Articles by "Αστροφυσική-Διάστημα"
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αστροφυσική-Διάστημα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας μετά από πρόσκληση του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Αγγελοχωρίου, διοργανώνει την Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2019, στο Σπίτι του Φύλακα της Αλυκής Αγγελοχωρίου, Αστροπάρτυ .

Η συνάντηση μας αυτή, έχει πρακτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και απευθύνεται κυρίως σε όσους αγαπούν να παρατηρούν τον ουρανό και θέλουν να γνωρίσουν λίγο περισσότερο την αστρογειτονιά μας
Σκοπός του είναι η εξοικείωση με τον εξοπλισμό στην πράξη (είδη τηλεσκοπίων, πρακτικές φωτογράφισης) καθώς και με τον νυχτερινό θερινό ουρανό.

Το πρακτικό μέρος του σεμιναρίου θα ξεκινήσει στις 7,30, ενώ μετά τις 9 το βράδυ θα πραγματοποιηθεί παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού για όλους τους φίλους της αστρονομίας.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
(Roscosmos Space Agency Press Service photo via AP)
Η δεύτερη προσπάθεια του διαστημικού σκάφους Soyuz MS-14 που μετέφερε το πρώτο ρωσικό ανθρωποειδές ρομπότ ονόματι Φιόντορ, στέφθηκε με επιτυχία, καθώς αυτό έφτασε σήμερα τα ξημερώματα, 03.00 ώρα Ελλάδος, στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Μετά την πρώτη αποτυχημένη προσπάθεια πρόσδεσης με τον ISS, και μετά την μετακίνηση σε άλλη υπομονάδα του σκάφους Soyuz που είχε ήδη προσδεθεί, η κάψουλα Soyuz MS-14 προσδέθηκε με επτιτυχία κατά τη δεύτερη απόπειρα.

Το ρομπότ Φιόντορ απολογήθηκε για την καθυστέρηση μέσω του προσωπικού του λογαριασμού στο Twitter, γράφοντας: «Με συγχωρείτε για την καθυστέρηση. Έπεσα σε κίνηση. Είμαι έτοιμος να συνεχίσω το έργο».

Αυτή τη στιγμή το προσωπικό στο διαστημικό σταθμό αποτελείται από 7 άτομα, τον Φιόντορ και έξι ακόμα κοσμοναύτες.

To ανθρωπόμορφο αυτό ρομπότ έχει ύψος 1,80 και ζυγίζει 160 κιλά. Το Φιόντορ είναι ρωσικό όνομα, αλλά η μεταγραφή του στα αγγλικά (Fedor) ανταποκρίνεται στο ακρωνυμιο του Final Experiment Demonstration Object Research.

Πρόκειται να μείνει στο διαστημικό σταθμό ως τις 7 Σεπτέμβρη, ώστε να προετοιμαστεί για επικίνδυνες και μακρινές αποστολές. Θα αποκτήσει ποικίλες ικανότητες, όπως το χειρισμό κατσαβιδιού και κλειδιών σε συνθήκες πολύ χαμηλής βαρύτητας.

Ο Ρώσος διευθυντής του Roscosmos (Ρωσική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαστήματος) Ντιμίτρι Ρογκόζιν τονίζει ότι το επόμενο βήμα θα είναι να βγει το ρομπότ στο διάστημα, πιθανότατα με το επόμενο ρωσικό διαστημόπλοιο Federatsia, που έχει προγραμματιστεί να εκτοξευθεί το 2020.

Σύμφωνα με τον Ρώσο υπεύθυνο Βλαντιμίρ Σολοβιόβ, για την αποτυχία της πρώτης προσπάθειας πρόσδεσης στον ISS ευθύνεται ο διαστημικός σταθμός και όχι το διαστημόπλοιο. Ο ίδιος θεώρησε πως το πρόβλημα έγκειτο σε ελαττώματα του ασύρματου εξοπλισμού του σταθμού τα οποία μπορούν να διορθωθούν.

Ο Φιόντορ δεν ειναι το πρώτο ρομπότ στο διάστημα. Το 2011 η ΝASA είχε στείλει ένα ανθρωποειδές ρομπότ στον ISS, το Robonaut 2, το οποίο είχε τον ίδιο στόχο με τον Φιόντορ, επέστρεψε όμως στη γη το 2018 λόγω τεχνικών προβλημάτων. Το 2013 η Ιαπωνία ειχε στείλει στον ISS το ρομπότ Kirobo, το οποίο μπορούσε και να μιλήσει, αλλά μόνο στα ιαπωνικά.

Στο πλαίσιο της κατάκτησης του διαστήματος, η οποία θεωρείται από τους Ρώσους στρατηγικό ζήτημα, οι ρωσικές αρχές δεν μπορούν να κρύψουν τις φιλοδοξίες τους για τον Φιόντορ και τα μελλοντικά του «αδέρφια».

Παρά τα τελευταία ατυχήματα, τα σκάνδαλα και τη διαφθορά στον τομέα της διαστημικής έρευνας, η Ρωσία παραμένει η μόνη χώρα που είναι αυτή τη στιγμή σε θέση να στείλει ανθρώπους στον ISS.

Ο Ρογκόζιν φιλοδοξεί να χρησιμοποιήσει αυτές τις μηχανές στο μέλλον με στόχο «την κατάκτηση του μακρινού διαστήματος».


Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Οι επιστήμονες που εργάζονται σε μια τολμηρή αποστολή, προς τον ωκεάνιο κόσμο της Ευρώπης, μπορούν να προχωρήσουν στην τελική σχεδίαση και κατασκευή του διαστημικού σκάφους, λέει η NASA. Η αποστολή του Europa Clipper θα στοχεύσει στο φεγγάρι του Δία, το οποίο θεωρείται πρωταρχικός στόχος στην αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη.

Κάτω από το παγωμένο κέλυφος της, η Ευρώπη θεωρείται ότι κατέχει νερό σε βάθος 170χλμ. Αυτό θα μπορούσε να έχει τις κατάλληλες συνθήκες για τη βιολογία. Λόγω της εκτόξευσης το 2025, η αποστολή Europa Clipper πέρασε τώρα ένα στάδιο που ονομάζεται Key Decision Point C, ένας σημαντικός δείκτης στο δρόμο προς την εκτόξευση.

"Είμαστε όλοι ενθουσιασμένοι για την απόφαση που φέρνει την αποστολή Europa Clipper ένα κλειδί πιο κοντά για να ξεκλειδώσει τα μυστήρια αυτού του ωκεάνιου κόσμου", δήλωσε ο Thomas Zurbuchen, συνεργαζόμενος διευθυντής της διεύθυνσης επιστημονικής αποστολής της NASA.

Το Europa Clipper θα διεξαγάγει διεξοδική έρευνα του υδάτινου κόσμου, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσο μπορεί να στηρίξει τη ζωή στον υποθαλάσσιο ωκεανό του.

Οι βαρυτικές αλληλεπιδράσεις με τον Δία δημιουργούν παλιρροιακές δυνάμεις και θερμότητα, που διατηρεί το υφάλμυρο υγρό της Ευρώπης. Η θέρμανση μπορεί να οδηγήσει ακόμη και ηφαιστειακές οπές στο θαλασσινό νερό. Στη Γη, τέτοια συστήματα εξαερισμού υποστηρίζουν μια μεγάλη ποικιλία μορφών ζωής. Ωστόσο, χρειάστηκαν δεκαετίες για να φέρουμε αυτή τη στιγμή μια ειδική αποστολή, εν μέρει λόγω των εκτιμήσεων κόστους και των προκλήσεων που θέτει το διαστημικό περιβάλλον γύρω από τον Δία. Το τροχιακό μονοπάτι της Ευρώπης περνάει από βαθιές ζώνες έντονης ακτινοβολίας που περιβάλλουν τον γιγαντιαίο πλανήτη. Αυτή η ακτινοβολία παγιδεύει ηλεκτρονικά διαστημικά σκάφη, η οποία περιορίζει τις διάρκειες των μελλοντικών αποστολών σε μήνες ή ακόμα και εβδομάδες.

Έτσι, αντί να περιστρέφεται γύρω από την Ευρώπη, ο Clipper θα κάνει επανειλημμένες προσεγγίσεις του φεγγαριού, για να μειώσει την έκθεσή του στα ενεργητικά σωματίδια που παγιδεύονται από το μαγνητικό πεδίο του Δία.

Το διαστημικό σκάφος θα μεταφέρει εννέα επιστημονικά όργανα, συμπεριλαμβανομένων των φωτογραφικών μηχανών και των φασματόμετρων, για την παραγωγή εικόνων υψηλής ανάλυσης της επιφάνειας του φεγγαριού, ένα μαγνητόμετρο για τη μέτρηση της δύναμης και της κατεύθυνσης του μαγνητικού πεδίου (παρέχοντας ενδείξεις για το βάθος και την αλατότητα του ωκεανού) ραντάρ για τον προσδιορισμό του πάχους του παγωμένου κρούστα πάνω από τον ωκεανό. Ο πάγος μπορεί να είναι δεκάδες χιλιόμετρα. Ευτυχώς, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν αρκετοί τρόποι το νερό των ωκεανών να φτάσει στην επιφάνεια της Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια, το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble πραγματοποίησε δειγματοληπτικές παρατηρήσεις για την έκρηξη νεφών από νερό κάτω από την Ευρώπη, όπως συμβαίνει στον πάγο του φεγγαριού του Κρόνου Ενγκέλαδος, ο οποίος έχει επίσης υποθαλάσσιο ωκεανό.

Οι πρώτες έννοιες για τις αποστολές για εξερεύνηση της Ευρώπης καταρτίστηκαν τη δεκαετία του 1990, τη στιγμή που τα δεδομένα από το διαστημικό σκάφος Galileo συνέβαλαν στη δημιουργία στοιχείων για έναν υποθαλάσσιο ωκεανό.

Έκτοτε, ωστόσο, μια πρόταση μετά την άλλη έχει ματαιωθεί, συμπεριλαμβανομένης μιας φιλόδοξης αμερικανικής και ευρωπαϊκής αποστολής σύμφωνα με την αποστολή Cassini-Huygens. Ωστόσο, ο Clipper είχε πρωταγωνιστή στο Capitol Hill, με τη μορφή του Ρεπουμπλικανικού νομοθέτη John Culberson, ο οποίος, ως πρόεδρος της επιτροπής πιστώσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ που χρηματοδοτεί τη NASA, διοχέτευσε χρήματα στην αποστολή.

Αλλά πέρσι, ο Culberson, ο οποίος είχε γίνει γνωστός για την υπεράσπισή του στην εξερεύνηση της Ευρώπης, εγκαταστάθηκε στην 7η Κογκρέσου του Τέξας από την Δημοκρατική Lizzie Pannill Fletcher. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, μια φιλο-δημοκρατική επιτροπή πολιτικής δράσης έτρεξε μια διαφήμιση λέγοντας: «Για το Χιούστον, η Lizzie Fletcher θα επενδύσει σε ανθρώπους, όχι σε εξωγήινους». Έχει επίσης προταθεί μια αποστολή παρακολούθησης για την προσγείωση στην Ευρώπη. Αλλά το πιο πρόσφατο αίτημα ομοσπονδιακού προϋπολογισμού δεν περιελάμβανε καμία χρηματοδότηση γι' αυτό.


πηγή: BBC.COM

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Τρία χρόνια και περισσότερα από 1300 αστέρια μετά, η μεγαλύτερη διαστημική έρευνα προς αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης έφτασε στο τέλος της – και πρόσθεσε έναν ακόμη λόγο να αισθανόμαστε μοναξιά.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal, εξέτασε 1327 αστέρια που βρίσκονται κοντά στη γη και δεν ανακάλυψε καμία ένδειξη ανεπτυγμένης εξωγήινης ζωής.

Η ιδέα για τη συγκεκριμένη έρευνα γεννήθηκε το 2007, όταν ο Ισραηλινός αστροφυσικός Avi Loeb έγραψε ένα θεωρητικό άρθρο στο οποίο υποστήριζε ότι τα ραδιοτηλεσκόπια που είχαν κατασκευαστεί για να εντοπίζουν συγκεκριμένες εκπομπές υδρογόνου στο σύμπαν, θα μπορούσαν να ανακαλύψουν και τυχόν ραδιοσυχνότητες εξωγήινων πολιτισμών έως και 50 έτη φωτός μακριά από τη γη. Σε επόμενο άρθρο του μίλησε για τη δυνατότητα αναζήτησης τεχνητού φωτός στο ηλιακό σύστημα, χρησιμοποιώντας ως επιχείρημα το γεγονός ότι το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει το Τόκιο ή οποιαδήποτε άλλη πόλη με τόσο έντονο φωτισμό, ακόμη και αν βρισκόταν στην άκρη του ηλιακού συστήματος. Στις ενδείξεις που θα μπορούσαμε να αναζητήσουμε πρόσθεσε και τη βιομηχανική μόλυνση στις ατμόσφαιρες των πλανητών.

Το 2014, ο Loeb ήρθε σε επαφή με τον ρωσο-ισραηλινό μεγιστάνα Yuri Milner, έναν δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία με επενδύσεις σε τεράστιες επιχειρήσεις όπως το Facebook και έντονο ενδιαφέρον για την αστρονομία. Ο Milner ανέκαθεν γοητευόταν από το ενδεχόμενο ύπαρξης νοήμονος ζωής σε άλλους πλανήτες και έτσι οι δύο άνδρες ξεκίνησαν να σχεδιάζουν ένα εξαιρετικά φιλόδοξο επιστημονικό πρόγραμμα παρατήρησης του διαστήματος. Ο Ρώσος κροίσος επένδυσε 100 εκατομμύρια δολάρια για αυτό το σκοπό.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ραδιοτηλεοσκοπίων σε ολόκληρο των κόσμο, τα οποία έψαχναν για οποιοδήποτε σήμα εξωγήινων πολιτισμών. Παρά τον ενθουσιασμό των απανταχού πιστών των ΑΤΙΑ, και παρά το ένα petabyte δεδομένων που συλλέχθηκαν από τα πανίσχυρα τηλεσκόπια, φαίνεται πως το κοντινό μας σύμπαν δεν μας κρύβει μεγάλες εκπλήξεις.

Φυσικά αυτό δεν συνεπάγεται την πλήρη απουσία εξωγήινης ζωής, απλώς οι πιθανότητες ύπαρξης κοντινών πολιτισμών με τεχνολογική ανάπτυξη μειώθηκαν σημαντικά. Άλλωστε, οι επιστήμονες σημειώνουν πως τα – απογοητευτικά για κάποιους – αποτελέσματα, ενδέχεται να οφείλονται σε λάθος υπολογισμό των συχνοτήτων τις οποίες αναζητούσαν τα τηλεσκόπια ή και σε παρεμβολές των εκπομπών της γήινης τεχνολογίας.

Ταυτόχρονα, λίγες μέρες πριν την δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της συγκεκριμένης έρευνας, τα αποτελέσματα μίας ξεχωριστής μελέτης υποστήριξαν ότι η ζωή εκτός του πλανήτη γη ενδέχεται να είναι πολύ πιο σπάνια από ό,τι πιστεύαμε. Αιτία για αυτό αποτελεί το γεγονός ότι η «κατοικήσιμη ζώνη», δηλαδή η απόσταση μεταξύ ενός πλανήτη και του αστεριού του που επιτρέπει την ανάπτυξη ακόμη και μικροβιακής ζωής είναι πιο περιορισμένη από ό,τι νομίζαμε, ενώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα στην περίπτωση πιο πολύπλοκων οργανισμών.

πηγή

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Μέγεθος σαν εκείνο της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας έχει ο αστεροειδής 2019 OU1 που προσεγγίζει τη Γη με ταχύτητα 46.800 χλμ/ώρα, έχοντας ενέργεια ίση με εκείνης μιας πυρηνικής βόμβας ικανής να ισοπεδώσει ολόκληρες πόλεις.

Ένας τεράστιος αστεροειδής, με την επωνυμία 2019 OU1, αναμένεται να πλησιάσει τη Γη στις 28 Αυγούστου στην πολύ κοντινή, για τα αστρονομικά μεγέθη, απόσταση των 0,00687 αστρονομικών μονάδων (μια αστρονομική μονάδα είναι η μέση απόσταση του πλανήτη Γη από τον Ήλιο), ανέφεραν οι επιστήμονες του εργαστηρίου Jet Propulsion Laboratory της NASA.

Υπολογίζεται ότι έχει μέγεθος 150 μέτρων και θα περάσει από τη Γη με την τεράστια ταχύτητα των 13 χλμ/δευτ. ή αλλιώς των 46.800 χλμ/ώρα.

Σύμφωνα με την κλίμακα Apollo, που κατηγοριοποιεί τους αστεροειδείς που προσεγγίζουν τη Γη, το συγκεκριμένο ουράνιο σώμα διαθέτει το μέγεθος ώστε να προκαλούσε σημαντική ζημιά στον πλανήτη μας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου διαστημικού βράχου αποτελεί ο μετεωρίτης που εξερράγη στην ατμόσφαιρα κοντά στη ρωσική πόλη Chelyabinsk, το Φλεβάρη του 2013, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 1000 άνθρωποι να τραυματιστούν, κυρίως από σπασμένα γυαλιά από το ωστικό κύμα.



Σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Διαστήματος, οι πιθανώς επικίνδυνοι αστεροειδείς χαρακτηρίζονται βάσει συγκεκριμένων παραμέτρων που υπολογίζουν τη δυνατότητα των αστεροειδών να πραγματοποιήσουν «απειλητικά κοντινές προσεγγίσεις στη Γη». Ειδικότερα, πρόκειται για εκείνους τους διαστημικούς βράχους που περνούν σε απόσταση μικρότερη των 0.05 αστρονομικών μονάδων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο αστεροειδής που πλησιάζει προς το μέρος μας λέγεται να έχει μέγεθος ανάλογο εκείνου της Μεγάλης Πυραμίδας στη Γκίζα, όπως μετέδωσε η Daily Star.

Μόλις μερικές εβδομάδες πριν, ένας αστεροειδής μεγέθους «καταστροφέα πόλεων», ο 2019 ΟΚ - είχε ανάλογες διαστάσεις με τον παραπάνω αστεροειδή – πέρασε «ξυστά» από πάνω μας, σε απόσταση μικρότερη από το 1/5 της απόστασης Γης – Σελήνης.

Υπολογίζεται ότι ο συγκεκριμένος αστεροειδής, που έγινε αντιληπτός και παρακολουθήθηκε πολύ καθυστερημένα για οποιαδήποτε αντίδραση, είχε την ενέργεια μιας ατομικής βόμβας ικανής να ισοπεδώσει μια ολόκληρη πόλη.

πηγή

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Το ευρωπαϊκό, δορυφορικό σύστημα πλοήγησης Galileo, αντίπαλος του αμερικανικού GPS, αντιμετωπίζει από την Παρασκευή «βλάβη» που συνδέεται με «ένα τεχνικό πρόβλημα», ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Παγκόσμιου Δορυφορικού Συστήματος Πλοήγησης (GSA).

Το Galileo «επηρεάζεται αυτή τη στιγμή από ένα τεχνικό πρόβλημα που συνδέεται με τις υποδομές στο έδαφος» και το οποίο έχει προκαλέσει «προσωρινή διακοπή των αρχικών υπηρεσιών του πλοήγησης και συγχρονισμού», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η GSA.

Ωστόσο το σύστημα αυτό, που τέθηκε σε λειτουργία το 2016, βρίσκεται ακόμη σε πιλοτική φάση, με τις υπηρεσίες του να χαρακτηρίζονται «αρχικές». Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι διαθέσιμες μονίμως και πρέπει να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με άλλα συστήματα, όπως το αμερικανικό GPS.

Χάρη στους 22 δορυφόρους σε τροχιά, τα σήματα του Galileo επιτρέπουν να δίνονται πληροφορίες για τη θέση και τον υπολογισμό του χρόνου στα κινητά τηλέφωνα των πολιτών ή ακόμη και στα οχήματα που συνδέονται με αυτό, όπως και στα τραίνα και τα αεροπλάνα.

Ωστόσο από τη βλάβη «δεν έχει επηρεαστεί» η υπηρεσία έρευνας και διάσωσης που προσφέρει το Galileo, και τη οποία χρησιμοποιούν άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια, για παράδειγμα στη θάλασσα ή το βουνό, και «παραμένει σε λειτουργία», διευκρίνισε η GSA.

Ειδικοί «εργάζονται για να αποκατασταθεί η κατάσταση το συντομότερο δυνατό» και για τις άλλες υπηρεσίες, τόνισε.


Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Για πρώτη φορά οι επιστήμονες του διεθνούς Τηλεσκοπίου Ορίζοντα Γεγονότων (Event Horizon Telescope-EHT), ανάμεσά τους ο Έλληνας αστροφυσικός Δημήτρης Ψάλτης, «φωτογράφισαν» τη μεγάλη μαύρη τρύπαπου υπάρχει στο κέντρο ενός γαλαξία, συγκεκριμένα του γιγάντιου γαλαξία Μessier 87 (Μ87). Ή, ακριβέστερα, «φωτογράφισαν» τη «σκιά» που αυτή ρίχνει στο φωτεινό υπόβαθρο των αερίων που στροβιλίζονται γύρω της, αφού είναι αδύνατο να δει κανείς τι πραγματικά υπάρχει στο εσωτερικό της μαύρης τρύπας, από όπου δεν μπορεί να δραπετεύσει τίποτε, ούτε το φως. 


Scientists have obtained the first image of a black hole, using Event Horizon Telescope observations of the center of the galaxy M87. The image shows a bright ring formed as light bends in the intense gravity around a black hole that is 6.5 billion times more massive than the Sun


Η τερατώδης μαύρη τρύπα έχει διάμετρο περίπου 40 δισ. χιλιομέτρων (τρία εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τη Γη) και βρίσκεται σε απόσταση 500 εκατ. τρισ. χιλιομέτρων.
Οι αστρονόμοι έχουν επιτέλους μια -έστω μικρή και θολή- εικόνα του περιβάλλοντος (του λεγόμενου «ορίζοντα γεγονότων») της μαύρης τρύπας, δηλαδή της συνοριακής περιοχής πέρα από την οποία δεν υπάρχει σημείο επιστροφής, καθώς ούτε καν το φως δεν μπορεί να δραπετεύσει.
Τώρα για πρώτη φορά όμως έχουμε την πρώτη εικόνα από τις «σκιές» που ρίχνουν γύρω τους οι μαύρες τρύπες, οι οποίες προκαλούν ακραίες καμπυλώσεις του χωροχρόνου. Περιβαλλόμενες από στροβιλιζόμενα καυτά νέφη σκόνης και αερίων, εκπέμπουν ισχυρή ακτινοβολία και προδίδουν έμμεσα την ύπαρξη τους.

Το επίτευγμα, που αποτελεί ορόσημο στην αστρονομία και στην αστροφυσική, θεωρήθηκε δεόντως σημαντικό, ώστε η σχετική ανακοίνωση έγινε με έξι ταυτόχρονες συνεντεύξεις σε έξι πόλεις: στην Ουάσιγκτον (η κεντρική εκδήλωση που διοργανώθηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών (NSF), στις Βρυξέλλες (διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη συμμετοχή του Ευρωπαίου επιτρόπου για την Έρευνα-Επιστήμη-Καινοτομία Κάρλος Μοέδας), στη Σαγκάη της Κίνας, στην Ταϊπέι της Ταϊβάν, στο Σαντιάγο της Χιλής και στο Τόκιο της Ιαπωνίας.


We are proud to be part of this revolutionary discovery.
The image is the result of the large scale collaboration Event Horizon Telescope, where EU-funded researchers have played a key role.
Read more here → https://europa.eu/!nr97rr 



Μέχρι σήμερα η ύπαρξη των μαύρων οπών τεκμαιρόταν έμμεσα από τις βαρυτικές και άλλες επιδράσεις που ασκούν στο περιβάλλον τους, αλλά ποτέ κανείς δεν είχε «δει» τι υπάρχει γύρω από μια μαύρη τρύπα.
Το τηλεσκόπιο ΕΗΤ, που ξεκίνησε να δημιουργείται το 2012, αποτελείται από ένα ευρύ δίκτυο οκτώ διάσπαρτων και συντονισμένων μεταξύ τους ραδιοτηλεσκοπίων σε διάφορα μέρη του κόσμου. Αυτά δημιουργούν -μέσω της διασύνδεσης τους με τη βοήθεια της συμβολομετρίας και ενός υπερυπολογιστή- ένα ενιαίο τεράστιο εικονικό τηλεσκόπιο με μέγεθος σχεδόν όσο η Γη, το οποίο καταγράφει τις ακτινοβολίες ραδιοκυμάτων που εκπέμπονται από μια μαύρη τρύπα. Με αυτό τον τρόπο, δημιουργείται αρκετή δυνατότητα μεγέθυνσης, ώστε να απεικονισθεί η περιοχή γύρω από μια μαύρη τρύπα, του λεγόμενου «ορίζοντα γεγονότων», πέρα από τον οποίο τίποτε δεν υπάρχει επιστροφή, ούτε για το φως. Μια μαύρη τρύπα είναι μαύρη, ακριβώς επειδή δεν μπορούν να βγουν φωτόνια από εκεί.
Το ΕΗΤ, που έκανε τις πρώτες παρατηρήσεις του το 2017, διαθέτει επιμέρους «μάτια» στις ΗΠΑ (τηλεσκόπια SMT σε Αριζόνα και James Clerk Maxwell σε Χαβάη), Μεξικό (τηλεσκόπιο LMT), Χιλή (τηλεσκόπια ALMA του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου και APEX), Ισπανία (τηλεσκόπιο IRAM), Ανταρκτική (Τηλεσκόπιο Νοτίου Πόλου), Γαλλία (Άλπεις) και Γροιλανδία. Στο μέλλον ακόμη περισσότερα τηλεσκόπια αναμένεται να προστεθούν στο δίκτυο του ΕΗΤ, αυξάνοντας περαιτέρω τις δυνατότητές του.
Μέχρι τώρα το τηλεσκόπιο ΕΗΤ έχει στρέψει την προσοχή του σε δύο μαύρες τρύπες:
  • Στην κεντρική μαύρη τρύπα του γαλαξία μας, γνωστή και ως «Τοξότης Α*» (Sagittarius A* ή εν συντομία Sgr A*), που απέχει περίπου 26.000 έτη φωτός από τη Γη (245 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα) και έχει μάζα τέσσερα εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου μας, άρα η διάμετρος της εκτιμάται σε περίπου 44 εκατομμύρια χιλιόμετρα, κατά προσέγγιση το 10% του μεγέθους του ηλιακού μας συστήματος. Αν και φαίνεται μεγάλη, λόγω της απόστασης της από τη Γη, είναι σα να προσπαθεί να φωτογραφήσει κανείς μια μπαλίτσα γκολφ πάνω στη Σελήνη. Βρίσκεται σε φάση «ύπνωσης», καθώς δεν καταναλώνει ενεργά μεγάλες ποσότητες γειτονικών άστρων και αερίων.
  • Στην κατά πολύ μεγαλύτερη και πιο ενεργή μαύρη τρύπα στο κέντρο του γιγάντιου γαλαξία Μessier 87 (Μ87) στον αστερισμό της Παρθένου, σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη, η οποία έχει μάζα 6,5 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο, συνεπώς ο ορίζοντας γεγονότων της είναι πολύ μεγαλύτερος από του Τοξότη Α*.
Πρόγραμμα Αναπαραγωγής Βίντεο
00:00
00:53
Προσομείωση υπερμεγέθους μαύρης τρύπας[Πηγή: European Southern Observatory]
Κομβικός ο ρόλος του Έλληνα αστροφυσικού Δημήτρη Ψάλτη
Ένας Έλληνας επιστήμονας της διασποράς, ο Δημήτρης Ψάλτηςκαθηγητής Αστρονομίας και Φυσικής του Πανεπιστημίου της Αριζόνας, διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στο νέο μεγάλο Τηλεσκόπιο Ορίζοντα Γεγονότων.
Ο Δημήτρης Ψάλτης και οι συνεργάτες του ανέλαβαν -για πρώτη φορά σε τέτοια αστροφυσική κλίμακα- να εξετάσουν κατά πόσο η εικόνα της μαύρης τρύπας επαληθεύει τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν. Γι’ αυτό το σκοπό ανέπτυξαν τα σχετικά «τεστ» και κατέληξαν στη σημαντική διαπίστωση ότι ο Αϊνστάιν για μια ακόμη φορά δικαιώθηκε, καθώς η εικόνα της μαύρης τρύπας τελικά ταιριάζει πολύ καλά στις προσομοιώσεις που είχαν προηγηθεί με βάση τη θεωρία.
«Το Τηλεσκόπιο ΕΗΤ για πρώτη φορά μας επέτρεψε να ελέγξουμε τις προβλέψεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες στα κέντρα γαλαξιών. Το μέγεθος και η σκιά (σ.σ. της μαύρης τρύπας του γαλαξία Μ87 που φωτογραφήθηκε) επιβεβαιώνει τις ακριβείς προβλέψεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν, αυξάνοντας έτσι την εμπιστοσύνη μας σε αυτή τη θεωρία που έχει κλείσει ένα αιώνα. Η απεικόνιση μιας μαύρης τρύπας είναι μόνο η αρχή της προσπάθειας μας να αναπτύξουμε νέα εργαλεία που θα μας επιτρέψουν να ερμηνεύσουμε τα άκρως πολύπλοκα δεδομένα της φύσης», δήλωσε ο Δημήτρης Ψάλτης.
Ο Δημήτρης Ψάλτης γεννήθηκε στις Σέρρες το 1970 και πήρε το πτυχίο Φυσικής από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το 1992. Έκανε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις (1997) και υπήρξε μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν, στο Πανεπιστήμιο ΜΙΤ και στο Ινστιτούτο Προωθημένων Μελετών του Πανεπιστημίου Πρίνστον, ενώ -μεταξύ άλλων διακρίσεων- έχει βραβευθεί από το Ίδρυμα Μποδοσάκη (2005).
Από το 2003 διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, όπου σήμερα είναι καθηγητής Αστρονομίας και Φυσικής. Οι έρευνές του εστιάζονται στον έλεγχο της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας του Αϊνστάιν σε κοσμική κλίμακα, μελετώντας κυρίως τις μαύρες τρύπες και τους αστέρες νετρονίων.
Ο κ. Ψάλτης ασχολείται με το Τηλεσκόπιο Ορίζοντα Γεγονότων από τα πρώτα στάδιά του. Με την ερευνητική ομάδα του στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνας ανέπτυξε τα τεστ της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας, που το τηλεσκόπιο ΕΗΤ πραγματοποιεί. Επίσης έχει αναπτύξει αλγόριθμους προσομοίωσης σε υπολογιστές, που προέβλεψαν εκ των προτέρων πώς θα μοιάζουν οι πρώτες εικόνες από τις μαύρες τρύπες.
Εκτός από το ΕΗΤ, είναι μέλος στις επιστημονικές ομάδες των αποστολών LOFT του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και NICER της NASA, καθώς του επιστημονικού συμβουλευτικού συμβουλίου του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ στη Βόννη.
Το σημαντικότερο «πορτρέτο»
Περισσότεροι από 200 ερευνητές από την Ευρώπη, την Αμερική και την Ανατολική Ασία συμμετείχαν στο κοσμοϊστορικό διεθνές εγχείρημα.
Σε συνέντευξη στις Βρυξέλλες, ο Κάρλος Μοέδας, Επίτροπος αρμόδιος για την έρευνα, την επιστήμη και την καινοτομία, δήλωσε: «Η λογοτεχνία συχνά εμπνέει την επιστήμη και οι μαύρες τρύπες κεντρίζουν εδώ και χρόνια τα όνειρα και την περιέργειά μας. Σήμερα, χάρη στη συμβολή Ευρωπαίων επιστημόνων, η ύπαρξη τους δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική και μόνον έννοια. Αυτή η εκπληκτική ανακάλυψη αποδεικνύει και πάλι πως η από κοινού καταβολή προσπάθειας με εταίρους σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να οδηγήσει στην επίτευξη του αδιανόητου και στη διεύρυνση του ορίζοντα των γνώσεών μας».
Η χρηματοδότηση της ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ) παρείχε σημαντική στήριξη στο EHT. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΣΕ) καθηγητής Ζαν-Πιερ Μπουργκινιόν ανέφερε: «Συγχαίρω τους επιστήμονες από όλο τον κόσμο, οι οποίοι έκαναν αυτή την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ανακάλυψη και διεύρυναν τα σύνορα της γνώσης. Θα ήθελα να εκφράσω την ιδιαίτερη ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι επιστήμονες οι οποίοι χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, συνέβαλαν αποφασιστικά σε αυτή την πρωτοποριακή ανακάλυψη. Η τολμηρή προσέγγιση της ΕΕ για τη χρηματοδότηση τέτοιου τύπου ριζικά πρωτοποριακής βασικής έρευνας οδηγεί άλλη μια φορά σε επιτυχία. Δικαιώνει, επίσης, και πάλι τον στόχο του ΕΣΕ όσον αφορά τη χρηματοδότηση έρευνας υψηλού κινδύνου/υψηλού κέρδους»
Η διευθύντρια του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών (NSF) των ΗΠΑ Φρανς Κόρντοβα δήλωσε ότι «είναι μια τεράστια μέρα για την αστροφυσική. Βλέπουμε πλέον αυτό που δεν μπορεί να ειδωθεί. Οι μαύρες τρύπες έχουν εξάψει τις φαντασίες επί δεκαετίες. Έχουν εξωτικές ιδιότητες και είναι μυστηριώδεις για μας. Όμως, με περισσότερες παρατηρήσεις σαν τη σημερινή, αρχίζουν να αποκαλύπτουν τα μυστικά τους».
Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε σε έξι επιστημονικές εργασίες στο περιοδικό αστροφυσικής Astrophysical Journal Letters:
  • -The Shadow of the Supermassive Black Hole (https://dx.doi.org/10.3847/2041-8213/ab0ec7)
  • -Array and Instrumentation (https://dx.doi.org/10.3847/2041-8213/ab0c96)
  • -Data processing and Calibration (https://dx.doi.org/10.3847/2041-8213/ab0c57)
  • -Imaging the Central Supermassive Black Hole (https://dx.doi.org/10.3847/2041-8213/ab0e85)
  • – Physical Origin of the Asymmetric Ring (https://dx.doi.org/10.3847/2041-8213/ab0f43)
  • -The Shadow and Mass of the Central Black Hole (https://dx.doi.org/10.3847/2041-8213/ab1141)

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου