω το σακάκι…
- Σε παρακαλώ, Μίκη, δεν βλέπεις ότι τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα επάνω μας;
- Ακριβώς γι’ αυτό...
Ο Χαρίλαος και οι άλλοι Βουλευτές του ΚΚΕ κάθησαν στα έδρανα. Εγώ όρθιος. Μου λέει ψιθυριστά ο Χαρίλαος:
- Σε παρακαλώ, κάτσε.
Εγώ όμως άρχισα να ξεκουμπώνω το παντελόνι μου.
- Είναι γελοίο τους φώναζα, Πρέπει να ντρέπεστε.

Έσβησαν μερικοί προβολείς. Τέλος κάθησα πλάι στον Χαρίλαο που ήταν έτοιμος πια να με πνίξει. Τελικά έγινε η ψηφοφορία της ντροπής και βρέθηκαν στην καταμέτρηση δύο άκυρα ψηφοδέλτια: Το δικό μου και του Παναγούλη.

Εδώ θα πρέπει να πω ότι από το 1975, τότε που δήλωσε ο Ανδρέας «Με τον Θεοδωράκη δεν μιλώ πολιτικά αλλά μόνο για καλλιτεχνικά» έως σήμερα, δεν με πλησίασε ούτε ένας πολιτικός συντάκτης. Και αν ποτέ «κάλυψαν» κάποιες πολιτικές μου δραστηριότητες ή δημοσίευαν πολιτικές μου δηλώσεις, ανέθεταν το σχετικό ρεπορτάζ στους καλλιτεχνικούς συντάκτες. Διότι εγώ γι’ αυτούς δεν είμαι πολιτικός. Είμαι καλλιτέχνης, μπουζουξής, ανάξιος να μιλήσει μαζί τους πολιτικά.

Γι’ αυτό αφιερώνω σ’ όλους αυτούς την ΑΚΥΡΗ ΨΗΦΟ μου, που σήμερα αναδεικνύεται σε πράξη τόσο μεγάλης πολιτικής σημασίας, όσο μεγάλο είναι το πολιτικό αδιέξοδο που κυριολεκτικά μας σέρνει πίσω από μια ομάδα νομιμοφανών, που μας οδηγούν στο χάος οχυρωμένοι πίσω από μια εκλογική παρωδία που ουσιαστικά δολοφόνησε τη Δημοκρατία στην χώρα μας.

Επιδόρπιον

Λίγο αργότερα και αφού για μια ακόμα φορά οι κομμουνιστές έπεσαν έξω, με αναζήτησε ο Υπουργός Λάζαρης:
- Θέλω να κανονίσεις να φάμε ένα βράδυ σπίτι σου με τον Φλωράκη.
Πράγματι, Φλωράκης, Καλούδης, Λάζαρης κι εγώ βρεθήκαμε ένα βράδυ να τα πίνουμε μπροστά στο τζάκι του σπιτιού μου στην Ακρόπολη.
Πριν ακόμα καθήσουμε, μας λέει ο Υπουργός:
- Αλήθεια, γιατί δεχθήκατε ασυζητητί τους όρους του Ανδρέα;
Ο Χαρίλαος με κοίταξε με νόημα και για να αλλάξει θέμα φωνάζει στην Μυρτώ:
- Μυρτώ, πεινάμε, γιατί αργείς;
Εγώ στρέφομαι στον Λάζαρη και τον ρωτώ
- Λοιπόν;
- Λοιπόν, λέει αυτός, έγραφα το σχέδιο αναθεώρησης του Συντάγματος. Κάποια στιγμή μου τηλεφωνεί ο πρόεδρος και με ρωτά αν έχουμε κανένα νέο απ’ το ΚΚΕ. Του απάντησα αρνητικά. «Περίεργο» μου απάντησε. «Κι επειδή δεν θέλω να αλλάξω κάτι μετά από δική τους απαίτηση, για να μη δοθεί η εντύπωση ότι υποχωρώ, βάλε την απλή αναλογική ως εκλογικό σύστημα». Μετά από λίγες μέρες μου ξανατηλεφώνησε και μου είπε «Επειδή φαίνεται ότι οι φίλοι μας (και βεβαίως δεν είπε “οι φίλοι μας”» αλλά μια πολύ κακή και συνηθισμένη λέξη) δεν έχουν σκοπό να ζητήσουν τίποτα, άφησε το κείμενο ως είχε και δεν χρειάζεται επομένως ούτε να βάλεις την απλή αναλογική».

Στο σημείο αυτό μπήκε μέσα η Μυρτώ με τα σουτζουκάκια και σταμάτησε η συζήτηση γι’ αυτή την τόσο θλιβερή αποκάλυψη.

Τελειώνοντας θέλω να υπογραμμίσω ότι ναι μεν σιωπώ, όμως και η σιωπή έχει τα όριά της. Ομολογώ ότι είμαι έτοιμος να εκραγώ, γιατί έχω την αίσθηση ότι με έχουν δέσει (μαζί με όλο το κοπάδι) με μια τριχιά σάπιων και παράνομων νόμων και μας σέρνουν όλους μαζί μια φούχτα σαϊνια στο σφαγείο.

Μίκης Θεοδωράκης @ http://www.mikistheodorakis.gr



OKTANA
17 Ιουλίου 2016 

  Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου