Articles by "Γεωπολιτικά"


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γεωπολιτικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Οι υπέρυθρες δορυφορικές εικόνες που έχουν σχεδιαστεί για τη μέτρηση των επιπέδων υγρασίας και της υγείας της γεωργικής γης υποδηλώνουν ότι οι βασικές καλλιέργειες όπως το σιτάρι βρίσκονται σε κακή κατάσταση και σε απότομη πτώση μεταξύ των μεγάλων εξαγωγέων, όπως η Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ινδία. Δύο χώρες, ωστόσο, έχουν αυξημένες συγκομιδές μέχρι στιγμής, συγκεκριμένα η Ρωσία και η Κίνα .

Είναι δύσκολο να πούμε ποιες κυβερνήσεις και ιδρύματα παρακολουθούν αυτά τα δεδομένα, αλλά πριν από μήνες μια σειρά από πολιτικούς ηγέτες και παγκόσμιες τράπεζες εξέδωσαν ταυτόχρονες προειδοποιήσεις για «παγκόσμια έλλειψη τροφίμων» και επικείμενη κρίση. Αυτά τα ιδρύματα περιλαμβάνουν το ΔΝΤ , την Παγκόσμια Τράπεζα, την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, ακόμη και τον Λευκό Οίκο . Μέχρι στιγμής, μια τέλεια καταιγίδα στασιμοπληθωρισμού, διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας και κακές καιρικές συνθήκες έχουν συνδυαστεί για να διαταράξουν την παραγωγή τροφίμων σε όλο τον κόσμο.

Ο πληθωρισμός των τιμών λόγω της τόνωσης της κεντρικής τράπεζας ήταν αρκετός για να προκαλέσει απίστευτη ζημιά σε πολλές εθνικές οικονομίες, αλλά μόνο ένα κακό καλλιεργητικό έτος, επιπλέον, θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταστροφή.

Η Ρωσία και η Κίνα, από την άλλη πλευρά, απολαμβάνουν στρατηγικό πλεονέκτημα. Στις αρχές της άνοιξης του τρέχοντος έτους, τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν το τέλος της ρωσικής οικονομίας και την ταχεία κατάρρευση των πολεμικών προσπαθειών τους στην Ουκρανία. Σήμερα, η Ρωσία πουλάει περισσότερο πετρέλαιο και εξάγει περισσότερα εμπορεύματα από ποτέ, και τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα έχουν πλέον τις πιο υγιείς βασικές καλλιέργειες στον κόσμο. Είναι σχεδόν σαν να παραπλανήθηκε σκόπιμα το δυτικό κοινό σχετικά με την οικονομική μας ισχύ.

Δυστυχώς, πολλοί άνθρωποι στη Δύση έχουν ξεχάσει τη σημασία των πρώτων υλών, της βιομηχανίας και της ενέργειας όσον αφορά τη γεωπολιτική μόχλευση. Χωρίς την κυριαρχία αυτών των τριών τομέων, ένα έθνος ή μια ομάδα εθνών δεν έχει καμία πιθανότητα να υπαγορεύσει τους όρους του σε μια χώρα που έχει τέτοια πλεονεκτήματα. Ο οικονομικός πόλεμος αφορά την ανεξάρτητη παραγωγή και την προσαρμοστικότητα. Αυτά είναι δύο πράγματα που δεν έχουν επί του παρόντος οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη.



Με τη μείωση των εξαγωγών καλλιεργειών, οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν περαιτέρω φέτος και είναι επίσης πιθανό η Ρωσία να διακόψει την πρόσβαση της ΕΕ και άλλων εθνών στη γεωργική αγορά της. Παρόλο που το Κρεμλίνο ισχυρίζεται ότι αυτό δεν θα συμβεί, εάν επιλεγεί σωστά το ενεργητικό γεγονός, αυτή η απειλή παραμένει νόμιμη. Ήδη αυτόν τον μήνα, η Ευρώπη βρίσκεται στο χείλος ενός οικονομικού γκρεμού καθώς περιμένει να δει εάν το «κλείσιμο συντήρησης» του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 1 από τη Ρωσία είναι όντως προσωρινό ή σηματοδοτεί την έναρξη μιας μεγάλης κλίμακας ενεργειακής κρίσης που θα διαρκούν χρόνια.

Με άλλα λόγια, ο πειρασμός για τις ανατολικές χώρες να χρησιμοποιήσουν το φαγητό ως όπλο ενάντια στις χώρες του ΝΑΤΟ θα είναι εξίσου δυνατός με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Με την επισιτιστική και ενεργειακή σταθερότητα υπό αμφισβήτηση, ο κίνδυνος εμφύλιων αναταραχών είναι επίσης σημαντικός. Οι χώρες του τρίτου κόσμου είναι πιθανό να βιώσουν τις χειρότερες ελλείψεις, αλλά ο πληθωρισμός των τιμών για είδη πρώτης ανάγκης είναι εδώ για να παραμείνει και στις χώρες του πρώτου κόσμου. Και μαζί με αυτό έρχονται όλα τα συναφή οικονομικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της αυξανόμενης εγκληματικότητας, της ανεργίας και της φτώχειας.

πηγή: Dawn Digitale


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν με τον πρόεδρο της Νικαράγουας
Ντανιέλ Ορντέγκα σε πρόσφατη συνάντησή τους.

ZERO HEDGE,, JUN 13, 2022
Μετάφραση: Μ. Στυλιανού

Η πρόσφατη ανακοίνωση του Ντάνιελ Ορτέγκα, προέδρου της Νικαράγουα, ότι θα επιτρέψει την είσοδο ρωσικών στρατευμάτων, πλοίων και αεροπλάνων στην περιοχή για ανθρωπιστικές επιχειρήσεις θα αναστατώσει σίγουρα το σημερινό κυρίαρχο αφήγημα ότι η Ρωσία έχει «απομονωθεί» από τον υπόλοιπο κόσμο με δυτικές κυρώσεις.

Αν και το Κρεμλίνο έχει απορρίψει ανησυχίες σχετικά με τη στρατιωτική ανάπτυξη στην Κεντρική Αμερική, λέγοντας ότι αποτελεί «ρουτίνα», δεν πρέπει να είναι φαίνεται έτσι μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Η κρατική τηλεόραση της Νικαράγουας ανέφερε ότι:

"Εάν τα αμερικανικά πυραυλικά συστήματα μπορούν σχεδόν να φτάσουν στη Μόσχα από το ουκρανικό έδαφος, ήρθε η ώρα για τη Ρωσία να αναπτύξει κάτι ισχυρό πιο κοντά στις πόλεις των ΗΠΑ..."

Η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία και η Νότια Αφρική, μεταξύ άλλων εθνών, συνέχισαν το σταθερό εμπόριο με τη Ρωσία παρά τις κυρώσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ. Τόσο η Κίνα όσο και η Ινδία έχουν αυξήσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, ενώ αφαιρούν το δολάριο ως μηχανισμό κοινού νομίσματος. Η χώρα αντιμετωπίζει οικονομική αβεβαιότητα μετά την απομάκρυνσή της από το σύστημα συναλλαγών SWIFT και καθώς οι δυτικές εταιρείες σταματούν την επιχειρηματική δραστηριότητα. Ωστόσο, το νόμισμα της Ρωσίας παραμένει υγιές και άθικτο, αφού η ρωσική κεντρική τράπεζα συνέδεσε χαλαρά το ρούβλι με τις αγορές χρυσού και πετρελαίου για σύντομο χρονικό διάστημα, και αφού ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι ο Πούτιν «συζητούσε» το ενδεχόμενο ενός χρυσού/ρουβλίου. Το διεθνές εμπόριο δεν φαίνεται να επιβραδύνεται και ορισμένοι τομείς της ρωσικής οικονομίας απολαμβάνουν πραγματικά μια έκρηξη, ενώ τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται.

Συνολικά, φαίνεται ότι οι κυρώσεις του ΝΑΤΟ είναι αποτυχία. Βάζοντας αλάτι στην πληγή, η Νικαράγουα ανοίγει τώρα το έδαφός της σε ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Τα ρωσικά στρατεύματα στην Κεντρική Αμερική και το βαρύ εμπόριο με τη Βραζιλία υποδηλώνουν την πιθανότητα ότι περισσότερα έθνη εντός της Αμερικής θα επεκτείνουν τις σχέσεις τους με το Κρεμλίνο στο μέλλον, ειδικά καθώς συνεχίζεται η τρέχουσα πληθωριστική κρίση. Η παράξενη προσπάθεια για μια διεθνή εκδήλωση "ακύρωσης του πολιτισμού" ως απάντηση στον πόλεμο της Ουκρανίας έχει χτυπήσει ένα τείχος που ονομάζεται "πραγματικότητα" - Οι οικονομικές ανησυχίες πάντα υπερισχύουν της κοινωνικής πολιτικής.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Pierre-Emmanuel Thomann. Réseau International - avril 2022
Μετάφραση: Μ. Στυλιανού

Μεταξύ της υστερίας των μέσων ενημέρωσης που μεταδίδει εκ των υστέρων το αφήγημα του καθεστώτος του Κιέβου καθ’ υπαγόρευση σ στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων που εικάζουν τυχαία για την τακτική εξέλιξη των συγκρούσεων, δεν υπάρχουν περιθώρια να αναδειχθούν τα θεμελιώδη γεωπολιτικά ζητήματα που κρύβονται από την αρχή της ρωσικής στρατιωτικής επιχείρησης στην Ουκρανία.

Σε παγκόσμια κλίμακα, αυτή η σύγκρουση αποτελεί μέρος της αποσαφήνισης, με την κλασική στρατιωτική ισορροπία δυνάμεων, της παγκόσμιας γεωπολιτικής ισορροπίας και, ως εκ τούτου, της νέας της διαμόρφωσης τον εικοστό πρώτο αιώνα, στην οποία κυριαρχούν τρεις κύριοι πόλοι, η τριάδα που σχημάτισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία. Οι αντίπαλοι υπολογισμοί των δυνάμεων οδηγούν σε μια επισφαλή και ρευστή κατάσταση.

Ηγεωγραφικά προκαλούμενη γεωπολιτική ασυμμετρία μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της κρίσης.

Οι στρατιωτικές βάσεις του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ (συμπεριλαμβανομένης της υποδομής αντιπυραυλικής ασπίδας) έχουν σταδιακά μετακινηθεί πιο κοντά στο έδαφος της Ρωσίας, με διαδοχικές διευρύνσεις του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με ελιγμό περικύκλωσης. Η Ανατολική Εταιρική Σχέση της ΕΕ, η οποία συμπληρώνει το ΝΑΤΟ, αποτελεί μέρος αυτού του σταδιακού στραγγαλισμού του γεωπολιτικού χώρου της Ρωσίας, με στόχο τη δημιουργία μιας ουδέτερης ζώνης κατά της Ρωσίας και την εμμέσως προετοιμασία για μελλοντικές διευρύνσεις του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Είναι προφανές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα δεχτούν την εγκατάσταση ρωσικών στρατιωτικών βάσεων στα σύνορά τους και την επέκταση του ΟΣΣΑ στον Καναδά ή το Μεξικό. Το δόγμα του εγγύς εξωτερικού που προβάλλει η Ρωσία είναι εξίσου νόμιμο με το Δόγμα Μονρόε που επικαλούνται οι Ηνωμένες Πολιτείες, προκειμένου να διατηρούν ένα χώρο ασφάλειας και γεωπολιτικής αναπνοής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ως ναυτική δύναμη επιδιώκουν να περιορίσουν την πρόσβαση της Ρωσίας, μιας ηπειρωτικής δύναμης στους ωκεανούς του κόσμου, εξ ου και η κρυστάλλωση της κρίσης στη Μαύρη Θάλασσα, γύρω από τη χερσόνησο της Κριμαίας.

Πράγματι, σε μεγάλες χρονικές στιγμές, σε απήχηση των διδαχών του Άλφορντ Τζον Μακκίντερ και του Νίκολας Τζ. Σπάϊκμαν, προεκταθείσες από τον Πωλ Γούλφοβιτς, Σμπίγνικου Μπρζενζίσκυ και Γουές Μίτσελ . Οι ΗΠΑ επιδίωξαν να απωθήσουν τη Ρωσία πίσω στην ηπειρωτική χώρα της μετά τον θάνατο της ΕΣΣΔ το 1991 και να στήσουν μια ζώνη κρατών σε μια παράκτια λωρίδα που περιβάλλει την ευρασιατική ήπειρο (MacKinder και «Rimland» του Spykman).

Αυτή η στρατηγική κατέληξε φυσικά να προκαλέσει την αντίδραση της Ρωσίας ως γεωπολιτική αντίσταση.

Σε συνεχή επέκταση από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν τελικά σε γεωπολιτική υπερέκταση. Η γεωπολιτική αλλαγή σημειώθηκε στη Συρία, με τη ρωσική επέμβαση ήδη από το 2015, και τη μάχη για το Χαλέπι, η οποία ανέτρεψε την αλλαγή καθεστώτος που προώθησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους στη Ρίμλαντ για να συνεχίσουν να επεκτείνουν την ευρω-ατλαντική ζώνη επιρροής.

Σε γεωπολιτική παρακμή μετά την αποτυχία αλλαγής καθεστώτος στη Συρία το 2015, ακολουθούμενη από την αποχώρηση του Αφγανιστάν το 2021, οι Ηνωμένες Πολιτείες επανατοποθετήθηκαν στη δεύτερη πρώτη γραμμή στον Ινδο-Ειρηνικό, πραγματοποιώντας γεωπολιτική σύσφιξη με τις αγγλοσαξονικές χώρες στο πλαίσιο της συμμαχίας AUKUS6..

Η γεωπολιτική παλινδρόμηση μιας δύναμης αφήνει πάντα ένα κενό που καλύπτεται από μια αντίθετη δύναμη. Η γεωπολιτική υποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και του οργάνου της ΝΑΤΟ, προκαλεί την επιστροφή της Ρωσίας στους τομείς προτεραιότητας που την ενδιαφέρουν και στα ιστορικά εδάφη της (το εγγύς εξωτερικό).

Η Ρωσία, μέσω διαδοχικών στρατιωτικών επιχειρήσεων (Γεωργία 2008, Συρία 2015, Ουκρανία 2014, 2022) ή επιχειρήσεων επιβολής της ειρήνης (Nagorno-Karabakh 2021) ανέλαβε την πρωτοβουλία και επιδιώκει να χαλαρώσει τον στραγγαλισμό της περικύκλωσης της από το ΝΑΤΟ στη Ρίμλαντ, η οποία διευρύνθηκε εις βάρος της, με τις διαδοχικές διευρύνσεις του ΝΑΤΟ από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Αυτή η συνέχιση της γεωπολιτικής μετατόπισης δεν είναι χωρίς δυσκολίες, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχόί τους στο ΝΑΤΟ επιδιώκουν να καταστήσουν την Ουκρανία ένα νέο Αφγανιστάν για την Ρωσία. Η σκληρότητα των συγκρούσεων μεταξύ του ουκρανικού και του ρωσικού στρατού είναι κυρίως αποτέλεσμα στρατιωτικής βοήθειας που παρέχεται από όλες τις χώρες του ΝΑΤΟ, υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ουκρανία από το 2014. Αυτή η μαζική βοήθεια επικεντρώθηκε στην εκπαίδευση, τον εξοπλισμό του ουκρανικού στρατού αλλά και την κατασκευή στρατιωτικών υποδομών (λιμάνια, στρατιωτικές βάσεις για εκπαίδευση...) και από την έναρξη της ρωσικής επιχείρησης, με παραδόσεις όπλων από την Πολωνία και τη Ρουμανία, τη συνεχή παροχή πληροφοριών (συνέχεια ΝΑΤΟ-Ουκρανίας), τις μαζικές οικονομικές κυρώσεις και τη διαχείριση του επικοινωνιακού πολέμου της Ουκρανίας κατά της Ρωσίας.

Η ρωσική στρατιωτική επιχείρηση του 2022 θα οδηγήσει ωστόσο αναπόφευκτα στην εξουδετέρωση της Ουκρανίας, δηλαδή στην παραίτηση από το ΝΑΤΟ, μια ελάχιστη και απαραίτητη προϋπόθεση για το τέλος της κρίσης.

Από γεωπολιτική άποψη, αυτό θα σήμαινε μια νέα γεωπολιτική υποχώρηση για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ, οι οποίες θα έχαναν ένα πρώτο κράτος που έχουν οπλίσει και εκπαιδεύσει, χωρίς επίσημη ένταξη στο ΝΑΤΟ, ένα προκεχωρημένο φυλάκιο στον ρωσικό κόσμο για να ροκανίσουν τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Steven A. Cook, Foreign Policy,30-3-22

[Σταθερή και αμετακίνητη θέση της Τουρκίας, παρά τις καιροσκοπικές παρασπονδίες και αταξίες της, παραμένει στην αξιολόγηση των εγκεφάλων της αμερικανικής στρατηγικής, ότι αποτελεί δύναμη με αποστολή «περιφερειακού υπεύθυνου ειρηνευτή»,(Turkey’s role as a regional trouble shooter).

Η συντριπτική των υπνωτιστικών παραμυθιών και των παγιδευτικών ψευδαισθήσεων κατωτέρω εγκυρότατη μαρτυρία εκπηδά από υπερκομματικό θεσμικό συλλογικό όργανο μελέτης και χάραξης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (Council on Foreign Relations), μέλος και εκφραστής του οποίου είναι ο συντάκτης του κατωτέρω άρθρου στην «Εξωτερική Πολιτική». Η παιδαγωγική προσφορά του στην χώρα μας δεν χρήζει υπογράμμισης]


Mετάφραση/ εισαγωγή: Μ. Στυλιανού

Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία αποτελεί ευκαιρία για την Τουρκία. Δεν είναι – όπως θα πίστευαν οι υποστηρικτές και οι προπαγανδιστές της Άγκυρας στην Ουάσιγκτον – επειδή η Τουρκία είναι ή θέλει να είναι ένα προπύργιο κατά της Ρωσίας όπως ήταν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Αυτή είναι μια αφήγηση που κατασκευάστηκε προς όφελος των πολυάσχολων μελών του Κογκρέσου και των υπαλλήλων τους. Η Τουρκία απλά δεν θέλει να της ανατεθεί ο ρόλος, για άλλη μια φορά, του φρουρού στη νοτιοανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ.

Η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία

Αντίθετα, η ευκαιρία για την Τουρκία στην παρούσα κρίση είναι προϊόν μιας πιο χαοτικής πραγματικότητας που συνδέεται με την αντίληψη του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του κυβερνώντος κόμματός του για την Τουρκία ως αυτοδύναμη κρατική οντότητα, την απειλή του κουρδικού αυτονομισμού στο εσωτερικό και στη Συρία, και απογοητεύσεις που έχουν συσσωρεύσει μνησικακίες εναντίον εκείνων που υποτίθεται ότι είναι οι σημαντικότεροι σύμμαχοι της Τουρκίας – των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης.

Ο συνδυασμός αυτών των φιλοδοξιών και τραυμάτων ανάγκασε τον Ερντογάν να αναζητήσει τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, σχετικά νωρίς στην κρίση. Ο προκύπτων διάλογος και η επέκταση των διμερών σχέσεων –παρά τις διαφορές μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας στη Συρία, στη Λιβύη, στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και προφανώς στην Ουκρανία– έσπειραν περισσότερη δυσπιστία μεταξύ της Άγκυρας και των δυτικών εταίρων της. Η αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία ανάγκασε τις Ηνωμένες Πολιτείες να εφαρμόσουν κυρώσεις στον τουρκικό αμυντικό τομέα.

Οι προτάσεις για αποβολή της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ – κάτι που δεν επιτρέπουν τα ιδρυτικά έγγραφα της συμμαχίας – επανήλθαν, μαζί με πιο σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον προσανατολισμό της Άγκυρας στην εξωτερική πολιτική. Ήταν ακόμα μέρος της Δύσης; Κινείτο ανατολικά; Η Τουρκία έκανε άνοιγμα για ηγεσία στη Μέση Ανατολή; Στην Ανατολική Μεσόγειο; Στον μουσουλμανικό κόσμο; Η απάντηση σε όλες αυτές τις ερωτήσεις είναι ναι.

Ο Ερντογάν ήταν πάντα τόσο τυχερός όσο και πονηρός. Έχει ευλογηθεί με μια ανίκανη αντιπολίτευση και έναν Αμερικανό σύμμαχο που ήταν πρόθυμος να κοιτάξει πέρα από τις εγχώριες υπερβολές του για σαθρούς γεω-στρατηγικούς λόγους (τρεις δεκαετίες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο) και συναισθηματισμούς για την εποχή που Αμερικανοί και Τούρκοι στάθηκαν δίπλα-δίπλα ενάντια στους Σοβιετικούς. Η ουκρανική δίνη μπορεί να είναι άλλη μια από τις τύχες του Ερντογάν, δίνοντάς του την ευκαιρία να αναστείλει το ρόλο της Τουρκίας ως περιφερειακού υπεύθυνου ειρηνευτή και, στην πορεία, να προωθήσει την ιδέα ότι η Τουρκία είναι παγκόσμιος ηγέτης, κατατάσσοντας την σε παίκτες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Μόλις πριν από λίγους μήνες, η Τουρκία απομονώθηκε διεθνώς. Οι σχέσεις της Άγκυρας με την Ευρώπη ήταν τεταμένες αφού πέρασε το μεγαλύτερο μέρος των δύο ετών απειλώντας την Κύπρο και την Ελλάδα, απειλώντας να εξαπολύσει πρόσφυγες εναντίον Ευρωπαίων και συγκρούστηκε με τους Γάλλους για τη Λιβύη. Στη Μέση Ανατολή, η Άγκυρα είχε δύσκολες – ακόμη και εχθρικές – σχέσεις με όλες τις μεγάλες χώρα της περιοχής. Οι δεσμοί της Τουρκίας με τους Σαουδάραβες, τους Εμιράτους, τους Αιγύπτιους και τους Ισραηλινούς είχαν επιδεινωθεί τόσο πολύ που οι χώρες αυτές συνδέονταν για να εναντιωθούν στην Άγκυρα γύρω από την περιοχή και πέρα από αυτήν.

Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν αγνόησε κυρίως την Τουρκία και τον Ερντογάν, εκτός από τις περιστασιακές επικρίσεις από το βήμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Μέχρι τα τέλη του 2021, με την Τουρκία απομονωμένη και να βιώνει οξεία νομισματική κρίση, η Άγκυρα προσπάθησε να αποκαταστήσει τη ζημιά που είχε προκαλέσει στον εαυτό της. Ωστόσο, υπήρχε ένας αέρας απόγνωσης σε όλα αυτά.

Μετά η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Σχεδόν αμέσως, αναπτύχθηκαν δύο αντίθετες μαρτυρίες για την απάντηση της Τουρκίας στον πόλεμο. Οι μεν ισχυρίστηκαν ότι η υποστήριξη του Ερντογάν για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, η προθυμία της Άγκυρας να προμηθεύσει θανατηφόρα μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Κίεβο και το κλείσιμο του Στενού του Βοσπόρου ήταν απόδειξη του επιχειρήματος που είχαν από την αρχή: η Τουρκία ήταν και παραμένει κρίσιμο συστατικό της δυτικής ασφάλειας. Οι άλλοι υποστήριξαν ότι υπήρχε λιγότερη εύνοια της Τουρκίας υπέρ της Ουκρανίας από ό,τι ισχυρίζονταν οι ακόλουθοι της Άγκυρας. Οι επικριτές τόνισαν το γεγονός ότι η τουρκική κυβέρνηση δεν είχε επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία, ότι ο εναέριος χώρος της Τουρκίας παρέμεινε ανοιχτός στα ρωσικά αεροπλάνα και ότι τα υπερπολυτελή γιωτ των Ρώσων ολιγαρχών εμφανίζονταν στην Αλικαρνασσό και τη Μαρμαρίδα με την προφανή έγκριση της τουρκικής κυβέρνησης. Ωστόσο, αυτό μπορεί να έχει μικρότερη σχέση με μια φιλορωσική πολιτική στην Άγκυρα από τους δεσμούς μεταξύ Ρώσων και Τούρκων ολιγαρχών, και τη φημολογούμενη σχέση των τελευταίων με τον Ερντογάν.

Παραμερίζοντας τον πόλεμο πληροφοριών μεταξύ ομάδων υπέρ και κατά του Ερντογάν, το ίδιο το γεγονός ότι η Τουρκία δεν μπορεί ούτε να είναι εξ ολοκλήρου υπέρ της Ουκρανίας ούτε εξ ολοκλήρου κατά του Πούτιν παρέχει την ευκαιρία στον Ερντογάν να επαναλάβει έναν ρόλο που διαδραμάτισε στα μέσα της δεκαετίας του 2000, ενισχύοντας παράλληλα την ιδέα της τουρκικής εξουσίας και ανεξαρτησίας με τρόπο που δεν περιπαίζει απλώς τη Δύση. Λίγοι το θυμούνται, δεδομένης της άσκοπα επιθετικής φύσης της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια, αλλά μεταξύ περίπου του 2005 και του 2011, η τουρκική κυβέρνηση προσπάθησε να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στη Μέση Ανατολή: Επιβλέποντας έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Σύρων και Ισραηλινών, αναπτύσσοντας ειρηνευτικές δυνάμεις στο Λίβανο, επιδιώκοντας να ξεπεράσει το Ιράν στη Συρία και αξιοποιώντας το οικονομικό της βάρος για να οδηγήσει σε καλές σχέσεις μεταξύ της Άγκυρας και διαφόρων χωρών της περιοχής.

Φαίνεται ότι υπάρχει μια ευκαιρία στην Ουκρανία να ανακτήσει αυτόν τον ρόλο. Επικριτές έχουν χαρακτηρίσει την τουρκική διαμεσολάβηση ως απλώς μια προσπάθεια να προσομοιωθούν ή να αναμετρηθούν με άλλους επίδοξους μεσολαβητές (ειδικά τους Ισραηλινούς) ή ως κάλυψη για τη φιλορωσική θέση της Άγκυρας. Υπάρχει μια επιτακτική λογική και στις δύο κριτικές. Ο Ερντογάν δεν θέλει να επισκιάζεται, ειδικά από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, και η Τουρκία χρειάζεται ρωσική ανεκτικότητα ώστε να μπορεί να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία. Ωστόσο, οι επικριτές παραβλέπουν αυτό που φέρνει ο Ερντογάν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων –κυρίως, τη σχέση του με τον Πούτιν. Λίγοι ηγέτες, με εξαίρεση ίσως τον πρώην ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχουν περάσει περισσότερο χρόνο με τον Ρώσο ηγέτη από τον Ερντογάν.

Φυσικά, ο Πούτιν δεν είναι γνωστό ότι αποδέχεται τη συμβουλή των άλλων, αλλά ο Ερντογάν είναι σε καλύτερη θέση από άλλους για να παίξει αυτόν τον ρόλο. Είναι χαρισματικός, ένας συνάδελφος ισχυρός, και κάποιος με τον οποίο η συνεργασία – ακόμη και ενόψει των βαθιών διαφορών πολιτικής – φαίνεται πιθανή. Οι δύο άνδρες έχουν κάνει δουλειές στο παρελθόν. Και ο Ερντογάν είναι ο ηγέτης μιας σημαντικής χώρας του ΝΑΤΟ και συνεπώς ένας αγωγός προς την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες.

Ο πόλεμος του Ερντογάν με τις αραβικές μοναρχίες τελείωσε

Με την οικονομία της σε αδιέξοδο, η Τουρκία επιδιορθώνει τους δεσμούς με πρώην εχθρούς στην περιοχή.

ΑΝΆΛΥΣΗ | ANCHAL VOHRA

Αυτό θα έβαζε τέλος στον ρωσικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας; Ο Πούτιν είναι πολύ βαθιά για να διακηρύξει τη νίκη και να επιστρέψει στην πατρίδα του, αλλά ο Ερντογάν μπορεί να είναι χρήσιμος στις προσπάθειες για τη δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων και την παροχή ουσιαστικής ανακούφισης στους Ουκρανούς που έχουν ανάγκη. Αυτά είναι, φυσικά, πράγματα που είναι πιο εύκολο να ειπωθούν παρά να γίνουν, αλλά δεν φαίνεται να υπάρχει μια χώρα σε καλύτερη θέση από την Τουρκία για να το προσπαθήσει. Ο γύρος συνομιλιών που ολοκληρώθηκε στην Ιστανμπούλ την Τρίτη διατηρεί την ελπίδα για κατάπαυση του πυρός, παρέχοντας την απαραίτητη ανακούφιση στους Ουκρανούς που βρίσκονται υπό πολιορκία.

Είτε υλοποιηθεί αυτή η κατάπαυση του πυρός είτε όχι, τα καλά νέα για τον Ερντογάν είναι ότι δεν χρειάζεται να καταφέρει να ανακτήσει και να ενισχύσει την ιδέα ότι η Τουρκία μπορεί να είναι ένας εποικοδομητικός παράγοντας στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Θα προωθήσει επίσης το αφήγημα της Άγκυρας ότι είναι ηγέτης σε αυτές τις περιοχές. Όσο περίεργο κι αν είναι, αλλά μπορεί κάλλιστα η απόφαση της Τουρκίας να αγοράσει τους S-400 και αυτό που σημαίνει αυτό για τις σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Μόσχας θα μπορούσε –αν ο Ερντογάν το παίξει σωστά– να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για την επιστροφή της δύναμης και του κύρους της Τουρκίας. Μερικές φορές είναι καλύτερα να είσαι τυχερός παρά έξυπνος.

Ο Steven A. Cook είναι αρθρογράφος στην Εξωτερική Πολιτική και ο ανώτερος συνεργάτης του Eni Enrico Mattei για τις σπουδές στη Μέση Ανατολή και την Αφρική στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. Το τελευταίο του βιβλίο είναι False Dawn: Διαμαρτυρία, Δημοκρατία και Βία στη Νέα Μέση Ανατολή. Twitter: @stevenacook

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Alastair Crooke, Strategic Culture Foundation,, 28-3-22

[Ο συντάκτης του άρθρου είναι Βρετανός πρώην διπλωμάτης και πρώην στέλεχος της βρετανικής μυστικής υπηρεσία ΜΙ6. τώρα ιδρυτής και διευθυντής του Ομίλου Μελέτης Συγκρούσεων, με έδρα την Βηρυτό και γεωπολιτικός σχολιαστής υψηλού διεθνούς κύρους.]

Μετάφραση: Μ. Στυλιανού

Ενώ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ πιο στενά ευθυγραμμισμένες, η «Δύση» παραδόξως δεν ήταν ποτέ πιο μόνη.

Πολύ περιστασιακά, ένα μόνο ανέκδοτο μπορεί σχεδόν εντελώς να συνοψίζει μια στιγμή στην ιστορία. Και αυτό το έκανε: Το 2005, ο Zbig Brzezinski, ο αρχιτέκτονας του Αφγανιστάν ως τέλμα της Σοβιετικής Ένωσης, και συγγραφέας της «Μεγάλης Σκακιέρας» (που ενσωμάτωσε το ρητό του Μackinder «αυτός που ελέγχει την ασιατική καρδιά ελέγχει τον κόσμο» στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ), κάθισαν στην Ουάσιγκτον με τον Alexander Dugin, Ρώσο πολιτικό φιλόσοφο και υπέρμαχο μιας πολιτιστικής και γεωπολιτικής αναγέννησης από την‘heartland’ (Καρδιά της Γης/Ευρασία).

Ο Μπρεζίνσκι είχε ήδη γράψει στο βιβλίο του ότι, χωρίς την Ουκρανία, η Ρωσία δεν θα γινόταν ποτέ η δύναμη της καρδιάς, αλλά με αυτήν η Ρωσία μπορεί και θα γινόταν. Η συνάντηση σκηνοθετήθηκε με μια φωτογραφία-στήριγμα μιας σκακιέρας που τοποθετήθηκε μεταξύ Brzezinski και Dugin (για να προωθήσει το βιβλίο Brzezinski). Αυτή η συμφωνία με μια σκακιέρα ώθησε τον Dugin να ρωτήσει αν ο Brzezinski θεωρούσε το σκάκι ως ένα παιχνίδι που προοριζόταν για δύο: «Όχι -απάντησε ο Brzezinski: Είναι ένα παιχνίδι για έναν. Μόλις μετακινηθεί ένα πιόνι. γυρνάς τη σκακιέρα και μετακινείς τα πιόνια της άλλης πλευράς. Δεν υπάρχει «άλλος» σε αυτό το παιχνίδι», επέμεινε ο Μπρζεζίνσκι.

Φυσικά, το παιχνίδι σκακιού με το ένα χέρι ενυπήρχε αδιόρατο στο δόγμα του Mackinder: «Αυτός που ελέγχει την καρδιά» ήταν ένα μήνυμα προς τις αγγλόφωνες δυνάμεις να μην επιτρέψουν ποτέ μιαν ενωμένη καρδιά. (Αυτό, φυσικά, είναι ακριβώς αυτό που εξελίσσεται συνεχώς).

Και τη Δευτέρα, ο Μπάιντεν επανέλαβε δυνατά τον Μπρεζίνσκι, ενώ απευθυνόταν στην Επιχειρηματική Στρογγυλή Τράπεζα στις ΗΠΑ. Τα σχόλιά του έγιναν προς το τέλος της σύντομης ομιλίας του, όπου μίλησε για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και το οικονομικό μέλλον της Αμερικής:

«Νομίζω ότι αυτό μας δίνει κάποιες σημαντικές ευκαιρίες για να κάνουμε κάποιες πραγματικές αλλαγές. Ξέρετε, βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής, πιστεύω, στην παγκόσμια οικονομία: [και] όχι μόνο στην παγκόσμια οικονομία – στον κόσμο [που] συμβαίνει κάθε τρεις ή τέσσερις γενιές. Όπως μου είπε ένας από τους κορυφαίους στρατιωτικούς σε μια ασφαλή συνάντηση τις προάλλες, 60 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μεταξύ 1900 και 1946· και από τότε καθιερώσαμε μια φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη και αυτό είχε να συμβεί για πολύ καιρό. Πολλοί άνθρωποι πέθαναν, αλλά πουθενά κοντά στο χάος. Και τώρα είναι η στιγμή που τα πράγματα αλλάζουν. Θα πάμε, θα υπάρξει μια νέα παγκόσμια τάξη εκεί έξω. και πρέπει να ηγηθούμε και πρέπει να ενώσουμε τον υπόλοιπο ελεύθερο κόσμο για να το κάνουμε.»

Και πάλι δεν υπάρχει «άλλος» στην σκακιέρα. Όταν γίνονται οι κινήσεις, η σκακιέρα γυρίζει 180 μοίρες για να παίξεις από την άλλη πλευρά.

Το θέμα εδώ είναι ότι η προσεκτικά μελετημένη αντεπίθεση σε αυτό το σκηνικό Brzezinski ξεκίνησε επίσημα στο Πεκίνο με την κοινή δήλωση ότι ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα αποδέχονται ότι η Αμερική θα παίξει σκάκι μόνη της χωρίς άλλους στη σκακιέρα. Αυτό αντιπροσωπεύει το καθοριστικό ζήτημα της ερχόμενης εποχής: Το άνοιγμα της γεωπολιτικής. Είναι ένα θέμα για το οποίο οι αποκλεισμένοι «άλλοι» είναι διατεθειμένοι να πάνε σε πόλεμο (δεν βλέπουν καμία επιλογή).

Ένας δεύτερος σκακιστής έχει βγει μπροστά και επιμένει να παίξει – Η Ρωσία. Και ένα τρίτο είναι έτοιμο: η Κίνα. Άλλοι κάνουν σιωπηλή ουρά για να δουν πώς τα πάει η πρώτη εμπλοκή σε αυτόν τον γεωπολιτική πόλεμο. Φαίνεται από τα σχόλια του Μπάιντεν που αναφέρθηκαν παραπάνω ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν κυρώσεις και την πλήρη άνευ προηγουμένου έκταση των μέτρων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, εναντίον των αντιφρονούντων του Μπρεζίνσκι. Η Ρωσία πρόκειται να αποτελέσει παράδειγμα αυτού που περιμένει τους αμφισβητίες που απαιτούν μια θέση στη σκακιέρα.

Αλλά είναι μια προσέγγιση που είναι βασικά λανθασμένη. Προέρχεται από την περίφημη ρήση του Κίσινγκερ ότι «αυτός που ελέγχει τα χρήματα ελέγχει τον κόσμο». Ήταν λάθος εξ αρχής: Πάντα ήταν «αυτός που ελέγχει τα τρόφιμα, την ενέργεια (τόσο του ανθρώπου όσο και των καυσίμων) και τα χρήματα μπορεί να ελέγχει τον κόσμο. Αλλά ο Κίσινγκερ απλά αγνόησε τις δύο πρώτες απαιτούμενες συνθήκες – και η τελευταία έχει αποτυπωθεί στα νοητικά κυκλώματα της Ουάσιγκτον.

Και εδώ είναι το παράδοξο: Όταν ο Μπρεζίνσκι έγραψε το βιβλίο του, ήταν μια πολύ διαφορετική εποχή. Σήμερα, ενώ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ πιο στενά ευθυγραμμισμένες, η «Δύση» παραδόξως δεν ήταν ποτέ πιο μόνη. Η αντίθεση προς τη Ρωσία μπορεί να φάνηκε εξαρχής ένα δραματικά σκληρό ενοποιό χτύπημα: Ότι η παγκόσμια κοινή γνώμη θα αντιτασσόταν τόσο σθεναρά στην επίθεση της Μόσχας, ώστε η Κίνα θα πλήρωνε υψηλό πολιτικό τίμημα για την αποτυχία της να πηδήξει στο αντιρωσικό συγκρότημα. Αλλά δεν πάει έτσι.

«Ενώ η ρητορική των ΗΠΑ διαπομπεύει τη Ρωσία για «εγκλήματα πολέμου» και για την ανθρωπιστική κρίση στην Ουκρανία κ.ά.», σημειώνει ο πρώην Πρεσβευτής της Ινδίας Bhadrakumar, «οι πρωτεύουσες του κόσμου το βλέπουν αυτό ως αντιπαράθεση μεταξύ Αμερικής και Ρωσίας. Εκτός του δυτικού στρατοπέδου, η παγκόσμια κοινότητα αρνείται να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας ή ακόμα και να δαιμονοποιήσει τη χώρα αυτή».

Η Διακήρυξη του Ισλαμαμπάντ που εκδόθηκε την Τετάρτη μετά την 45η συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών του Πενήντα επτά μελών του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης αρνήθηκε να επικυρώσει κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας. Ούτε μία χώρα στην αφρικανική ήπειρο ή περιοχή της Δυτικής Ασίας, της Κεντρικής Ασίας, της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ασίας δεν έχει επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας».

Μπορεί κάλλιστα να υπάρχει ένας άλλος παράγοντας εδώ: Γιατί όταν αυτά τα τελευταία κράτη ακούουν φράσεις όπως «Οι Ουκρανοί, διά του ηρωισμού τους, έχουν κερδίσει το δικαίωμα να εισέλθουν στη «λέσχη των αξιών» μας, οσφραίνονται μιαν οσμή εξουθενωμένης «λευκής» Ευρώπης που αρπάζει τις σωσίβιες λέμβους.

Η πραγματικότητα είναι ότι οι κυρώσεις στις οποίες αναφέρθηκε ο Μπάιντεν στην ομιλία του έχουν ήδη αποτύχει. Η Ρωσία δεν έχει αθετήσει τις υποχρεώσεις της· το χρηματιστήριο της Μόσχας είναι ανοικτό. το ρούβλι είναι σε άνοδο. Ο τρεχούμενος λογαριασμός τους είναι σε στιβαρή υγεία και η Ρωσία πουλάει ενέργεια σε απροσδόκητες τιμές (ακόμη και μετά την έκπτωση).

Εν ολίγοις, το εμπόριο «θα εκτραπεί», δεν θα καταστραφεί (το πλεονέκτημα του να είσαι εξαγωγέας αγαθών σχεδόν πλήρως παραγόμενων τοπικά – δηλαδή μια οικονομία φρούριο).

Η δεύτερη παραδοξότητα στην πολιτική του Μπάιντεν είναι ότι ενώ το δόγμα Κλαούσεβιτς (το οποίο γενικά ακολουθεί η Ρωσία ) συνιστά την διάλυση «του κέντρου βάρους του εχθρού, για να επιτευχθεί η νίκη», στην προκειμένη περίπτωση πιθανώς, ο δυτικός έλεγχος του παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και των συστημάτων πληρωμών. Σήμερα, ωστόσο, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ είναι αυτές που την διαλύουν οι ίδιες: και εγκλωβίζονται περαιτέρω σε ύψη πληθωρισμού και συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας, σε κάποια ανεξήγητη εφαρμογή του ηθικού μαζοχισμού.

Όπως σημειώνει ο Αμβρόσιος Έβανς-Πρίτσαρντ στην Telegraph, «Αυτό που είναι σαφές είναι ότι η πολιτική δυτικών κυρώσεων είναι η χειρότερη από όλες τις εμπνεύσεις. Υποφέρουμε από ένα ενεργειακό σοκ που διογκώνει περαιτέρω τα πολεμικά έσοδα της Ρωσίας ... Υπάρχει ένας διάχυτος φόβος για μια εξέγερση των κίτρινων γιλέκων σε ολόκληρη την Ευρώπη, μια υποψία ότι ένα ευμετάβολο κοινό δεν θα ανεχτεί το σοκ του κόστους ζωής μόλις οι φρικαλεότητες της Ουκρανίας χάσουν την καινοτομία τους στις οθόνες της τηλεόρασης».

Και πάλι, ίσως μπορούμε να αποδώσουμε αυτή την παράδοξη συμπεριφορά στην εμμονή του Κίσινγκερ με τη δύναμη του χρήματος και τη λήθη άλλων σημαντικών παραγόντων.

Όλα αυτά οδήγησαν σε κάποια ανησυχία να εισχωρήσει στους διαδρόμους της εξουσίας σε ορισμένες πρωτεύουσες του ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στην Ουκρανία: το ΝΑΤΟ δεν θα παρέμβει, δεν θα εφαρμόσει ζώνη απαγόρευσης πτήσεων και αγνόησε κατηγορηματικά τη νέα έκκληση του Ζελένσκι για πρόσθετο στρατιωτικό εξοπλισμό. Επιφανειακά, αυτό αντικατοπτρίζει την «ανιδιοτελή» χειρονομία της Δύσης για την αποφυγή ενός πυρηνικού πολέμου. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, η ανάπτυξη νέων όπλων μπορεί να μεταμορφώσει τη γεωπολιτική σε μια στιγμή (για παράδειγμα, ο ρωσικός kinzhal υπερηχητικός πύραυλος ανατίναξης υπόγειων θωρακισμένων καταφυγίων). Το γεγονός είναι ότι από κάθε πλευρά του προβλήματος, το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να επικρατήσει στρατιωτικά κατά της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Φαίνεται ότι το Πεντάγωνο έχει – προς το παρόν – κερδίσει στον πόλεμο με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και έχει ξεκινήσει τη διαδικασία «διόρθωσης της αφήγησης».

Αντιπαραβάλλετε αυτές τις δύο αφηγήσεις των ΗΠΑ:

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ αποθαρρύνουν τον Ζελένσκι από το να κάνει παραχωρήσεις στη Ρωσία σε αντάλλαγμα για κατάπαυση του πυρός. Ο εκπρόσωπος «κατέστησε σαφές ότι είναι ανοιχτός σε μια διπλωματική λύση που δεν θέτει σε κίνδυνο τις βασικές αρχές που βρίσκονται στο επίκεντρο του πολέμου του Κρεμλίνου κατά της Ουκρανίας. Όταν του ζητήθηκε να αναλύσει την άποψή του, ο Πράις είπε ότι ο πόλεμος είναι «μεγαλύτερος» από τη Ρωσία και την Ουκρανία. «Το βασικό σημείο είναι ότι εδώ διακυβεύονται αρχές οι οποίες έχουν παγκόσμια δυνατότητα εφαρμογής παντού». Ο Πράις είπε ότι ο Πούτιν προσπαθούσε να παραβιάσει «βασικές αρχές».

Αλλά, το Πεντάγωνο «έριξε δύο βόμβες αλήθειας» στη μάχη του με το κράτος και το Κογκρέσο για να αποτρέψει την αντιπαράθεση με τη Ρωσία: «Η συμπεριφορά της Ρωσίας στον βάναυσο πόλεμο λέει μια διαφορετική ιστορία από την ευρέως αποδεκτή άποψη ότι ο Πούτιν σκοπεύει να κατεδαφίσει την Ουκρανία και να προκαλέσει τη μέγιστη πολιτική ζημιά – και αποκαλύπτει τη στρατηγική πράξη εξισορρόπησης του Ρώσου ηγέτη», ανέφερε το Newsweek σε άρθρο με τίτλο, «Τα βομβαρδιστικά του Πούτιν θα μπορούσαν να καταστρέψουν την Ουκρανία, αλλά καθυστερεί. Να γιατί.»

Κάποιος παραθέτει έναν ανώνυμο αναλυτή στην Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών του Πενταγώνου (DIA) λέγοντας: «Η καρδιά του Κιέβου έχει μόλις αγγιχτεί. Και σχεδόν όλες οι επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς έχουν στόχο στρατιωτικούς στόχους. Ένας απόστρατος αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ που εργάζεται τώρα ως αναλυτής για έναν εργολάβο του Πενταγώνου, πρόσθεσε: «Πρέπει να κατανοήσουμε την πραγματική συμπεριφορά της Ρωσίας. Εάν απλώς πείσουμε τους εαυτούς μας ότι η Ρωσία βομβαρδίζει αδιακρίτως, ή ότι δεν προκαλεί μεγαλύτερη ζημιά επειδή το προσωπικό της δεν είναι σε θέση να αναλάβει το έργο ή επειδή είναι τεχνικά ανίκανη, τότε δεν βλέπουμε την πραγματική σύγκρουση».

Η δεύτερη «βόμβα αλήθειας» υπονομεύει άμεσα τη δραματική προειδοποίηση του Μπάιντεν για μια χημική επίθεση με ψευδή σημαία. Το Reuters ανέφερε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν ακόμη δει συγκεκριμένες ενδείξεις επικείμενης ρωσικής επίθεσης με χημικά ή βιολογικά όπλα στην Ουκρανία, αλλά παρακολουθούν στενά ροές πληροφοριών για αυτές, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος άμυνας των ΗΠΑ».

Ο Μπάιντεν βρίσκεται στη μέση, λέγοντας ότι «ο Πούτιν είναι εγκληματίας πολέμου», αλλά και ότι δεν θα υπάρξει μάχη του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία. «Το μόνο τελικό παιχνίδι τώρα», ανέφερε ανώτερο κυβερνητικό στέλεχος σε ιδιωτική εκδήλωση νωρίτερα αυτό το μήνα, «είναι το τέλος του καθεστώτος Πούτιν. Μέχρι τότε, όλη την ώρα που ο Πούτιν παραμένει, [η Ρωσία] θα είναι ένα κράτος παρίας που δεν θα γίνει ποτέ δεκτό πίσω στην κοινότητα των εθνών. Η Κίνα έχει κάνει ένα τεράστιο λάθος να πιστεύει ότι ο Πούτιν θα τη γλιτώσει».

Εκεί είναι – το τελικό μήνυμα: Αφήστε το μακελειό στην Ουκρανία να συνεχιστεί. καθίστε αναπαυτικά και παρακολουθήστε τους «ηρωικούς Ουκρανούς να στεγνώνουν τη Ρωσία από αίμα», να κάνουμε αρκετά για να στηρίξουν τη σύγκρουση (παρέχοντας ορισμένα όπλα), αλλά όχι αρκετά για να την κλιμακώσουν. Έτσι για να το παίξει ως ηρωικό αγώνα για τη δημοκρατία, προκειμένου να ικανοποιήσει την κοινή γνώμη.

Το πρόβλημα είναι ότι δεν πάει έτσι. Ο Πούτιν μπορεί να εκπλήξει όλους στην Ουάσιγκτον βγαίνοντας από την Ουκρανία όταν ολοκληρωθεί η στρατιωτική επιχείρηση της Ρωσίας. (Όταν ο Πούτιν μιλάει για την Ουκρανία, παρεμπιπτόντως, συνήθως προεξοφλεί το δυτικό τμήμα που πρόσθεσε ο Στάλιν ως Ουκρανός).

Και δεν αποδίδει και με την Κίνα. Ο Μπλίνκεν δήλωσε για να δικαιολογήσει τις νέες κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Κίνα την περασμένη εβδομάδα: «Δεσμευόμαστε να υπερασπιστούμε τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλο τον κόσμο και θα συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε όλα τα διπλωματικά και οικονομικά μέτρα για να προωθήσουμε τη λογοδοσία».

Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν επειδή η Κίνα δεν είχε αποκηρύξει τον Πούτιν. Μόνο αυτό. Η γλώσσα της λογοδοσίας και (της εξιλέωσης) που χρησιμοποιείται εντούτοις, μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο ως έκφραση του αφυπνιστικού σύγχρονου πολιτισμού. Αρκεί να παρουσιάσουμε κάποια πτυχή του κινεζικού πολιτισμού ως πολιτικά λανθασμένη (ως ρατσιστική, κατασταλτική, μισογυνιστική, ρατσιστική ή προσβλητική) και αμέσως γίνεται πολιτικά λανθασμένη. Και αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε πτυχή της μπορεί να προβληθεί κατά βούληση από τη Διοίκηση ως αίτιο επιβολής κυρώσεων.

Το πρόβλημα επανέρχεται στην άρνηση της Δύσης να δεχθεί «άλλους» στη σκακιέρα. Τι μπορεί να κάνει η Κίνα, από το να περιφρονεί τέτοιες ανοησίες.

Ο Μπάιντεν, στην ομιλία του στη Στρογγυλή Τράπεζα, προανήγγειλε – για άλλη μια φορά – μια νέα παγκόσμια τάξη· πρότεινε να έρθει μια μεγάλη επανεκκίνηση.

Αλλά ίσως μια «επανεκκίνηση του λογαριασμού» μιας διαφορετικής τάξης είναι στα χαρτιά, μιασ που θα ξαναφέρει πολλά πράγματα σε αυτό που, μέχρι σχετικά πρόσφατα, είχε πραγματικά λειτουργήσει. Η πολιτική και η γεωπολιτική μεταμορφώνονται κάθε στιγμή.





Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Σε προηγούμενο άρθρο μας αναφερθήκαμε στην εγκληματική απόφαση της κυβέρνησης να αποστείλει στην Ουκρανία αντιαρματικά όπλα που προστατεύουν την πρώτη γραμμή της ελληνικής άμυνας, στο ανατολικό Αιγαίο. Η απόσυρση των όπλων αυτών από το ανατολικό Αιγαίο είναι πάγιο αίτημα της Τουρκίας και το υποστηρίζει τώρα full steam η αμερικανική κυβέρνηση. Ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός άνοιξε τον δρόμο για την απαξίωση των αντιαεροπορικών όπλων που είναι η ραχοκοκαλιά της άμυνας των νησιών, προκαλώντας την εντονότατη αντίδραση ενός λαμπρού μεν, πολύ μετρημένου δε και σοβαρού στρατιωτικού, του πρώην αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγού Ζαζιά.

Αλλά αυτά δυστυχώς δεν είναι τίποτα μπροστά σε όσα έρχονται και για τα οποία σπεύδει κατεπειγόντως ο κ. Μητσοτάκης στην Κωνσταντινούπολη, κατόπιν σχετικού επείγοντος «σήματος» από ΗΠΑ, και τα οποία θα θέσουν (και το λέμε μετρώντας τα λόγια και τις εκφράσεις μας) σε μείζονα κίνδυνο την ίδια τη συγκροτημένη ύπαρξη του ελληνικού λαού και των δύο κρατών του, της Ελληνικής και της Κυπριακής Δημοκρατίας, που ναι μεν δεν αξίζουν και πολλά πράγματα, είναι όμως τα μόνα δύο που διαθέτουμε.

O εκπρόσωπος άλλωστε του τουρκικού κυβερνώντος κόμματος ήταν λαλίστατος και είπε ότι στις συνομιλίες Μητσοτάκη-Ερντογάν θα τεθεί το σύνολο των τουρκικών απαιτήσεων από την Ελλάδα. «Ο φάκελος της Ελλάδας είναι περιεκτικός, είναι μεγάλος φάκελος. Υπάρχουν πολλά ζητήματα, από τις έρευνες φυσικού αερίου μέχρι το θέμα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου (…) Τελευταία η Ελλάδα βλέπουμε ότι προσπαθεί τα διμερή ζητήματα που χρήζουν επίλυσης να τα αναγάγει σε τουρκο-ευρωπαϊκά θέματα, αλλά είναι εξαιρετικά λανθασμένη αυτή η προσέγγιση. Η Ελλάδα πρέπει να το καταλάβει αυτό. Είμαστε γείτονες, ζούμε μαζί και αυτά τα ζητήματα εμείς μπορούμε να τα λύσουμε (…) Η ευαισθησία που έχει η Τουρκία για τη Γαλάζια Πατρίδα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ή να επικριθεί. Ο φάκελος περιλαμβάνει από το θέμα της υφαλοκρηπίδας μέχρι και τη στρατιωτικοποίηση των νησιών εκ μέρους της Ελλάδας και όλα αυτά θα συζητηθούν φυσικά. Φυσικά υπάρχει το ζήτημα της ΤΔΒΚ και το άνοιγμα των Βαρωσίων».

Η κυβέρνηση εφηύρε, για να δικαιολογήσει τη συνάντηση, τη μάλλον αστεία ιστορία ότι ο Μητσοτάκης ήθελε να πάει στην Πόλη για την Κυριακή της Ορθοδοξίας, το άκουσε ο Ερντογάν και είπε «Δεν έρχεσαι να φάμε;» (εννοώντας από ό,τι φαίνεται να φάνε την Ελλάδα και την Κύπρο).

Θυσία στον πόλεμο κατά της Ρωσίας

Στην πραγματικότητα, ο Έλληνας πρωθυπουργός πηγαίνει κατεπειγόντως στην Κωνσταντινούπολη γιατί αυτό επιθυμεί τώρα η κυβέρνηση Μπάιντεν που βιάζεται να επαναφέρει την Τουρκία πλήρως στο δυτικό στρατόπεδο, καθώς κλιμακώνεται η σύγκρουση Αμερικής-Ρωσίας. Και για να το πετύχει, πρέπει, ως Ιφιγένεια, να θυσιαστεί η Ελλάδα, κάνοντας τις παραχωρήσεις που απαιτεί η Τουρκία σε Αιγαίο και Θράκη.

Και επειδή καμία ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να τις κάνει μόνη της, θα επιτευχθεί αυτό πιθανότατα μέσω της παραπομπής των ζητημάτων κυριαρχίας στο Αιγαίο στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, που θα κληθεί να αποφασίσει αν καλώς η Ελλάδα ασκεί κυριαρχία στις Οινούσσες!

Καταργούν το κυπριακό κράτος

Ακόμα πιο φοβερές είναι όμως οι παραχωρήσεις που ζητώνται από τον ελληνικό λαό στην Κύπρο. Εδώ μιλάμε για κατάργηση του ίδιου του κυπριακού κράτους και αντικατάστασή του από ένα μεταμοντέρνο προτεκτοράτο ΗΠΑ, Βρετανίας και Ισραήλ, το κράτος των «τριών ξένων δικαστών και των τριών ξένων στρατών» που προέβλεπε για την Κύπρο το καταψηφισθέν από τη συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της Κύπρου διαβόητο σχέδιο Ανάν.

Ο λόγος που επιδιώκεται κάτι τέτοιο είναι ότι ο σχεδιασμός των Αμερικανών είναι να μεταβάλουν όλη τη Μεσόγειο σε mare nostrum, σε μια ζώνη δικής τους επιρροής που θα στηρίζεται σε τρεις δυνάμεις, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και την Τουρκία. Αυτό προϋποθέτει να λυθεί με κάποιο τρόπο το Κυπριακό, να νομιμοποιηθεί η παρουσία του τουρκικού στρατού στην Κύπρο και να εξοβελισθεί όποιο ίχνος ρωσικής παρουσίας από το νησί. (Η Ρωσία υπήρξε παραδοσιακά, από την εποχή ήδη του αγώνα της ΕΟΚΑ, το μακράν σπουδαιότερο αμυντικό, διπλωματικό, οικονομικό και πολιτικό στήριγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, που πολύ δύσκολα θα είχε επιβιώσει χωρίς αυτό. Τώρα όμως επιχειρείται, κυρίως με «δικές μας» ενέργειες, υπαγορευμένες από τους Αμερικανούς, να σπρωχτεί στην αγκαλιά της Άγκυρας. Ελπίζουμε ότι δεν θα το κάνει, γιατί δεν συμφέρει και την ίδια, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι με την όλο και πιο ανοιχτά και αναίτια υπερβολική αντιρωσική πολιτική της Ελλάδας. Το παράδειγμα της Αρμενίας θα έπρεπε εδώ και καιρό να μας έχει καταστήσει λίαν προσεκτικούς).

Βέβαια, ένα πιθανό εμπόδιο στη λύση του Κυπριακού είναι η εμμονή της Άγκυρας στη λύση δύο κρατών. Πρέπει όμως να θεωρήσουμε πιθανότατο ότι οι Αγγλοαμερικανοί θα κάνουν ότι είναι δυνατό να βρουν μια φόρμουλα που να συνδυάζει το προτεκτοράτο τύπου Ανάν και τη διχοτόμηση, αν και ομολογουμένως κάτι τέτοιο είναι δύσκολο. Ίδωμεν.

EastMed μέσω Τουρκίας

Ένας όμως ακόμα πιο επείγων λόγος που οι Αμερικανοί θέλουν να «τελειώνει» τώρα το Κυπριακό είναι ότι θέλουν να φτιάξουν έναν EastMed μέσω Τουρκίας και αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να μπορέσει να περάσει ο αγωγός Ισραήλ-Τουρκία από τις θαλάσσιες ζώνες όπου έχει εξουσιοδότηση η Κυπριακή Δημοκρατία. (Όχι ότι θα διστάσουν βέβαια, αν δεν τα καταφέρουν, να «παρανομήσουν» και να περάσουν τον αγωγό από όπου θέλουν χωρίς να ρωτήσουν κανένα).

Αν αυτά τα σχέδια υλοποιηθούν, συνεπάγονται το τέλος του κυπριακού κράτους, το μακροπρόθεσμο τέλος του Ελληνισμού στην Κύπρο, αλλά και την τελική ακύρωση του ελλαδικού κράτους, που όντας ήδη στο κακό του χάλι, ως οικονομική αποικία χρέους και στρατιωτική αποικία των ΗΠΑ θα γίνει τώρα και όμηρος των δυνάμεων που θα ελέγξουν την Κύπρο, και από τις οποίες θα εξαρτάται η ασφάλεια των Ελληνοκυπρίων, μεταβαλλόμενων σε κοινότητα «αναζητούσα και μη ανευρίσκουσα κηδεμόνα», ενώ η Τουρκία θα αποκτήσει, δια της κυπριακής ρύθμισης, ψήφο στην Ε.Ε. Σε επόμενο άρθρο μας θα εξετάσουμε πώς και γιατί φτάσαμε σε αυτό το σημείο.

πηγή

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Μια εξόχως αποκαλυπτική συζήτηση στον 98.4 με αφορμή τις αναρτήσεις του Ρωσικής καταγωγής καθηγητή Ιστορίας, Σεργκέι Ρατσένκο για τον Ελληνικό Εμφύλιο

Ο Νίκος Παπαδάτος σε μια εξόχως αποκαλυπτική συζήτηση στον 98.4 , αναφέρεται στο θόρυβο που ξέσπασε ιδίως από δημοσιεύματα στην Ελλάδα, με αφορμή τις αναρτήσεις του Ρωσικής καταγωγής καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο των ΗΠΑ, Τζον Χόπκινς , Σεργκέι Ρατσένκο για τον Ελληνικό Εμφύλιο.

Ο Νίκος Παπαδάτος, Iστορικός ερευνητής, διδάκτωρ ιστορίας του Πανεπιστημίου της Γενεύης, επισκέπτης καθηγητής στο τμήμα Ιστορίας, πολιτικών κομμάτων και κοινωνικών κινημάτων του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας Λομονόσοφ, μέλος της ερευνητικής ομάδας του Κέντρου Ρωσικών, Καυκάσιων και Ευρωπαϊκών σπουδών (CERCEC) της École des Hautes Études en Sciences Sociales και πρόσφατα διδάσκων στο ΚΕΜΕ του Πανεπιστημίου Κρήτης, θέτει τα ιστορικά γεγονότα στην εσωτερική αλλά και γεωπολιτική τους διάσταση εκείνης της περιόδου και τα συνδέει με τις εξελίξεις που φτάνουν μέχρι το Κυπριακό, αλλά και στο σήμερα, όπου μπορεί το επιφαινόμενο να είναι η Ουκρανία, αλλά στο πολύ-πολικό κόσμο τα ζητήματα είναι πιο σύνθετα.

Η πρόσφατη νέα στρατηγικού χαρακτήρα συμφωνία συνεργασίας Κίνας- Ρωσίας, όπως είπε, έχει βαθύτερη σημασία στο πλέγμα αυτών των σχέσεων και συνιστά μια «μικρή βόμβα» ευρύτερων γεωπολιτικών ανατοποθετήσεων.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

strategika51. Reseau International.25-11-21
Μετάφραση: Μ. Στυλιανού

Η Ρωσία αρχίζει να συνθηκολογεί με την ιδέα ότι η δύναμη, και μόνο η δύναμη, παραμένει η μόνη γλώσσα κατανοητή από μια αυτοκρατορία που μόλις κινητοποίησε όλα τα μέσα που διαθέτει για μια αποφασιστική και τελική αντιπαράθεση με την Κίνα και τη Ρωσία.

«Η διπλωματία με έναν λύκο που επιδιώκει μόνο να σε καταβροχθίσει είναι εντελώς ακατανόητη γι' αυτόν. Η μόνη γλώσσα που μπορεί να καταλάβει ένα αρπακτικό είναι ένα πλήγμα αιφνίδιο, σύντομο, βίαιο και αρκετά καταστροφικό ώστε να μην μπορεί πλέον να ανακάμψει ή να μην ανακάμψει για μεγάλο χρονικό διάστημα...», δήλωσε ρωσική πηγή που προτίμησε να παραμείνει ανώνυμη.

Η Μόσχα έχει συγκεντρώσει λίγο περισσότερο από 90.000 άνδρες και εξοπλισμό δεύτερης γραμμής στη δυτική πλευρά της για να αποκρούσει έναν πιθανό αιφνιδιασμό στην Ουκρανία ή τη Λευκορωσία. Η αναταραχή των πιο πολεμοχαρών φατριών στην Πολωνία και την Ουκρανία ενθαρρύνεται τώρα από την ατλαντική συμμαχία, η οποία βρίσκεται στη διαδικασία προμήθειας εξελιγμένων όπλων και ανάπτυξης στρατιωτικών μονάδων σε αυτές τις χώρες και τις Δημοκρατίες της Βαλτικής.

Η δραστηριότητα των ειδικών υπηρεσιών των ΗΠΑ και της Βρετανίας στη Μολδαβία παρακολουθείται με πολλή ανησυχία στη Μόσχα. Ειδικά από τη στιγμή που αυτά τα σημεία έντασης συμπίπτουν με μια κάτι περισσότερο από εκρηκτική κατάσταση στον Καύκασο, όπου η επανάληψη ενός πολέμου μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας στο Ναγκόρνο Καραμπάχ παραμένει ένα επίμονο ενδεχόμενο πολύ μεγάλης διάρκειας.

Οι αντεπίθεση της Αυτοκρατορίας στην Ανατολική Ευρώπη με την επανενεργοποίηση του Ανατολικού Μετώπου (χώρες της Βαλτικής, Λευκορωσία, Ουκρανία, Πολωνία), η ένταση στη Μαύρη Θάλασσα, η πυριτιδαποθήκη του Καυκάσου, η Μέση Ανατολή όπου το Ισραήλ απειλεί το Ιράν αλλά και την Συρία, ένα χρεοκοπημένο κράτος όπου οι Ρώσοι είναι παρόντες στρατιωτικά.

Αυτό το πρώτο τόξο δεν είναι το μόνο: Ένα άλλο τόξο, που εκτείνεται από το Κέρας της Αφρικής μέχρι τις ακτές του Ατλαντικού της Δυτικής Αφρικής είναι επί του παρόντος το σκηνικό μιας αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, η οποία αναπτύσσει νέα εργαλεία γεωπολιτικής δράσης ως μέρος μιας προληπτικής επέκτασης ενός μετώπου που έχει έρθει επικίνδυνα κοντά στο Ιερό του Βαλντάι.

Ο ψυχολογικός πόλεμος μαίνεται. Στον κυβερνοχώρο, είναι ο ιερέας της ενορίας. Μετά τον πόλεμο των γελωτοποιών και της φάρσας, ήρθε η ώρα για τα χτυπήματα. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που διεξάγουν έναν παράξενο και ιδιαίτερα φρικτό πόλεμο στο Καμερούν, εξοπλίζοντας και χρηματοδοτώντας κάθε μία από τις ένοπλες ομάδες σε γλωσσική βάση (γαλλικά εναντίον αγγλικών), ενώνονται ενάντια στη νέα ασύμμετρη ρωσική στρατιωτική απειλή.

Όπως και ο Ιανός, η Τουρκία κρατά σε αυτή τη νέα αντιπαράθεση τα κλειδιά και για τους δύο κόσμους. Η Άγκυρα παραδίδει επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Ουκρανία και υπογράφει αμυντικές συμφωνίες με το Κίεβο. Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν της Τουρκίας και ο Πούτιν της Ρωσίας διαβουλεύονται και συζητούν. Μια συζήτηση μεταξύ ισχυρών ανδρών δεν είναι ποτέ βολική. Η διαπραγμάτευση είναι επίμονη. Οι Τούρκοι παρακολουθούν τις κινεζικές δραστηριότητες στο Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το Ιράν, ακόμη και στο έδαφός τους, αλλά ταυτόχρονα πολλαπλασιάζουν τις οικονομικές συμφωνίες με το Πεκίνο. Η Τουρκία προικίζει το Αζερμπαϊτζάν, το Μαρόκο και την Ουκρανία με το τρομερό Bayraktar TB-2 που τους δίνει μια συντριπτική σημερινή υπεροχή έναντι των αντιπάλων τους, αλλά ταυτόχρονα αντιτίθεται στους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ. Ειδικά σε σημεία λεπτομέρειας. Η δυναμική είναι καλά λαδωμένη.

Η ένταση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη. Στα στενά της Φορμόζας αιωρείται το ενδεχόμενο αντιπαράθεσης μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών. Η πολύ επιθετική διπλωματική αντεπίθεση της Ταϊβάν υποστηρίζεται από όλες τις δυτικές χώρες. Η πρακτική των διελεύσεων πολεμικών πλοίων και των υπερπτήσεων αεροσκαφών μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή ανά πάσα στιγμή. Οι κοινές πτήσεις των ρωσικών tu-95MS και των κινεζικών στρατηγικών βομβαρδιστικών H-6K μεταξύ Ιαπωνίας και κορεατικής χερσονήσου είχαν ως στόχο να κάνουν έναν συμβολικό αλλά πολύ εύγλωττο αντιπερισπασμό στην Ουάσιγκτον.

Για τους Κινέζους της ηπειρωτικής Κίνας, το νησί της Ταϊβάν στο οποίο κατέφυγαν οι Κινέζοι εθνικιστές του Τσιάνγκ-Άι Σεκ μετά το τέλος του Κινεζικού Εμφυλίου Πολέμου το 1949 εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Κίνας. Το Πεκίνο θα ήθελε να ακολουθήσει μια διαδικασία παρόμοια με αυτή του Μακάο (το Χονγκ Κονγκ παραμένει κακό παράδειγμα) για να εξασφαλίσει την ομαλή επανένωση, αλλά η παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων μέσα και γύρω από την Ταϊβάν αποκλείει μια τέτοια προσέγγιση. Για ορισμένους νησιώτες, ο φόβος του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος είναι μεγαλύτερος από την επιθυμία για σύνδεση με την ήπειρο. Σε πολιτικό επίπεδο, το τοπικό πολιτικό παιχνίδι θυμίζει ορισμένες πτυχές της ιαπωνικής εσωτερικής πολιτικής, όπου η επιρροή των ΗΠΑ είναι πολύ πιεστική για να γίνει διαχειρίσιμη..

Ο κόσμος αυτού του τέλους του έτους 2021 δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά σε μια πλήρη αποσύνθεση. Ο στρατιωτικός νόμος αποφασίζεται παντού, αλλά δεν αναγνωρίζεται πουθενά. Οι γραμμές μεταξύ φίλων και εχθρών έχουν ξεθωριάσει. Στην επιφάνεια, είναι ο πόλεμος όλων εναντίον όλων. Οι συμμαχίες, ωστόσο, είναι σταθερές. Το Μεγάλο Παιχνίδι έχει κατακερματιστεί σε ένα πλήθος παιχνιδιών μη μηδενικού αθροίσματος όπου το πέρασμα στη δράση θα μετατρεπόταν σε παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Είναι το αδιέξοδο που συνεχώς αναβάλλεται από τον πολεμικό ενθουσιασμό. Στον βράχο της πραγματικότητας συγκρούονται και θρυμματίζονται οι απόψεις του πνεύματος. Στην περίπτωση ενός δράματος και ενός πολέμου ενυπάρχει πάντα τόσο η μήτρα όσο και το άθροισμα όλων των δραμάτων, κάθε πέρασμα στην πράξη είναι μοιραίο.

Η άνοδος του λαϊκισμού και η καταστροφή της διάνοιας συμβάλλουν σε αυτή την αποδοχή να υφίστανται συνεχώς το δράμα, όπως ένας Σίσυφος με μυαλό βυθισμένο στη λήθη και οργισμένος κάτω από το συνεχώς ανανεωμένο βάρος. Ο άνθρωπος όχι μόνο ξεχνά τα λάθη του παρελθόντος, αλλά θέλει να τα ανανεώνει συνεχώς στο πλαίσιο ενός κύκλου κλεισμένου από άγνοια για πάντα. Εξ ου και η ποινικοποίηση του παγκόσμιου πνεύματος, της αρχαίας σοφίας και όλης της πραγματικής επιστήμης. Αλλά αυτή είναι μια άλλη συζήτηση λίγο πιο φιλοσοφική από το ζήτημα των νέων υπερηχητικών πλανητικών πτήσεων φορτωμένων με πυρηνικές κεφαλές που απειλούν τον ορίζοντα όλων μας.

πηγή:https://strategika51.org/


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Διαβάστε προσεκτικά τις ακόλουθες δηλώσεις, χωρίς όμως να στοιχηματίσετε για την προέλευσή τους:

«Η Ελλάδα πιστεύει στις ανανεώσιμες. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να αρχίσει να τρυπάει το βυθό της θάλασσας στη Μεσόγειο για να βρει αέριο, για να βρει πετρέλαιο, για έναν πολύ, πολύ απλό λόγο. Χρειαζόμαστε 10 ως 20 χρόνια για να το βρούμε και να το εκμεταλλευτούμε και από πλευρά κόστους θα ήταν πολύ πιο ακριβό από εκείνο της Σαουδικής Αραβίας, για παράδειγμα. Έτσι, οικονομικά δεν οραματίζομαι ότι η Ελλάδα θα γίνει μια πετρελαιο-παραγωγική χώρα. Και με όλο το σεβασμό, το Αιγαίο, για παράδειγμα, είναι ένας παράδεισος στη γη. Δε σχεδιάζουμε να τον μετατρέψουμε σε Κόλπο του Μεξικού. Έτσι, η Ελλάδα ελπίζει ότι θα έχει προσφορά ενέργειας. Η Ελλάδα ελπίζει να έχει πολύ καλές σχέσεις με το Σαουδικό Βασίλειο, αλλά η Ελλάδα δε σχεδιάζει στο ορατό μέλλον να γίνει χώρα παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου».

Τα παραπάνω λόγια δεν ανήκουν σε κάποιον ακτιβιστή της ριζοσπαστικής οικολογίας, διαπρύσιο πολέμιο των εξορύξεων και των ορυκτών καυσίμων. Προέρχονται από τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια, όπως ειπώθηκαν την Πέμπτη 22 Απριλίου σε συνέντευξή του στο δίκτυο Arab News, που αποτελεί όργανο της σαουδαραβικής μοναρχίας. Οι δηλώσεις του έλληνα υπουργού, που έγιναν σε λιγότερο από μια εβδομάδα από την κοινή συνέντευξή του με τον τούρκο ομόλογό του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, η οποία ερμηνεύτηκε ως ελληνική αντεπίθεση απέναντι στις προκλήσεις της Τουρκίας, προκάλεσαν σοκ στην Αθήνα και «θάφτηκαν» από τον φιλοκυβερνητικό Τύπο. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στην ιστοσελίδα του υπουργείου όπου μεταφέρεται και η πιο ασήμαντη δήλωση των πολιτικών στελεχών της ελληνικής διπλωματίας, μέχρι το πρωί της Κυριακής τουλάχιστον, δεν υπήρχε η παραμικρή αναφορά. Αντίθετα, κατά την πάγια πρακτική, «κύκλοι» του υπουργείου έσπευσαν με διορθωτικές δηλώσεις να υποβαθμίσουν και να μετριάσουν τη βαρύτητα των υπουργικών δηλώσεων από το Ριάντ.

Οι διορθωτικές δηλώσεις ανέφεραν συγκεκριμένα τα εξής τρία σημεία:
Είναι προφανές ότι τα λεχθέντα δεν αφορούν το υπάρχον ενεργειακό πρόγραμμα της χώρας.
Οι απόψεις του υπουργού Εξωτερικών για την πράσινη ενέργεια και την αειφόρο ανάπτυξη είναι γνωστές και διατυπωμένες κατ’ επανάληψη.
Η παγκόσμια τάση τείνει προς την κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος, της πράσινης ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών και υπηρετείται από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, όπως αποδεικνύεται από το μεγάλο βήμα της απολιγνιτοποίησης.

Η αλήθεια είναι ότι πυκνώνουν οι ανακοινώσεις το τελευταίο χρονικό διάστημα για διακοπή των σχεδίων εξόρυξης ακόμη και της εξάρτησης κρατών από το πετρέλαιο. Το πιο πρόσφατο περιστατικό σημειώθηκε στην Καλιφόρνια όπου ο κυβερνήτης της ανακοίνωσε την Παρασκευή 23 Απριλίου ότι η πολιτεία του όχι μόνο θα απαγορεύσει τις σχιστολιθικές εξορύξεις μέχρι το 2024, αλλά ότι σκέφτεται ακόμη και να διακόψει τις εξορύξεις πετρελαίου μέχρι το 2045! Ανάλογη απόφαση έλαβε και η Βουλή της Δανίας στις 3 Δεκεμβρίου 2020, που ως αποτέλεσμα θα έχει μέχρι το 2050 να σταματήσουν όλες οι εξορύξεις στην Βόρεια Θάλασσα. Η απόφαση της Δανίας, που είναι η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα της ΕΕ και αντλεί πετρέλαιο από τη Βόρεια Θάλασσα από το 1972, αναμένεται πώς θα της κοστίσει 2,1 δισ. δολ. Και η Βουλή της Γαλλίας επίσης αποφάσισε το 2017 να απαγορευτεί σε όλα τα εδάφη της μέχρι το 2040 κάθε εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κατά ψήφισαν μόνο οι βουλευτές της Δεξιάς… Η απόφαση παρότι δεν είναι σημαντική για τις άμεσες συνέπειές της μιας και η ετήσια παραγωγή της Γαλλίας (815.000 τόνοι) ισοδυναμεί με την παραγωγή μόλις λίγων ωρών της Σαουδικής Αραβίας, θα έχει σοβαρότατες έμμεσες επιπτώσεις καθώς συνοδεύτηκε από την απαγόρευση πωλήσεων πετρελαίου και βενζίνης για οχήματα μέχρι το 2040.

Κι αν όλα αυτά ηχούν μακρινά, για να εκτιμήσουμε την ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η διακοπή των εξορυκτικών δραστηριοτήτων αξίζει να παρατηρήσουμε ότι ανάλογα βήματα σημειώνονται και στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, η ισπανική Repsol πρόσφατα ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από τις περιοχές παραχώρησης στην Αιτωλοακαρνανία και την Ήπειρο, προς μεγάλη χαρά όσων αγωνίζονταν ενάντια στον εφιάλτη. Διστακτικά εμφανίζονται και τα Ελληνικά Πετρέλαια ως προς τα σχέδια εξορύξεων στα τρία οικόπεδα που έχει εξασφαλίσει δικαιώματα στη Δυτική Ελλάδα, με ρεπορτάζ να κάνουν λόγο για επανεξέταση και αναθεώρηση του προγραμματισμού των ΕΛΠΕ.

Η ακύρωση των σχεδίων εξόρυξης σε όλο τον κόσμο και στη Δυτική Ελλάδα σχετίζεται τόσο με περιβαλλοντικούς λόγους όσο και με την πτώση της τιμής του πετρελαίου δεδομένου ότι όπως φαίνεται και στο συνημμένο διάγραμμα τα …ελαφροαστικά σχέδια μετατροπής της Ελλάδας σε πετρελαιοεξαγωγική χώρα καταστρώθηκαν μια εποχή που η τιμή του πετρελαίου έφτασε σε ιστορικά υψηλά και μη επαναλαμβανόμενα επίπεδα. Στο Αιγαίο παρόλα αυτά η ακύρωση των σχεδίων εξόρυξης δε σχετίζεται με τη στροφή στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την τιμή του πετρελαίου. Η ακύρωση των σχεδίων εξόρυξης στο Αιγαίο αποτελεί πανηγυρική ήττα και εν κρυπτώ άτακτη υποχώρηση της ελληνικής αστικής τάξης μπροστά στην τουρκική απειλή! Πολύ πιθανά να αποτελεί και το μήνυμα το οποίο μετέφερε ο Ν. Δένδιας στην Άγκυρα κατά την πρόσφατη επίσκεψή του, το οποίο κρύφτηκε πίσω από τη λογομαχία στο πλαίσιο των δηλώσεών του με τον τούρκο ομόλογό του, που αποδεικνύεται προπέτασμα καπνού! Συχνότατα άλλωστε στη διπλωματία και την πολιτική οι πιο μεγάλες υποχωρήσεις κρύβονται πίσω από ηρωικές και πομπώδεις εξαγγελίες. Αυτή τη δοκιμασμένη συνταγή, κοινώς ένα σόου εντυπώσεων, επέλεξε και ο Ν. Δένδιας φεύγοντας από την Άγκυρα με μια επικοινωνιακή επιτυχία, ως ελάχιστο αντάλλαγμα για την ταπεινωτική για την ελληνική αστική τάξη απόθεση στα πόδια του σουλτάνου ενός μεγαλεπήβολου σχεδίου δεκαετίας.

Τιμή βαρελιού αργού πετρελαίου σε δολάρια ΗΠΑ από το 1960

Αξίζει κατ’ αρχήν να σταθούμε στη «διάψευση» των κύκλων του υπουργείου Εξωτερικών, που ακολούθησε τη συνέντυξη. Τα τρία σημεία τους βρίθουν αντιφάσεων. Το πρώτο σημείο εννοεί ότι η ακύρωση των εξορύξεων αφορά μελλοντικές παραχωρήσεις κι ότι οι τρέχουσες θα συνεχιστούν κανονικά. Το πόσο κανονικά θα συνεχιστούν φάνηκε από τη στάση της ελληνικής πλευράς με αφορμή την παρενόχληση του γαλλικού ερευνητικού τη Δευτέρα 19 Απριλίου εντός της ελληνικής ΑΟΖ. Μετά τα όσα είπε ο έλληνας υπουργός Εξωτερικών στο Arab News η δήλωση της κυβερνητικού εκπροσώπου Αρ. Πελώνη επιδέχεται διαφορετικής από την αρχική ερμηνεία. Ας τη θυμηθούμε ξανά: «το περιστατικό αυτό αφορά τη γαλλική πλευρά. Θα επαναλάβω ότι εμείς στόχος μας είναι να αναζητηθούν προοπτικές για μια θετική ατζέντα για να υπάρξει σε μια πρώτη φάση ένα κλίμα αποκλιμάκωσης και το κομμάτι αυτό προωθήθηκε κατά την επίσκεψη του Νίκου Δένδια στην Άγκυρα»…


Δες 15.24 και μετά.

Ακόμη πιο ειλικρινής θα ήταν η δήλωση της Αρ. Πελώνη αν συμπληρωνόταν από μία επιπλέον αλήθεια και μια παραδοχή: Η αλήθεια είναι ότι η θετική ατζέντα στην οποία αναφέρθηκε δεν συμπεριλαμβάνει μόνο τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, αλλά και την απόσυρση της Ελλάδας από τα σχέδια εξορύξεων, με άλλα λόγια ένα μορατόριουμ σε κάθε είδους ερευνητική δραστηριότητα. Η παραδοχή αφορούσε την παράλειψη της ελληνικής κυβέρνησης από την υποχρέωσή της να ενημερώσει και τους άμεσα ενδιαφερόμενους, όπως είναι οι πετρελαϊκές εταιρείες που συνέχισαν το έργο τους.

Το δεύτερο σημείο για «γνωστές και διατυπωμένες κατ’ επανάληψη απόψεις» ήρθε να προσθέσει μια εσάνς ρουτίνας ώστε να καλυφθεί η στροφή 180 μοιρών που συντελείται.

Το τρίτο σημείο της «διάψευσης» είναι η αποθέωση της δημιουργικής ασάφειας και της διγλωσσίας. Από την μια, υπάρχει αναφορά στο «μεγάλο βήμα της απολιγνιτοποίησης» που παραπέμπει στις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού από το βήμα της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2019 όταν εξαγγέλθηκε ο ξαφνικός θάνατος των λιγνιτικών μονάδων μέχρι το 2023, έτσι ώστε να μείνει ανοιχτή η πόρτα για μια ανακοίνωση μετά βαΐων και κλάδων για διακοπή του προγράμματος εξορύξεων. Από την άλλη, δεν υπάρχει καμία αναφορά σε «απο-πετρελαιοποίση» της ελληνικής οικονομίας, ανάλογης αυτής που ψήφισε η Γαλλία ή η Δανία, που να δικαιολογεί την υπενθύμιση της απολιγνιτοποίησης.

Όσο για την ταύτιση της απολιγνιτοποίησης με την προαγωγή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί πολιτική απάτη. Στην Ελλάδα η απολιγνιτοποίηση δεν συντελείται για χάρη των φωτοβολταϊκών και των ανεμογεννητριών αλλά για χάρη του Μυτιληναίου. Απολιγνιτοποίηση σημαίνει «φυσικοαεριοποίηση» της ελληνικής οικονομίας, την ίδια ώρα που το φυσικό αέριο χαρακτηρίζεται ελέφαντας στο δωμάτιο και εντείνεται η δημόσια συζήτηση για την απαλλαγή των κρατών. Στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη προς εξυπηρέτηση των ιδιωτών βαφτίζει το φυσικό αέριο ΑΠΕ…

Προσπερνώντας το γράμμα των κυβερνητικών δηλώσεων η συνέντευξη Δένδια σηματοδοτεί τους τίτλους τέλους σε ένα ακόμη αφελές και μικρομέγαλο σχέδιο της ελληνικής αστικής τάξης που ήθελε την κατοχύρωση των απειλούμενων κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο μέσω της συνεργασίας με τον ιμπεριαλισμό. Το σχέδιο στη χειρότερη εκδοχή του προέβλεπε να κερδίσει ο ιμπεριαλισμός τα πετρέλαια και η Ελλάδα τα θαλάσσια σύνορα, τα οποία πλέον θα εγγυούταν οι «άσπονδοι» φίλοι μας. Το …ακράδαντο επιχείρημα που συνόδευε την υπεράσπιση αυτής της θέσης ήταν ότι Αμερικάνοι, Γάλλοι και Ισραηλινοί θα είχαν υλικό συμφέρον από την επέκταση των ελληνικών οικονομικών συνόρων! Καθηγητές πανεπιστημίου, γεωπολιτικοί αναλυτές και ιδρύματα υπεράνω πάσης …υποψίας θυσίασαν εκατομμύρια λέξεων για να εξηγούν γιατί ό,τι είναι καλό για την Ελλάδα θα είναι καλό για τις ΗΠΑ, ακόμη κι ότι οι χώρες που θα εκμεταλλευτούν τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες θα αποτελούσαν ασπίδα προστασίας για την Ελλάδα! Η αντίδραση της Τουρκίας θεωρήθηκε εντελώς αδιάφορη για να εκτιμηθεί. Ό,τι ανοησίες πίστευε κι ο Ε. Βενιζέλος, πριν εκατό χρόνια. Η διαφορά, ευτυχώς για την Ελλάδα, σε σχέση με τότε είναι πώς η Τουρκία σήμερα βρίσκεται σε υποχώρηση… Η κρίση του καθεστώτος Ερντογάν και οι οικονομικοί τριγμοί όπως αντανακλώνται στην υποχώρηση της ισοτιμίας της τουρκικής λίρας θέτουν κάποια όρια στα μέτωπα που μπορεί να ανοίξει. Το παραπάνω μικρόνους, επεκτατικό, απειλητικό για την ειρήνη και εχθρικό απέναντι στους λαούς σχέδιο καταστρώθηκε και τροχοδρομήθηκε επί κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου πριν ακριβώς δέκα χρόνια και υπηρετήθηκε ανεπιφύλακτα και δραστήρια απ’ όλες τις επόμενες κυβερνήσεις: ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ.

Και τι έμεινε στο τέλος;

Η αγαστή συνεργασία της Ελλάδας με το κράτος-τρομοκράτη του Ισραήλ, η περαιτέρω πρόσδεση της Ελλάδας στο αμερικανικό άρμα σε βαθμό ώστε ο πρέσβης των ΗΠΑ, Τζέφρι Πάιατ, να γράφει στο Βήμα της Κυριακής 25 Απριλίου «δεν υπάρχει όριο σε αυτό που μπορούμε να κάνουμε μαζί ΗΠΑ και Ελλάδα» και δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ νέων αγορών πολεμικού υλικού από Γαλλία και ΗΠΑ το οποίο θα προσφέρεται γενναιόδωρα στο εγκληματικό καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας, όπως συμφώνησε ο Ν. Δένδιας κατά την επίσκεψή του στο Ριάντ. Καθόλου άσχημα για τον ιμπεριαλισμό και την ελληνική αστική τάξη…





Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Το σενάριο της συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο επαναφέρει, μιλώντας στην κυπριακή εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος», ο αναπληρωτής σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, Θάνος Ντόκος.

Εξειδικεύοντας και επεκτείνοντας ανάλογη ρητορική που πρώτοι παρουσίασαν  Συριζαίικα στελέχη (Κατρούγκαλος κ.ά), προφανώς παίζοντας το ρόλο του "λαγού", ο μόλις πριν ένα μήνα διορισμένος στη θέση αναπληρωτής συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, δήλωσε:

«Εφόσον ανακαλυφθούν σημαντικά κοιτάσματα στο Αιγαίο ή (το πιο πιθανόν) στην Ανατολική Μεσόγειο, εφόσον το κοίτασμα εκτείνεται στις θαλάσσιες ζώνες και των δύο χωρών (περίπτωση Κατάρ-Ιράν), εφόσον η ποσότητα, η τιμή και οι τάσεις απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα επιτρέψουν την εμπορική εκμετάλλευση του κοιτάσματος και, τέλος, εφόσον η Ελλάδα αποφασίσει ότι αυτό τη συμφέρει, τότε θα μπορούσε να διαπραγματευθεί μια συμφωνία συνεκμετάλλευσης με ποσοστά που θα καθοριστούν σύμφωνα με τα συμφωνημένα θαλάσσια σύνορα». 

Μετά τον θόρυβο που προκάλεσαν οι δηλώσεις του και με την διαβεβαίωση του κυβερνητικού εκπροσώπου πως "εκφράζει προσωπικές του απόψεις" ο Θάνος Ντόκος έθεσε την παραίτησή του στην διάθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ποιός είναι ο Θάνος Ντόκος;

Έχει εργαστεί στα Υπουργεία Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών και έχει διατελέσει Διευθυντής Ερευνών και Γενικός Διευθυντής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) την περίοδο 1999-2019
φ
Ο κ. Θάνος Ντόκος είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Cambridge και έχει διατελέσει ερευνητής στη Γερμανία και στις Ηνωμένες Πολιτείες (Πανεπιστήμιο Harvard).

Έχει εργαστεί στα Υπουργεία Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών και έχει διατελέσει Διευθυντής Ερευνών και Γενικός Διευθυντής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) την περίοδο 1999-2019.

Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια Πειραιώς και Αθηνών, στη Σχολή Εθνικής Αμύνης, στη Σχολή Εθνικής Ασφαλείας και στη Διπλωματική Ακαδημία. Έχει ασχοληθεί διεξοδικά με θέματα εθνικής ασφαλείας και ιδιαίτερα με τον θεσμό του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.

Αναλυτικά η συνέντευξη Ντόκου

- Δύσκολη εποχή για τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας της Ελλάδας;

Για τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας μιας χώρας που βρίσκεται σε μια δύσκολη γειτονιά, που χαρακτηρίζεται από υψηλή ρευστότητα και αστάθεια, πολλαπλές εστίες εντάσεων και συγκρούσεων και χώρες με ιδιαίτερα φιλόδοξη έως και αναθεωρητική ατζέντα, ενώ παράλληλα μεταβάλλεται ο παγκόσμιος συσχετισμός ισχύος, οι εποχές είναι κατά κανόνα δύσκολες και οι λόγοι επαγρύπνησης πολλαπλοί.



- Ποιος ο μεγαλύτερος φόβος;

Ο μεγαλύτερος φόβος είναι η Τουρκία να υπερτιμήσει τις δυνάμεις της και να υποτιμήσει τη θέληση και την ικανότητα της Ελλάδας να υπερασπιστεί την εδαφική της ακεραιότητα και τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Και να εισέλθουμε έτσι σε μια κρίση από την οποία κανείς δεν θα βγει κερδισμένος.


- «Ελλάδα και Κύπρος σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον», η διάλεξή σας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας που διοργάνωσε το Κυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων σε συνεργασία με το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και την AgoraDialogue, πού εστιαστήκατε;

To περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας στην περιοχή της Μεσογείου και Μέσης Ανατολής έχει αλλάξει σε σημαντικό βαθμό. Έχουν εμφανιστεί νέοι κρατικοί δρώντες και κενά ισχύος τα οποία προσπαθούν να εκμεταλλευτούν φιλόδοξες περιφερειακές δυνάμεις. Η απειλή χρήσης και η χρήση στρατιωτικής ισχύος ως εργαλείο προώθησης σχεδιασμών εξωτερικής πολιτικής έχουν γίνει συχνότερες, ενώ οι περιφερειακές ισορροπίες μεταβάλλονται συνεχώς. Προσπαθώντας να διαφυλάξουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχικά δικαιώματα, Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να ενισχύσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό τους συντελεστές εθνικής ισχύος: οικονομία, διπλωματία (με έμφαση στις διμερείς και πολυμερείς συμμαχίες) και άμυνα (όπου η Κυπριακή Δημοκρατία έχει σημαντικά περιθώρια αύξησης της συμβολής της στην κοινή προσπάθεια). Επιπλέον, δε, και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, απαιτείται ακόμη στενότερος στρατηγικός συντονισμός Ελλάδας και Κύπρου στην προσπάθεια χάραξης και υλοποίησης αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής.


- Η Τουρκία αντιλαμβάνεται τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο μέσα από αυτό που η ίδια ονομάζει «Γαλάζια Πατρίδα», το μήνυμα που δίνει είναι ότι είναι η επικυρίαρχος χώρα της Ανατολικής Μεσογείου;

Η Τουρκία προβάλλει, με συζητούμενη πειστικότητα, την εικόνα μιας μεγάλης περιφερειακής δύναμης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και της Μέσης Ανατολής. Η σημαντικότερη αλλαγή των τελευταίων ετών είναι ότι χρησιμοποιεί πλέον το εργαλείο της στρατιωτικής ισχύος σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από την εποχή Νταβούτογλου, όπου η έμφαση ήταν στη διπλωματία, τις οικονομικές σχέσεις και την «κοινή πολιτιστική (οθωμανική) κληρονομιά». Με την επικράτηση των στρατιωτικών στον εσωτερικό ανταγωνισμό με το Υπουργείο Εξωτερικών, η Τουρκία χρησιμοποιεί το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» για να προωθήσει την παρουσία, τον ρόλο και την επιρροή της σε θαλάσσιες περιοχές όπου θεωρεί (μέσω αρκετά ευφάνταστων ερμηνειών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας) ότι υπάρχει νομικό κενό και διεκδικήσιμες θαλάσσιες περιοχές. Επιπλέον, σύμφωνα με το τουρκικό αφήγημα, ο αποκλεισμός της Τουρκίας από ενεργειακές και άλλες συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, αποτέλεσμα των δικών της στρατηγικών επιλογών, θα προσθέταμε ότι την έχει υποχρεώσει να αντιδράσει για να προστατεύσει τα συμφέροντά της.


- Το Γιαβούζ βρίσκεται ήδη στο τεμάχιο 8 της κυπριακής ΑΟΖ και ετοιμάζει τα επόμενα παράνομα γεωτρητικά του βήματα.
Οι κινήσεις του Γιαβούζ στο τεμάχιο 8 προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς ενδέχεται να αξιοποιήσει πληροφορίες από έρευνες της ΕΝΙ που είχαν δημοσιευθεί λόγω ημέτερης αβλεψίας. Οι παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις αποτελούν μια σημαντική κλιμάκωση, αλλά μέχρι στιγμής δεν στέφθηκαν από επιτυχία, είτε λόγω μη-ύπαρξης κοιτασμάτων στις περιοχές ερευνών, είτε λόγω απειρίας του προσωπικού ή άλλων τεχνικών δυσκολιών. Μια επιτυχημένη γεώτρηση θα μεταβάλει το τοπίο υπέρ της Τουρκίας και θα φέρει Κύπρο και Ελλάδα σε ακόμη πιο δύσκολη θέση, καθώς η Τουρκία θα μπορέσει να προχωρήσει σε εκμετάλλευση του ανακαλυφθέντος κοιτάσματος, ενώ ταυτόχρονα θα τεθεί εν αμφιβόλω η ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας να παραχωρεί τεμάχια της ΑΟΖ της προς εκμετάλλευση.

- Τι ρόλο παίζει η Ιταλία, μια συμπορεύεται, μια τα γυρίζει;

Αν και θα ήταν επιθυμητή μια πιο ξεκάθαρη τοποθέτηση της Ιταλίας σχετικά με τις τουρκικές κινήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, τον αγωγό EastMed, αλλά και τις συμφωνίες Σαράτζ-Τουρκίας, δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι μια χώρα-μέλος της ΕΕ, με καλές σχέσεις με Ελλάδα και Κύπρο, θα αγνοούσε τη διεθνή νομιμότητα, την κοινοτική αλληλεγγύη, την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και τα συμφέροντα μιας πολύ σημαντικής ιταλικής εταιρείας (ΕΝΙ) για να συνδιαλλαγεί κάτω από το τραπέζι με την Τουρκία. Βεβαίως, η Ιταλία έχει και άλλα συμφέροντα, όπως οι διμερείς οικονομικές σχέσεις με την Τουρκία και η ανάγκη περιορισμού των μεταναστευτικών ροών μέσω Λιβύης, που την υποχρεώνουν να διατηρεί μια καλή σχέση με την Άγκυρα, αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό γίνεται σε βάρος των συμφερόντων Ελλάδας και Κύπρου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει διστακτικότητα και αναποφασιστικότητα στην υλοποίηση αποφάσεων του Συμβουλίου Υπουργών και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η ΕΕ, εκ φύσεως, κινείται στη λογική του συμβιβασμού και λαμβάνει αποφάσεις στη βάση του χαμηλότερου κοινού παρονομαστή. Σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα όπως αυτό της επιβολής κυρώσεων επί της Τουρκίας, ενώ υπάρχει ουσιαστική ομοφωνία στη φραστική καταδίκη των παράνομων τουρκικών ενεργειών, παρατηρείται μια σημαντικά μεγαλύτερη δυσκολία στη λήψη και υλοποίηση αποτελεσματικών κυρώσεων. Αυτό οφείλεται από τη μια στην ύπαρξη σημαντικών συμφερόντων σε εθνικό επίπεδο (οικονομικές σχέσεις, ανάγκη διαχείρισης προσφυγικών/μεταναστευτικών ροών) και από την άλλη στην έλλειψη αποτελεσματικών εργαλείων άσκησης πίεσης από ευρωπαϊκής πλευράς, καθώς οι θεσμικές σχέσεις έχουν φθάσει στο ναδίρ και η ΕΕ δεν μπορεί να απειλήσει π.χ. με περικοπή κονδυλίων αναπτυξιακής βοήθειας ή με το πάγωμα της ενταξιακής διαδικασίας, καθώς στην πράξη ούτε το ένα ούτε το άλλο υφίστανται.


- Θεωρείτε ότι υπάρχουν δυνατότητες συνεννόησης σε θέματα εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, καθώς στο τραπέζι παραμένει και η ελληνοκυπριακή δέσμευση για δημιουργία Ταμείου Υδρογονανθράκων προς όφελος και των δύο κοινοτήτων;

Η Τουρκία χρησιμοποιεί συχνά το επιχείρημα ότι οι Ελληνοκύπριοι δεν θέλουν να μοιραστούν τα οφέλη της εξόρυξης υδρογονανθράκων με τους Τουρκοκύπριους και σε αυτό το επιχείρημα αρκετές χώρες τείνουν ευήκοον ους. Θα πρέπει να αναζητήσουμε τρόπους να «εκθέσουμε» την Τουρκία στο ζήτημα αυτό, ίσως με την υποβολή πρότασης για μια άτυπη επιτροπή Ελληνοκυπρίων - Τουρκοκυπρίων που θα συζητήσει μελλοντικούς τρόπους διαμοιρασμού των εσόδων.


- Ποιες είναι οι προοπτικές για την επίλυση του Κυπριακού με αυτά τα δεδομένα;

Δυστυχώς, η ατμόσφαιρα είναι τόσο τοξική που η επανέναρξη των συνομιλιών με μια σοβαρή προοπτική επίλυσης φαντάζει πολύ δύσκολη. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει νόημα μια τέτοια συζήτηση πριν τις τουρκοκυπριακές εκλογές. Αν κερδίσει ο κ. Ακιντζί και αν η ΕΕ, και ιδίως η Γερμανία, δείξει ενεργό ενδιαφέρον, ίσως υπάρξει ένα μικρό παράθυρο ευκαιρίας. Αλλά θα πρέπει να διεξαχθεί και εντός των τειχών μια συζήτηση για τη μορφή της λύσης που είμαστε διατεθειμένοι να αποδεχθούμε.


- Ο Ταγίπ Ερντογάν έχει τις πλάτες της Αμερικής;

Οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας έχουν μπει σε πορεία επιδείνωσης από το 2003 και την απόφαση της Άγκυρας να μην επιτρέψει τη διέλευση αμερικανικών στρατευμάτων για το άνοιγμα δεύτερου μετώπου κατά του Ιράκ. Ακολούθησαν πολλά «επεισόδια» και σοβαρές διαφωνίες και οι διμερείς σχέσεις επιδεινώθηκαν σημαντικά, με αποκορύφωμα την κρίση των S-400 που έχει στρέψει ολόκληρο το αμερικανικό «σύστημα» (Κογκρέσο και υπηρεσίες εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας) εναντίον της Τουρκίας. Αν και το λεγόμενο αμερικανικό «κατεστημένο»δεν παραγνωρίζει τη στρατηγική αξία της Τουρκίας και δεν θα επιθυμούσε να την «χάσει» προς όφελος της Ρωσίας, το μόνο που προστατεύει στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο την Τουρκία από την επιβολή σκληρών κυρώσεων είναι η προσωπική σχέση Τραμπ-Ερντογάν. Ο Πρόεδρος Τραμπ θεωρεί ότι μπορεί να κάνει «business» με τον Τούρκο ομόλογό του και αυτό το εκμεταλλεύεται όσο περισσότερο μπορεί ο κ. Ερντογάν.


- Μπορεί να κάνει κίνηση νότια και ανατολικά της Κρήτης ο Ταγίπ Ερντογάν;

Ασφαλώς και θα μπορούσε να κάνει κίνηση νότια και ανατολικά της Κρήτης, η Τουρκία. Το έχει άλλωστε εξαγγείλει επανειλημμένως ο κ. Ερντογάν. Γνωρίζει βεβαίως ότι η αποστολή ερευνητικού σκάφους ή άλλης μορφής έμπρακτη αμφισβήτηση σε περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί τμήμα των θαλασσίων ζωνών της είναι μια κίνηση που καμία ελληνική κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να αγνοήσει, πολύ περισσότερο να αποδεχθεί.


- Ανησυχείτε για το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου ή και στρατιωτικής σύγκρουσης;

Αν και έχουν σταλεί προς όλες τις κατευθύνσεις τα μηνύματα περί ελληνικών «κόκκινων γραμμών», υπάρχει ανησυχία ότι, είτε για λόγους εσωτερικής πολιτικής είτε επειδή τα πράγματα στη Λιβύη δεν εξελίσσονται όπως θα ήθελε η Τουρκία είτε γιατί μπορεί να υποτιμήσει την ελληνική αντίδραση, η Τουρκία θα μπορούσε να προχωρήσει με μια κίνηση έμπρακτης αμφισβήτησης στη συγκεκριμένη περιοχή, κλιμακώνοντας έτσι τη σοβούσα κρίση. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα κάνει βεβαίως ό,τι μπορεί για να μη συμβάλει στην περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης, αλλά πλέον όλες οι επιλογές θα βρίσκονται στο τραπέζι.


- Να «τα βρούμε» με την Τουρκία είπατε και έπεσαν πολλοί πάνω σας. Προτείνατε συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο;

Η συγκεκριμένη φράση, που δυστυχώς παρερμηνεύθηκε, ήταν η ακόλουθη: «Ακόμη και η συνεκμετάλλευση θα μπορούσε να συζητηθεί, υπό την προϋπόθεση της πρότερης οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών μέσω προσφυγής σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο». Αυτό σημαίνει μια ξεκάθαρα εμπροσθοβαρή, υπέρ ημών, συμφωνία. Πιο συγκεκριμένα, η Ελλάδα εξασφαλίζει αυτό που επεδίωξαν διαδοχικές ελληνικές Κυβερνήσεις, δηλαδή την προσφυγή των δύο χωρών στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Τα επόμενα βήματα είναι υποθετικά: εφόσον ανακαλυφθούν σημαντικά κοιτάσματα στο Αιγαίο ή (το πιο πιθανόν) στην Ανατολική Μεσόγειο, εφόσον το κοίτασμα εκτείνεται στις θαλάσσιες ζώνες και των δύο χωρών (περίπτωση Κατάρ-Ιράν), εφόσον η ποσότητα, η τιμή και οι τάσεις απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα επιτρέψουν την εμπορική εκμετάλλευση του κοιτάσματος και, τέλος, εφόσον η Ελλάδα αποφασίσει ότι αυτό τη συμφέρει, τότε θα μπορούσε να διαπραγματευθεί μια συμφωνία συνεκμετάλλευσης με ποσοστά που θα καθοριστούν σύμφωνα με τα συμφωνημένα θαλάσσια σύνορα. Η Ελλάδα εξασφαλίζει λοιπόν τη βασική της επιδίωξη (οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών) με ένα υποθετικό αντάλλαγμα που έτσι κι αλλιώς δεν θα τη βλάψει, καθώς θα στηρίζεται στα δεδομένα της οριοθέτησης που θα έχει προηγηθεί.


- Πού βρίσκεται το ενδεχόμενο να προσφύγετε από κοινού με Τουρκία στη Χάγη για θαλάσσιες ζώνες, όπως είπε ο Πρωθυπουργός;

Η προσφυγή στη Χάγη αποτελεί θέση διαδοχικών ελληνικών Κυβερνήσεων και θα ήταν εφικτή μόνο εφόσον η Τουρκία δεν επιμείνει στον μακρύ κατάλογο διεκδικήσεων που σταδιακά έχει θέσει στο τραπέζι τις τελευταίες δεκαετίες. Η θέση της ελληνικής Κυβέρνησης είναι ότι προσφυγή μπορεί να υπάρξει μόνο με αντικείμενο την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Παρά τα κάποια ρητορικά πυροτεχνήματα, δεν διαφαίνεται ιδιαίτερη διάθεση από τουρκικής πλευράς. Όσον αφορά στη συνολική πολιτική της Ελλάδας έναντι μιας τουρκικής ηγεσίας που χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη φιλοδοξία αλλά και έντονη ανασφάλεια (ιδιαίτερα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου 2016), μίγματος ιδιαίτερα επικίνδυνου, η βασική επιλογή είναι η συνέχιση μιας δισδιάστατης πολιτικής: από τη μια ετοιμότητα για ομαλοποίηση των σχέσεων και από την άλλη ετοιμότητα για κάθε άλλο ενδεχόμενο. Απαραίτητη θα είναι μια πολιτική «έξυπνης ισχύος»: συνδυασμός «ήπιας» και «σκληρής» ισχύος (με έμφαση στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας, την οποία η Τουρκία καταλαβαίνει και σέβεται, μέσω σημαντικών τομών στις Ένοπλες Δυνάμεις και επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες) και βελτίωσης της αποτελεσματικότητάς μας στον στρατηγικό σχεδιασμό και τη διαχείριση κρίσεων, τομείς στους οποίους αναμένεται να συμβάλλει το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας.


- Γεωστρατηγικής αξίας και σημασίας ο EastMed;

Βεβαίως, πρόκειται για μια σημαντική συμφωνία σε γεωστρατηγικό επίπεδο και μια ισχυρή απάντηση στη συμφωνία Σαράτζ-Τουρκίας. Για την υλοποίησή του θα πρέπει να απαντηθούν στο μέλλον σημαντικά ερωτήματα οικονομικής κυρίως φύσης, αλλά αυτή τη στιγμή ιδιαίτερη σημασία έχει η γεωστρατηγική αξία του, άμεση για τις εμπλεκόμενες χώρες και έμμεση για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.


- Υποβάθμιση της Ελλάδας φάνηκε από την απουσία της στη Διάσκεψη του Βερολίνου;

Ομολογουμένως υπήρξε μια απογοήτευση λόγω της μη πρόσκλησης της Ελλάδας στη Διάσκεψη του Βερολίνου. Βεβαίως αυτή η εξέλιξη δεν αποτέλεσε ιδιαίτερη έκπληξη, καθώς η Ελλάδα δεν είχε πρότερη εμπλοκή οποιασδήποτε μορφής (πλην της συμμετοχής στη Διάσκεψη του Παλέρμο, που ήταν όμως μια ξεχωριστή διαδικασία) στις προσπάθειες επίλυσης του λιβυκού προβλήματος. Αυτό που έχει πλέον σημασία είναι η συμμετοχή στα επόμενα στάδια της διαδικασίας (καθώς και σε τυχόν ειρηνευτική δύναμη υπό σημαία ΕΕ ή ΟΗΕ), καθώς και η επιτυχημένη υλοποίηση της επιτευχθείσας συμφωνίας, καθώς κάτι τέτοιο θα συμβάλλει στον περιορισμό της παρουσίας και επιρροής τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία.


- Βλέπετε τη Συμφωνία Βερολίνου να υλοποιείται;

Μέχρι τώρα φαίνεται να υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες στην εφαρμογή της εκεχειρίας και εν συνεχεία της οριστικής κατάπαυσης του πυρός. Πολύ περισσότερο δε στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις των αντιμαχόμενων πλευρών για σχηματισμό (νέας) κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Από την άλλη πλευρά, τη συμφωνία στηρίζει μεγάλο τμήμα της διεθνούς κοινότητας που είναι σε θέση να ασκήσει αποτελεσματικές πιέσεις στους άμεσα εμπλεκόμενους. Επειδή όμως υπάρχουν αποκλίνοντα συμφέροντα ανάμεσα σε ορισμένους εκ των κεντρικών παικτών, η υλοποίηση της Συμφωνίας του Βερολίνου δεν θα είναι απλή υπόθεση.


-Η Συμφωνία των Πρεσπών έχασε την αξία της μετά που δεν έκαναν τη Βόρεια Μακεδονία μέλος της ΕΕ;

Είναι γεγονός ότι η «λογική των Πρεσπών» δέχθηκε ένα προσωρινό πλήγμα από την άσκηση βέτο από τη Γαλλία στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων μεταξύ ΕΕ και Βόρειας Μακεδονίας. Καταβάλλονται προσπάθειες σε πολλά επίπεδα να αλλάξει η γαλλική στάση μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2020 και κάτι τέτοιο είναι αρκετά πιθανό να συμβεί. Έτσι κι αλλιώς, η έναρξη διαπραγματεύσεων δεν σημαίνει γρήγορη ένταξη, σε περίπτωση που η υποψήφια χώρα δεν πληροί τα κριτήρια σε ικανοποιητικό βαθμό. Σε περίπτωση, πάντως, που δεν υπάρξει κάποιας μορφής πρόοδος, έστω και συμβολική, στην ενταξιακή πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, η επιρροή της ΕΕ θα μειωθεί σημαντικά προς όφελος τρίτων χωρών.


- Πώς αναμένετε το 2020;

Με γεωπολιτικά και γεωοικονομικά κριτήρια, το 2019 δεν ήταν μια ιδιαίτερα καλή χρονιά για τον κόσμο, την Ευρώπη και την περιοχή μας. Το 2020 θα είναι εν πολλοίς μια συνέχεια της προηγούμενης χρονιάς: διαχείριση του Brexit και των άλλων ευρωπαϊκών κρίσεων, διατλαντικές σχέσεις και σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία και την Κίνα, οικονομικοί ανταγωνισμοί και απειλή εμπορικών «πολέμων», μεταναστευτικές ροές, περιφερειακές συγκρούσεις, αρκετές από αυτές στην ευρύτερη περιοχή μας, κλιματική αλλαγή. Ο κατάλογος των προκλήσεων ασφαλείας θα παραμείνει δυστυχώς μακρύς.




Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου


Έπειτα από ζυμώσεις αρκετών ημερών, ο δημοκρατικός γερουσιαστής Νέας Ιερσέης Ρόμπερτ Μενέντεζ κι ο ρεπουμπλικανός της Φλόριδας Μάρκο Ρούμπιο, κατέθεσαν εκτενές νομοσχέδιο με τίτλο «Νόμος για την εταιρική σχέση ασφάλειας και ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο»

Το δικομματικό αυτό νομοσχέδιο επιδιώκει την άρση του εμπάργκο όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία, την ενίσχυση των σχέσεων ασφάλειας των ΗΠΑ με την Κύπρο και την Ελλάδα και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή

Όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση που εξέδωσαν οι γερουσιαστές, ο «Νόμος για την εταιρική σχέση ασφάλειας και ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να στηρίξουν πλήρως την τριμερή εταιρική σχέση του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου μέσω πρωτοβουλιών συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και της άμυνας – συμπεριλαμβανομένης της άρσης του εμπάργκο στις μεταφορές όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία». 

Υπογραμμίζεται επίσης ότι η νομοθεσία επιδιώκει την επικαιροποίηση της στρατηγικής των ΗΠΑ σε αναγνώριση των επακόλουθων αλλαγών στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης ανακάλυψης μεγάλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και της επιδείνωσης της σχέσης της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους περιφερειακούς εταίρους της Αμερικής. 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σημαντικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία ενισχύονται από ισχυρές και διευρυνόμενες σχέσεις με την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Κύπρο. Η συνεργασία στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας μεταξύ των χωρών αυτών τα τελευταία χρόνια έχει ανοίξει το δρόμο για συνεργασία σε μία ευρεία ατζέντα περιφερειακής ασφάλειας, οικονομίας και ενέργειας », δήλωσε ο γερουσιαστής Μενέντεζ. 

«Έφτασε η ώρα οι ΗΠΑ να εμβαθύνουν αυτή τη συνεργασία και να στηρίξουν την εποικοδομητική πρόοδο των συμμάχων μας για να βοηθήσουν στη διασφάλιση μιας ασφαλούς Ανατολικής Μεσογείου. Αυτή η νομοθεσία επιδιώκει να ενισχύσει τους δεσμούς φιλίας μας μέσω κοινών προσπαθειών για την προώθηση της ειρήνης, της ευημερίας και της ασφάλειας των εθνών μας», πρόσθεσε ο επικεφαλής της μειοψηφίας στην επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. 

“Αυτή η διπλή νομοθεσία θα συνεχίσει να ενισχύει την αμοιβαία συνεργασία μας στον τομέα της ενέργειας και της ασφάλειας με τους συμμάχους μας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου”, ανέφερε ο γερουσιαστής Ρούμπιο. 

«Με την άρση του εμπάργκο όπλων των ΗΠΑ στην Κύπρο και την επέκταση της αναγκαίας εξωτερικής στρατιωτικής βοήθειας στην Ελλάδα, αυτή η νομοθεσία αναδεικνύει μια συνολική προσέγγιση για τη σταθερότητα των βασικών περιφερειακών εταίρων», πρόσθεσε ο ρεπουμπλικανός γερουσιαστής. 
  • Θα αίρει την απαγόρευση πώλησης όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία. 
  • Θα παρέχει εξουσιοδότηση για τη δημιουργία ενός Ενεργειακού Κέντρου Ηνωμένων Πολιτειών-Ανατολικής Μεσογείου για τη διευκόλυνση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου. 
  • Θα εγκρίνει 3.000.000 δολάρια βοήθειας για εξωτερική στρατιωτική χρηματοδότηση (FMF) στην Ελλάδα. 
  • Θα εγκρίνει 2,000,000 δολάρια βοήθεια Διεθνούς Στρατιωτικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (IMET) για την Ελλάδα και 2,000,000 δολάρια για την Κύπρο. 
  • Θα εμποδίσει τη μεταφορά αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, εφόσον η Τουρκία συνεχίζει με τα σχέδια για αγορά του συστήματος αεροπορικής άμυνας S-400 από τη Ρωσική Ομοσπονδία, μία αγορά που θα μπορούσε προκαλέσει κυρώσεις σύμφωνα με τους νόμους των ΗΠΑ. 
  • Θα απαιτεί από την κυβέρνηση να υποβάλει στο Κογκρέσο μία στρατηγική για ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της ενέργειας με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και εκθέσεις για τις κακοήθεις δραστηριότητες της Ρωσίας και άλλων χωρών της περιοχής. 

Άρση του εμπάργκο 


Ειδικά στο κεφάλαιο για την άρση του εμπάργκο όπλων στην Κύπρο, το νομοσχέδιο αναφέρει ότι η αίσθηση της Γερουσίας / Κογκρέσου είναι ότι: 

«Πρώτον, η άμεση πώληση ή μεταφορά όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Κυπριακή Δημοκρατία θα προωθούσε τα συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ευρώπη, βοηθώντας στη μείωση της εξάρτησης της κυβέρνησης της Κύπρου από άλλες χώρες για υλικό που σχετίζεται με την άμυνα, συμπεριλαμβανομένων χωρών που εγείρουν προκλήσεις στα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών σε όλο τον κόσμο». 

«Δεύτερον, είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών: 

(Α) να συνεχίσουν να υποστηρίζει τις υπό την διευκόλυνση των Ηνωμένων Εθνών προσπάθειες για μια συνολική λύση στη διαίρεση της Κύπρου · και 
(Β) για την προσχώρηση της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ Σύμπραξη για την Ειρήνη».

Καταργεί την απαγόρευση τροποποιώντας παράλληλα τον σχετικό νόμο. Με την έγκριση του προτεινόμενου νομοσχεδίου ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ θα πρέπει να εξαιρέσει την Κύπρο από τους περιορισμούς που αναφέρονται στους ομοσπονδιακούς κανονισμούς σχετικά με τις απαγορευμένες εξαγωγές, εισαγωγές και πωλήσεις προς ή από την Κύπρο και σε σχέση με την πολιτική που διέπει τις άδειες εξαγωγής πυρομαχικών στην Κύπρο). 

Τουρκικές παραβιάσεις 


Για πρώτη φορά στο νομοσχέδια ζητείται από την αμερικανική κυβέρνηση να καταγράφει τις τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο και την κυπριακή ΑΟΖ. 
«Το αργότερο 90 ημέρες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος νόμου, ο Υπουργός Εξωτερικών, σε διαβούλευση με τον Υπουργό Άμυνας και τον Υπουργό Ενέργειας, θα υποβάλλει στις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου έκθεση στην οποία θα παραθέτονται περιστατικά όπου παραβιάστηκε η αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου ή το κυρίαρχο έδαφος της Ελλάδας στο Αιγαίο». 

Η έκθεση αυτή θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: 

«Πρώτον, αξιολόγηση της ικανότητας της Κυπριακής Κυβέρνησης να περιορίσει την είσοδο μη εξουσιοδοτημένων πλοίων στην αποκλειστική οικονομική της ζώνη.
 
Δεύτερον, καταγραφή συμβάντων από την 1η Ιανουαρίου 2017, τα οποία ο Υπουργός Εξωτερικών θα ορίζει ως παραβιάσεις από μη εξουσιοδοτημένα σκάφη της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κύπρου. 

Τρίτον, κατάλογος συμβάντων από την 1η Ιανουαρίου 2017, που ο Υπουργός Εξωτερικών ορίζει ως παραβιάσεις της κυριαρχικής επικράτειας της Ελλάδας από τους γείτονές της, ιδίως παραβιάσεις του εναέριου χώρου στο Αιγαίο». Ορίζει επίσης την έκθεση να είναι σε μη απόρρητη μορφή, αλλά αν χρειάζεται να περιέχει απόρρητο παράρτημα. 


Ρωσική επιρροή 


Το νομοσχέδιο ζητά επίσης από τον Υπουργό Εξωτερικών να υποβάλλει στις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου έκθεσης σχετικά με την “κακοήθη” επιρροή της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ, από την 1η Ιανουαρίου , 2017. 

Τα στοιχεία που ζητά να περιέχει η έκθεση είναι τα ακόλουθα: 

(1) Αξιολόγηση των στόχων της κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ανατολική Μεσόγειο για την ασφάλεια, την πολιτική και την ενέργεια. 

(2) Περιγραφή ενεργειακών έργων της κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ανατολική Μεσόγειο. 

(3) Κατάλογο των ρωσικής ιδιοκτησίας μέσων μαζικής ενημέρωσης σε αυτές τις χώρες, συμπεριλαμβανομένου του ονόματος του μέσου, της τηλεθέασης και της αξιολόγησης του κατά πόσο αυτό προωθεί απόψεις υπέρ του Κρεμλίνου. 

(4) Αξιολόγηση της στρατιωτικής εμπλοκής της κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας στον τομέα της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της εμπλοκής μέσω στρατιωτικού εξοπλισμού και προσωπικού από συμβασιούχους. 

(5) Αξιολόγηση των προσπαθειών που υποστηρίζει η κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας να επηρεάσει τις εκλογές στις τρεις χώρες, με τη χρήση επιθέσεων στον κυβερνοχώρο, εκστρατειών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή άλλων τεχνικών κακοήθους επιρροής. 

Αμερικανική στρατηγική 


Ζητά επίσης από τον Υπουργό Εξωτερικών, κατόπιν διαβούλευσης με τον Υπουργό Άμυνας και τον Υπουργό Ενέργειας, να υποβάλλει 90 μέρες από την έγκριση του παρόντος νομοσχεδίου στις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου , μία στρατηγική για ενισχυμένη ασφάλεια και ενεργειακή συνεργασία με χώρες της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας. 

Η έκθεση απαιτείται να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: 

  • (1) Περιγραφή της συμμετοχής των Ηνωμένων Πολιτειών στο Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου και της υποστήριξης τους. 
  • (2) Αξιολόγηση όλων των πιθανών μηχανισμών μεταφοράς στην Ευρώπη, για ανακαλύψεις φυσικού αερίου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. 
  • (3) Αξιολόγηση των προσπαθειών για την προστασία της υποδομής ενεργειακής εξερεύνησης στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών των Ηνωμένων Πολιτειών. 
  • (4) Αξιολόγηση της ικανότητας της Κύπρου να φιλοξενήσει ένα Κέντρο Ενεργειακής Κρίσης στην περιοχή, το οποίο θα μπορούσε να παράσχει διευκολύνσεις ως βάση για την υποστήριξη προσπαθειών αναζήτησης και διάσωσης σε περίπτωση ατυχήματος. 
  • (5) Αξιολόγηση του χρονοδιαγράμματος για την παράδοσης φυσικού αερίου στην περιοχή καθώς και αξιολόγηση των τελικών χωρών προορισμού για την παροχή φυσικού αερίου από την περιοχή. 
  • (6) Σχέδιο συνεργασίας με τις επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών που επιδιώκουν να επενδύσουν στην ενεργειακή εξερεύνηση, ανάπτυξη και συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.                                                                                                                            

Χαιρετίζουν HALC – AJC 


Το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC) και η Αμερικανο-Εβραϊκή Επιτροπή (AJC) που συνεργάστηκαν στενά τα τελευταία 6 χρόνια πιέζοντας την αμερικανική κυβέρνηση και συζητώντας με μέλη του Κογκρέσο μια συνολική αμερικανική πολιτική για την Ανατολική Μεσόγειο, με δηλώσεις των επικεφαλής τους χαιρέτισαν το νομοσχέδιο που κατέθεσαν οι γερουσιαστές Μενέντεζ και Ρούμπιο. 

Ο διευθύνων σύμβουλος της AJC, Ντέιβιντ Χάρις δήλωσε πως σε μία χρονική στιγμή που η Ανατολική Μεσόγειος αναδύεται ως ξεχωριστή και σημαντική γεωπολιτική περιοχή, «πρέπει να επικροτούνται προσπάθειες του Κογκρέσου για την εξασφάλιση της ηγεσίας των ΗΠΑ και την ενίσχυση των υφιστάμενων συνεργασιών». 

«Η σημερινή Μεσόγειος επανακατακτά μεγάλο μέρος της ιστορικής της σημασίας», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του HALC Έντι Ζεμενίδης. 

“Οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου θα επηρεάσουν τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Ευρώπη, στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής. Επικροτούμε την ηγεσία που επέδειξαν οι γερουσιαστές Μενέντεζ και Ρούμπιο. Ο νόμος αυτός θα κάνει τη διαφορά», κατέληξε.
πηγή 



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου