Articles by "Σταμέλλος"


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σταμέλλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Του Στέφανου Σταμέλλου*

Συνηθίζω κάθε χρόνο αυτή την εποχή να κάνω μια μικρή αναφορά στη δράση της δημοτικής αρχής. Μου έγινε σχεδόν συνήθεια. Δηλώνω άλλωστε «αυτοδιοικητικός» εδώ και 30 χρόνια. Είναι κι αυτό ένα παρεξηγήσιμο «χούι» ή «σπορ», που λέμε πολλές φορές.

Και, ναι, έκλεισε αισίως δύο χρόνια θητείας η Δημοτική Αρχή. Αυτό μας υπενθυμίζει πόσο γρήγορα τρέχει ο χρόνος και πόσο ακόμα πιο γρήγορα ο πολιτικός χρόνος. Είμαστε στο μέσον της δημοτικής περιόδου και ουσιαστικά σύντομα θα αρχίσουν οι προεκλογικές αναζητήσεις και συζητήσεις για τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, αν δεν έχουν αρχίσει ήδη. Νομίζω είναι ορατές οι αναζητήσεις στο χώρο της αντιπολίτευσης. Ιδιαίτερα στο χώρο της παράταξης του ΣΥΡΙΖΑ οι αγωνίες και οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις είναι εμφανείς∙ και δικαιολογημένες άλλωστε. Ο εγκλωβισμός τους στη συνεργασία με την παράταξη της ΝΔ δημιουργεί σε κάποιους, αν όχι σε όλους, αφόρητες πολιτικές συγχύσεις. Για να είσαι στο «ΚΕΝΤΡΟ», για να είσαι στην εξουσία, πρέπει να αποφεύγεις τις κόντρες κρατώντας «πισινή». Πρέπει να κρατάς ισορροπίες, να κρύβεις τα πιστεύω σου και κατά συνέπεια να μην διαταράσσεις και να μην «εφευρίσκεις» τίποτα, που θα μπορούσε να αμφισβητήσει το σύστημα της ενεργής διοίκησης στα πλαίσια του κυρίαρχου μοντέλου, που μας διοικεί σήμερα. Ένα μοντέλο προσηλωμένο στην κυβερνητική πολιτική που θέλει την αυτοδιοίκηση φτωχό συγγενή. Ένα μοντέλο που αρνείται την ισχυρή αυτοδιοικητική δομή του κράτους και τη συμμετοχή του πολίτη.

Ως προς τη Δημοτική Αρχή, έχουν ήδη παλιώσει οι υποσχέσεις και η μνήμη φυσιολογικά έχει χαλαρώσει. Τα προεκλογικά προγράμματα της «Περήφανης Πόλης» και τα χρονοδιαγράμματα με τα έσοδα και τις δαπάνες, μπορεί να κατέβηκαν από τις ιστοσελίδες, για να μην ανατρέχει κανείς, αλλά τα γραπτά μένουν. Τα μεγάλα λόγια των προεκλογικών δεσμεύσεων και η αθέτηση των υποσχέσεων είναι σύνηθες φαινόμενο. Οι δημότες όμως και οι παρατάξεις οφείλουν να αποδεικνύουν ότι και μνήμη έχουν και κρίση. Η δε Δημοτική Αρχή οφείλει, και από το νόμο, να κάνει τον τακτικό απολογισμό της με βάση τις δεσμεύσεις.

Λέγαμε πάντα ότι η πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση είναι ο κατεξοχήν λαϊκός θεσμός και το κύτταρο της δημοκρατίας, που στις κρίσιμες στιγμές για την κοινωνία, όπως αυτή που διανύουμε, έχει να παίξει σημαντικό ρόλο και να φέρει σε πέρας σημαντικές ευθύνες. Σήμερα δυστυχώς ξεχνιέται το «αυτο» και προβάλλεται μόνο το «διοίκηση». Η ηγεσία του Δήμου δεν μπορεί να ξεπεράσει το παραδοσιακό συντηρητικό μοντέλο του δημαρχοκεντρισμού, των μηχανισμών και των αόρατων συμβούλων. Επιλέγει να καθορίζει τις πρακτικές και τις αποφάσεις της - με κάποια προσχήματα εννοείται - στη βάση των ιδεολογικών της αρχών και των κεντρικών πολιτικών στην αυτοδιοίκηση. Ο ρόλος του δημάρχου και της πλειοψηφίας του δημοτικού συμβουλίου συνεχίζει να είναι ρόλος του «ήπιου διαμεσολαβητή» ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και την τοπική κοινωνία∙ ένας ρόλος συνεπικουρικός στις πολιτικές ιδιωτικοποίησης των φιλέτων της αυτοδιοίκησης, με την κρατικοδίαιτη και επιδοτούμενη «ιδιωτική πρωτοβουλία» να εδραιώνεται στον τομέα των υπηρεσιών του Δήμου. Αυτό, σε συνδυασμό με τους μειωμένους πόρους και τον τρόπο που χρηματοδοτείται σήμερα η αυτοδιοίκηση, διευκολύνει τα σχέδια για τη σταδιακή συρρίκνωση του ρόλου της, με τη συνεχή μείωση του μόνιμου προσωπικού και την υποβάθμιση των υπηρεσιών, όταν η ανεργία στους νέους χτυπάει κόκκινο. Πρόσφατη είναι η ντιρεκτίβα του Υπουργού Εσωτερικών για την οριζόντια μείωση των προσλήψεων κατά 10%.

Θα επαναλάβω μερικές χιλιοειπωμένες κατά καιρούς παρατηρήσεις με την πρόθεση οι παρατηρήσεις και οι αιτιάσεις αυτές να συμβάλλουν θετικά και δημιουργικά από θέσεις αρχών. Το πρώτο όμως και σημαντικό, που πρέπει να επισημανθεί, είναι ότι ο Δήμος ασφυκτιά από την έλλειψη ενός συγκεκριμένου οράματος και προγραμματικών θέσεων για τον δήμο που θέλουμε, με χρονοδιαγράμματα. Τα μεγάλα ζητήματα όπως το Πανεπιστήμιο, οι Ιαματικές Πηγές και ο θερμαλιστικός τουρισμός, ο Σπερχειός και η Κοιλάδα του Σπερχειού, ο Μαλιακός, η Οίτη και το Καλλίδρομο, ο Ηρακλής, η ιστορική Γέφυρα του Γοργοποτάμου, η Βιομηχανική Περιοχή είναι θέματα που δεν αντιμετωπίζονται, δεν συζητιούνται συλλογικά και χρονίζουν∙ κι αυτό για ένα δήμο που θέλει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή αξιοποιώντας τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα.

Τα θέματα που αφορούν στην αγροτική παραγωγή και τον πρωτογενή τομέα, στην τουριστική πολιτική και τον ήπιο εναλλακτικό τουρισμό, τις πολιτιστικές υποδομές, το περιβάλλον και τη βιώσιμη προοπτική της περιοχής, τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και τις εναλλακτικές πηγές, την ορθολογική διαχείριση του υδάτινου πλούτου, την πλήρη αποτύπωση και αξιοποίηση της Ακίνητης Περιουσίας, απασχόλησαν ελάχιστα έως καθόλου τη Δημοτική Αρχή. Παραμένουν προβλήματα δεκαετιών, που αφορούν στην καθημερινότητα του πολίτη, όπως είναι η επικίνδυνη λειτουργία του ΧΑΔΑ/ΧΥΤΑ και η καθυστέρηση της εφαρμογής του Δημοτικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (Δη.Σ.Δ.Α.), η ανεξέλεγκτη εναπόθεση των Αποβλήτων Εκσκαφών Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), τα περιαστικά άλση αναψυχής, ο Ξηριάς, τα λατομεία, αλλά και μικρότερα, ίσως, όπως ο σύγχρονος ρόλος και η διαχείριση του πρασίνου, η λειτουργία των αστικών πάρκων και η κατάσταση των δέντρων, το Σχέδιο Αντιπλημμυρικής Προστασίας, η λειτουργία των παιδικών χαρών και των χώρων άθλησης της νεολαίας στη γειτονιά, η Λαϊκή του Σαββάτου και η λαϊκή βιολογικών προϊόντων, η λειτουργία των δημοτικών αποχωρητηρίων, η απομάκρυνση του όρχου οχημάτων από την οδό Κύπρου και το περιβόητο έργο των Νταμαριών της Μεγάλης Βρύσης, οι στάσεις του αστικού ΚΤΕΛ και η αισθητική εικόνα της πόλης.

Η απόδοση των δύο Στρατοπέδων στο Δήμο, μια ιστορία εξήντα χρόνων, χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή των δημοτών στη διεκδίκηση, θα παραμείνει «όνειρο θερινής νυκτός», παρά τα μεγάλα λόγια. Η αξιοποίηση και η ολοκληρωμένη διαχείριση του χώρου της Πανελλήνιας Έκθεσης Λαμίας δεν πρέπει να γίνει υπόθεση των ΣΔΙΤ με την ιδιωτικοποίηση του σημαντικού αυτού φιλέτου της πόλης.

Τέλος πάντα υποστηρίζω πως αυτό το μοντέλο λειτουργίας της αυτοδιοίκησης, το απαρχαιωμένο μοντέλο του δημαρχοκεντρισμού, αποδεικνύεται από τα πράγματα ότι είναι αναποτελεσματικό, δεν έχει να δώσει κάτι καινούργιο και έχει φθάσει στα όρια του. Εκ των πραγμάτων η εποχή που διανύουμε, με τις οικονομικές και υγειονομικές προκλήσεις, απαιτεί ένα άλλο μοντέλο δημοτικής «διαχείρισης» και λειτουργίας, με τη στροφή στην παραγωγική ανασυγκρότηση της τοπικής οικονομίας, με διαφάνεια, έλεγχο και συμμετοχή των δημοτών και των φορέων, με την ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεγγύης και με σεβασμό στο περιβάλλον∙ για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις μεγάλες απαιτήσεις και στις προκλήσεις του μέλλοντος με βιωσιμότητα.

Λαμία, 5/9/2021



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου


του Στέφανου Σταμέλλου

Για τις πρόσφατες καταστροφικές πλημμύρες στη Γερμανία - με τους 180 νεκρούς, τους 150 αγνοούμενους και πάνω από 750 τραυματίες - διαβάζουμε μεταξύ των άλλων ότι κατέρρευσε φράγμα στο Άλτεναρ “Άρχισε να βρέχει εδώ και μέρες με αποτέλεσμα να σπάσει ένα φράγμα στο Άλτεναρ” και “υπερχείλισε ο ποταμός Αρ”

Εδώ: https://www.protothema.gr/.../germania-suglonizei-i.../

Ο Αρ είναι παραπόταμος του Ρήνου με μήκος περίπου 85 χιλ., όσο δηλαδή και ο Σπερχειός. Διασχίζει το ομόσπονδο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας – Βετσφαλίας και το κρατίδιο της Ρηνανίας – Παλατινάτου.

Διαβάζουμε επίσης στο https://el.wikipedia.org για τον Αρ ότι «…Η ανάπτυξη των υφιστάμενων οικισμών, των οδικών και σιδηροδρομικών αρτηριών και των καλλιεργήσιμων εκτάσεων της κοιλάδας του Αρ οδήγησαν στο γεγονός η κοίτη να γίνει ολοένα και στενότερη, ώστε απαιτήθηκε σε κάποια σημεία ο ρους να ευθειαστεί, η κοίτη του ποταμού, να στερεοποιηθεί και να κατασκευαστούν φράγματα για τον έλεγχο της δύναμης ροής του ποταμού, ώστε να αποφεύγονται διαβρώσεις». Δεν έσπασε τυχαία το φράγμα και δεν έγινε τυχαία η υπερχείλιση του ποταμού. Προηγήθηκε η στένωση και η ευθυγράμμιση της κοίτης και στη συνέχεια η συνεχής κατασκευή φραγμάτων για να ελεγχθεί η δύναμη της ροής και να αποφευχθούν διαβρώσεις.



Άρα, ποιο είναι αυτό που πρέπει να συζητηθεί και να αντιμετωπιστεί με οργανωμένο τρόπο σε σχέση με τις πλημμύρες; Είναι φυσικά οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις στη ροή των ποταμών και των χειμάρρων, με ποικίλους τρόπους, που κάνουν πιο επικίνδυνες τις έντονες βροχοπτώσεις. Και δεν είναι μόνο η κλιματική αλλαγή. Πρέπει να πάρουμε ως δεδομένο ότι αυτές είναι οι συνθήκες που θα βιώνουμε στο εξής, Αντικειμενικά η πρόληψη και η μελέτη των έργων πρόληψης και αποκατάστασης θα βοηθήσουν στη μείωση των επιπτώσεων από τις έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες.

Λέμε ότι πλήττονται περισσότερο οι αστικές περιοχές… Οι πλημμύρες ευνοούνται από τις επεμβάσεις στα ποτάμια και στα ρέματα, κάτι που συμβαίνει συχνότερα στις αστικές ζώνες παρά στις αγροτικές περιοχές. Οι υπερχειλίσεις συνδέονται με στεγανοποιημένες τσιμεντοποιημένες ζώνες, με δρόμους και χώρους στάθμευσης και με συστήματα στραγγίσματος, που είχαν μελετηθεί για βροχοπτώσεις, οι οποίες συνέβαιναν πριν από εκατό χρόνια.

Δείτε στη φωτογραφία τα τροποποιημένα ποτάμια στη Γερμανία, από παρουσίαση του Ulrich Eichelmann που έγινε στην εκδήλωση «ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ / ΑΧΕΛΩΟΣ - ΜΕΣΟΧΩΡΑ: 35 ΧΡΟΝΙΑ ΑΓΩΝΑΣ». Στη φωτογραφία και στο χάρτη δείτε: με κόκκινο οι πολύ κραυγαλέες, ισχυρές, επεμβάσεις, με κίτρινο οι ισχυρές επεμβάσεις, με πράσινο οι μέτριες επεμβάσεις και με μπλε μικρές έως καθόλου επεμβάσεις. Τα συμπεράσματα είναι εύκολα.

Και το ερώτημα είναι: Εμείς ως χώρα, και κυρίως ως αυτοδιοίκηση, τι κάνουμε γι’ αυτό; Και δεν αναφέρομαι τυχαία στον Σπερχειό. Όλοι ξέρουμε ότι η κοίτη του και έχει στενέψει και έχει δεχθεί πολλές επεμβάσεις λόγω των ποικίλων οδικών έργων και οδικών αξόνων. Τα δε αναχώματα και τα φράγματα με σαρζανέτ είναι σε όλο το μήκος του.






Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

του Στέφανου Σταμέλλου

Αναφορικά με το ενεργειακό ζήτημα της χώρας μας και το καθεστώς των ΑΠΕ, ιδιαίτερα με τους αιολικούς σταθμούς και τις ανεμογεννήτριες, γίνεται μεγάλος θόρυβος και «έχει ανάψει το πελεκούδι» σε όλη την Ελλάδα. Η πικρή αλήθεια είναι, όσοι με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ανιχνεύουμε και προσεγγίζουμε τα γεγονότα με μια άλλη ματιά, αντιλαμβανόμαστε ότι θέλουν να μας εξουθενώσουν και να μας λιώσουν στις «μυλόπετρες» της ελεύθερης αγοράς και του ανταγωνισμού. Προσπαθούν να εξαντλήσουν τις αντοχές μας και να περιορίσουν τις αντιδράσεις μας με τις κάθε είδους πιέσεις, με τις πληρωμένες δημοσιεύσεις, την προπαγάνδα και τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα. Οι βουλευτές και τα κόμματα σφυρίζουν αδιάφορα και η αυτοδιοίκηση προσπαθεί να ισορροπήσει στην κόψη του ξυραφιού: «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ»! Μέσα σ’ αυτό το κλίμα και στις συνθήκες που ζούμε με τον COVID, οι τοπικές κοινωνίες προσπαθούν να ανασυγκροτηθούν για να προστατέψουν ό,τι μπορεί τελικά να προστατευτεί, με ελάχιστα εφόδια. Δείτε παρακάτω τι θέλω να πω.

Διαβάζουμε: «…Είναι ενδεικτικό, άλλωστε, ότι στην επόμενη τριετία θα κατακυρώσουν «ταρίφα» μέσω διαγωνισμών έργα συνολικής ισχύος περί τα 3,1 Γιγαβάτ, τη στιγμή που μόνο από τον κύκλο του Δεκεμβρίου του 2020, έχουν υποβληθεί συνολικά πάνω από 3.000 αιτήσεις για Βεβαιώσεις Παραγωγού, για μονάδες που ξεπερνούν σε συνολική ισχύ τα 71 Γιγαβάτ.» και «Αναμφισβήτητα, ένα μέρος από τα αιτήματα αυτά αποτελούν «αιτήσεις ευκαιρίας», από επενδυτές που δεν έχουν εξαρχής την οικονομική δυνατότητα ή και την πρόθεση να ωριμάσουν τα έργα που σχεδιάζουν.» https://energypress.gr/news/me-tis-adeies-sto-heri-kindyneyoyn-na-meinoyn-polloi-ypopsifioi-ependytes-ape-terastios Και το σίγουρο είναι, λέω εγώ, πως πολλά από τα έργα που ήδη κατασκευάστηκαν, κατασκευάζονται ή θα κατασκευαστούν, θα γίνουν μουσεία στην ιστορία του ξέφρενου ανταγωνισμού με «ιδιοκτήτες» τις τράπεζες, όπως τα κουφάρια των εργοστασίων που βλέπουμε σε όλη την Ελλάδα.

Διαβάζουμε επίσης «…ο κ. Κώστας Σκρέκας, αναφέρθηκε στην κατάσταση που επικρατεί στην αγορά ΑΠΕ στην Ελλάδα, όπου από τις πολλές αιτήσεις έχει φρακάρει το σύστημα. “Σήμερα έχουν κατατεθεί αιτήσεις στη ΡΑΕ για 100 GW, δηλαδή για 10πλάσια ισχύ, από όσα τελικά θα κατασκευαστούν μέχρι το 2030, αφού με βάση το σχεδιασμό χρειάζεται επιπλέον 10 GW το σύστημα. Από το μεγάλο ενδιαφέρον έχει δημιουργηθεί υπερθέρμανση στην αγορά που έχει φέρει ένα bottleneck (φράξιμο), καθώς ο ενεργειακός χώρος έχει μπλοκάρει”»

Και για να μην έχουμε αυταπάτες ως προς τις ΑΠΕ, το ρόλο τους στην ελληνική αγορά και τις ανάγκες/στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), αλλά και το ρόλο των ορυκτών καυσίμων, συνεχίζοντας ο κ Σκρέκας: «Η Ελλάδα είναι μέρος ενός ευρύτερου ενεργειακού πεδίου…» και «…Σχετικά με το φυσικό αέριο τέλος, σημείωσε, ότι τα επόμενα χρόνια θα διπλασιαστεί η ανάγκη σε φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή και «γι’ αυτό προωθείται το FSRU στην Αλεξανδρούπολη και νέες διασυνδέσεις μέσω του East Med με το Ισραήλ και με την Κύπρο ώστε να έχουμε πολλές πηγές εφοδιασμού». https://energypress.gr/news/skrekas-prasini-tha-einai-i-ilektriki-diasyndesi-me-aigypto-erhetai-i-eggyitiki-gia-ape

Αντί η κυβέρνηση, η πολιτεία και το κράτος, να αναλάβει να κατευθύνει και να οργανώσει σωστά, με βάση τις ανάγκες και τους στόχους του ΕΣΕΚ, το ενεργειακό ζήτημα στη χώρα μας, το αφήνει στα χέρια της ελεύθερης αγοράς και του ανταγωνισμού, γιατί έτσι τους επιβάλει το σύστημα του νεοφιλελευθερισμού. Και αν αυτό δεν είναι ιδεοληψία, τότε τι είναι…

Λαμία, Ιούλης 2021



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

«Άμα πυρώσει το τσιμέντο, γίνονται δύσκολες οι νυχτερινές ώρες» έλεγε προχθές στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ ο μετεωρολόγος των ειδήσεων σχολιάζοντας τον καύσωνα αυτών των ημερών. Ποιος μπορεί να το αμφισβητήσει αυτό. Και ποιος μπορεί να αμφισβητήσει επίσης την αλήθεια ότι, αν οι πόλεις έδιναν προτεραιότητα στα πάρκα και στο πράσινο, στις δεντροστοιχίες και τις αλέες, μειώνοντας το τσιμέντο, θα μειώνονταν οι θερμοκρασίες και άρα θα είχαμε λιγότερη ταλαιπωρία των κατοίκων τη θερινή περίοδο και λιγότερη σπατάλη ενέργειας με τα air condition. Οι πράσινες ταράτσες, τα πάρκα, οι κήποι, αν δεν δίνουν μεγάλη ανάσα στο σύνολο της πόλης, σίγουρα επηρεάζουν το μικροκλίμα σε ευρύτερες περιοχές, σε τετράγωνα και συνοικίες.

Ποια όμως είναι η «μέση» αντίδραση των δημοτών και η συμπεριφορά; «Τσιμέντο να γίνει», «δεν θέλω λάσπες!» και «λεφτά να δίνει» Η δημοτική αρχή, η κάθε δημοτική αρχή για να μην αδικούμε κανέναν - καθρέφτης της κοινωνίας, υποχείρια των ψηφοφόρων - για να «τσιμεντάρει» την επόμενη εκλογή, τι λέει; «Τσιμέντο εσείς πατριώτες; δυο φορές τσιμέντο εγώ!». Αφού οι εργολάβοι παρακαλάνε... Αποτέλεσμα; τσιμεντουπόλεις και υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της ημέρας∙ αλλά τις βραδινές ώρες, που χρειάζεται να ξεκουραστούμε, μικροί και μεγάλοι, το τσιμέντο διατηρεί τη μεγαλύτερη θερμότητα που δέχεται την ημέρα, πυρώνει, και ανεβάζει τη θερμοκρασία. Προκαλείται έτσι αυτό το δύσκολο αίσθημα της δυσφορίας και οδηγούμαστε στην υποχρεωτική λειτουργία των κλιματιστικών. Κι αυτό όσοι το διαθέτουν… Με λίγα λόγια, το τσιμέντο λειτουργεί ως μία «παγίδα», η οποία απορροφάει τη θερμότητα του ήλιου και τη θερμότητα που παράγουν τα αυτοκίνητα και τα κλιματιστικά και μοιραία κάνει την ατμόσφαιρα ακόμα πιο ζεστή. Και «ενός κακού μύρια έπονται…».

Να το χοντρύνουμε λίγο και για να μην πάει ο νους σας μόνο στις τσιμεντοπλατείες, στην Πλατεία Πάρκου ας πούμε, και στο «τσιμέντο να γίνει»: "Αν η τσιμεντοβιομηχανία ήταν χώρα, θα ήταν η τρίτη μεγαλύτερη παραγωγός διοξειδίου του άνθρακα στον πλανήτη" διαβάζουμε σε άρθρο της Guardian πριν δύο χρόνια. Και ακόμα: «στο τσιμέντο οφείλεται το 8% ετησίως των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής». Πόσοι είναι αυτοί που συζητάνε γι’ αυτό; Πόσοι είναι οι δήμοι που έχουν στόχους για μείωση του τσιμέντου; Πότε ένα Υπουργείο, μια κυβέρνηση, έβαλε κίνητρα για τη μείωση του τσιμέντου;

Η μείωση των εκπομπών CO2 από την παραγωγή τσιμέντου είναι επομένως ένα σημαντικό στοιχείο/παράγοντας στη συζήτηση για την ενέργεια και την κλιματική αλλαγή. Το CO2 εκπέμπεται σε δύο φάσεις κυρίως της παραγωγής του τσιμέντου: κατά την καύση του καυσίμου και κατά την πύρωση στον κλίβανο. Διαβάζουμε επίσης: «Μετά το νερό, το σκυρόδεμα είναι η πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη ουσία στον πλανήτη. Αλλά τα οφέλη του καλύπτουν τεράστιους κινδύνους για τον πλανήτη, για την ανθρώπινη υγεία - και για τον ίδιο τον πολιτισμό» και «στο σενάριο μηδενικών εκπομπών μέχρι το 2050, το κόστος παραγωγής τσιμέντου εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 70-115%»

Η αδράνεια εδώ ανάγεται ως κύριο πρόβλημα πια. Όλη αυτή η υπερβολή και η σπατάλη δεν προσφέρει τίποτα άλλο, από του να καταστρέφει οικοσυστήματα, εύφορα εδάφη, μακρόβια δάση, και γενικά στοιχεία της φύσης, που αποτελούν δικλείδα ασφαλείας απέναντι στις αρνητικές εξελίξεις και τα δυσάρεστα φαινόμενα. Δεν προσφέρει τίποτα άλλο από του να μας κάνει τη ζωή δυσκολότερη!

Λαμία, Ιούνης 2021
Στέφανος Σταμέλλος




Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Με την ευκαιρία και αυτής της “επετείου” βγήκαν και θα βγουν όλοι να πανηγυρίσουν. Είναι αυτοί που έχουν αποδείξει ότι αρέσκονται στις γιορτές και αρέσκονται να ανακοινώνουν τις ευαισθησίες τους για το περιβάλλον με μεγάλα λόγια. Άνθρωποι της εξουσίας σε όλα τα επίπεδα∙ σε κυβερνητικό επίπεδο, αυτοί που κατάφεραν να φέρουν τον περίφημο Νόμο 4685/2020 του Χατζηδάκη για τον «εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας» … παρά τις εμπαθείς αντιπολιτευτικές φωνές, που στόχο είχαν να εμποδίσουν τις φιλοπεριβαλλοντικές επενδύσεις!. Οι πολιτικές για το περιβάλλον σήμερα ένα και μοναδικό κίνητρο έχουν: να επιτρέψουν στους λίγους να κερδοφορήσουν με την άδεια των “υπευθύνων”.

Είναι σίγουρο τώρα πως η παρουσία μας των γενικώς «οικολογούντων» δεν είναι πλέον απαραίτητη και δεν έχουμε πια ρόλο και λόγο. Είναι καιρός αυτοί να πανηγυρίσουν την επιτυχημένη τους περιβαλλοντική οικολογική πολιτική και εμείς να αποχωρήσουμε. Να αποχωρήσουμε και να ασχοληθούμε με πράγματα ευχάριστα για όλους, μακριά από τις άχαρες καταγγελίες για παραλείψεις, σκόπιμες αδιαφορίες, παρανομίες και άλλες τετριμμένες πια έννοιες, που προκαλούν τη δίκαιη οργή των “καθολικά ασκούντων με χρηστό τρόπο την εξουσία και τη διοίκηση” για το περιβάλλον.

Αστειεύομαι, αλλά ούτε αυτό μου βγαίνει καθαρά. Γιατί και η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος - και ας σταθούμε μόνο τοπικά - βρίσκει τη Φθιώτιδα και την Στερεά με σοβαρές περιβαλλοντικές πληγές και προβλήματα. Γιατί η διαχείριση των σκουπιδιών και των Αποβλήτων Εκσκαφών Κατασκευών και Κατεδαφίσεων, οι ανεμογεννήτριες στην Οίτη, στην Οξυά, στον Ελικώνα, στην Εύβοια, στα Άγραφα, η διαχείριση των Προστατευόμενων Περιοχών, η λειτουργία των βιολογικών καθαρισμών, τα λύματα των ελαιοτριβείων, η κατάσταση του Μαλιακού και του Βόρειου Ευβοϊκού, η διαχείριση των νερών, των ρεμάτων και των χειμάρρων, το παράνομο κυνήγι και οι απειλές της πανίδας, είναι μερικά από τα θέματα και «οι πληγές που αιμορραγούν».

Εδώ και πολλά χρόνια η πολιτική οικολογία τόνιζε, ότι το οικονομικό μοντέλο της υπέρμετρης κατανάλωσης και της «ανάπτυξης» των αριθμών, δεν έχει προοπτική. Έλεγε ότι καταναλώνουμε φυσικούς πόρους που αντιστοιχούν σε τρεις πλανήτες∙ ότι δανειζόμαστε από τις γενιές του μέλλοντος, από τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας, για να ζούμε εμείς καλά. Η κλιματική αλλαγή, ως αποτέλεσμα αυτού του μη βιώσιμου μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης, προκαλεί την αγωνιώδη ταραχή των επιστημόνων, ο δε COVID 19 μας υποχρεώνει να αντιληφθούμε το ρόλο της φύσης και του περιβάλλοντος στη ζωή μας και πόσο εύθραυστο είναι το παραγωγικό σύστημα και η βιόσφαιρα.

Και όμως, μόνο ένα περιβαλλοντικό οικολογικό μοντέλο εξέλιξης μπορεί να δώσει βιώσιμες λύσεις για την εξοικονόμηση των φυσικών πόρων, για μια ουσιαστική πρόοδο της κοινωνίας μας, για μια αειφόρο και δημοκρατική Ελλάδα. Είναι καιρός να καταλάβουν όλοι, ότι το περιβάλλον δεν προστατεύεται με τις πολιτικές της άναρχης κερδοφορίας του παγκόσμιου οικονομικού και κοινωνικού συστήματος του νεοφιλελευθερισμού. Δεν μπορεί να αφήνεται η προστασία του περιβάλλοντος στα χέρια αυτών των πολιτικών, που οδήγησαν και οδηγούν τη χώρα μας και τον κόσμο στα γνωστά αδιέξοδα.

Η οικολογική αρχή «σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά» αποκτάει σήμερα ιδιαίτερη αξία. Ας συνεχίσουμε τις προσπάθειες για να γίνει η οικολογία κυρίαρχη ιδεολογία της κοινωνίας. Να συνειδητοποιήσουμε όλοι, ότι είμαστε μεν μέρος του προβλήματος, αλλά είμαστε και μέρος της λύσης, αν το θελήσουμε. Αρκεί να ξεφύγουμε από την "αδράνεια του καναπέ" και να γίνουμε υπεύθυνοι ενεργοί πολίτες με προτάσεις και ιδέες για το αύριο της κοινωνίας.

Και η Ημέρα Περιβάλλοντος δεν είναι ημέρα μνήμης και γιορτής. Είναι μέρα προβληματισμού και αναθεώρησης του αποτυχημένου, καταστρεπτικού παραγωγικού συστήματος. Και η αγάπη για την φύση είναι στάση ζωής και ηθικής.

Λαμία, 5/6/2021
Στέφανος Σταμέλλος



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Φίλες και φίλοι, σήμερα θα μιλήσουμε για δυσάρεστα. Ο λόγος το ράντισμα των καλλιεργειών με φυτοφάρμακα. Στην περιοχή Μάκρης και Αρχανίου στο Δήμο Μακρακώμης έχουμε μεγάλες ζημιές στα μελίσσια. Ασυνείδητοι αγρότες ραντίζουν με φυτοφάρμακα τις δενδρώδεις καλλιέργειες για τη μελίγκρα και για την απεντόμωση χωρίς να λάβουν υπόψη τους τις σχετικές οδηγίες και τη νομοθεσία. Με αποτέλεσμα, τη δηλητηρίαση και το θάνατο των μελισσών και την τραγική εικόνα των σωρών με τις νεκρές μέλισσες στις κυψέλες. Οι δε μελισσοκόμοι είναι σε απόγνωση. Και όπως μου έλεγε ένας μελισσοκόμος «πας το απόγευμα στα μελίσσια σου και βλέπεις σωρούς τις μέλισσες νεκρές. Και κάπου εκεί σε πιάνει η απόγνωση∙ και θες να τα παρατήσεις.»

Δυστυχώς τα φυτοφάρμακα δεν είναι αθώα και οι απειλές για την κοινωνία των μελισσών είναι ορατές. Αυτό έχει ανησυχήσει ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια τη διεθνή κοινότητα και φωνές για τη λήψη πιο αυστηρών μέτρων ακούγονται από παντού. Ο ρόλος των μελισσών στη φύση είναι αναντικατάστατος. Διαβάζουμε ότι περισσότερα από το 80% των φυτών στον πλανήτη είναι εντομόφυλα και η αναπαραγωγή τους εξαρτάται από γονιμοποιητές όπως οι μέλισσες. Και η μέλισσα είναι ο πιο αποτελεσματικός και αποδοτικός γονιμοποιητής.

Η νομοθεσία είναι αυστηρή και προβλέπει αυστηρά πρόστιμα και ποινές για τους παραβάτες, αλλά όμως δεν εφαρμόζεται. Απαιτεί από τους καλλιεργητές να κάνουν προσεκτική χρήση των εντομοκτόνων φυτοφαρμάκων και να εφαρμόζουν πιστά τα οριζόμενα στη συσκευασία του γεωργικού φαρμάκου, όσον αφορά τις μέλισσες. Οι ψεκασμοί πρέπει να διενεργούνται αργά το απόγευμα προς το σούρουπο, όταν οι μέλισσες έχουν σταματήσει να πετάνε και εάν είναι απαραίτητος ο ψεκασμός κατά τη διάρκεια της ημέρας, να γίνεται νωρίς το πρωί ή όταν επικρατεί συννεφιά και δροσερές συνθήκες.

Το πρόβλημα με τις δηλητηριάσεις των μελισσών είναι πολύ παλιό και γνωστό και ο νόμος είναι υπέρ των μελισσών, υπέρ του οικοσυστήματος και της υγείας του καταναλωτή. «Το πρόβλημα παραμένει όμως άλυτο. Τι πρέπει να κάνουμε για να πείσουμε τους αγρότες να εφαρμόσουν τη νομοθεσία; Άντε να τα βάλεις με τον ασυνείδητο αγρότη, που ραντίζει και μας καταστρέφει. Δηλητηριάζει τη μέλισσα ενώ ξέρει ότι είναι ό, τι πιο ωφέλιμο για την επικονίαση και την απόδοση των καλλιεργειών. Φταίμε κι εμείς οι μελισσοκόμοι που δεν πιέζουμε και δεν φωνάζουμε όσο πρέπει, που δεν κινούμαστε οργανωμένα, ακόμα και με τη δικαιοσύνη…» λέει ο ίδιος μελισσοκόμος.

Η μέλισσα δεν χρειάζεται τον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος για να επιβιώσει έχει ανάγκη τη μέλισσα. Προστατεύοντας τα μελίσσια, προστατεύουμε τη φύση, προστατεύουμε τη ζωή. Ας ενώσουμε τις φωνές μας με την αγωνία των μελισσοκόμων και ας ελπίσουμε οι αρμόδιες υπηρεσίες να κάνουν το αυτονόητο: Να ενημερώσουν και να ελέγξουν την εφαρμογή της νομοθεσίας.

Λαμία, 25.5.2021

Στέφανος Σταμέλλος


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Ακούσαμε ότι το ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΗΜΕΙΟ στη νότια Λαμία, που λέγαμε, και η Μονάδα Διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) είναι πια γεγονός. Μια έκταση δέκα στρεμμάτων περίπου νότια της Ροδίτσας, κοντά στα φυτώρια Παναγιωτόπουλου, έχει επιλεγεί να μας απαλλάξει από την ανεξέλεγκτη ρίψη των αποβλήτων. Λένε ότι ανήκει ιδιοκτησιακά στην πρώην Συνεταιριστική Τράπεζα Λαμίας, που είναι σε εκκαθάριση.

Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν τις πληροφορίες δείχνουν την εξαιρετική διαχείριση των αποβλήτων, που γίνεται, και την πιλοτική εφαρμογή του νόμου του κ Χατζηδάκη για την Προστασία του Περιβάλλοντος. Ανοίγονται τάφροι μεγάλοι και μέσα ρίχνονται όλα τα παραπάνω απόβλητα, πολλά από τα οποία είναι επικίνδυνα, όπως τα ασφαλτικά, και στη συνέχεια επιχώνονται με χώμα πολυτελείας, αφρικάνικης προέλευσης. Πιθανόν στην πορεία να γίνει φύτευση με φοίνικες αιγυπτιακής καταγωγής, όπως προβλέπει ο Νόμος.

Μάλιστα οι πληροφορίες λένε ότι η εναπόθεση των αποβλήτων γίνεται με προτροπή κάποιων, προκειμένου να μην πηγαίνουν στον ΧΑΔΑ/ΧΥΤΑ, γιατί εκεί πρέπει να πληρώσουν, χώρια που θα ανακατεύονται με τα ανακυκλώσιμα του μπλε κάδου και θα χάνουν την αξία τους. Μετά την πλήρη αξιοποίηση του δανειοθαλάμου της Ροδίτσας – δίπλα στον ιερό ναό και τα σπίτια, κάποιοι θα θυμούνται τις συζητήσεις που κάναμε τότε με την παρουσία των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος – τώρα είναι καιρός να αξιοποιήσουμε και τα δέκα αυτά στρέμματα της Συνεταιριστικής Τράπεζας…

Κούνια που μας κούναγε… αντιδήμαρχε. Ούτε γι’ αυτό σας μίλησε κανείς! Μόνο σε μας τα λένε. Κι εσείς κύριε Διευθυντή Περιβάλλοντος, περιμένουμε ακόμα τα στοιχεία... Ελπίζουμε οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος και ο εισαγγελέας να κάνουν το αυτονόητο, το καθήκον τους. Δίπλα ακριβώς συμβαίνει κάποιοι συμπολίτες μας να έχουν γεωτρήσεις και κτήματα βιολογικής γεωργίας. Κάποιος πρέπει να μας προστατέψει τέλος πάντων...


Λαμία, 5.5.2021
Στέφανος Σταμέλλος










Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Έλεγε πρόσφατα ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας στη συνεδρίαση του άτυπου Συμβουλίου υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι τα κτίρια στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν το 41% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. [https://ypen.gov.gr/symmetochi-tou-ypourgou-perivallontos-kai-energeias-kosta-skreka-sto-atypo-symvoulio-ypourgon-energeias-tis-e-e/]

Η μεγάλη μου απορία είναι, και το έχω πει πολλές φορές: γιατί δεν προωθείται, όπως θα περίμενε κανείς, η αβαθής γεωθερμία. Και το παράλογο είναι ότι, στο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» και σε άλλα χρηματοδοτούμενα προγράμματα, επιδοτείται το ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ [https://www.e-mc2.gr/el/news/ta-bromika-mystika-toy-fysikoy-aerioy-epitahynoyn-tin-klimatiki-allagi] για τη θέρμανση των κτιρίων - ένα ορυκτό καύσιμο επίσης που παράγει περίπου το 62 % της ποσότητας CO2 σε σύγκριση με αυτό που παράγεται από την καύση άνθρακα και το 76% περίπου με αυτό που παράγεται από το πετρέλαιο. «Επιβαρύνει πολύ λιγότερο το περιβάλλον συγκρινόμενο με όλα τ΄ άλλα καύσιμα ανά παραγόμενη ενέργεια (κατά 38% από τον άνθρακα, κατά 28% από το μαζούτ και κατά 24% από το πετρέλαιο diesel)». [https://www.depa.gr/eteria/]

Ανοίγω εδώ μια παρένθεση. Ναι, το φυσικό αέριο παράγει λιγότερες αλλά σημαντικές ποσότητες CO2 και έχει τεράστιες διαρροές μεθανίου, άρα λογικά πρέπει να συμμετέχει στο χρηματιστήριο των ρύπων… Και η πραγματικότητα είναι ότι εδώ και είκοσι χρόνια, για να βγάλει κανείς άδεια οικοδομής, πρέπει να προσκομίσει μελέτη εγκατάστασης φυσικού αερίου και να φτιάξει οπωσδήποτε την εισαγωγή. Προβλέπεται έτσι σε κάθε πόλη και χωριό και σε κάθε ΒΙΠΕ να περάσει αγωγός φ/α. Άρα το 41% της ενέργειας, άντε το 30%(;), θα καλύπτεται από το φ/α, και αν συμπληρώσουμε τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας και τα ΣΗΘΥΑ, που έχουν ήδη γίνει ή πρόκειται να γίνουν, τι ποσοστό μένει για να έχουμε ΑΠΕ 100% το 2050; Ξέρω ότι από αυτά που γράφω, κάποια δεν τεκμηριώνονται απόλυτα ή ίσως να είναι υπερβολές. Αλλά ας το συζητήσουμε. Γιατί κι εγώ έφτιαξα το σπίτι πριν 16 χρόνια και έκανα εισαγωγή εγκατάστασης φυσικού αερίου υποχρεωτικά, ενώ έχω σύστημα αβαθούς γεωθερμίας για θέρμανση και ψύξη. Τι δεν καταλαβαίνετε από όλα αυτά; Κλείνω την παρένθεση.

Η αβαθής γεωθερμία είναι Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας (ΑΠΕ) και έχει μειωμένο οικολογικό αποτύπωμα: δεν χρησιμοποιεί ορυκτό καύσιμο - πετρέλαιο ή φυσικό αέριο - και μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη αυτονομία με ένα φωτοβολταικό. Έχει μεγάλο βαθμό εξοικονόμησης για τη θέρμανση και τον κλιματισμό κτιρίων σε διάφορες εκδοχές (κατοικίες, εμπορικά καταστήματα, βιομηχανικά κτίρια, πισίνες κλπ)

Η αρχή της αβαθούς γεωθερμίας είναι εξαιρετικά απλή: βασίζεται στο γεγονός ότι η θερμοκρασία του εδάφους είναι σταθερή. Αν συνεπώς εκμεταλλευτούμε τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ υπεδάφους και επιφάνειας, μπορούμε να έχουμε θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό, μπορούμε να θερμάνουμε χώρους το χειμώνα και να τους ψύξουμε αντίστοιχα το καλοκαίρι. Αυτό γίνεται με τη χρήση μιας γεωθερμικής αντλίας θερμότητας, η δε θερμότητα μεταδίδεται και ανταλλάσσεται μέσω ενός δικτύου σωληνώσεων, που μπορεί να είναι σε οριζόντια διάταξη και χαμηλό βάθος ή σε κατακόρυφη διάταξη με γεώτρηση ή γεωτρήσεις.

Η γεωθερμική αντλία θερμότητας είναι από τις πιο αποτελεσματικές και άνετες τεχνολογίες θέρμανσης και ψύξης που διατίθενται σήμερα, λέει η διεθνής βιβλιογραφία. Καταναλώνει γύρω στο 25-30% της ενέργειας που αποδίδει, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας και μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε υβριδικά συστήματα μαζί με ηλιοθερμικά. Έχει χαμηλό κόστος λειτουργίας σε σχέση με τα συμβατικά συστήματα (μείωση 30-60 % στη λειτουργία της θέρμανσης και 20-50 % στην λειτουργία της ψύξης) και χρησιμοποιεί καθαρή ανανεώσιμη ενέργεια, τον ήλιο. Δεν έχουμε καύση και επομένως δεν έχουμε εκπομπή καυσαερίων και αερίων του θερμοκηπίου. Μπορεί να εγκατασταθεί είτε σε καινούργια κατασκευή κτιρίου ή και εκ των υστέρων. Έχει πολύ ελάχιστο θόρυβο σε σχέση με τις αντλίες θερμότητας αέρος που χρησιμοποιούν ανεμιστήρα. Τέλος έχει μακρά διάρκεια ζωής και απαιτεί ελάχιστη συντήρηση. Ο κύριος εξοπλισμός, που φυλάσσεται εσωτερικά του κτιρίου, τυπικά έχει διάρκεια ζωής 25 έτη. Στα μειονεκτήματα της είναι το αυξημένο κόστος αρχικής κατασκευής και εγκατάστασης σε σχέση με τα συμβατικά συστήματα καυστήρα, που όμως γίνεται απόσβεση στα 7-8 χρόνια λειτουργίας.

Το κακό είναι ότι οι μηχανικοί και οι κατασκευαστές δεν το προτείνουν, είτε γιατί έχουν άγνοια, είτε σκέφτονται γιατί να μπλέξουν, αφού έχουν την κλασική λύση του καλοριφέρ και του τζακιού... είτε γιατί συνεργάζονται με μηχανολόγους κατασκευαστές καυστήρων. Ωραία, αυτοί καλά κάνουν. Η πολιτεία; Τι λόγους έχει η πολιτεία; Υπάρχει ένα αρχικό κόστος, το οποίο έχει απόσβεση 7-8 χρόνων. Αλλά πόσοι είναι αυτοί που φτιάχνουν και καλοριφέρ και τζάκι και έχουν και θερμοσίφωνα και δεν ξέρω ποιες άλλες πολυτέλειες, ενώ αν υπήρχε σωστή ενημέρωση και μια μικρή επιδότηση, που να τους ανοίγει τα μάτια, θα πήγαιναν ανεπιφύλακτα σ' αυτή τη λύση. Αν υπήρχε ξαναλέω σωστή ενημέρωση από την πολιτεία και όχι μόνο εμπόδια. Τον πρώτο καιρό ειδικά, οι λίγοι κατασκευαστές μηχανικοί της γεωθερμίας έπρεπε να προσκομίσουν του κόσμου τα χαρτιά και τις μελέτες για να αποδείξουν ότι δεν είναι ελέφαντες και ότι μια κλειστή γεώτρηση δεν επιβαρύνει κανέναν υδροφόρο ορίζοντα και ότι δεν δημιουργεί κατολισθήσεις ή τι άλλο μπορεί να σκεφθεί κανείς για το υπέδαφος.

Σήμερα έχουν απλοποιηθεί κάπως τα πράγματα. Αν όμως πράγματι θέλουν και έχουν στόχους, μπορούν να γίνουν πολλά, αφού είναι σε σωστή οικολογική και οικονομική κατεύθυνση. Αν δεν θέλουν, πρέπει να δώσουν και εξηγήσεις.

Λαμία, Απρίλης 2021
Στέφανος Σταμέλλος


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Διαβάζω σε μια ανάρτηση στο fb ότι «ο Πρύτανης και διευθυντής του τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, εξηγεί πως τα ψάρια που τρώμε, έχουν πάρει πολλά φάρμακα στη ζωή τους. Ανάμεσα σε άλλα, ο οργανισμός τους έχει ποτιστεί με αναλγητικά, αντιβιοτικά και ψυχιατρικά φάρμακα!» Και συνεχίζει με διάφορα τέτοια στοιχεία το δημοσίευμα, που σε κάνει να ανατριχιάζεις.

Με αφορμή αυτό, η σκέψη ταξιδεύει στα νεανικά μας χρόνια και στο Αγιατριαδίτικο ποτάμι, το ρέμα μας. Το Αγιατριαδίτικο ποτάμι κατεβάζει τα πλούσια νερά της βόρειας πλευράς του Βελουχιού που αναβλύζουν από τις πηγές, με σπουδαιότερες τις δύο πηγές του Κεφαλόβρυσου στην Αγία Τριάδα, τον Μπούρνο, το Κεφαλόβρυσο, την «Αγία Παρασκευή» και το Γαλάζιο στην Αγία Παρασκευή και τις Νέορδες στους Δομιανούς∙ και με κύριους παραπόταμους το Μεσοβούνι, το Σκαματόρεμα και τον Νεραϊδιά (ή Αγκαθάς) αριστερά και δεξιά της Αγίας Τριάδας, το Σέλο που κατεβάζει τα νερά του Αγίου Χαράλαμπου(Έλοβα), το Χοιρολακκόρρεμα δίπλα στην Αγία Παρασκευή, τον Λυσσάρη με τα νερά των Πετραλώνων, τον Μαγγανά - το Χοχλίτικο ρέμα και το Πλατανόρεμα των Δομιανών για να καταλήξει στη Μέγδοβα(Ταυρωπό) που έρχεται από τη Λίμνη Πλαστήρα.

Είχε πολλά ψάρια και περισσότερο νερό εκείνα τα χρόνια∙ και μιλάμε πριν 50-60 χρόνια, τη δεκαετία 1960 - 70. Τα μεσημέρια του καλοκαιριού, όταν έβραζε ο τόπος από τη ζέστη, κινούσαμε για το ποτάμι, «για ψάρεμα». Μπαίναμε μέσα στο νερό από τη Λαγκάδα και ακολουθούσαμε το ποτάμι ανεβαίνοντας, Είχε αρκετές πέστροφες, μπριάνια και χέλια. Η μέθοδος που εφαρμόζαμε ήταν αυτή της αφής. Βάζαμε τα χέρια μας ψάχνοντας κάτω από τις μεγάλες πέτρες που είχαν κοιλότητες∙ και αν αγγίζαμε ψάρι, κλείναμε με τα χέρια όλες τις πιθανές εξόδους, στριμώχναμε το ψάρι και το πιάναμε σιγά σιγά από τα βράγχια. Ήταν μια πανάρχαια μέθοδος, όχι και τόσο αποτελεσματική, αλλά δεν είχαμε κάτι άλλο να κάνουμε. Ούτε δίχτυα, ούτε πεταλούδες, καλάμια και αγκίστρια. Πιάναμε - δεν πιάναμε 4-5 ψάρια, ίσα για μια τηγανιά. Μετά δε από μεγάλη νεροποντή και πλημμύρα, τα ψάρια έβγαιναν μισοζώντανα στις όχθες. Πήγαινε τότε ο πατέρας κι έφερνε κανένα ψάρι για να φάμε. Σπάνιο κι αυτό.

Παιδιά της φύσης στην ηλικία των 10-12 και 15 χρονών, χωρίς φόβους, με μπόλικη ελευθερία. Περνούσαμε τα Στενά με το νερό ως το λαιμό, όλη τη μέρα μέσα στο νερό με αρκετούς κινδύνους. Μετά τα Στενά είχαμε το φόβο να μας έρθουν πέτρες από το λατομείο του Ντζούνου, που ήταν ακριβώς από πάνω.

Τα ψάρια γενικά μειώθηκαν και τα χέλια εξαφανίστηκαν εντελώς. Τα χέλια είναι μεταναστευτικά ψάρια, που ζουν στα ποτάμια μέχρι να είναι έτοιμα να αναπαραχθούν, οπότε μεταναστεύουν στη θάλασσα των Σαργασσών και δεν επιστρέφουν ποτέ. Βασική αιτία της εξαφάνισης από τα ποτάμια μας θεωρείται ότι είναι τα φράγματα των ΜΥΗΕ και η ρύπανση. Δεν μπορούν να ανέβουν στα φράγματα και είναι επόμενο να εξαφανιστούν. Αυτό φυσικά και δεν απασχολεί κανέναν. Θυμάμαι τα χέλια στο μυλαύλακα, το αυλάκι του Μύλου του Βασίλη, όπως θυμάμαι και τις μεγάλες πέστροφες στις βαθιές γούρνες της κοίτης, εκεί που το νερό είχε βάθος πάνω από δύο μέτρα.

Τα γράφω αυτά και για έναν λόγο που με στεναχωρεί ιδιαίτερα. Στο χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) σε όλο το μήκος του Αγιατριαδίτικου εμφανίζονται τέσσερις Άδειες Παραγωγού για αντίστοιχα Μικρά Υδροηλεκτρικά, εκτός το ΜΥΗΕ που λειτουργεί ήδη στον Άγιο Νικόλαο Δομιανών. Οι δύο Άδειες είναι πάνω από την Αγία Τριάδα, η τρίτη είναι πάνω από το Μύλο του Βασίλη και η τέταρτη ξεκινάει τον αγωγό μετά το Μύλο, περνάει τα Στενά(!) και καταλήγει για να γίνει το εργοστάσιο στη Λαγκάδα, που σημαίνει ότι θα κατέβουν τα μηχανήματα από το Κάστρο της Αγίας Παρασκευής!

Δεν θέλω να σκεφθώ ότι μπορεί το νερό στα Στενά να μπει σε αγωγό και να μειωθεί στο 30% του οικολογικού νερού, που προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία. Δε θέλω να σκεφθώ την αναστάτωση του Αγιατριαδίτικου και την καταστροφή του ποτάμιου οικοσυστήματος με πέντε ΜΥΗΕ σε ένα μήκος λιγότερο από δέκα χιλιόμετρα, στο όνομα της επέλασης της υδροηλεκτρικής «ανάπτυξης», η οποία απειλεί το υδάτινο και χερσαίο περιβάλλον μιας ξεχασμένης κυριολεκτικά περιοχής.

Όμως, σύμφωνα με το Χωροταξικό Σχέδιο του τέως Δήμου Κτημενίων(ΣΧΟΟΑΠ), το Αγιατριαδίτικο έχει ενταχθεί, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Κερπενησίου (Αρ. 362/2012), στο μεγαλύτερο μέρος του, στις περιοχές αναψυχής εσωτερικών υδάτων, από τη θέση «Μύλος του Βασίλη» μέχρι την συμβολή του με τον Μέγδοβα. Στο ίδιο Σχέδιο, για το Φαράγγι «Στενά Αγιοτριαδίτικου» προτείνεται να ελεγχθεί η δυνατότητα να αναδειχθεί ως γεώτοπος για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, μαζί με τις περιοχές «Νησάκι» Μέγδοβα και τις πηγές Νέορδες και Γαλάζιο, με τους απαραίτητους περιορισμούς για την προστασία τους.

Ελπίζω και εύχομαι ο Δήμος Καρπενησίου να μην επιτρέψει την ολοκλήρωση αυτών των σχεδίων και την κατασκευή του ΜΥΗΕ. Να εντάξει το Αγιατριαδίτικο σε ένα πρόγραμμα ανάδειξης για να γίνει επισκέψιμο. Πολλοί είναι αυτοί που θα ενδιαφερθούν για την άγρια ομορφιά των Στενών, για τη Σπηλιά και το Θειαφονέρι, το Κάστρο και τη Λαγκάδα, το Μύλο του Βασίλη και του Τσολιά, αλλά και για τον Γλα, το Προσκυνητάρι, το Γαλάζιο και τις Νέορδες, το Κεφαλόβρυσο, το Μοναστήρι των Δομιανών και τόσα άλλα αξιόλογα που διαθέτει πλούσια η περιοχή του τέως Δήμου Κτημενίων, η σκοτεινή και ξεχασμένη βόρεια πλευρά του Βελουχιού.

Λαμία, Απρίλης 2021

Στέφανος Σταμέλλος


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου