Editing: Νικόλας Λεοντόπουλος / reportersunited.gr
Δέσποινα Τζάνη - Ευρυδίκη Μπερσή
Ήταν μία από αυτές τις ειδήσεις που περνούν στα ψιλά: Αστυνομικός 50 ετών αυτοκτόνησε με το υπηρεσιακό του περίστροφο για «προσωπικούς λόγους». Κανείς δεν έμαθε περισσότερα, εκτός από τους δικούς του που διαπίστωσαν με τραγική καθυστέρηση ότι ο άνθρωπός τους, ας τον πούμε Λεωνίδα, είχε χρεωθεί μέχρι το λαιμό λέγοντας ψέματα σε φίλους και γνωστούς για να τζογάρει από το κινητό. Ο Λεωνίδας προσπάθησε να κερδίσει χρόνο παίρνοντας προσωρινή μετάθεση. Την ημέρα που ετοιμαζόταν να επιστρέψει στον τόπο του και να αντιμετωπίσει τα χρέη του έβαλε τέρμα στη ζωή του.
Η ιστορία του Λεωνίδα, με τη χειρότερη δυνατή κατάληξη, είναι στην πραγματικότητα μια ιστορία δήθεν ατομικής ευθύνης. Της ευθύνης που επικαλούνται διαχρονικά το κράτος ενώ ήταν αυτό που επέτρεψε στη βιομηχανία του τζόγου να μπει σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας, αγνοώντας – είτε με δόλο, είτε χωρίς – τις βλάβες που συνδέονται με τα τυχερά παιχνίδια
οι εταιρείες του τζόγου που διαφημίζουν μαζικά και ασταμάτητα το προϊόν τους, κρυπτόμενες πίσω από το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού» και κατά προέκταση των ανεύθυνων παικτών – όσων δήθεν το παρακάνουν.
Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας
Χρησιμοποιούμε συνειδητά τη λέξη «βλάβη», καθώς δεν αποτελεί ο εθισμός τον μοναδικό κίνδυνο από την ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια, ούτε επηρεάζει αποκλειστικά το άτομο που τζογάρει. Επιστήμονες απ’ όλον τον κόσμο, όπως η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας της ιατρικής επιθεώρησης Lancet, προτρέπουν τα κράτη και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αντιμετωπίζουν την έκρηξη τζόγου ως ζήτημα δημόσιας υγείας.
Η προσέγγιση αυτή εστιάζει στους κοινωνικούς, εμπορικούς και πολιτικούς παράγοντες και όχι στο άτομο που δεν παίζει «υπεύθυνα». Έτσι, θα εξετάσουμε τους παράγοντες που οδήγησαν στην εξάπλωση του νόμιμου τζόγου, τις πολιτικές αποφάσεις της τελευταίας δεκαετίας δύο διαδοχικών κυβερνήσεων (ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ), αλλά και την ευθύνη των στοιχηματικών εταιρειών – με ονόματα.
Στο πρώτο μέρος της έρευνάς μας είχαμε τεκμηριώσει πώς οι ελληνικές ρυθμιστικές αρχές αφήνουν ανεξέλεγκτο τον παράνομο τζόγο. Σήμερα εστιάζουμε στον νόμιμο τζόγο: επιχειρούμε να αποδομήσουμε το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού», δηλαδή των μέτρων προστασίας που λαμβάνει το κράτος για να προστατέψει το κοινό απέναντι στις αρνητικές συνέπειες του τζόγου.
Οι δημοσιογράφοι του Reporters United μίλησαν για την εξάπλωση των στοιχηματικών μ’ έναν απ’ τους πιο γνωστούς στρίμερ τζόγου στην Ελλάδα: τον Στέλιο Μπουγιούκα, γνωστό και ως Δάσκαλο Μακαβέλι.
Κάποτε το ελληνικό κράτος θεωρούσε τον τζόγο απειλή
Θυμάστε όταν είχαμε κρατικό μονοπώλιο στον επίγειο τζόγο; (Επίγειος τζόγος είναι τα πρακτορεία, τα καζίνα κλπ, σε αντιδιαστολή με τον διαδικτυακό τζόγο.) Όταν τα καζίνα ήταν ελάχιστα και δημόσια; Το ελληνικό κράτος ακολούθησε για χρόνια περιοριστική πολιτική απέναντι στα τυχερά παιχνίδια, ακριβώς γιατί τα αντιμετώπιζε ως κοινωνικό πρόβλημα και ήθελε να τα ελέγχει.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το κρατικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ (πλέον Allwyn), του πρώτου και μοναδικού νόμιμου φορέα επίγειου στοιχηματισμού. Η ίδρυση του οργανισμού τη δεκαετία του ’50 μπορεί να στόχευε στη χρηματοδότηση αθλητικών εγκαταστάσεων και ομάδων, ωστόσο το μονοπώλιο στόχευε στον έλεγχο της προσφοράς και την προστασία του κοινωνικού συνόλου.
Το 2011, εν μέσω μνημονίων, το εναπομείναν 33% του ΟΠΑΠ που ανήκε στο ελληνικό Δημόσιο πέρασε στο ΤΑΙΠΕΔ. Έτσι, άνοιξε ο δρόμος για την πλήρη ιδιωτικοποίηση του, χωρίς να αναιρεθεί το καθεστώς του μονοπωλίου και η υπόθεση κατέληξε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μετά από προσφυγή ιδιωτικών εταιρειών που ήθελαν επίσης να δραστηριοποιηθούν στον επίγειο τζόγο στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, το κρατικό μονοπώλιο έδωσε τη θέση του στο ιδιωτικό μονοπώλιο.
Την ιδιωτικοποίηση του ΟΠΑΠ ξεκίνησε η κυβέρνηση της ΝΔ με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά και ολοκλήρωσε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα (ο οποίος ως αντιπολίτευση μιλούσε για «στημένο» διαγωνισμό και «παρωδία»).
Προς ικανοποίηση του ΟΠΑΠ, το μονοπώλιο κατοχυρώθηκε σ’ αυτόν μέχρι το 2030 και τότε (το 2013) η μοναδική εταιρεία που κατέληξε να υποβάλει προσφορά για την εξαγορά του ήταν η Emma Delta Hellenic Holdings LTD, συμφερόντων του Τσέχου Γίρι Σμεκ και του Δημήτρη Μελισσανίδη.
Η εξέλιξη αυτή, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία το 2013, «επιτρέπει στην ελληνική πολιτεία να συνεχίσει την περιοριστική της πολιτική, μια από τις πιο αυστηρές στην Ευρώπη, με γνώμονα τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της αποτροπής της μετατροπής της χώρας σε ευρωπαϊκό παράδεισο του τζόγου».
Τελικά, έγινε ακριβώς το αντίθετο.
Από το κρατικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ στο ιδιωτικό μονοπώλιο της Allwyn
Ο ΟΠΑΠ δεν υπάρχει πλέον. Τον Οκτώβριο του 2025 ανακοινώθηκε η συνένωση με τη μητρική του εταιρεία Allwyn, κάτι που σημαίνει και την κατάργηση του εμπορικού σήματος του ΟΠΑΠ. Έτσι, έχουμε ήδη αρχίσει να βλέπουμε πρακτορεία και καταστήματα Play να μετονομάζονται σε Allwyn, όπως και τα γραφεία του πρώην ΟΠΑΠ στη λεωφόρο Αθηνών, αλλά και το γήπεδο της ΑΕΚ που πλέον ονομάζεται Allwyn Arena.
Αυτό που κρύβεται όμως πίσω από την μετονομασία των πάλαι ποτέ πρακτορείων του ΟΠΑΠ είναι η υπερσυγκέντρωση της αγοράς των τυχερών παιχνιδιών, επίγειου και διαδικτυακού σ’ έναν παίκτη: την Allwyn. Η εταιρεία του Τσέχου Κάρελ Κόμαρεκ ξεκίνησε να επενδύει στον ΟΠΑΠ ήδη από το 2015 μέσω της KKGC, η οποία σήμερα ελέγχει την Allwyn με ποσοστό 78%.
Ας δούμε πώς η τσέχικη εταιρεία κατάφερε με διαδοχικές εξαγορές να συγκεντρώσει ποσοστό της εγχώριας αγοράς του τζόγου που ξεπερνά το 70%.
– Η Allwyn κατέχει πλέον το 100% του ΟΠΑΠ, ο οποίος μετονομάστηκε σε Allwyn. Πέρα από τα πρακτορεία και τα καταστήματα Play, στην Allwyn πάνε τα διαδικτυακά σάιτ του PameStoixima και Οpaponline.
– Πριν τη συγχώνευση, ο ΟΠΑΠ τον Ιούλιο του 2025 απέκτησε το 100% της Stoiximan – ιδρυτής και μέτοχος της οποίας υπήρξε ο επιχειρηματίας Δημήτρης Μάρης, σήμερα πρόεδρος του ομίλου μέσων ενημέρωσης 24Media (News247, Sport24, κλπ) και χρηματοδότης του Ινστιτούτου για την Κοινωνική Αλλαγή Eteron. Η Stoiximan υπολογίζεται ότι κατέχει μερίδιο που ξεπερνά το 50% της εγχώριας διαδικτυακής αγοράς τυχερών παιχνιδιών.
Με βάση στοιχεία του ΟΠΑΠ για το 2024, περίπου το 81% των ακαθάριστων εσόδων (GGR) της συνολικής αγοράς τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα αποδίδονται σ’ αυτόν. Σ’ αυτό συνυπολογίζεται και η αποκλειστική άδεια λειτουργίας 24.000 VLTs (ή κοινώς φρουτάκια), σε 350 καταστήματα OPAP Play (ή κοινώς καζίνα γειτονιάς) και σε 2.300 πρακτορεία ΟΠΑΠ.
– Η Allwyn το 2025 προχώρησε σε συμφωνία για την εξαγορά του 51% των μετοχών της Novibet, η οποία υπολογίζεται πως κατέχει ποσοστό κοντά στο 20% της διαδικτυακής αγοράς καζίνων. Ωστόσο, η Allwyn αποσύρθηκε από την εξαγορά, ενώ αυτή εξεταζόταν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Θέσαμε ερωτήματα σε Allwyn (πρώην ΟΠΑΠ) και Stoiximan σχετικά με την υπερσυγκέντρωση της αγοράς.
Η Allwyn μας απάντησε πως «η διαδικτυακή αγορά τελεί σε καθεστώς πλήρους ανταγωνισμού» και πως «η νομιμότητα των αποκλειστικών δικαιωμάτων μας, καθώς και ζητήματα που άπτονται κρατικών ενισχύσεων και θεμάτων ανταγωνισμού, έχουν ήδη κριθεί εδώ και χρόνια από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο της Επικρατείας και τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Η Stoiximan δεν απάντησε στα ερωτήματά μας.
Η καζινοποίηση της χώρας
Φρουτάκια σε κάθε γειτονιά, δύο μεγάλα καζίνο (Μαρούσι και Ελληνικό) στον αστικό ιστό της Αθήνας, νέες άδειες σε επίγεια και διαδικτυακά καζίνα. Τη μαγιά για τη διόγκωση του τζόγου στην Ελλάδα την έβαλαν την τελευταία δεκαετία τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και η Νέα Δημοκρατία αποδεικνύοντας τη διακομματική συναίνεση τουλάχιστον όσον αφορά τη βιομηχανία των τυχερών παιχνιδιών.
«Όταν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην εξουσία, είχαμε τη μεγαλύτερη καζινοποίηση που υπήρξε ποτέ στην ιστορία της Ελλάδας», αναφέρει ο Αντώνης Στεργιώτης, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της ρυθμιστικής αρχής για τον τζόγο, της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), από τον Ιούνιο του 2015 μέχρι τον Ιούνιο του 2016.
Η σύντομη θητεία του έχει σημείο αναφοράς τη διαμάχη του με τον ΟΠΑΠ γιατί προσπάθησε να βάλει χρονικά, οικονομικά και χωρικά όρια στον τρόπο που θα λειτουργούσαν τα καζίνα γειτονιάς OPAP Play. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ απέπεμψε τον Αντώνη Στεργιώτη μετά τη λήξη της μονοετούς θητείας του και αναίρεσε όλους τους περιορισμούς που είχε θέσει.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν σταμάτησε όμως εκεί. Την περίοδο της διακυβέρνησής του εγκρίθηκε η λειτουργία δύο μεγάλων καζίνων στον αστικό ιστό της πόλης, αφού:
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας συνέχισε επάξια το έργο της καζινοποίησης. Αρχικά, ούτε δύο μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της το 2019, εξέδωσε ΚΥΑ (Κοινή Υπουργική Απόφαση) για την υλοποίηση του διαγωνισμού για το καζίνο του Ελληνικού.
Επίσης, η κυβέρνηση Μητσοτάκη φρόντισε να προσαρμόσει τον νόμο του ΣΥΡΙΖΑ για να γίνει εφικτή η μεταφορά του καζίνου της Πάρνηθας στο Μαρούσι, καθώς οι προηγούμενες διατάξεις είχαν κριθεί αντισυνταγματικές από το ΣτΕ. Παρά τις νέες προσφυγές κατοίκων και όμορων δήμων, το ΣτΕ τις απέρριψε και οι εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει στο κτήμα Δηλαβέρη.
Παράλληλα, η Νέα Δημοκρατία προχώρησε στη ρύθμιση της διαδικτυακής αγοράς τυχερών παιγνίων με το καθεστώς των αδειών οι οποίες έφτασαν τις 20, ισχυριζόμενη πως έτσι θα περιοριστεί ο παράνομος τζόγος. Το αποτέλεσμα ήταν η ταυτόχρονη επέκταση νόμιμων και παράνομων διαδικτυακών καζίνων και οι συνεχείς ευνοϊκές ρυθμίσεις υπέρ των αδειοδοτημένων εταιρειών με σκοπό να γίνουν πιο ελκυστικές.
Όπως γράψαμε σε προηγούμενο ρεπορτάζ, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αύξηση από την κυβέρνηση Μητσοτάκη το 2022 στο όριο του πονταρίσματος στα διαδικτυακά φρουτάκια από τα δύο στα είκοσι ευρώ, το οποίο συνοδεύτηκε από τη μείωση του χρόνου αναμονής ανάμεσα στα πονταρίσματα από τα τρία στα δύο δευτερόλεπτα. Δεν ξέρουμε αν οι ρυθμίσεις αυτές έκαναν τα ονλάιν φρουτάκια πιο ελκυστικά, σίγουρα τα έκαναν περισσότερο εθιστικά.
«Υπεύθυνο παιχνίδι»
Ως ελεύθερο εμπόρευμα, ο τζόγος δεν μπορούσε να παρουσιάζεται ως επιβλαβής. Την πρακτική και πολιτικο-ιδεολογική απάντηση έδωσε το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού», καλλιεργώντας την ιδέα ότι τα τυχερά παιχνίδια είναι έμφυτα, είναι διασκέδαση, ενώ οι αρνητικές συνέπειες αφορούν μια μειοψηφία για την οποία υπάρχουν δομές βοήθειας. Οι επίδοξοι παίκτες ενημερώνονται για τους κινδύνους του παιχνιδιού, ενώ αν κανείς τους παραβιάσει, είναι δική του ευθύνη.
To «υπεύθυνο παιχνίδι» είναι ένας μύθος, όχι μόνο γιατί είναι υποκριτικό να επικαλείσαι αποκλειστικά την ατομική ευθύνη όταν πρόκειται για εν δυνάμει επιβλαβή προϊόντα αλλά και γιατί διεθνείς έρευνες δείχνουν πως το μεγαλύτερο μέρος του τζίρου των εταιρειών, προέρχεται από ένα δυσανάλογα μικρό ποσοστό παικτών. Στη Βρετανία η οργάνωση Gambling with Lives (Τζογάροντας με τις Ζωές) υπολόγισε ότι το 86% των εσόδων του ονλάιν τζόγου προέρχεται από το 5% των παικτών.
Προτού, λοιπόν, μιλήσουμε για ανεύθυνους παίκτες, ας εξετάσουμε αν οι ίδιοι οι κανόνες είναι υπεύθυνοι.
Ανεύθυνοι κανόνες
Ποιοι τελικά είναι αυτοί οι κανόνες που έχει θέσει το ελληνικό κράτος για να προστατέψει το κοινωνικό σύνολο από τον τζόγο; Τους μελετήσαμε έναν προς έναν και διαπιστώσαμε ότι είναι στην καλύτερη περίπτωση άστοχοι, στη χειρότερη ανεπαρκείς.
Τέτοιοι μηχανισμοί είναι:
Τον Φεβρουάριο του 2025 ο ΕΟΠΑΕ είχε ματαιώσει την προκήρυξη για την ανανέωση της σύμβασης των εργαζομένων και από το ρεπορτάζ μας προκύπτει ότι η γραμμή λειτουργούσε προσωρινά με προσωπικό του ΟΚΑΝΑ.
Σήμερα, όπως μας ενημέρωσε ο ΕΟΠΑΕ, η γραμμή λειτουργεί απρόσκοπτα, με την προσθήκη ενός ακόμη εργαζόμενου, δηλαδή πέντε (!) στο σύνολο και με το ίδιο ακριβώς ωράριο. Έχουν την κατάλληλη κατάρτιση για ζητήματα απεξάρτησης από τον τζόγο όσοι στελεχώνουν τη γραμμή; «Είναι όλοι επιστήμονες εκπαιδευμένοι, εξειδικευμένοι και καθόλα έμπειροι στο πεδίο των εξαρτήσεων».
Την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή, εν μέσω Μουντιάλ και βομβαρδισμού του κοινού από διαφημίσεις τζόγου, η γραμμή δεν λειτουργούσε. «Πήρα πέντε τηλέφωνα μέσα σε δύο μέρες και η γραμμή έκλεινε», μας λέει ο Γιώργος Παλαιός από την οργάνωση για την καταπολέμηση της βλάβης από τον τζόγο Not a Game. «Όταν έπιασα γραμμή τη Δευτέρα [29 Ιουνίου] και ρώτησα, μου είπαν ότι είχαν τεχνικό πρόβλημα».
«Είμαστε η μόνη εταιρεία τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα που τη στηρίζει, χρηματοδοτώντας το κόστος λειτουργίας της από το 2011», μας λέει η Allwyn. Όμως, απαντώντας στο ίδιο ερώτημα ο ΕΟΠΑΕ μας ενημέρωσε πως απ’ όταν έγινε η συγχώνευση του ΚΕΘΕΑ, η χρηματοδότηση της γραμμής «καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΕΟΠΑΕ», ενώ εκκρεμεί η υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας με την Allwyn.
Το βασικό είναι πως η μοναδική γραμμή υποστήριξης που υπάρχει στη χώρα για τον τζόγο δεν είναι 24ωρη, όπως είναι η εξυπηρέτηση πελατών όλων των εταιρειών τζόγου, αλλά λειτουργεί μόνο καθημερινές 9:00-21:00.
ΟΠΑΠ / Allwyn: Προσελκύει επενδυτές με κράχτη τη μεγάλη χασούρα των Ελλήνων
Σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας, οι παίκτες στην Ελλάδα χάνουν περισσότερα απ’ όλους στην Ευρώπη. Οι μόνοι που βρίσκονται σε χειρότερη θέση είναι οι κάτοικοι της Κύπρου, η κυβέρνηση της οποίας έχει συνειδητά επιλέξει να μετατρέψει το νησί σε τόπο μαζικής εγκατάστασης εταιρειών τζόγου. Έχει ενδιαφέρον ότι τα σχετικά στοιχεία αντλούνται από έκθεση του ΟΠΑΠ (νυν Allwyn) το 2024 προς το επενδυτικό κοινό – με άλλα λόγια ο ίδιος ο ΟΠΑΠ προσπαθεί να πείσει το διεθνές επενδυτικό κοινό ότι αξίζει η επένδυση στην εταιρεία αφού οι Έλληνες χάνουν τόσα πολλά!
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Θυμάστε όταν είχαμε κρατικό μονοπώλιο στον επίγειο τζόγο; (Επίγειος τζόγος είναι τα πρακτορεία, τα καζίνα κλπ, σε αντιδιαστολή με τον διαδικτυακό τζόγο.) Όταν τα καζίνα ήταν ελάχιστα και δημόσια; Το ελληνικό κράτος ακολούθησε για χρόνια περιοριστική πολιτική απέναντι στα τυχερά παιχνίδια, ακριβώς γιατί τα αντιμετώπιζε ως κοινωνικό πρόβλημα και ήθελε να τα ελέγχει.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το κρατικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ (πλέον Allwyn), του πρώτου και μοναδικού νόμιμου φορέα επίγειου στοιχηματισμού. Η ίδρυση του οργανισμού τη δεκαετία του ’50 μπορεί να στόχευε στη χρηματοδότηση αθλητικών εγκαταστάσεων και ομάδων, ωστόσο το μονοπώλιο στόχευε στον έλεγχο της προσφοράς και την προστασία του κοινωνικού συνόλου.
Ο ΟΠΑΠ τη δεκαετία του ’50. Πηγή: Allwyn
Το 2011, εν μέσω μνημονίων, το εναπομείναν 33% του ΟΠΑΠ που ανήκε στο ελληνικό Δημόσιο πέρασε στο ΤΑΙΠΕΔ. Έτσι, άνοιξε ο δρόμος για την πλήρη ιδιωτικοποίηση του, χωρίς να αναιρεθεί το καθεστώς του μονοπωλίου και η υπόθεση κατέληξε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μετά από προσφυγή ιδιωτικών εταιρειών που ήθελαν επίσης να δραστηριοποιηθούν στον επίγειο τζόγο στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, το κρατικό μονοπώλιο έδωσε τη θέση του στο ιδιωτικό μονοπώλιο.
«Όταν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην εξουσία, είχαμε τη μεγαλύτερη καζινοποίηση που υπήρξε ποτέ στην ιστορία της Ελλάδας»Αντώνης Στεργιώτης, πρώην πρόεδρος Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων
Την ιδιωτικοποίηση του ΟΠΑΠ ξεκίνησε η κυβέρνηση της ΝΔ με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά και ολοκλήρωσε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα (ο οποίος ως αντιπολίτευση μιλούσε για «στημένο» διαγωνισμό και «παρωδία»).
Προς ικανοποίηση του ΟΠΑΠ, το μονοπώλιο κατοχυρώθηκε σ’ αυτόν μέχρι το 2030 και τότε (το 2013) η μοναδική εταιρεία που κατέληξε να υποβάλει προσφορά για την εξαγορά του ήταν η Emma Delta Hellenic Holdings LTD, συμφερόντων του Τσέχου Γίρι Σμεκ και του Δημήτρη Μελισσανίδη.
Η εξέλιξη αυτή, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία το 2013, «επιτρέπει στην ελληνική πολιτεία να συνεχίσει την περιοριστική της πολιτική, μια από τις πιο αυστηρές στην Ευρώπη, με γνώμονα τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της αποτροπής της μετατροπής της χώρας σε ευρωπαϊκό παράδεισο του τζόγου».
Τελικά, έγινε ακριβώς το αντίθετο.
Από το κρατικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ στο ιδιωτικό μονοπώλιο της Allwyn
Ο ΟΠΑΠ δεν υπάρχει πλέον. Τον Οκτώβριο του 2025 ανακοινώθηκε η συνένωση με τη μητρική του εταιρεία Allwyn, κάτι που σημαίνει και την κατάργηση του εμπορικού σήματος του ΟΠΑΠ. Έτσι, έχουμε ήδη αρχίσει να βλέπουμε πρακτορεία και καταστήματα Play να μετονομάζονται σε Allwyn, όπως και τα γραφεία του πρώην ΟΠΑΠ στη λεωφόρο Αθηνών, αλλά και το γήπεδο της ΑΕΚ που πλέον ονομάζεται Allwyn Arena.
Αυτό που κρύβεται όμως πίσω από την μετονομασία των πάλαι ποτέ πρακτορείων του ΟΠΑΠ είναι η υπερσυγκέντρωση της αγοράς των τυχερών παιχνιδιών, επίγειου και διαδικτυακού σ’ έναν παίκτη: την Allwyn. Η εταιρεία του Τσέχου Κάρελ Κόμαρεκ ξεκίνησε να επενδύει στον ΟΠΑΠ ήδη από το 2015 μέσω της KKGC, η οποία σήμερα ελέγχει την Allwyn με ποσοστό 78%.
Ας δούμε πώς η τσέχικη εταιρεία κατάφερε με διαδοχικές εξαγορές να συγκεντρώσει ποσοστό της εγχώριας αγοράς του τζόγου που ξεπερνά το 70%.
– Η Allwyn κατέχει πλέον το 100% του ΟΠΑΠ, ο οποίος μετονομάστηκε σε Allwyn. Πέρα από τα πρακτορεία και τα καταστήματα Play, στην Allwyn πάνε τα διαδικτυακά σάιτ του PameStoixima και Οpaponline.
– Πριν τη συγχώνευση, ο ΟΠΑΠ τον Ιούλιο του 2025 απέκτησε το 100% της Stoiximan – ιδρυτής και μέτοχος της οποίας υπήρξε ο επιχειρηματίας Δημήτρης Μάρης, σήμερα πρόεδρος του ομίλου μέσων ενημέρωσης 24Media (News247, Sport24, κλπ) και χρηματοδότης του Ινστιτούτου για την Κοινωνική Αλλαγή Eteron. Η Stoiximan υπολογίζεται ότι κατέχει μερίδιο που ξεπερνά το 50% της εγχώριας διαδικτυακής αγοράς τυχερών παιχνιδιών.
Με βάση στοιχεία του ΟΠΑΠ για το 2024, περίπου το 81% των ακαθάριστων εσόδων (GGR) της συνολικής αγοράς τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα αποδίδονται σ’ αυτόν. Σ’ αυτό συνυπολογίζεται και η αποκλειστική άδεια λειτουργίας 24.000 VLTs (ή κοινώς φρουτάκια), σε 350 καταστήματα OPAP Play (ή κοινώς καζίνα γειτονιάς) και σε 2.300 πρακτορεία ΟΠΑΠ.
– Η Allwyn το 2025 προχώρησε σε συμφωνία για την εξαγορά του 51% των μετοχών της Novibet, η οποία υπολογίζεται πως κατέχει ποσοστό κοντά στο 20% της διαδικτυακής αγοράς καζίνων. Ωστόσο, η Allwyn αποσύρθηκε από την εξαγορά, ενώ αυτή εξεταζόταν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Θέσαμε ερωτήματα σε Allwyn (πρώην ΟΠΑΠ) και Stoiximan σχετικά με την υπερσυγκέντρωση της αγοράς.
Από αριστερά προς τα δεξιά: Δημήτρης Μάρης (ιδρυτής Stoiximan / Kaizen), Δημήτρης Μελισσανίδης (πούλησε το μερίδιο του στον ΟΠΑΠ στην Allwyn), Σπύρος Λάτσης και Γιώργος Περιστέρης (η Lamda, συμφερόντων του πρώτου, ανέθεσε το καζίνο του Ελληνικού σε κοινοπραξία με τη συμμετοχή της ΤΕΡΝΑ, συμφερόντων του δεύτερου), Σωκράτης Κόκκαλης και Θανάσης Λασκαρίδης (μέτοχοι στο νέο καζίνο του Αμαρουσίου).
Η Allwyn μας απάντησε πως «η διαδικτυακή αγορά τελεί σε καθεστώς πλήρους ανταγωνισμού» και πως «η νομιμότητα των αποκλειστικών δικαιωμάτων μας, καθώς και ζητήματα που άπτονται κρατικών ενισχύσεων και θεμάτων ανταγωνισμού, έχουν ήδη κριθεί εδώ και χρόνια από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο της Επικρατείας και τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
Η Stoiximan δεν απάντησε στα ερωτήματά μας.
Η καζινοποίηση της χώρας
Φρουτάκια σε κάθε γειτονιά, δύο μεγάλα καζίνο (Μαρούσι και Ελληνικό) στον αστικό ιστό της Αθήνας, νέες άδειες σε επίγεια και διαδικτυακά καζίνα. Τη μαγιά για τη διόγκωση του τζόγου στην Ελλάδα την έβαλαν την τελευταία δεκαετία τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και η Νέα Δημοκρατία αποδεικνύοντας τη διακομματική συναίνεση τουλάχιστον όσον αφορά τη βιομηχανία των τυχερών παιχνιδιών.
«Όταν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην εξουσία, είχαμε τη μεγαλύτερη καζινοποίηση που υπήρξε ποτέ στην ιστορία της Ελλάδας», αναφέρει ο Αντώνης Στεργιώτης, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της ρυθμιστικής αρχής για τον τζόγο, της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), από τον Ιούνιο του 2015 μέχρι τον Ιούνιο του 2016.
Η σύντομη θητεία του έχει σημείο αναφοράς τη διαμάχη του με τον ΟΠΑΠ γιατί προσπάθησε να βάλει χρονικά, οικονομικά και χωρικά όρια στον τρόπο που θα λειτουργούσαν τα καζίνα γειτονιάς OPAP Play. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ απέπεμψε τον Αντώνη Στεργιώτη μετά τη λήξη της μονοετούς θητείας του και αναίρεσε όλους τους περιορισμούς που είχε θέσει.
Τα κεντρικά γραφεία της Allwyn στη Λεωφόρο Αθηνών 112. Πηγή: Google Earth.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν σταμάτησε όμως εκεί. Την περίοδο της διακυβέρνησής του εγκρίθηκε η λειτουργία δύο μεγάλων καζίνων στον αστικό ιστό της πόλης, αφού:
- Nομοθετήθηκε η προκήρυξη διαγωνισμού για το καζίνο στο Ελληνικό, η οποία όμως είχε ξεκινήσει επί ΝΔ και Αντώνη Σαμαρά. (Αργότερα η εταιρεία Lamda, συμφερόντων Λάτση, ανέθεσε έναντι ανταλλαγμάτων το καζίνο του Ελληνικού στην κοινοπραξία Hard Rock – ΤΕΡΝΑ, συμφερόντων Περιστέρη.)
- Νομοθετήθηκε η μετεγκατάσταση του καζίνου της Πάρνηθας (συμφερόντων Θανάση Λασκαρίδη και Σωκράτη Κόκκαλη) στο Μαρούσι.
- Δια νόμου δόθηκαν νέες άδειες καζίνων στη Σαντορίνη, την Κρήτη και τη Μύκονο.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας συνέχισε επάξια το έργο της καζινοποίησης. Αρχικά, ούτε δύο μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της το 2019, εξέδωσε ΚΥΑ (Κοινή Υπουργική Απόφαση) για την υλοποίηση του διαγωνισμού για το καζίνο του Ελληνικού.
Επίσης, η κυβέρνηση Μητσοτάκη φρόντισε να προσαρμόσει τον νόμο του ΣΥΡΙΖΑ για να γίνει εφικτή η μεταφορά του καζίνου της Πάρνηθας στο Μαρούσι, καθώς οι προηγούμενες διατάξεις είχαν κριθεί αντισυνταγματικές από το ΣτΕ. Παρά τις νέες προσφυγές κατοίκων και όμορων δήμων, το ΣτΕ τις απέρριψε και οι εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει στο κτήμα Δηλαβέρη.
Παράλληλα, η Νέα Δημοκρατία προχώρησε στη ρύθμιση της διαδικτυακής αγοράς τυχερών παιγνίων με το καθεστώς των αδειών οι οποίες έφτασαν τις 20, ισχυριζόμενη πως έτσι θα περιοριστεί ο παράνομος τζόγος. Το αποτέλεσμα ήταν η ταυτόχρονη επέκταση νόμιμων και παράνομων διαδικτυακών καζίνων και οι συνεχείς ευνοϊκές ρυθμίσεις υπέρ των αδειοδοτημένων εταιρειών με σκοπό να γίνουν πιο ελκυστικές.
Όπως γράψαμε σε προηγούμενο ρεπορτάζ, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αύξηση από την κυβέρνηση Μητσοτάκη το 2022 στο όριο του πονταρίσματος στα διαδικτυακά φρουτάκια από τα δύο στα είκοσι ευρώ, το οποίο συνοδεύτηκε από τη μείωση του χρόνου αναμονής ανάμεσα στα πονταρίσματα από τα τρία στα δύο δευτερόλεπτα. Δεν ξέρουμε αν οι ρυθμίσεις αυτές έκαναν τα ονλάιν φρουτάκια πιο ελκυστικά, σίγουρα τα έκαναν περισσότερο εθιστικά.
«Υπεύθυνο παιχνίδι»
Ως ελεύθερο εμπόρευμα, ο τζόγος δεν μπορούσε να παρουσιάζεται ως επιβλαβής. Την πρακτική και πολιτικο-ιδεολογική απάντηση έδωσε το αφήγημα του «υπεύθυνου παιχνιδιού», καλλιεργώντας την ιδέα ότι τα τυχερά παιχνίδια είναι έμφυτα, είναι διασκέδαση, ενώ οι αρνητικές συνέπειες αφορούν μια μειοψηφία για την οποία υπάρχουν δομές βοήθειας. Οι επίδοξοι παίκτες ενημερώνονται για τους κινδύνους του παιχνιδιού, ενώ αν κανείς τους παραβιάσει, είναι δική του ευθύνη.
To «υπεύθυνο παιχνίδι» είναι ένας μύθος, όχι μόνο γιατί είναι υποκριτικό να επικαλείσαι αποκλειστικά την ατομική ευθύνη όταν πρόκειται για εν δυνάμει επιβλαβή προϊόντα αλλά και γιατί διεθνείς έρευνες δείχνουν πως το μεγαλύτερο μέρος του τζίρου των εταιρειών, προέρχεται από ένα δυσανάλογα μικρό ποσοστό παικτών. Στη Βρετανία η οργάνωση Gambling with Lives (Τζογάροντας με τις Ζωές) υπολόγισε ότι το 86% των εσόδων του ονλάιν τζόγου προέρχεται από το 5% των παικτών.
Προτού, λοιπόν, μιλήσουμε για ανεύθυνους παίκτες, ας εξετάσουμε αν οι ίδιοι οι κανόνες είναι υπεύθυνοι.
Ανεύθυνοι κανόνες
Ποιοι τελικά είναι αυτοί οι κανόνες που έχει θέσει το ελληνικό κράτος για να προστατέψει το κοινωνικό σύνολο από τον τζόγο; Τους μελετήσαμε έναν προς έναν και διαπιστώσαμε ότι είναι στην καλύτερη περίπτωση άστοχοι, στη χειρότερη ανεπαρκείς.
Τέτοιοι μηχανισμοί είναι:
Τα ατομικά όρια, χρονικά και χρηματικά.
Η δυνατότητα αυτοαποκλεισμού.
Η γραμμή βοήθειας 1114.
1/ Όριο ημερήσιας χασούρας: 1.000.000 ευρώ!
Τον Φεβρουάριο του 2024, σε συνέδριο του ΑΝΤ1 για τις «υπεύθυνες συμπεριφορές», o Θάνος Μαρίνος, γενικός διευθυντής της στοιχηματικής εταιρείας Betsson, είχε αναφέρει: «Η πλατφόρμα σου πρέπει να δίνει στο χρήστη όταν ανοίγει τον λογαριασμό, τη δυνατότητα να θέσει τρία όρια: Πόσο χρόνο θέλω να δαπανώ το μήνα στην πλατφόρμα της Betsson, πόσα χρήματα δυνητικά θέλω να χάσω και τι είδους συνεδρίες θέλω να έχω».
Επιβεβαιώνουμε. Πήγαμε να κάνουμε εγγραφή στη Betsson και δηλώσαμε ότι θέλουμε να τζογάρουμε το πολύ 24 ώρες την ημέρα, με ημερήσιο όριο καταθέσεων το 1.000.000 ευρώ και ημερήσιο όριο χασούρας επίσης 1.000.000 ευρώ – μπορούσαμε και παραπάνω. Δοκιμάσαμε και σε άλλα μεγάλα ονλάιν καζίνα όπως το Pamestoixima (της Allwyn) ή αυτά της Novibet και της Stoiximan. Οι επιλογές ήταν οι ίδιες, μπορείς να ορίσεις αν θα φας όλη τη μέρα σου στον τζόγο και πόσα θα χάσεις, ακόμη κι αν είναι μια περιουσία.
2/ Αυτοαποκλεισμός; Πάρε δέκα σπινς!
«Αν πάρεις δάνειο από την Alpha Bank και δεν το αποπληρώσεις, σε μαυρίζει όλο το τραπεζικό σύστημα», μας λέει ο Στέφανος που ολοκλήρωσε το πρόγραμμα απεξάρτησης από τον τζόγο του 18 ΑΝΩ το 2024. «Έτσι θα έπρεπε να σε μαυρίζει και όλο το στοιχηματικό σύστημα. Αλλά αν αποκλειστείς από μια εταιρεία, έχεις άλλες 17 για να παίξεις». Από τότε, οι αδειοδοτημένες εταιρείες έχουν φτάσει τις 20.
Η ΕΕΕΠ, η κρατική ρυθμιστική αρχή για τα τυχερά παιχνίδια, θέσπισε μέσα στο 2024 το Μητρώο Αποκλεισμένων Παικτών, ώστε, αν ένας παίκτης αποκλειστεί από μια εταιρεία, αυτόματα να αποκλείεται συνολικά απ’ όλες.
Ωστόσο, όπως διαβάζουμε στο σάιτ της ΕΕΕΠ, «μέχρι την επίσημη ενεργοποίηση του Ενιαίου Μητρώου Αποκλεισμένων, δεν είναι δυνατή η εγγραφή Παικτών στο Μητρώο, καθώς ούτε και η αυτόματη και καθολική εφαρμογή του αποκλεισμού τους από το σύνολο των Κατόχων Άδειας». Ρωτήσαμε την ΕΕΕΠ για την ενεργοποίηση του Μητρώου, ωστόσο δεν λάβαμε απάντηση.
Και βέβαια, υπάρχουν πάντα τα πρακτορεία του ΟΠΑΠ / Allwyn όπου δεν εφαρμόζεται το μέτρο του αυτοαποκλεισμού. «Εδώ εξαρτάται από τη θέληση και τη δύναμη του καθενός», μας είπε γελώντας ο υπάλληλος ενός πρακτορείου.
Η περιφρόνηση της Allwyn και της Stoiximan στην προσπάθεια του παίκτη να ξεφύγει
Ο Αριστείδης, που ολοκλήρωσε μέσα στο 2024 το πρόγραμμα απεξάρτησης από τον τζόγο του ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ, μας είπε πως δεν σεβάστηκαν όλες οι εταιρείες τον αποκλεισμό του. Βάσει νόμου, απαγορεύεται η αποστολή εμπορικού υλικού σε αποκλεισμένους παίκτες.
Μας δείχνει στο κινητό του ένα μήνυμα από τα Opap Play: «Oktoberfest σε όλα τα καταστήματα Play! 400.000 σε περιμένουν μέσα από κληρώσεις πόντων και πολλά events έως 31/10».
Επιτόπου τηλεφωνεί στη γραμμή εξυπηρέτησης του ΟΠΑΠ και τους εξηγεί ότι έχει ζητήσει επανειλημμένα να τον αποκλείσουν από οποιοδήποτε προωθητικό υλικό και ότι βρίσκεται σε πρόγραμμα απεξάρτησης. Έξι μέρες αργότερα, η εταιρεία τον ενημερώνει ότι αν θέλει, μπορεί να τζογάρει χρησιμοποιώντας μία ακόμη μέθοδο πληρωμής: «To IRIS Payments ήρθε στο OPAPONLINE.GR!», γράφει το μήνυμα που έλαβε.
Οι παίκτες που χάνουν πολύ μεγάλα ποσά χαρακτηρίζονται «VIPs» και έχουν ειδική, προσωποποιημένη μεταχείριση από τις εταιρείες, ώστε να είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγουν. Ένας τέτοιος παίκτης ζήτησε από τη Stoiximan να μην του επιτραπεί να παίζει για ένα μήνα. Αμέσως μόλις πέρασε ο μήνας, ξεκίνησε να δέχεται μηνύματα από την ίδια εταιρεία με προσφορές για να επανέλθει στο τζογάρισμα με καθεστώς VIP παίκτη.
Η εταιρεία Stoiximan δεν απάντησε στο ερώτημά μας για την πολιτική της στο ζήτημα του αυτοαποκλεισμού.
Με άλλα λόγια, βάσει του ρεπορτάζ μας, οι δύο εταιρείες που κυριαρχούν ολιγοπωλιακά στον τζόγο (και οι οποίες ανήκουν αμφότερες στην ίδια μητρική, την Allwyn):Η μεν Allwyn δεν σέβεται τους κανόνες αυτοαποκλεισμού.
Η δε Stoximan τεντώνει τόσο τα όριά της ώστε με το που λήξει η περίοδος του αυτοαποκλεισμού να προσκαλεί τον παίκτη να ξαναπαίξει με το στάτους VIP.
3/ Γραμμή βοήθειας 1114: Προσωπικό στα δάχτυλα του ενός χεριού
Στην προσπάθεια να παρέχει υποστήριξη σε όποιον βιώνει δυσκολίες λόγω τζόγου, το κράτος δημιούργησε το 2011 τη γραμμή 1114, η οποία ανήκε μέχρι το 2024 στο ΚΕΘΕΑ.
Πριν την κατάργηση του ΚΕΘΕΑ και τη συγχώνευσή του στον ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων), η γραμμή στελεχωνόταν από τέσσερις (!) εργαζόμενες. Ο σύλλογος εργαζομένων του ΚΕΘΕΑ είχε καταγγείλει καθυστερήσεις πληρωμών και ανανέωσης συμβάσεων, με αποτέλεσμα τον Φεβρουάριο του 2023 να μείνει εκτός λειτουργίας η γραμμή για επτά ημέρες. Βάσει νόμου οι διαφημίσεις τζόγου οφείλουν να παραπέμπουν σε τηλεφωνική γραμμή απεξάρτησης.
Η δυνατότητα αυτοαποκλεισμού.
Η γραμμή βοήθειας 1114.
1/ Όριο ημερήσιας χασούρας: 1.000.000 ευρώ!
Τον Φεβρουάριο του 2024, σε συνέδριο του ΑΝΤ1 για τις «υπεύθυνες συμπεριφορές», o Θάνος Μαρίνος, γενικός διευθυντής της στοιχηματικής εταιρείας Betsson, είχε αναφέρει: «Η πλατφόρμα σου πρέπει να δίνει στο χρήστη όταν ανοίγει τον λογαριασμό, τη δυνατότητα να θέσει τρία όρια: Πόσο χρόνο θέλω να δαπανώ το μήνα στην πλατφόρμα της Betsson, πόσα χρήματα δυνητικά θέλω να χάσω και τι είδους συνεδρίες θέλω να έχω».
Επιβεβαιώνουμε. Πήγαμε να κάνουμε εγγραφή στη Betsson και δηλώσαμε ότι θέλουμε να τζογάρουμε το πολύ 24 ώρες την ημέρα, με ημερήσιο όριο καταθέσεων το 1.000.000 ευρώ και ημερήσιο όριο χασούρας επίσης 1.000.000 ευρώ – μπορούσαμε και παραπάνω. Δοκιμάσαμε και σε άλλα μεγάλα ονλάιν καζίνα όπως το Pamestoixima (της Allwyn) ή αυτά της Novibet και της Stoiximan. Οι επιλογές ήταν οι ίδιες, μπορείς να ορίσεις αν θα φας όλη τη μέρα σου στον τζόγο και πόσα θα χάσεις, ακόμη κι αν είναι μια περιουσία.
2/ Αυτοαποκλεισμός; Πάρε δέκα σπινς!
«Αν πάρεις δάνειο από την Alpha Bank και δεν το αποπληρώσεις, σε μαυρίζει όλο το τραπεζικό σύστημα», μας λέει ο Στέφανος που ολοκλήρωσε το πρόγραμμα απεξάρτησης από τον τζόγο του 18 ΑΝΩ το 2024. «Έτσι θα έπρεπε να σε μαυρίζει και όλο το στοιχηματικό σύστημα. Αλλά αν αποκλειστείς από μια εταιρεία, έχεις άλλες 17 για να παίξεις». Από τότε, οι αδειοδοτημένες εταιρείες έχουν φτάσει τις 20.
Η ΕΕΕΠ, η κρατική ρυθμιστική αρχή για τα τυχερά παιχνίδια, θέσπισε μέσα στο 2024 το Μητρώο Αποκλεισμένων Παικτών, ώστε, αν ένας παίκτης αποκλειστεί από μια εταιρεία, αυτόματα να αποκλείεται συνολικά απ’ όλες.
Ωστόσο, όπως διαβάζουμε στο σάιτ της ΕΕΕΠ, «μέχρι την επίσημη ενεργοποίηση του Ενιαίου Μητρώου Αποκλεισμένων, δεν είναι δυνατή η εγγραφή Παικτών στο Μητρώο, καθώς ούτε και η αυτόματη και καθολική εφαρμογή του αποκλεισμού τους από το σύνολο των Κατόχων Άδειας». Ρωτήσαμε την ΕΕΕΠ για την ενεργοποίηση του Μητρώου, ωστόσο δεν λάβαμε απάντηση.
Και βέβαια, υπάρχουν πάντα τα πρακτορεία του ΟΠΑΠ / Allwyn όπου δεν εφαρμόζεται το μέτρο του αυτοαποκλεισμού. «Εδώ εξαρτάται από τη θέληση και τη δύναμη του καθενός», μας είπε γελώντας ο υπάλληλος ενός πρακτορείου.
Η περιφρόνηση της Allwyn και της Stoiximan στην προσπάθεια του παίκτη να ξεφύγει
Ο Αριστείδης, που ολοκλήρωσε μέσα στο 2024 το πρόγραμμα απεξάρτησης από τον τζόγο του ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ, μας είπε πως δεν σεβάστηκαν όλες οι εταιρείες τον αποκλεισμό του. Βάσει νόμου, απαγορεύεται η αποστολή εμπορικού υλικού σε αποκλεισμένους παίκτες.
Μας δείχνει στο κινητό του ένα μήνυμα από τα Opap Play: «Oktoberfest σε όλα τα καταστήματα Play! 400.000 σε περιμένουν μέσα από κληρώσεις πόντων και πολλά events έως 31/10».
Επιτόπου τηλεφωνεί στη γραμμή εξυπηρέτησης του ΟΠΑΠ και τους εξηγεί ότι έχει ζητήσει επανειλημμένα να τον αποκλείσουν από οποιοδήποτε προωθητικό υλικό και ότι βρίσκεται σε πρόγραμμα απεξάρτησης. Έξι μέρες αργότερα, η εταιρεία τον ενημερώνει ότι αν θέλει, μπορεί να τζογάρει χρησιμοποιώντας μία ακόμη μέθοδο πληρωμής: «To IRIS Payments ήρθε στο OPAPONLINE.GR!», γράφει το μήνυμα που έλαβε.
Οι παίκτες που χάνουν πολύ μεγάλα ποσά χαρακτηρίζονται «VIPs» και έχουν ειδική, προσωποποιημένη μεταχείριση από τις εταιρείες, ώστε να είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγουν. Ένας τέτοιος παίκτης ζήτησε από τη Stoiximan να μην του επιτραπεί να παίζει για ένα μήνα. Αμέσως μόλις πέρασε ο μήνας, ξεκίνησε να δέχεται μηνύματα από την ίδια εταιρεία με προσφορές για να επανέλθει στο τζογάρισμα με καθεστώς VIP παίκτη.
Η εταιρεία Stoiximan δεν απάντησε στο ερώτημά μας για την πολιτική της στο ζήτημα του αυτοαποκλεισμού.
Με άλλα λόγια, βάσει του ρεπορτάζ μας, οι δύο εταιρείες που κυριαρχούν ολιγοπωλιακά στον τζόγο (και οι οποίες ανήκουν αμφότερες στην ίδια μητρική, την Allwyn):Η μεν Allwyn δεν σέβεται τους κανόνες αυτοαποκλεισμού.
Η δε Stoximan τεντώνει τόσο τα όριά της ώστε με το που λήξει η περίοδος του αυτοαποκλεισμού να προσκαλεί τον παίκτη να ξαναπαίξει με το στάτους VIP.
3/ Γραμμή βοήθειας 1114: Προσωπικό στα δάχτυλα του ενός χεριού
Στην προσπάθεια να παρέχει υποστήριξη σε όποιον βιώνει δυσκολίες λόγω τζόγου, το κράτος δημιούργησε το 2011 τη γραμμή 1114, η οποία ανήκε μέχρι το 2024 στο ΚΕΘΕΑ.
Πριν την κατάργηση του ΚΕΘΕΑ και τη συγχώνευσή του στον ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων), η γραμμή στελεχωνόταν από τέσσερις (!) εργαζόμενες. Ο σύλλογος εργαζομένων του ΚΕΘΕΑ είχε καταγγείλει καθυστερήσεις πληρωμών και ανανέωσης συμβάσεων, με αποτέλεσμα τον Φεβρουάριο του 2023 να μείνει εκτός λειτουργίας η γραμμή για επτά ημέρες. Βάσει νόμου οι διαφημίσεις τζόγου οφείλουν να παραπέμπουν σε τηλεφωνική γραμμή απεξάρτησης.
Ανακοίνωση συλλόγου εργαζομένων ΕΟΠΑΕ, 1η Φεβρουαρίου 2023. Πηγή: Σύλλογος εργαζομένων ΕΟΠΑΕ
Τον Φεβρουάριο του 2025 ο ΕΟΠΑΕ είχε ματαιώσει την προκήρυξη για την ανανέωση της σύμβασης των εργαζομένων και από το ρεπορτάζ μας προκύπτει ότι η γραμμή λειτουργούσε προσωρινά με προσωπικό του ΟΚΑΝΑ.
Σήμερα, όπως μας ενημέρωσε ο ΕΟΠΑΕ, η γραμμή λειτουργεί απρόσκοπτα, με την προσθήκη ενός ακόμη εργαζόμενου, δηλαδή πέντε (!) στο σύνολο και με το ίδιο ακριβώς ωράριο. Έχουν την κατάλληλη κατάρτιση για ζητήματα απεξάρτησης από τον τζόγο όσοι στελεχώνουν τη γραμμή; «Είναι όλοι επιστήμονες εκπαιδευμένοι, εξειδικευμένοι και καθόλα έμπειροι στο πεδίο των εξαρτήσεων».
Την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή, εν μέσω Μουντιάλ και βομβαρδισμού του κοινού από διαφημίσεις τζόγου, η γραμμή δεν λειτουργούσε. «Πήρα πέντε τηλέφωνα μέσα σε δύο μέρες και η γραμμή έκλεινε», μας λέει ο Γιώργος Παλαιός από την οργάνωση για την καταπολέμηση της βλάβης από τον τζόγο Not a Game. «Όταν έπιασα γραμμή τη Δευτέρα [29 Ιουνίου] και ρώτησα, μου είπαν ότι είχαν τεχνικό πρόβλημα».
«Είμαστε η μόνη εταιρεία τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα που τη στηρίζει, χρηματοδοτώντας το κόστος λειτουργίας της από το 2011», μας λέει η Allwyn. Όμως, απαντώντας στο ίδιο ερώτημα ο ΕΟΠΑΕ μας ενημέρωσε πως απ’ όταν έγινε η συγχώνευση του ΚΕΘΕΑ, η χρηματοδότηση της γραμμής «καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΕΟΠΑΕ», ενώ εκκρεμεί η υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας με την Allwyn.
Το βασικό είναι πως η μοναδική γραμμή υποστήριξης που υπάρχει στη χώρα για τον τζόγο δεν είναι 24ωρη, όπως είναι η εξυπηρέτηση πελατών όλων των εταιρειών τζόγου, αλλά λειτουργεί μόνο καθημερινές 9:00-21:00.
ΟΠΑΠ / Allwyn: Προσελκύει επενδυτές με κράχτη τη μεγάλη χασούρα των Ελλήνων
Σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας, οι παίκτες στην Ελλάδα χάνουν περισσότερα απ’ όλους στην Ευρώπη. Οι μόνοι που βρίσκονται σε χειρότερη θέση είναι οι κάτοικοι της Κύπρου, η κυβέρνηση της οποίας έχει συνειδητά επιλέξει να μετατρέψει το νησί σε τόπο μαζικής εγκατάστασης εταιρειών τζόγου. Έχει ενδιαφέρον ότι τα σχετικά στοιχεία αντλούνται από έκθεση του ΟΠΑΠ (νυν Allwyn) το 2024 προς το επενδυτικό κοινό – με άλλα λόγια ο ίδιος ο ΟΠΑΠ προσπαθεί να πείσει το διεθνές επενδυτικό κοινό ότι αξίζει η επένδυση στην εταιρεία αφού οι Έλληνες χάνουν τόσα πολλά!
Η έκθεση του ΟΠΑΠ προς το ξένο επενδυτικό κοινό το 2024. Αναλογικά με το ΑΕΠ της, η Ελλάδα έχει υψηλότερα έσοδα από τη δραστηριότητα των τυχερών παιχνιδιών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πηγή: ΟΠΑΠ
